Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ðÀO TẠO

BẢNG CHỮ VIẾT TẮT

TRƯỜNG ðẠI HỌC NÔNG NGHIỆP I

ADB : Ngân hàng phá

P t t

G riS - TS. NGUYỄN ðÌNH MẠNH

ển Châu Á

BVMT : Bảo vệ Môi trường

CHXHCN : Cộng hoà xã hộI chủ nghĩa

CCN : Cây công nghiệp

CN : Công nghiệp

CTGT : Công trình giao thông

ðDSH : ða dạng sinh học

ðGRR : ðánh giá rủI ro

ðTM : ðánh giá tác ñộng Môi trường

ðTMC : ðánh giá tác ñộng Môi trường chiến lược

ðÁNH GIÁ TÁC ðỘNG MÔI TRƯỜNG

FAO : Tổ chức Nông lương Thế giớI

GIS :(

G H

iáệo th

trốìn

n g

h th

c ô

h n

o gn tgin

à nð

h ịa

Mlý

ôi trường và ngành Quản lý Ðất ñai)

GTVT : Giao thông vận tải

KHCN : Khoa học công nghệ

KHKT : Khoa học kỹ thuật

KT-XH : Kinh tế xã hộI

MT : Môi trường

MTST : Môi trường sinh thái

NN : Nông nghiệp

PCD : Cơ quan Bảo vệ Môi trường Singapo

QA/QC : ðảm bảo chất lượng / kiểm soát chất lượng

QHð : Quy hoạch ðất

QHMT : Quy hoạch Môi trường

QHSD : Quy hoạch sử dụng

Hà n ộ i - 2005

1

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng BẢNG CHỮ VIẾT TẮT

ADV Ngân hàng phát triển châu Á

BVMT Bảo vệ Môi trường

CHXHCN Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa

CCN Cây công nghiệp

CN Công nghiệp

CTGT Công trình Giao thông

DDSH ða dạng Sinh học

ðGRR ðánh giá rủi ro

ðTM ðánh giá tác ñộng Môi trường

ðTMC ðánh giá tác ñộng Môi trường chiến lược

FAO Tổ chức Nông –Lương Thế giới

GIS Hệ thống Thông tin ðịa lý

GTVT Giao thông vận tải

KHCN Khoa học Công nghệ

KHKT Khoa học Kỹ thuật

KT-XH Kinh tế -Xã hội

MT Môi trường

MTST Môi trường Sinh thái

NN Nông nghiệp

PCD Cơ quan BVMT Singapre

QA/QC ðảm bảo chất lượng/ kiểm soát chất lượng

QHð Quy hoạch ñất

QHMT Quy hoạch Môi trường

QHSD Quy hoạch sử dụng

SDD : Sử dụng ñất

SH : Sinh học

TCCP : Tiêu chuẩn cho phép

TCCL : Tiêu chuẩn chất lượng

TCN : Tiêu chuẩn Nghành

TCVN : Tiêu chuẩn Việt Nam

THC : Tổng lượng Hydrocacbon

2

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng TNð : Tài nguyên ñất

TNMT : Tài nguyên Môi trường

TNTN : Tài nguyên thiên nhiên

TNSV : Tài nguyên Sinh vật

UNECO : Tổ chức Giáo dục Văn hoá thế giớI

UNDP : Chương trình phát triển LHQ

UNEP : Chương trình Môi trường LHQ

USEPA : Hội ñồng nghiên cứu BVMT Hoa kỳ

VH : Văn hoá

VQG : Vườn Quốc Gia

WB : Ngân hàng thế giới

WHO : Tổ chức sức khoẻ thế giới

3

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

LỜI NÓI ÐẦU

Cu ố n giáo trình “Ðánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng” này ñượ c biên so ạ n ñể gi ả ng d ạ y cho sinh viên ngành Môi tr ườ ng và sinh viên ngành Qu ả n lý Ð ấ t ñ ai. V ớ i ñố i t ượ ng ñ ó, chúng tôi c ố g ắ ng trang b ị ph ầ n ki ế n th ứ c c ơ b ả n c ủ a ph ươ ng pháp, công c ụ , b ướ c ñ i trong ñ ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng và l ấ y môi tr ườ ng Ð ấ t - ñặ c bi ệ t là ñấ t Nông nghi ệ p và các ho ạ t ñộ ng trên ñấ t Nông nghi ệ p làm tr ọ ng tâm. Chúng tôi hy v ọ ng giáo trình này có th ể làm tài li ệ u tham kh ả o cho nh ữ ng ng ườ i c ầ n nghiên c ứ u.

Vì biên so ạ n l ầ n ñầ u, sách s ẽ g ặ p m ộ t s ố khi ế m khuy ế t c ả v ề n ộ i dung và hình th ứ c. R ấ t mong nh ậ n ñượ c các ý ki ế n ñ óng góp c ủ a b ạ n ñọ c. M ọ i nh ậ n xét xin g ử i v ề : Khoa Ð ấ t và Môi tr ườ ng, Tr ườ ng Ð ạ i h ọ c Nông nghi ệ p I

Tác giả

Theo nhu cầu của công tác ñào tạo, theo kinh nghiệm giảng dậy. ðể giúp cho nhiều

ñối tượng sinh viên các ngành sử dụng, chúng tôi tiến hành sửa chữa, bổ sung cuốn sách này với mong muốn cập nhật các tri thức và các văn bản pháp quy của nhà nước trong những năm gần ñây. Chúng tôi hy vọng rằng : bản ñiện tử này sẽ giúp ích nhiều hơn cho người ñọc và người tham khảo. Vì nguyên nhân ñó, chúng tôi sẽ ñưa thêm vào sách một số

phụ lục và ví dụ về DTM.

Xin trân trọng cám ơn bạn ñọc góp phần làm cho sách tốt hơn.

Hà nội ngày 10 tháng 1 năm 2008

Tác giả.

4

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng MỤC LỤC

Lời nói ñầu

Danh mục chữ viết tắt

Bài mở ñầu

1

1. Môi trường và ÐTM

1

2. Các yêu cầu ñối với công tác ÐTM

2

Chương I: Các chỉ thị, chỉ số môi trường và lập kế hoạch ÐTM

5

1. Bổ túc kiến thức

5

2. Các ñịnh nghĩa và khái niệm về môi trường

5

3. Lập kế hoạch cho ÐTM

9

3.1. Nguyên tắc chung

9

3.2. Những ÐTM riêng

9

4. Nội dung chính trong việc thực hiện ÐTM

10

4.1. Lược duyệt

10

4.2. Lập ñề cương

11

4.3. Xác ñịnh mức ñộ cần ñánh giá tác ñộng

11

4.4. Ðánh giá tác ñộng ñến môi trường sinh thái và tài nguyên TN

12

4.5. Xác ñịnh biện pháp giảm thiểu tác ñộng và quản lý

12

5. Câu hỏi bài tập chương I

13

Chương II: Trình tự thực hiện ñánh giá tác ñộng môi trường 14

1. Lược duyệt

14

2. Ðánh giá TÐMT sơ bộ

16

3. Ðánh giá TÐMT ñầy ñủ

17

3.1. Quan hệ giữa môi trường và phát triển

17

3.2. Ảnh hưởng của TÐMT ở quy mô lớn

17

3.3. Ðánh giá TÐMT

17

3.4. Quan hệ giữa dự án và ÐTM

17

3.5. Ðiều kiện ñể thực hiện ÐTM

18

4. Ðánh giá TÐMT chi tiết (theo kiểu rút gọn)

21

5. Ðánh giá TÐMT chi tiết (theo kiểu ñầy ñủ)

22

5.1. Công tác chuẩn bị

22

5.2. Xác ñịnh các hoạt ñộng quan trọng của dự án

23

5.3. Xác ñịnh tác ñộng của hoạt ñộng ñến môi trường

24

5.4. Xác ñịnh tác ñộng ñến nguồn TNTN và chất lượng cuộc sống

24

5

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng 5.5. Dự báo diễn biến của tác ñộng

25

5.6. Xác ñịnh các biện pháp giảm thiểu và quản lý chúng

25

5.7. Ðề xuất các nội dung và yêu cầu monitoring môi trường

26

6. Lập báo cáo ÐTM và thông báo kết quả

26

6.1 Khung BC ( Mẫu báo cáo DTM )

6.2 Nghị ñịnh 80 ( xem phụ lục)

6.3 Quyêt ñịnh 08.( xem phụ lục)

7. Câu hỏi và bài tập chương II

30

Chương III. Các phương pháp dùng trong ÐTM

32

1. Phương pháp danh mục các ñiều kiện môi trường

32

2. Phương pháp ma trận MT

33

3. Phương pháp chồng ghép bản ñồ

36

4. Phương pháp phân tích chi phí - lợi ích mở rộng

37

5. Hướng dẫn ñánh giá tác ñộng môi trường ñến chất lượng nước mặt

39

6. Ðánh giá tác ñộng ñến chất lượng môi trường ñất và nước ngầm

42

7. Ðánh giá rủi ro

43

8. Câu hỏi và bài tập chương III

48

Chương IV: Mẫu ñề cương ÐTM và một số ÐTM ở Việt Nam 49

4.1. Mẫu ñề cương ñánh giá tác ñộng môi trường

49

4.3. Giới thiệu một số tóm tắt kết quả ÐTM ở Việt Nam

50

Các số liệu môi trường quan trọng

68

Tiêu chuẩn Việt Nam

71

Bảng tra cứu thuật ngữ

83

6

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

BÀI MỞ ðẦU

1. Môi trường và ñánh giá tác ñộng môi trường

Môi trường là tổng hợp các ñiều kiện bên ngoài có ảnh hưởng ñến một vật thể hoặc

một sự kiện nào ñó.

Có thể hiểu một cách khác theo ñịnh nghĩa của Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ: “Môi trường bao gồm tất cả mọi yếu tố và ảnh hưởng của chúng ñến một hệ sinh quyển”.

Theo luật Bảo vệ môi trường của nước CHXHCN Việt Nam (2003) thì “Môi trường

bao gồm các yếu tố tự nhiên và yếu tố vật chất nhân tạo quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng ñến ñời sống, sản xuất, sự tồn tại phát triển của con người và thiên nhiên” (Ðiều 1 Luật BVMT-2003).

Môi trường theo cách hiểu tương ñối có thể là rất rộng (như vũ trụ, trái ñất, không khí...) và cũng có thể là hẹp (môi trường nước bề mặt, môi trường sông, môi trường sống trong căn hộ...)

Các yếu tố tạo ra môi trường ñược gọi là thành phần môi trường.

Trong khái niệm về môi trường ngoài yếu tố tự nhiên, phải luôn luôn coi trọng các yếu tố văn hoá, xã hội, kinh tế... bởi vì chúng là thành phần hết sức quan trọng tạo ra môi trường sống.

Trong một môi trường có thể bao gồm một hay nhiều hệ thống sinh vật tồn tại, phát triển và tương tác lẫn nhau. Vì vậy, một hệ sinh thái là một hệ thống các quần thể sinh vật, sống chung và phát triển trong một môi trường nhất ñịnh, quan hệ tương tác với nhau và với môi trường ñó (ñiều 2-9 luật BVMT-2003).

Ða dạng sinh học là sự phong phú về nguồn gen về giống, loài sinh vật (ñộng vật,

thực vật, vi sinh vật...) và hệ sinh thái trong tự nhiên. Sự ña dạng của sinh học nhiều khi ñược xem xét một cách rất tổng quát về các hệ sinh thái trong một môi trường nghiên cứu.

Ða dạng sinh học nhiều khi cũng ñược xem xét hết sức chi tiết, tỷ mỉ trong một hệ sinh thái

- ñó là quá trình xem xét, ñánh giá ñến các loài, giống và kể cả ñánh giá ñặc ñiểm về di truyền của chúng (Gen)

Môi trường có thành phần hết sức quan trọng, ñó là con người và các hoạt ñộng của con người kể cả tự nhiên và văn hoá - xã hội. Con người, trong quá trình tồn tại và phát triển dù bằng ngẫu nhiên hay cố tình cũng luôn luôn tác ñộng vào môi trường. Ngược lại, môi trường cũng luôn tác ñộng ñến con người. Quá trình phát triển luôn luôn kèm theo sử

dụng (ñất, gỗ, nước, không khí, nhiên liệu hoá thạch, tài nguyên các loại ) ñồng thời cũng thải vào môi trường các chất phế thải (chất thải rắn, lỏng, khí từ sinh hoạt , từ công nghiệp, từ nông nghiệp, giao thông, y tế...). Những chất thải ñó dần dần làm ô nhiễm môi trường.

Chính vì vậy, người ta ñã cho rằng: phát triển là ñồng hành với ô nhiễm.

Sự phân huỷ chất bẩn trong môi trường tự nhiên là một quy luật hàng vạn năm. Quá

trình phân hủy chất bẩn như vậy nhờ tác ñộng rất tích cực của ñất, vi sinh vật, nước, bức xạ

mặt trời, ñộng và thực vật các loài... Vì vậy, quá trình ñó ñược gọi là quá trình “tự làm sạch”. Các quá trình “tự làm sạch” tuân theo một quy luật riêng của chúng và ứng với một

“tốc ñộ làm sạch” xác ñịnh.

Như vậy, con người muốn tồn tại và phát triển ñược trong môi trường của mình thì

nhất thiết phải xác lập tốt mối tương quan giữa phát triển với tự làm sạch của môi trường.

Ðể làm ñược nhiệm vụ trên, cần hiểu ñược ảnh hưởng của các hoạt ñộng kinh tế - xã hội, hoạt ñộng sản xuất ñến các yếu tố cấu thành môi trường. Ngược lại cũng cần hiểu ñược các phản ứng của môi trường ñến các thành phần môi trường. Quá trình hiểu, xác ñịnh ñánh giá ñó ñược gọi là ñánh giá tác ñộng môi trường (ÐTM hay EIA).

Do ñó, Luật BVMT 2003 (Ðiều 2-11) ñã ñịnh nghĩa: Ðánh giá tác ñộng môi trường

là quá trình phân tích, ñánh giá, dự báo ảnh hưởng ñến môi trường của các dự án, quy hoạch phát triển kinh tế xã hội của các cơ sở sản xuất, kinh doanh, công trình kinh tế, khoa 7

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng học, kỹ thụât, y tế, văn hoá, xã hội, an ninh, quốc phòng và các công trình khác, ñề xuất các giải pháp thích hợp về bảo vệ môi trường.

Vào khoảng cuối những năm 60 của thế kỷ 20, khái niệm ñánh giá tác ñộng môi trường ñược hình thành rõ nét và ñược thực hiện ở Mỹ. Sang những năm 70 của thế kỷ, ÐTM ñã ñược sử dụng ở nhiều quốc gia như: Anh, Ðức, Canada, Nhật, Singapo, Philippin và Trung Quốc...

Ở Việt Nam , những vấn ñề môi trường bức xúc bắt ñầu xuất hiện khá rõ từ năm 1990. Vì vậy, khái niệm ñánh giá tác ñộng môi trường (ÐTM-EIA) không còn là khái niệm riêng trong ñội ngũ các nhà khoa học nữa. Khái niệm ÐTM ñã chuyển vào ñội ngũ các nhà quản lý và khoa học - kỹ thuật rộng hơn ñồng thời ñã ñược ñưa vào Luật BVMT (1994).

Trong luật BVMT (2003) Nhà nước quy ñịnh một số ñiều chặt chẽ là:

• Ðiều 17: Tổ chức, cá nhân quản lý cơ sở kinh tế, khoa học, kỹ thuật, y tế, văn hoá, xã hội, an ninh, quốc phòng ñã hoạt ñộng từ trước khi ban hành luật này phải lập báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường của cơ sở mình ñể cơ quan quản lý Nhà nước về bảo vệ

môi trường thẩm ñịnh.

• Ðiều 18: Tổ chức, cá nhân khi xây dựng, cải tạo vùng sản xuất, khu dân cư, các công trình kinh tế, khoa học, kỹ thuật, y tế, văn hoá, xã hội, an ninh, quốc phòng, chủ dự

án ñầu tư của nước ngoài hoặc liên doanh với nước ngoài, chủ dự án phát triển kinh tế - xã hội khác phải lập báo cáo ÐTM ñể cơ quan quản lý Nhà nước về môi trường thẩm ñịnh.

Như vậy, thực hiện một ÐTM cho dự án ñã trở thành yếu tố rất quan trọng trong khoa học môi trường, hơn thế nữa trở thành yếu tố bắt buộc trong công tác quản lý Nhà nước về BVMT.

Do hoàn cảnh kinh tế chưa mạnh nên từ khoảng 1985 ñến 1992 các dự án lớn và trung bình của ta về cơ bản chưa ñược lập báo cáo ÐTM mà chỉ ñề cập sơ bộ ñến một số

vấn ñề môi trường có thể xảy ra. Sau 1992 một số dự án quan trọng ñã ñược ñánh giá tác ñộng môi trường như thuỷ ñiện Sơn La, Sông Hinh hoặc nhà máy mía ñường Ðài Loan (Thanh Hoá), nhiều công trình khoan thăm dò dầu khí cũng ñược lập báo cáo ÐTM. Gần ñây, các dự án ñược lập báo cáo ÐTM ngày càng nhiều như: Ðường mòn Hồ Chí Minh, khu công nghiệp Dung Quất, cảng nước sâu Cái Lân và nhiều cầu ñường khác...

2. Các yêu cầu ñối với công tác ñánh giá tác ñộng môi trường Với nội dung, mục ñích và ý nghĩa như ñã nói trên, công tác ÐTM nói chung và báo

cáo ÐTM nói riêng, phải ñạt ñược những yêu cầu sau:

1. Phải thực sự là một công cụ giúp cho việc thực hiện quyết ñịnh của cơ quan quản lý. Thực chất của ÐTM là cung cấp thêm tư liệu ñã ñược cân nhắc, phân tích ñể cơ quan có trách nhiệm ra quyết ñịnh có ñiều kiện lựa chọn phương án hành ñộng phát triển một cách hợp lý, chính xác hơn.

2. Phải ñề xuất ñược phương án phòng tránh, giảm bớt các tác ñộng tiêu cực, tăng cường các mặt có lợi mà vẫn ñạt ñược ñầy ñủ các mục tiêu và yêu cầu của phát triển. Có thể nói rằng, không có hoạt ñộng phát triển nào có thể ñáp ứng những lợi ích và yêu cầu cấp bách trước mắt của con người mà không làm tổn hại ít nhiều ñến TNMT. ÐTM phải làm rõ ñiều ñó, không phải ñể ngăn cản sự phát triển kinh tế - xã hội mà ñể tạo ñiều kiện thuận lợi nhất cho các hoạt ñộng ñó. Vì vậy ÐTM có trách nhiệm nghiên cứu, góp phần ñề

xuất biện pháp bảo vệ, thậm chí cải thiện ñược tình hình TNMT. Khi phương án ñã ñề xuất không thể chấp nhận ñược vì gây tổn hại quá lớn về TNMT thì phải ñề xuất phương hướng thay thế phương án.

3. Phải là công cụ có hiệu lực ñể khắc phục những hiệu quả tiêu cực của các hoạt ñộng ñã ñược hoàn thành hoặc ñang tiến hành. Trong thực tế, nhất là tại các nước ñang phát triển nhiều hoạt ñộng phát triển ñã ñược tiến hành hoặc ñã ñược hoàn thành, nhưng lúc ñề xuất chưa hề có ÐTM. Do ñó, hình thành những tập thể khoa học có ñủ kiến thức, kinh nghiệm và phương pháp luận cần thiết, phù hợp với nội dung và yêu cầu của ÐTM

trong từng trường hợp cụ thể là hết sức quan trọng.

8

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng 4. Báo cáo ÐTM phải rõ ràng, dễ hiểu. Khoa học môi trường rất phức tạp, nội dung khoa học ñược xem xét trong ÐTM rất phong phú. Tuy nhiên người sử dụng kết quả cuối cùng của ÐTM có khi không phải là nhà khoa học, mà là người quản lý. Vì vậy báo cáo ÐTM phải rõ ràng, dễ hiểu, dùng ngôn ngữ , thuật ngữ phổ thông. Cách diễn ñạt và trình bày phải cụ thể, thiết thực, có sức thuyết phục, giúp cho người quyết ñịnh nhìn thấy vấn ñề

một cách rõ ràng, khách quan, từ ñó quyết ñịnh ñúng ñắn, kịp thời.

5. Báo cáo ÐTM phải chặt chẽ về pháp lý, báo cáo ÐTM không những là cơ sở khoa học, mà còn là cơ sở pháp lý giúp cho việc quyết ñịnh những vấn ñề quan trọng về phát triển kinh tế - xã hội liên quan ñến ñời sống vật chất, tinh thần của nhân dân trong cả nước, hoặc một vùng, một ñịa phương.

6. Hợp lý trong chi tiêu cho ÐTM. ÐTM là việc làm tốn kém, ñòi hỏi nhiều thời gian.

Kinh nghiệm ở các nước ñã phát triển cho thấy việc hoàn thành một báo cáo ÐTM ở cấp quốc gia ñòi hỏi thời gian từ 10 ñến 16 tháng, chi phí từ hàng chục nghìn ñến hàng triệu ñô la.

3. Mục tiêu của giáo trình

Giáo trình ñánh giá tác ñộng môi trường (ÐTM) này ñược biên soạn ñể giảng dạy cho sinh viên ngành Môi trường, sinh viên ngành Quản lý Ðất ñai. Cuốn sách cũng có thể làm tài liệu cho những người mới nhập môn ñánh giá tác ñộng môi trường. Với ñối tượng như vậy, chúng tôi ñặc biệt chú trọng ñến phần bổ túc kiến thức về môi trường nhất là sinh viên ngành Quản lý Ðất ñai. Ðể làm ñược ñiều ñó giảng viên có thể sử dụng phần phụ lục 1, khai triển các vấn ñề ñể người học hình dung ñược bức tranh tổng quát của môi trường tự

nhiên. Người học cần hiểu rõ khí quyển thuỷ - quyển - ñịa quyển - sinh quyển, trong ñó phải nắm chắc ñựơc:

• Hiện tượng suy giảm chất lượng MT và yếu tố tác ñộng.

• Hiệu ứng nhà kính và yếu tố tác ñộng

• Bồn chứa CO2 trong ñại dương

• Vai tro và qua hệ của sinh quyển với khí quyển, thủy quyển và các ảnh hưởng làm suy giảm tầng Ôzôn dẫn ñến lỗ rò zôn.

Ðây là môn học tổng hợp nhiều khoa học, mặt khác ñể thực hiện một ÐTM ñầy ñủ là

rất khó khăn, vì thế người học phải hiểu ñược quy trình tổng quát. Nắm vững ñể có thể

thực hiện ñược phần ñơn giản là xây dựng một “lược duyệt”, “ñánh giá tác ñộng môi trường sơ bộ”. Yêu cầu về thực hiện một ÐTM ñầy ñủ chưa ñặt ra mà chỉ dừng ở mức ñọc và hiểu ñược một báo cáo ÐTM ñầy ñủ do nhóm tác giả, tổ chức nào ñó thực hiện.

4. Cấu trúc và khối lượng kiến thức

Giáo trình ÐTM gồm phần mở ñầu, chương I (trình bày về một số ñại lượng, chỉ thị, chỉ số của môi trường và mối liên hệ giữa chúng. Khái niệm và tầm quan trọng về thời gian, về kinh tế khi lập kế hoạch ñể thực hiện một ñánh giá tác ñộng môi trường). Chương II cung cấp cho người học nắm ñược tri thức, trương trình thực hiện một lược duyệt, một ÐTM sơ bộ, một ÐTM chi tiết nhưng theo kiểu rút gọn và một ÐTM chi tiết, ñầy ñủ.

Chương III giới thiệu các phương pháp ñể tiến hành thực hiện một ÐTM trong ñó lựa chọn ñi sâu vào 4 phương pháp ñược dùng nhiều ở Việt Nam ñặc biệt là phương pháp có liên quan, hay ñược sử dụng ñể thực hiện ÐTM ñối với ñất ñai, QHSD ñất ñai và sử dụng ñất ñai. Chương IV là mẫu cho ñề cương của ÐTM, mẫu này cung cấp cho người học kiểu xây dựng ñề cương tốt, phổ thông.

Phần còn lại của chương IV là giới thiệu (tóm tắt) một số kết quả ñánh giá tác ñộng môi trường ở Việt Nam, phần này ñược tóm tắt kết quả thực hiện ÐTM và giúp cho người ñọc: Một cơ sở lý luận, phương pháp luận. Giới thiệu các ÐTM cho khu vực bảo tồn vườn quốc gia, một ÐTM cho xây dựng ñường giao thông, một ÐTM cho mở rộng cơ sở y tế và một ÐTM cho quy hoạch sử dụng ñất v.v...

Phần yêu cầu quan trọng nhất mà sinh viên phải làm ñược ñó là:

9

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

• Hiểu rõ chỉ thị, chỉ tiêu môi trường ñể thấy ảnh hưởng của “hành ñộng” dự án làm thay ñổi, làm ảnh hưởng ñến nó.

• Biết xây dựng một ñề cương gọn cho ÐTM.

• Biết cách thực hiện ñiều tra, lấy mẫu và thu thập dữ liệu ñể tổng hợp các kết quả ñó thành một sản phẩm làm cơ sở dũ liệi cho các bước tiếp sau.

• Biết làm một “lược duyệt” và một ÐTM sơ bộ theo phương pháp liệt kê và phương

pháp ma trận ñơn giản.

• Biết xây dựng một báo cáo ÐTM trên cơ sở luật ñịnh.

Với yêu cầu ñó, giáo trình mặc dù là 3 trình song phần viết về lý thuyết và phương pháp ở ñây chỉ ñược thực hiện trong 2 trình. Một trình còn lại, sinh viên sẽ ñược giáo viên hướng dẫn thực hiện xây dựng một ÐTM theo một dự án nhỏ (QHSD ñất, xây dựng một

khu thị tứ, cho một bãi chôn rác, cho sử dụng ñất ở cấp huyện, cho một xí nghiệp chế công nghiệp biến, một nhà máy loại nhỏ..). Giáo viên cùng sinh viên tiến hành lựa chọn dự án có sẵn ñể thực hiện ÐTM ñó. Ðể làm tốt phần này, sinh viên cần nghiên cứu kỹ lý luận, nắm kỹ chương IV và giáo viên có trách nhiệm phân tích “hành ñộng” của dự án ñể sinh viên tìm ra các tác ñộng. Phần tác ñộng bậc 2 và dự báo lâu dài chưa ñòi hỏi.

Với sinh viên chuyên ngành Môi trường, cần thêm một tín chỉ về Thực hành DTM. ðây là phần sinh viên phải tiến hành tại một cơ sơ CN, NN, Giao thồng…do giáo viên hướng dẫn. Trong phần này sinh viên phải thực hiện mọi giai ñoạn của một DTM và bản báo cáo ðánh giá tác ñộng Môi trường.

5. Giáo trình ñánh giá tác ñộng môi trường này ñược viết lần ñầu. Quá trình viết ñã tham khảo một số tài liệu (xem phần tài liệu tham khảo chính). Sinh viên có thể ñọc thêm giáo trình của Phạm Ngọc Hồ, Hoàng Xuân Cơ: Ðánh giá tác ñộng môi trường của Nxb

Ðại học Quốc gia Hà Nội (2001). Ngoài ra có thể ñọc các sách hướng dẫn và thường xuyên cập nhật trang Web của Bộ Tài nguyên Môi trường: http://www.nea.gov.vn. Trong các năm gần ñây, nhất là từ 2005 chúng ta có nhiều thay ñổi toàn diện, vì vậy các thay ñổi cập nhật và hoàn chỉnh về DTM cũng ñược bổ sung. Ngoài DTM, chúng ta còn thực hiện các ñánh giá tác ñộng MT chiến lược (DTMC), các Cam kết BVMT, các Kê khai phát thải…ðó là các thanh công cụ quan trọng trong hệ thống văn bản pháp quy ñể BVMT. Tuy nhiên cũng cần chú ý phạm vy, yêu cầu, ñiều kiện ñể ứng dụng các công cụ này vào thưc tế

sản xuất.

10

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

Chương I

CÁC CHỈ THỊ, CHỈ SỐ MÔI TRƯỜNG VÀ LẬP KẾ HOẠCH CHO ðTM

Chương I này nhằm cung cấp cho người ñọc một số khái niệm và ñịnh nghĩa về môi

trường như: môi trường, trạng thái, thành phần môi trường, chỉ tiêu, chỉ số v.v... Ðây là những nền cơ bản ñể có thể hiểu ñược ý nghĩa và vai trò của ÐTM.

Phần giới thiệu về lập kế hoạch ÐTM là phần trang bị bước chuẩn bị ban ñầu, nó giúp cho nhà chuyên môn nhận rõ từng yếu tố ñể ñi sâu thực hiện một ÐTM vừa nhanh vừa tiết kiệm và phù hợp.

1. Bổ túc kiến thức về môi trường (theo ngành ñào tạo, xem phụ lục) 2. Các ñịnh nghĩa và khái niệm về môi trường

2.1. Môi tr ườ ng

+ Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và yếu tố nhân tạo quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới ñời sống, sản xuất, sự tồn tại, sự phát triển của con người và thiên nhiên (Luật BVMT.2003).

+ Môi trường là tổng thể những ñiều kiện bên ngoài tác ñộng ñến cuộc sống, sự phát triển và sự tồn tại của một sinh thể (cơ quan bảo vệ môi trường Mỹ -EPA-Enviromental Protection Agency)

2.2. Tr ạ ng thái (State): Trạng thái hoặc tình trạng môi trường của một khu vực hoặc quốc gia chính là trạng thái chủ yếu của môi trường trên hai phương diện: tình trạng vật lý

- sinh học và tình trạng kinh tế - xã hội.

Môi trường luôn có một trạng thái nào ñó và không hoàn toàn ổn ñịnh dưới tác ñộng của tự nhiên và hoạt ñộng sản xuất.

Các hoạt ñộng của tự nhiên và con người tạo ra áp lực (Pressure) làm thay ñổi trạng thái môi trường. Xã hội (và cả yếu tố tự nhên) phải ñáp ứng (Response) với hiện trạng mới bằng sự phát triển, sự vận ñộng tiếp theo.

2.3. ÁP l ự c (Pressure): của tự nhiên và con người lên trạng thái môi trường chính là các vận ñộng, hoạt ñộng sản xuất phát triển, vì vậy, nó làm thay ñổi trạng thái cũ.

2.4. Ðáp ứ ng (Response): Ðáp ứng với áp lực ñó chính là những thay ñổi trong môi trường (như hiệu ứng nhà kính - do khí thải CO2 tăng; tỷ lệ người chết tăng khi phát sinh dịch bệnh, nhiễm ñộc môi trường) và ñáp ứng chủ ñộng của con người (như: xử lý thải, bảo vệ ña dạng sinh học, sử dụng nước và năng lượng tiết kiệm, thay ñổi thể chế và luật, ñáp ứng cá thể trong cộng ñồng...)

Như vậy khái niệm ñáp ứng phải hiểu rộng, ñầy ñủ theo cả hai mặt là bản thân tự

nhiên ñáp ứng lại áp lực (dẫn ñến tốt và chưa tốt) và sự ñáp ứng có tri thức của con người ñể phù hợp hoặc giảm thiểu các áp lực của môi trường.

Trạng thái - áp lực - ñáp ứng là gắn liền, là một khung liên kết (Environment Framework) mà tổ chức hợp tác về kinh tế và phát triển ñã ñề xuất năm 1993

(Ogranization for Economic Cooperation and Development).

11

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Áp lực

Trạng thái

Nặng lượng

Tài nguyên nước

Công nghiệp

Tài nguyên ñất ñai (Land)

GTVT

Tài nguyên ñất (Soil)

Nông nghiệp

Áp lực

Ða dạng sinh học

Ngư nghiệp

Khu dân cư, chất thải

Khác

Nguồn lực

Khu CN, ñường xá

Thiên tai, sự cố MT

Di sản văn hóa

Khác

Thông tin

Thông tin

Ðáp ứng

- Khả năng tự phục hồi

Các ñáp ứng xã

- Công cụ kỹ thuật CN mới

Các ñáp ứng xã

hội ( các quyết

- Công cụ kinh tế

hội (các quyết

ñịnh hành

ñộng)

- Luật pháp

ñịnh hành ñộng)

- Quan hệ cộng ñồng

- Ràng buộc quốc tế

- Khác

Hình 1.1. Khung liên k ế t T r ạ ng thái - Áp l ự c - Ðáp ứ ng

2.5. Thành ph ầ n môi tr ườ ng: Là các phần vật lý, hóa học, sinh học của môi trường khí quyển, thủy quyển (trên biển và lục ñịa) của môi trường thạch quyển và sinh quyển (như khí hậu, thành phần vật lý, thành phần hoá học, ñịa chất, sinh hoá học và mọi tiềm năng về tài nguyên) tạo ra môi trường ñó.

Bộ phận rất quan trọng trong thành phần môi trường là ña dạng sinh học.

2.6. Ch ỉ tiêu môi tr ườ ng (Environment factors)

Chỉ tiêu môi trường hoặc chỉ thị môi trường (Factors, Indicators) là những ñại lượng biểu hiện các ñặc trưng của môi trường ñó tại một trạng thái xác ñịnh.

Ví dụ: Suy giảm tầng ôzon, axit hoá ñất, nguồn nước, phú dưỡng, chất thải, tài nguyên rừng, tài nguyên nông nghiệp, ña dạng sinh học, ô nhiễm chất ñộc, tài nguyên cá, chất lượng môi trường ñô thị, sự thay ñổi khí hậu...

Cần hiểu rằng: Các chỉ thị môi trường là hết sức phức tạp - nó không phải chỉ là một tham số riêng biệt mà là một tập hợp của nhiều tham số (Parameters) trong ñó. Mặt khác theo nhiều quan ñiểm, theo nhiều ñiều kiện môi trường khác nhau và mức ñộ ñánh giá cần ñến ñâu mà các tác giả, các tổ chức ñã ñưa ra các chỉ thị ñó.

Với môi trường ñất - chỉ thị phổ cập nhất cho ñất ñai (Land) ñược sử dụng nhiều, phần lớn các công trình sử dụng chỉ thị ñất ñai là:

• Tài nguyên gỗ và ñồng cỏ (theo NCFEA (1995) - (National Center for Economic

Alternatives).

• Tài nguyên gỗ, ñất nông nghiệp, chất lượng môi trường ñô thị và chất thải (theo Nordic Council of Ministers - 1997).

• Trường hợp thứ 3, xuất phát từ quan ñiểm sử dụng bền vững ñất ñai, người ta ñưa ra các chỉ thị gồm: Năng suất cây trồng, cân bằng dinh dưỡng, sự tồn tại của lớp

12

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng phủ ñất, chất lượng ñất (Soil) và quỹ ñất (Land), chất lượng và trữ lượng nước,

khả năng sinh lợi của hệ thống trang trại, sự tham gia của người dân và xã hội trong bảo vệ môi trường (Dumanski. 1994 và DSE - ZEL (1996) - Sustanable Land use in Rural Areas: Tool for Analysis and Evaluation).

Trong các trường hợp nghiên cứu cụ thể, hẹp hơn người ta sử dụng một số thông số

khoa học làm nhiệm vụ của thông số môi trường ñồng thời các thông số này (parameters) cũng ñược xem như các chỉ thị môi trường (Indicators) ví dụ: lượng ñất sói mòn, ô nhiễm thuốc bảo vệ thực vật, ô nhiễm kim loại nặng trong ñất trồng, vi sinh vật gây bệnh...

2.7. Thông s ố môi tr ườ ng (Parameters)

Là những ñại lượng vật lý, hóa học, sinh học cụ thể ñặc trưng cho môi trường nói chung và môi trường ñất nói riêng có khả năng phản ánh tính chất của môi trường ở trạng thái nghiên cứu (kể cả ñất và ñất ñai).

Ví dụ: pH, ñộ dẫn ñiện (EC), ñộ mặn, tỷ trọng, % hữu cơ (OM), phân bố kim loại nặng (Cu, Pb, Cd, Zn...), hàm lượng dinh dưỡng N, P, K..., ñộ dày lớp phủ tàn dư hữu cơ, khả năng trữ nước, % cấp hạt, ñộ chặt, ñá mẹ, nền kết cấu công trình, loại và hạng ñất.

• Các thông số môi trường có thể là riêng biệt, có thể ñược sử dụng các thông số

KHKT của nhiều ngành khoa học khác.

• Các thông số môi trường là các tham số của chỉ thị môi trường (Indicators) hoặc chỉ tiêu môi trường (Factors). Nhiều trường hợp bản thân một thông số môi trường ñược dùng như một chỉ thị MT.

2.8. Tiêu chu ẩ n MT (Standards)

Các tiêu chuẩn MT của một quốc gia ñược xây dựng phù hợp với ñiều kiện và trình

ñộ phát triển của nó.

Tiêu chuẩn MT chính là sự chuẩn hóa các thông số MT tại một giá trị (hoặc một khoảng giá trị) nào ñó.

Ví dụ: TCVN về ñất nông nghiệp: Cd là 2 mg/kg; Zn là 80 mg/kg (TCVN 7902 -

2002)

2.9. Giá tr ị n ề n (Alternative Value)

Giá trị nền (của môi trường) với một ñại lượng nào ñó (ví dụ Cd) là giá trị nguyên thuỷ của nó trong MT ñang xem xét.

Giá trị nền của Cd là giá trị nguyên thủy của Cd trong ñất. Tuy nhiên, giá trị này không xác ñịnh ñược khi MT ñất còn "nguyên thuỷ". Vì vậy, thường người ta tiến hành khảo sát hàng loạt mẫu và lấy giá trị ñược xác ñịnh là nền khi giá trị ñó là giá trị (hoặc khoảng giá trị) có xác xuất tần suất xuất hiện ñạt 95% số mẫu phân tích (hoặc phép ño).

2.10. Ch ỉ s ố môi tr ườ ng (Indices, Indexes)

Chỉ số môi trường là giá trị ñược tính toán trong một ñiều kiện môi trường nào ñó (khí, nước, ñất) theo một số thông số môi trường có ở môi trường ñó. Giá trị các thông số

môi trường này thu ñược nhờ các phép ño liên tiếp trong một khoảng thời gian dài hoặc một số phép ño ñủ lớn.

Chỉ số môi trường ñược nhiều tác giả hoặc tổ chức ñưa ra trong các ñiều kiện khác nhau phục vụ cho mục tiêu nghiên cứu, quản lý. Xin nêu một số chỉ số làm dẫn liệu:

• Chỉ số chất lượng khí (Air Quality Index - AQI - Ott 1978)

• AQi= ∑Wi * Ii , ở ñây i là loại chất khí gây ô nhiễm (i =CO, SO2, tổng hạt bụi rắn) 13

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

• Chỉ số chất lượng nước của Horton (1996)

n

∑Wi*Ii

i 1

Qi

=

=

M 1* M 2

n

∑Wi

i 1

=

• Ở ñây Wi là lượng ñã gây ô nhiễm ứng với kiểu chất i,

• M1, M2 ứng với kiểu ô nhiễm ñược sử dụng (bùn thải, dầu, nước thải có màu...)

• Các chỉ số về ñất (Soil) và nước tưới thường gặp như: phương trình mất ñất phổ

dụng (Universal Soil Loss Equation - Wishmier 1976).

• A = R * K * L * S * C * P

• Chỉ số về xói mòn ñất có thể sử dụng mô hình xói mòn dựa vào GIS mà Pilesjo giới thiệu 1992.

Như vậy, chỉ số môi trường có thể ñược nhìn nhận như m ộ t ch ỉ tiêu môi tr ườ ng ñ ã

ñượ c ñị nh l ượ ng hóa thông qua khảo sát, ño ñạc thực nghiệm ñể ñến một giá trị nào ñó phù hợp với ñiều kiện môi trường tại khu vực khảo sát.

(Trong mục 2.10, chúng tôi chỉ sử dụng các chỉ số làm dẫn liệu, không ñi sâu phân tích. Nếu cần ñi sâu, xin ñộc giả thông qua các tài liệu dẫn).

2.11. Ph ươ ng pháp và công c ụ nghiên c ứ u.

Ðây là vấn ñề cần thống nhất trong qui ñịnh chung ñể có thể ñạt cùng ñộ ñúng và sai số ñủ cho phép với các phép ño, phép tính toán. Làm ñược ñiều này mới có khả năng so sánh ñối chiếu các số liệu môi trường.

2.12. Ð ả m b ả o ch ấ t l ượ ng và ki ể m soát ch ấ t l ượ ng (QA/QC) (Quality Assurance/Quality Control). QA là hệ thống khả thi các hoạt ñộng quản lý và kỹ thuật liên quan ñến nhân sự, phương tiện, phương pháp trong các trạm, các cơ sở làm công tác quan trắc và phân tích môi trường ñất nhằm ñảm bảo cho tất cả các công việc ñạt ñược kết quả

ñảm bảo chất lượng mong muốn.

QC là các thủ tục, biện pháp, văn bản, chương trình ñánh giá ñược tiến hành song song với hoạt ñộng cụ thể của công việc quan trắc, phân tích môi trường ñất từ mục tiêu, thiết kế, mạng lưới, công tác hiện trường, phòng TN ñến báo cáo, xử lý thông tin, xây dựng và chia sẻ nguồn cơ sở dữ liệu.

2.13. Quy ho ạ ch môi tr ườ ng (QHMT) (Environmental Planning) Có thể dùng ñịnh nghĩa của Alan Gilpin (1996): QHMT là sự xác ñịnh các mục tiêu

mong muốn ñối với môi trường tự nhiên bao gồm mục tiêu kinh tế - xã hội và tạo lập ñược các chương trình, qui trình quản lý ñể ñạt ñược mục tiêu ñó.

Cũng trong năm 1996 Toner cho rằng: QHMT là việc ứng dụng các kiến thức về

khoa học tự nhiên và sức khỏe trong các quyết ñịnh về sử dụng ñất.

Giữa QHMT, ÐTM và vùng sinh thái có liên hệ mật thiết.

ST

QHMT

ÐTM

Hình 1.2. Khung liên k ế t sinh thái - Quy ho ạ ch môi tr ườ ng - ÐTM

14

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Rõ ràng giữa QHMT, ÐTM, ñất và vùng sinh thái (ST) có liên hệ mật thiết. Vì lẽ ñó khi tiếp cận nghiên cứu TNÐ không thể nào quên lãng mối liên hệ này.

2.14. Quy ho ạ ch s ử d ụ ng ñấ t (QHÐ) (Land use planning)

QHSD ñất là việc xác ñịnh, phân bổ hợp lý quỹ ñất cho các mục ñích sử dụng ñất nông nghiệp, lâm nghiệp, chuyên dùng (xây dựng, giao thông, thủy lợi, KHKT, văn hóa, giáo dục, y tế, thể dục thể thao, quốc phòng, an ninh...), ñất ở ñô thị, nông thôn... theo mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia.

2.15. S ử d ụ ng ñấ t (Land use)

Sử dụng ñất (SDÐ) là quá trình thực hiện các hoạt ñộng kinh tế, xã hội, sản xuất an ninh, quốc phòng... theo một QHSD ñất hoặc tự phát diễn ra trên một khu vực hoặc vùng lãnh thổ có tác ñộng ñến ñất ñai (Land) và cả tác ñộng ñến ñất (Soil) cũng như các hợp phần của chúng (nước mặt, nước ngầm, thực vật...)

2.16. Tính b ề n v ữ ng (Sustainablity)

• Theo ñịnh nghĩa của FAO (1992) - trình bày trong phần ñánh giá TNÐ theo thành

phần sinh - hóa - lý (ñịnh nghĩa cho nông nghiệp bền vững và phát triển nông thôn).

3. Lập kế hoạch cho ÐTM

3.1. Nguyên t ắ c chung: Nguyên tắc chung ñược giới thiệu sau ñây (UNEP, FAO) Ðiều kiện ñầu

Các tác ñộng

Quyết ñịnh cần

+ Chuẩn bị dự án; sự

+ Dự báo tác ñộng

+ Sự lựa chọn các

c

+ Ðánh giá tác

ho

ần thiết của dự án;

ñộng

ạt ñộng

các cơ sở cho sự phù

+ Việc làm nhẹ tác

+ Lựa chọn các hành

hợp.

ñộng

ñộng dự ñịnh

+ Thu thập ñúng

thông tin từ cơ quan

quản lý.

+ Nhận biết các tác

ñộng tiềm tàng

Cung cấp tư liệu chứng minh

+ Chuẩn bị tư liệu ñã viết

+ Monitoning môi trường

Hình 1.3. Khung liên k ế t ñể l ậ p k ế ho ạ ch cho ÐTM

15

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

3.2. Nh ữ ng ÐTM riêng

L ự a ch ọ n, ñ ánh giá s ơ b ộ

• Lựa chọn ñặc ñiểm riêng

• Xác ñịnh ñúng thông tin của dự án tiếp theo cần xác ñịnh ñúng công nghệ.

• Sơ bộ xác ñịnh tác dộng tiềm tàng sẽ xảy ra.

Ðánh giá tác ñộ ng, ñề xu ấ t

• Ðánh giá các tác ñộng sẽ xuất hiện (5 năm, 10 năm, 20 năm sau)

• Ðề xuất phương hướng giảm nhẹ các tác ñộng

(Bằng việc thay ñổi công nghệ, thay ñổi phương pháp, thay ñổi trình tự của dự án) Ð ư a ra quy ế t ñị nh

• Lựa chọn các hoạt ñộng của dự án.

• Dự kiến hoạt ñộng thay thế và chọn lựa ñúng

Xây d ự ng d ữ li ệ u, cung c ấ p t ư li ệ u ñể ch ứ ng minh

• Các dữ liệu chứng minh các tác ñộng

• Các dữ liệu ñề xuất, ñặt phương hướng

• Monitoring môi trường và tổng kết

• Lựa chọn các hoạt ñộng của dự án.

• Dự kiến hoạt ñộng thay thế và chọn lựa ñúng

Xây d ự ng d ữ li ệ u, cung c ấ p t ư li ệ u ñể ch ứ ng minh

• Các dữ liệu chứng minh các tác ñộng

• Các dữ liệu ñề xuất, ñặt phương hướng

• Monitoring môi trường và tổng kết

3.3. Chu ẩ n b ị các b ướ c ÐTM

L ượ c duy ệ t (xây dựng: phương pháp, bước ñi)

Ðánh giá s ơ b ộ (chọn phương pháp, chọn yếu tố cần ñi sâu, ñánh giá ñịnh lượng) ð ánh giá chi ti ế t (chọn phương pháp, yếu tố cần ñi sâu, ñánh giá ñịnh tính) Xây d ự ng c ơ s ở d ữ li ệ u (Database) Báo cáo (ñánh giá, dự báo tác ñộng, ñề xuất khắc phục giảm nhẹ)

Monitoring

4. Những nội dung chính trong việc thực hiện ñánh giá tác ñộng môi trường

4.1. L ượ c duy ệ t: Ðây là bước ñầu nhằm xác ñịnh sự cần thiết hoặc không cần thiết phải thực hiện một ÐTM ñầy ñủ. Cơ sở ñể thực hiện lược duyệt là:

• Danh mục liệt kê các vấn ñề cần phải làm ÐTM của dự án.

• Giới hạn về quy mô, phạm vi kích cỡ của dự án. Với quy ñịnh của Chính phủ, quy

mô nào, phạm vi nào lớn sẽ phải thực hiện ÐTM.

• Mức ñộ nhạy cảm của nơi thực hiện dự án (mức ñộ nhạy cảm về môi trường tự

nhiên như ñất, không khí, nước, hệ sinh thái và mức ñộ nhạy cảm về môi trường

xã hội, nhân văn).

Những vùng nhạy cảm thường là: vùng có ý nghĩa lịch sử văn hoá, khảo cổ, khoa học. Vùng ñất ngập nước. Khu vực vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên, vùng có hệ

sinh thái ñặc biệt. Vùng cần bảo vệ gen của ñộng, thực vật hiếm. Vùng ñất dốc, núi cao có rừng ñầu nguồn. Vùng thường xảy ra sự cố môi trường, rủi ro thiên tai. Vùng có chất lượng môi trường ñặc biệt, dễ thay ñổi các tham số môi trường

• Một số dự án thuộc phạm vi quy ñịnh quốc gia không cần phải thực hiện ÐTM.

Một số dự án quy ñịnh thuộc loại luôn luôn phải thực hiện ÐTM dù loại dự án ñó

ở quy mô lớn hoặc quy mô nhỏ.

16

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Thường quyết ñịnh cần hay không cần thực hiện ÐTM ñầy ñủ mà dừng lại ở mức ñộ

một “lược duyệt” là: Nhà nước, cơ quan chủ dự án hoặc Cục Bảo vệ môi trường. Một số

trường hợp khác có thể dựa vào quyết ñịnh của một hội ñồng tư vấn do Chính phủ uỷ thác.

Ðể có thể quyết ñịnh cần một “lược duyệt” hay phải làm ÐTM ñầy ñủ ta có thể phải

thực hiện một số hoạt ñộng là:

• Bàn bạc trao ñổi giữa chủ dự án với cơ quan quản lý

• Lấy ý kiến các chuyên gia

• Lấy ý kiến của cơ quan BVMT và kiểm soát ô nhiễm

• Tham khảo các dự án tương tự khác.

• Lấy ý kiến cộng ñồng

Như vậy, nếu dự án không cần thực hiện một ÐTM ñầy ñủ thì cho phép thực hiện dự

án. Trong trường hợp cần thực hiện một ÐTM ñầy ñủ thì phải chuyển sang các nội dung khác.

4.2. L ậ p ñề c ươ ng (theo k ế ho ạ ch ñ ã nêu trên) và chu ẩ n b ị t ư li ệ u. Nh ữ ng vi ệ c c ầ n

ph ả i có là:

• Nội dung dự án, từ ñó xác ñịnh: + Hiện trạng môi trường

+ Phương án của dự án

+ So sánh các yếu tố giữa phương án và hiện

trạng.

• Xác ñịnh các hành ñộng của dự án

• Xác ñịnh các biến ñổi môi trường do các hành ñộng của dự án gây ra (cả biến ñổi xấu và tốt) về các mặt: Vật lý, Hoá học và Sinh học và Kinh tế văn hoá xã hội.

• Xác ñịnh các tác ñộng tới tài nguyên thiên nhiên, sinh thái, chất lượng môi trường và cuộc sống cộng ñồng (kể cả tác ñộng bậc 1, bậc 2).

• Dự báo diễn biến tác ñộng môi trường

• Xác ñịnh phương pháp cần sử dụng ñể thực hiện ÐTM

• Ðề xuất phương án giảm thiểu tác ñộng hoặc phương án thay thế.

• Báo cáo ÐTM

Việc lập ñề cương chi tiết theo những việc cần làm nhất nêu trên sẽ ñược giới thiệu ở

chương 4 (mục 4.1)

4.3. Xác ñị nh m ứ c ñộ c ầ n ñ ánh giá tác ñộ ng

Trong nội dung này, cần làm rõ các vấn ñề sau ñây:

• Mức ñộ cần thiết ñể chi phí tài chính phù hợp nhất

• Tập trung ñược vào các tác ñộng có ảnh hưởng nhất không thể bỏ qua.

• Tạo ñược sự hoà hợp giữa quyền lợi của dự án (chủ dự án) với cộng ñồng và tạo

ñược khả năng khắc phục, làm giảm thiểu các tác ñộng có hại ñối với môi trường. Ðạt ñược tốt nhất về hiệu quả kinh tế cho dự án và cho cả cộng ñồng về

lâu dài.

• Phù hợp với Luật và các chính sách.

Ðể làm tốt việc xác ñịnh mức ñộ và phạm vi cần ñánh giá tác ñộng, ta nhất thiết phải làm tốt, ñầy ñủ, chính xác 4 bước là:

+ Xác ñịnh rõ khả năng tác ñộng của các hành ñộng của dự án ñến môi trường và

nguồn tài nguyên thiên nhiên.

+ Phải ñề xuất ñược phương án giảm thiểu hoặc thay thế. Nhiệm vụ này ñược cân

nhắc trên Luật, Nghị ñịnh, TCVN, trình ñộ khoa học và công nghệ cần phải có, nhu cầu và ñặc ñiểm của sản phẩm của dự án, hiệu quả thực về kinh tế, biện pháp khắc phục chất thải và cuối cùng là giai ñoạn theo dõi, kiểm tra, monitoring và ñề phòng rủi ro.

17

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Sau khi thực hiện các vấn ñề nêu trên, hai việc quan trọng kế tiếp phải thực hiện nữa ñó là:

+ Lấy ý kiến cộng ñồng: Việc lấy ý kiến cộng ñồng giúp cho các nhà quản lý, các nhà khoa học phát hiện ñược những vấn ñề công nghệ còn chưa phù hợp. Mặt khác quan trọng hơn là giúp cho chủ dự án - nhà quản lý - cộng ñồng có thể bổ sung nhau, hoà nhịp ñể dự

án ñạt hiệu quả cao nhất.

+ Cân nhắc và ra quyết ñịnh: Ðây là việc còn lại của cơ quan quản lý tài nguyên môi trường. Việc ra quyết ñịnh ñúng và nhanh chóng, phù hợp sẽ làm dự án thực hiện tốt và tác ñộng ñối với môi trường có thể chấp nhận ñược sau này.

4.4. Ðánh giá các tác ñộ ng ñế n MTST và TNTN

• Xác ñịnh các hành ñộng của dự án (hay trạng thái của môi trường) có thể gây ra tác ñộng môi trường sinh thái. ở ñây, chúng ta cần phải xác ñịnh rất ñầy ñủ về tác ñộng ñến cả môi trường tự nhiên, môi trường kinh tế - xã hội và nhân văn. Xác

ñịnh các tác ñộng có thể có ñến các hệ sinh thái: không khí, sinh thái ñất; sinh thái nước mặn, nước ngầm, các hệ sinh thái sinh vật và ñặc biệt phải chú ý ñến hệ

sinh thái nhạy cảm như (sinh thái ñất dốc, sinh thái rừng, sinh thái ñất ngập nước).

• Xác ñịnh ñược các biến ñổi bậc 1 tức là các hành ñộng của dự án sẽ phải dẫn ñến các tác ñộng tương ứng. Các tác ñộng tương ứng ñó ñưa dến các biến ñổi trực tiếp của môi trường. Nếu có nhiều hành ñộng thì sẽ dẫn ñến nhiều tác ñộng và tất

nhiên sẽ có nhiều biến ñổi bậc 1.

• Xác ñịnh các biến ñổi bậc 2: Các biến ñổi bậc 1 làm cho trạng thái môi trường

thay ñổi từ trạng thái 1 sang trạng thái 2. Sự tồn tại, các hoạt ñộng của trạng thái 2 có thể sẽ dẫn ñến một số tác ñộng tiềm ẩn ñối với trạng thái 2 của môi trường.

Như vậy, trạng thái 2 của môi trường sẽ có thể (hoặc không thể) thay ñổi dẫn ñến

một số biến ñổi mới. Những biến ñổi mới này ñược gọi là biến ñổi bậc 2.

• Phân tích kỹ các tác ñộng, xác ñịnh các tác ñộng ñưa ñến biến ñổi bậc 1 và bậc 2

(nếu có) từ ñây phân tích và dự báo các tác ñộng cụ thể ñối với môi trường sinh

thái và nguồn tài nguyên thiên nhiên (tài nguyên ñất, tài nguyên nước, tài nguyên sinh vật, ña dạng loài, tài nguyên khí tượng thuỷ văn, tài nguyên khoáng sản). Ðể

làm tốt phần nội dung này, thường nhóm chuyên gia thực hiện ÐTM phải tiến hành tham khảo rộng các chuyên gia, các tổ chức trong và ngoài nước, tư liệu lưu

trữ, các tiêu chuẩn cho phép (TCCP) ñặc biệt là TCVN. Trong phân tích, ñánh giá một vấn ñề hết sức quan trọng là cân ñối giữa dự án và các tác ñộng mà tiêu

chí lớn nhất là hiệu quả kinh tế của dự án và hiệu quả kinh tế môi trường. Ðây là một vấn ñề rất quan trọng song rất tế nhị, vì thế cần bổ sung cập nhật các quy ñịnh, nghị ñịnh của quốc gia về môi trường và dựa vào kinh tế môi trường ñể

quyết ñịnh.

4.5. Xác ñị nh ñượ c bi ệ n pháp gi ả m thi ể u tác ñộ ng và qu ả n lý chúng

Ðây là một vấn ñề khó, ñòi hỏi tổng hợp tri thức theo các dự án khác nhau. Nhìn chung, có thể theo một số vấn ñề sau ñây:

• Ðưa ra một số phương thức mới thay ñổi phù hợp với yêu cầu của Dự án và hoà

hợp với môi trường sinh thái (ví dụ: thay ñổi công nghệ phù hợp, bổ sung công nghệ, bổ

sung hạng mục).

• Thay ñổi hẳn thiết kế, quy hoạch phát triển (nhà máy nhiệt ñiện sử dụng than sang nhà máy sử dụng hơi ñốt)

• Ðề xuất mới hoặc bổ sung kiểm soát hoạt ñộng

• Ðình chỉ dự án hoặc chuyển vị trí phù hợp hơn.

18

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Tất cả các vấn ñề này ñều nằm trong bước “Xác ñịnh các nội dung chính của ÐTM”

tức là xây dựng kế hoạch chi tiết. Nếu bước này làm tốt chúng ta sẽ có thể bỏ qua một số

việc khi thực hiện ÐTM chi tiết, tránh ñược lãng phí về tài chính và thời gian.

5. Câu hỏi bài tập chương I

1. Thành phần môi trường là gì? Có thể chỉ ra những thành phần của môi trường trong một hệ thống tự nhiên - kinh tế - xã hội ở một huyện?

2. Mối quan hệ giữa Trạng thái (hiện trạng) - Áp lực - Ðáp ứng là một mối quan hệ

ñơn hay ña chiều? Vì sao? ý nghĩa của hiểu biết vấn ñề này?

3. Phân biệt khái niệm thông số với tiêu chuẩn và giá trị nền của môi trường.

4. Chỉ tiêu môi trường, chỉ số môi trường là ñại lượng như thế nào?

5. Lập kế hoạch cho một ÐTM là cần thiết? Vì sao?

6. Các bước chuẩn bị cho một ÐTM thế nào? Có thể giảm bước nào ñược?

7. Thế nào là hoạt ñộng của dự án? Thế nào là hành ñộng? Thế nào là tác ñộng?

8. Vì sao ñánh giá tác ñộng ñến MTST lại còn ñánh giá tác ñộng ñến TNTN?

19

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Chương II

TRÌNH TỰ THỰC HIỆN ðÁNH GIÁ TÁC ðỘNG MÔI TRƯỜNG

Ðánh giá tác ñộng môi trường là một việc rất quan trọng có ích, có ý nghĩa thực tế

ñối với hoạt ñộng kinh tế - xã hội của một quốc gia, một khu vực. Mặt khác, công tác ñánh giá tác ñộng môi trường lại là một quá trình tổng hợp vừa phân tích vừa nghiên cứu rất phức tạp với nhiều lĩnh vực khoa học kinh tế và công nghệ khác nhau do ñó rất tốn kém về

tài chính. Hơn thế nữa ñể thực hiện một ÐTM thường phải sử dụng nhiều chuyên gia có kinh nghiệm và trình ñộ cao và mất nhiều thời gian ñể hoàn tất. Những vấn ñề này xuất phát từ khái niệm về Cây tác ñộ ng như sau:

B.3

Tð Bậc 2

Tñộng bậc 1

Tác ñộng gốc

Chính vì vậy chỉ cần thực hiện ÐTM cho một số dự án quan trọng sau khi ñã tiến hành xem xét ñầy ñủ nhiều mặt. Một số dự án khác hoặc các hoạt ñộng kinh tế - xã hội khác khi xem xét thấy các hành ñộng của dự án tác ñộng không nhiều ñến môi trường sinh thái và tài nguyên thiên nhiên có thể bỏ ÐTM hoặc thực hiện ÐTM ở mức ñộ sơ bộ cũng ñược. Theo quan ñiểm của chương trình môi trường Liên hiệp quốc (UNEP- United nations Environment programme)

Quá trình ñánh giá tác ñộng môi trường thường ñược thực hiện theo 3 bước lớn:

Bước 1: Lược duyệt các tác ñộng môi trường (Screening)

Bước 2: Ðánh giá sơ bộ các tác ñộng môi trường (Preliminary Assessment)

Bước 3: Ðánh giá ñầy ñủ các tác ñộng môi trường (Full Assessment)

Chương II sẽ giới thiệu chi tiết các nội dung ñó. Sinh viên cần sử dụng ñược phần lược duyệt và phần ñánh giá sơ bộ tác ñộng môi trường, mặt khác phải hiểu ñược phần ñánh giá ñầy ñủ tác ñộng môi trường.

20

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng 1. Lược duyệt:

Ðây là yêu cầu tối thiểu phải thực hiện cho các dự án nằm trong khuôn khổ bắt buộc phải xét ñến các tác ñộng môi trường của chúng. Quá trình thực hiện một lược duyệt về

nguyên tắc phải ñược thực hiện khi dự án bắt ñầu hình thành, bắt ñầu chuẩn bị về mục tiêu, quy mô, khu vực dự án, trình ñộ công nghệ, trình ñộ quản lý thực hiện và ñặc ñiểm riêng về văn hoá, xã hội, tập quán của khu vực lân cận.

Với ñiều kiện Việt Nam, do trình ñộ phát triển và khả năng tài chính hạn chế, những năm qua chúng ta còn nhiều khiếm khuyết. Vì vậy, nhiều dự án (ñặc biệt là các dự án về

quy hoạch sử dụng ñất và sử dụng ñất) việc làm này chưa ñảm bảo. Trong rất nhiều trường hợp, chúng ta phải thực hiện chậm, thực hiện vào thời kỳ sau khi dự án ñã hoặc ñang vận hành.

Mục tiêu của lược duyệt là giúp cho việc hình thành, xây dựng dự án ñượt tốt hơn, ñầy ñủ hơn. Vì thế, lược duyệt do chủ ñự án thực hiện.

Nội dung của lược duyệt là: Rà soát, ñiểm lại những dự án tương tự nó trước ñây ñược thực hiện ở khu vực hay gần khu vực ñã gây ra những hành ñộng gì? Những hành ñộng ñó của dự án lại gây ra các tác ñộng gì ñến MTST và nguồn tài nguyên thiên nhiên cũng như kinh tế - văn hoá - xã hội. Trên cơ sở xét soát như vậy, chúng ta dự ñoán những tác ñộng có thể xảy ra của dự án sẽ thực hiện. Việc dự ñoán ñúng và ñủ các tác ñộng này sẽ

giúp chúng ta kịp thời ñiều chỉnh, bổ sung hoặc thay ñổi một phần dự án một cách nhanh chóng, tránh lãng phí về tài chính và thời gian.

Phương pháp ñể thực hiện một lược duyệt là:

• So sánh chi tiết quan trọng của dự án ñang xem xét với các dự án tương ñương ñã ñược thực hiện. Cần chú trọng một số yếu tố lớn như kiểu dự án, ñịa ñiểm thực

hiện, quy mô, công nghệ.

• So sánh dự án ñang xem xét với hai loại dự án khác trong ñó:

+ Loại thường ñược phép không cần phải làm ÐTM.

+ Loại thứ hai nhất thiết phải thực hiện ÐTM (loại này thường là xí nghiệp, nhà máy, khu CN, ñường giao thông, sân bay, bến cảng, khu xử lý chất thải)

Trên cơ sở so sánh ñó, ta xác ñịnh yêu cầu cần hay không cần phải thực hiện ÐTM.

• Ðoán trước bằng suy luận trên cơ sở KHCN, trên cơ sở kinh nghiệm các tác ñộng

của dự án sẽ gây ra với môi trường và ñánh giá khả năng chịu ñựng của môi trường tự nhiên, xã hội. Cần chú trọng ñến khả năng ñáp ứng của môi trường và

phù hợp với chính sách.

• Phân tích kinh tế, chi phí và lợi nhuận trên cơ sở các chỉ tiêu kinh tế và xã hội ñang sẵn có của dự án và của các ñiều kiện khác.

Thẩm ñịnh một lược duyệt là chức năng của cơ quan quản lý môi trường. Cơ quan

này có thể trực tiếp thực hiện hoặc uỷ thác cho một tổ chức, các nhân, nhóm chuyên gia thực hiện.

Một trong các quốc gia có cấu trúc tổ chức và kinh nghiệm làm tốt nhất công tác BVMT ở khu vực Ðông Nam Á là Singapo. Singapo có cơ quan quản lý môi trường, cơ

quan kiểm soát ô nhiễm môi trường (PCD). Cơ quan này có nhiệm vụ và quyền hạn rất lớn thậm chí họ ñược phép ra quyết ñịnh thay ñổi phương án, thay ñổi công nghệ và ngay cả

ñình chỉ hoạt ñộng của dự án hoặc ñình chỉ hoạt ñộng sản xuất của một cơ sở gây ô nhiễm môi trường quá mức cho phép.

Việt Nam, mặc dù mới phát triển ở lĩnh vực BVMT gần ñây song chúng ta ñã có Cục

Bảo vệ Môi trường, Vụ Môi trường và Vụ Thẩm ñịnh và ðánh giá tác ñộng môi trường.

21

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Những cơ quan ngày có nhiệm vụ giúp Chính phủ hoàn chỉnh các quy ñịnh, quản lý môi trường ñể chúng ta có một bước ñi tốt trong công tác ñánh giá tác ñộng môi trường nói riêng và BVMT nói chung.

Ðể lược duyệt ñến ñược các nhà quản lý, cần có một văn bản quyết ñịnh bước lược

duyệt. Ðây là văn bản quyết ñịnh cuối cùng. Văn bản của lược duyệt phải ñưa ra ñược kết luận: có cần thiết phải tiếp tục thực hiện ÐTM hay không cần? Tiếp theo ñó cần có quyết ñịnh tiếp theo ñể giải quyết những vướng mắc, những khuyến nghị chưa thống nhất giữa chủ dự án và cơ quan kiểm soát.

Bên cạnh ñó, ñể thực hiện có hiệu quả, một số hoạt ñộng hữu ích ñi ñến quyết ñịnh bước này là:

+ Ðối thoại giữa chủ dự án và cơ quan quản lý

+ Lấy tư vấn của cơ quan kiểm soát ô nhiễm, cơ quan BVMT, bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên (Cục BVMT, Vụ Môi trường, Vụ Thẩm ñịnh và ðánh giá tác ñộng môi trường, Thanh tra môi trường...)

+ Lấy tư vấn từ các nhà khoa học, các cơ quan khoa học khác.

+ Khảo sát các ÐTM tương tự khác

+ Lấy ý kiến cộng ñồng

Tóm lại, ñể có một lược duyệt, cần theo các bước sau ñây:

Dự án phát triển

(Chuẩn bị có dự án)

Bước 1: Kiểm tra danh mục của dự án

- Theo Luật

- Theo quy ñịnh

Bước 2: Kiểm tra ñịa ñiểm của dự án Có ở vùng phải thực hiện ÐTM không?

Bước 3: Tham khảo sách, tài liệu tư liệu hướng

dẫn ñánh giá tác ñộng môi trường

Bước 4: Thu thập thông tin (các loại)

Bước 5: Lập danh mục câu hỏi lược duyệt

Bước 6: Lập văn bản lược duyệt

22

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

Hình 2.1. Các b ướ c c ủ a m ộ t l ượ c duy ệ t

(Nguồn [4] 2001)

2. Ðánh giá tác ñộng môi trường sơ bộ (IEE)

Ðánh giá tác ñộng môi trường sơ bộ (Initial Environmental examination - IEE) còn

ñược gọi là ñánh giá tác ñộng môi trường ban ñầu hay ñánh giá nhanh các tác ñộng môi trường (Rapid Environment Impacts Assessment - REIA).

Ðánh giá sơ bộ tác ñộng môi trường gồm các bước sau:

• Xác ñịnh các tác ñộng chính của môi trường (từ các hành ñộng quan trọng của dự

án) tại khu vực dự án sẽ xảy ra.

• Mô tả chung các tác ñộng ñó, dự báo phạm vi và mức ñộ của các tác ñộng ñó trong khi ñánh giá ÐTM.

• Trình bày và làm rõ ñược tính chất các tác ñộng, tầm quan trọng của các tác ñộng ñó ñối với môi trường. Yêu cầu của bước này là phải rõ và ngắn gọn ñể cơ quan quản lý có thể ñưa ra các quyết ñịnh phù hợp.

ÐTM sơ bộ cần ñược tiến hành ngay trong giai ñoạn luận chứng sơ bộ (nghiên cứu

tiền khả thi). Ðánh giá này giúp cho ta thu hẹp sự tranh cãi về một số vấn ñề quan trọng, như về vị trí, quy mô của dự án. Trong một số trường hợp do làm tốt ñánh giá sơ bộ, kịp thời ñiều chỉnh khái niệm về dự án, làm cho việc ÐTM ñầy ñủ trở nên không cần thiết nữa.

ÐTM sơ bộ do cơ quan chủ trì dự án thực hiện theo các hướng dẫn của quy ñịnh ÐTM của quốc gia hoặc của các tổ chức quốc tế. Các phương pháp thường dùng là phương pháp danh mục và phương pháp ma trận tác ñộng môi trường.

Việc thẩm ñịnh báo ñánh giá bởi cơ quan quản lý môi trường có thể dẫn tới 2 kết luận:

Không cần thiết làm ÐTM chi tiết

Cần thiết làm ÐTM chi tiết.

Việc thực hiện ñánh giá tác ñộng môi trường sơ bộ là một công việc khó và phức tạp hơn việc thực hiện một lược duyệt. Vì vậy, khi thực hiện ñánh giá tác ñộng môi trường sơ

bộ (hay ñánh giá nhánh) chúng ta cần lựa chọn một nhóm chuyên gia có trình ñộ cao hơn, nhiều kinh nghiệm hơn và ñúng, ñủ phạm vi chuyên môn mà dự án ñang xem xét có liên quan ñến.

Ðể quyết ñịnh mức ñộ tiến hành trong một ñánh giá môi trường sơ bộ, cũng có thể

dựa vào các bước trong ÐTM chi tiết sau này và nhóm chuyên gia sẽ quyết ñịnh sử dụng phần bước nào là ñủ cho công việc của mình.

3. Ðánh giá tác ñộng môi trường ñầy ñủ (Full Environment Impacts Assessment) Ðánh giá tác ñộng môi trường ñầy ñủ là khung cơ bản của ÐTM. Ðây là bước thực

hiện sau lược duyệt hoặc ÐTM nhanh ñã kết luận cần phải làm.

Ðể hiểu ñược nhiệm vụ này cần nắm rõ:

3.1. M ố i quan h ệ gi ữ a môi tr ườ ng và phát tri ể n

3.2. Ả nh h ưở ng c ủ a tác ñộ ng môi tr ườ ng ở quy mô l ớ n

a . Suy thoái TNSV:

• Ða dạng sinh học

• Xói mòn

• Kinh tế - xã hội

23

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng b. Hiệu ứng nhà kính

• Nước biển dâng

• Ngập lụt

c. Ô nhiễm môi trường

• Mưa axit

• Tầng Ozon

• Sức khỏe con người

3.3. Ðánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng (ÐTM) là nhiệm vụ xây dựng một báo cáo trong ñó phải chỉ rõ ñược

a. ÐTM ñã tiến hành:

• Phân tích, xác ñịnh quá trình gây ô nhiễm, gây thiệt hại ñến môi trường.

• Dự báo các tác ñộng ñến môi trường của một dự án, một chính sách.

• Ðề xuất các phương án thay thế.

• Xây dựng chương trình giám sát và quản lý dự án

b. ÐTM phải ñủ ñể làm cơ sở khoa học ñể thẩm ñịnh dự án.

c. ÐTM là kết quả của sự nghiên cứu ña ngành.

3.4. M ố i quan h ệ gi ữ a d ự án và ÐTM (EIA)

Nghiên cứu tiền

Ng

hiên cứu khả thi

khả thi của Dự án

của Dự án

Dự án

Duyệt và lựa chọn các

ÐTM chi tiết

sơ bộ

phương án thực thi

a. Ðánh giá tác ñộng và

(cấp giấy phép)

sửa ñổi khả thi.

ÐTM sơ

b. Duyệt các chỉ tiêu ñặc

bộ/nhanh

biệt.

c. Duyệt các phương án.

d. Hạn chế môi trường

ñưa ra khuyến cáo

Nghiên cứu tiền

Tiến hành

khả thi của Dự án

dự án

Ðiều khiển

môi trường

24

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

Hình 2.2. S ơ ñồ các b ướ c c ủ a ÐTM và d ự án phát tri ể n.

3.5. Ði ề u ki ệ n ñể th ự c hi ệ n ÐTM

a. C ơ s ở pháp lý (Luật MT, các luật khác có liên quan, Nghị ñịnh, Quy ñịnh, Chỉ thị, Thông tư, Công ước quốc tế, Thoả thuận …)

b. Tiêu chu ẩ n môi tr ườ ng (TCVN, TCN, WHO)

c. S ố li ệ u môi tr ườ ng vùng d ự án bao g ồ m:

• Môi trường vật lý, hoá học

+ Ðịa hình, ñịa chất

+ Chất lượng không khí

+ Khí tượng thuỷ văn

+ Chất lượng nước

• Môi trường sinh học

+ Các hệ sinh thái

+ Quần thể thực vật, ñộng vật

+ Sinh vật quý hiếm.

• Ðiều kiện kinh tế xã hội (môi trường văn hoá - xã hội)

+ Dân số, dân tộc

+ Hiện trạng sử dụng ñất

+ Sức khoẻ cộng ñồng

+ Ngành nghề

+ Thu nhập

+ Văn hoá giáo dục

+ Các tiêu chí ñặc trưng riêng.

d. Quy mô d ự án, Công nghệ ñược sử dụng trong dự án. Cần chỉ ra trình ñộ CN, khả

năng tiếp cận hiện ñại trong tương lai, các loại chất thải, các ảnh hưởng trước mắt và lâu dài…

Như vậy, muốn có một báo cáo ÐTM ñầy ñủ, việc chuẩn bị về tri thức ÐTM, về tri

thức hiểu biết nội dung dự án phát triển hoặc hoạt ñộng kinh tế - xã hội là hết sức quan trọng. Bên cạnh ñó nhóm chuyên gia thực hiện ÐTM ñầy ñủ cũng phải tiến hành chuẩn bị

mọi ñiều kiện chi tiết cho việc ñánh giá ÐTM ñó một cách thận trọng và bao quát.

Cũng cần nhận thức rõ nguyên tắc là: ñánh giá tác ñộng môi trường ñầy ñủ (hoặc ÐTM chi tiết) là hoạt ñộng chỉ ñược thực hiện do một số cơ quan có thẩm quyền tiến hành.

Theo Nghị ñịnh 80/ 2006/Nð- CP ngày 09 tháng 8 năm 2006 và các quy ñịnh trong Phụ

lục các danh mục cần thực hiện DTM kèm theo. Cũng cần phải tuân thủ các bước, các quy ñịnh và mẫu hướng dẫn về ñề cương, báo cáo, thẩm ñịnh, phê duyệt… trong Thông tư

08/2006/TT- BTNMT ngày 8/9/2006.

Cơ quan chủ dự án hoặc cấp không ñủ thẩm quyền chỉ ñược thực hiện các lược duyệt hoặc các ÐTM sơ bộ.

25

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Ðánh giá tác ñộng môi trường ñầy ñủ phải theo một trình tự quy ñịnh. Trình tự này phức tạp, xin ñược giới thiệu sau ñây:

26

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Dự án - tìm hiểu dự án

Quy ñịnh không cần ÐTM

Cần lược duyệt

Lược duyệt của các tác ñộng MT

Tác

Cần có ñánh giá MT

ñộng MT không ñáng kể

Ðánh giá tác ñộng MT sơ bộ

Không cần ÐTM ñầy ñủ

Cần chuẩn bị cho ÐTM

Chuẩn bị cho ÐTM ñầy ñủ

Lập nhóm nghiên cứu ñánh giá

Xác ñịnh phạm vi ñánh giá (Scoping)

Xác ñịnh các nơi cần liên hệ

Xác ñịnh các nơi, thời gian nộp báo cáo

Xác ñịnh ñề cương ñánh giá

Ðán

h giá tác ñộng MT ñầy ñủ

Xác ñịnh các hành ñộng quan trọng của dự án ( Activities)

Xác ñịnh các biến ñổi MT (En v.Changes)

Xác ñịnh các tác ñộng ñến M

T (Indentifications)

Dự báo các tác ñộng tiềm ẩn ( Forecast)

Ðánh giá các tác ñộng ñến TNTN (Evaluation)

Ðề xuất biện pháp (giảm thiểu, xử lý) (Mitigation measures)

Ðề xuất yêu cầu quan trắc, the o dõi (Monitoring)

Báo cáo và thông tin kết quả ( Communication)

Sử dụng kết quả ñánh giá tác ñộng MT

Hình 2.3. Trình t ự c ủ a m ộ t ÐTM ñầ y ñủ

Nguồn [5]-1994)

Trong một số trường hợp, người ta thực hiện một cách ngắn gọn theo 4 bước chính

là:

• Xác ñịnh các hành ñộng quan trọng của dự án

• Xác ñịnh các biến ñổi môi trường do các hành ñộng ñưa ñến.

• Xác ñịnh các tác ñộng ñến TNTN và chất lượng sống con người

• Dự báo diễn biến của các tác ñộng

Ðánh giá tác ñộng môi trường một cách chi tiết nhưng ñược trình bày ngắn gọn theo 4 bước ñược giới thiệu dưới ñây nhằm giúp cho người chưa có ñiều kiện ñi sâu có thể hiểu, tiếp thu và bước ñầu thực hiện một ÐTM.

27

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Cần phải hiểu rằng:

• Ðây là một kiểu thực hiện ÐTM chi tiết (không phải là ÐTM sơ bộ)

• 4 Bước ñược chọn trong cách làm này là những bước quan trọng nhất trong cả quá

trình. Sau này khi ñi sâu hơn, chúng ta sẽ tiến hành phân tích kỹ từng bước và bổ sung, chia cắt các bước ra tuỳ thuộc vào yêu cầu của ÐTM và tính phức tạp nhiều hay ít của dự

án ñang xem xét.

• Chú ý: cần phân biệt ðTMCvới ðTM và KTMT như sơ ñồ dưới ñây.

§TMC §TM KiÓm to¸n m«i trưêng (KTMT)

ChiÕn lưîc,

Quy hoach,

Dù ¸n

ChÝnh sçh

Ho¹t ®éng thùc tÕ

KÕ ho¹ch

®Çu t

Xç ®Þnh vÞ trÝ cña §TM trong tiÕn tr×nh ph¸t triÓn ë ViÖt Nam

hiÖn nay theo kinh nghiÖm cña ThÕ giíi

4. Ðánh giá tác ñộng môi trường chi tiết (theo kiểu rút gọn) Gồm những nội dung sau:

Ðể ñánh giá ñược tác ñộng của một hoạt ñộng phát triển, ví dụ của một dự án phát

triển, trước hết cần xác ñịnh (identification) các tác ñộng mà việc thực hiện dự án có thể

xảy ra.

Việc xác ñịnh này thường ñi theo một quá trình phân tích logic, xuất phát từ mục

tiêu nội dung của dự án phát triển, các hoạt ñộng cụ thể sẽ diễn ra trong quá trình thực hiện dự án, tiến ñến xác ñịnh các tác ñộng của dự án tới môi trường. Quá trình này có thể diễn ra theo trình tự như sau:

Bước 1 Xác ñịnh các hành ñộng quan trọng của dự án Xem xét nội dung của luận chứng kinh tế kỹ thuật (còn gọi là báo cáo nghiên cứu

khả thi/Feasibility Study) từ ñó xác ñịnh các hoạt ñộng quan trọng nhất sẽ xảy ra trong quá trình thực hiện dự án.

Ví dụ dự án một công trình thủy ñiện sẽ có các hoạt ñộng quan trọng như: xây dựng ñường dây cao thế tải ñiện, xây dựng công trường thi công, di dân vùng hồ tới các khu ñịnh cư mới... Một dự án nhà máy sản xuất xi măng sẽ có các hoạt ñộng lớn như: lập công trường khai thác ñá vôi, lập công trường khai thác ñất sét, vận chuyển nguyên liệu, vận chuyển nhiên liệu tới nhà máy, xây dựng nhà máy, xây dựng khu làm việc, khu nhà ở của công nhân...

Bước 2: Xác ñịnh các biến ñổi môi trường do các hành ñộng Mỗi hành ñộng nói trên ñều gây ra những biến ñổi môi trường vật lý, sinh học, xã

hội tại ñịa bàn hành ñộng. Cần xem xét ñể xác ñịnh những biến ñổi quan trọng nhất.

Ví dụ hành ñộng xây dựng ñập chắn nước trong dự án thủy ñiện sẽ tạo nên một số

biến ñổi như: hình thành hồ chứa với mức nước dao ñộng trong phạm vi lớn theo chương trình ñiều tiết nước trên khu vực thượng lưu ñập, hình thành chế ñộ thủy văn mới tại khu vực hạ lưu ñập. Các biến ñổi lớn này, có thể gọi là biến ñổi bậc một, các biến ñổi này sẽ

gây nên biến ñổi bậc hai. Ví dụ sự hình thành hồ có ñiều tiết sẽ tạo nên vùng bán ngập, với chế ñộ thủy văn ñặc biệt.

28

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Bước 3: Xác ñịnh các tác ñộng tới tài nguyên thiên nhiên và chất lượng môi trường sống của con người.

Các biến ñổi môi trường nói trên sẽ có tác ñộng (Impact) tới tài nguyên thiên nhiên, các hệ sinh thái, sức khoẻ và các ñiều kiện sống khác của con người. Mục tiêu của ñánh giá tác ñộng môi trường là xác ñịnh một cách ñúng ñắn, ñịnh tính và ñịnh lượng các tác ñộng nói trên, dự báo diễn biến của các tác ñộng trong tương lai.

Ví dụ biến ñổi môi trường lớn là việc hình thành hồ chứa tại thượng lưu ñập sẽ gây nên những tác ñộng như sau ñối với tài nguyên: mất ñất nông nghiệp vùng thấp, mất rừng tại các vùng ngập, làm cho khoáng sản bị ngập khó khai thác hơn, tồn tại ña dạng sinh học, tài nguyên văn hoá, tạo nên những ñiều kiện mới về tài nguyên nước, tạo nên tài nguyên du lịch... Biến ñổi nói trên cũng có những tác ñọng ñối ví chất lượng môi trường sống của con người như: thay ñổi ñịa bàn sinh sống của dân di chuyển từ vùng bị ngập, thay ñổi chế ñộ

nhiệt ẩm, vì khí hậu, nguồn cấp nước cho sinh hoạt và sản xuất, phương thức sản xuất tạo nguồn dịch bệnh lan truyền theo nước.

Các hành ñộng cấp 2, ví dụ di dân, tạo lập ñịa bàn sinh sống và sản xuất mới tại

vùng ven hồ, sẽ có khả năng gây nên phá rừng làm nương rẫy tại vùng cao, ñất dốc, tạo nên xói mòn vùng ven hồ, gia tốc bồi lắng, giảm hiệu quả, rút ngắn thời gian phát huy tác dụng của hồ.

Một dự án phát triển thường ñược thực hiện qua rất nhiều hành ñộng cụ thể, mỗi

hành ñộng gây nên biến ñổi môi trường khác nhau, những biến ñổi này là tạo ra những tác ñộng gây nên những tác ñộng môi trường khác nhau. Tác ñộng chung của dự án ñối với tài nguyên và môi trường tại ñịa ñiểm thực hiện dự án là sự tổng hợp của hàng loạt tác ñộng tương tác chặt chẽ với nhau.

Bước 4: Dự báo diễn biến của các tác ñộng môi trường Dự án phát triển thường xuyên hoạt ñộng trong một thời gian, trong quá trình ñó

các tác ñộng môi trường sẽ diễn biến. Vì vậy, tiếp theo bước xác ñịnh các tác ñộng và trên cơ sở của việc xác ñịnh ñó cần dự báo diễn biến của các tác ñộng môi trường. Việc dự áo cần tiến hành trong phạm vi không gian và thời gian ñã ñịnh trước. Dữ liệu ñể dự báo là các dữ liệu ñã dùng trong xác ñịnh tác ñộng, có thể tham khảo thêm dự báo của các ngành liên quan và số liệu kinh nghiệm của các dự án tương tự ñã thực hiện trước ñấy. Phương pháp có thể sử dụng là các phương pháp mô hình (mô hình toán, vật lý), phương pháp chuyên gia, phương pháp so sánh. Trong trình bày kết quả dự báo cần nói rõ ñộ tin cậy của số liệu tính toán, số liệu thống kê hoặc ñộ tin cậy của phép so sánh.

Cuối cùng là việc lập một báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường ñể trình duyệt, thẩm ñịnh và cơ quan quản lý sẽ ra quyết ñịnh công nhận. Trong báo cáo ÐTM phải nêu ra ñược các kết luận, kiến nghị với các nội dung hết sức ngắn gọn, rõ ràng. Có như vậy, người quản lý (cơ quan quản lý) mới có thể ñánh giá nhanh và chính xác. Quy ñịnh của một số

báo cáo ÐTM sẽ ñược giới thiện ñầy ñủ sau.

5. Ðánh giá tác ñộng môi trường chi tiết (theo kiểu ñầy ñủ)

5.1. Công tác chu ẩ n b ị : Sau khi có lược duyệt và ñánh giá tác ñộng môi trường sơ

bộ xét thấy cần phải thực hiện ÐTM chi tiết, ta thực hiện các công tác chuẩn bị.

Công tác chuẩn bị gồm các việc sau ñây (chi tiết hoá của mục 3 -3 chương 1).

•

Thành lập nhóm chuyên gia (hay quyết ñịnh nhóm chuyên gia) ñể thực hiện việc ñánh giá tác ñộng môi trường ñầy ñủ. Trong nhóm phải ñảm bảo ñủ

chuyên gia về ÐTM, chuyên gia về các lĩnh vực khoa học - kinh tế mà nội dung

của dự án ñề cập ñến. Nhóm chuyên gia này phải ñộc lập và ñủ quyền lực ñộc

lập với nhóm xây dựng dự án (hoặc chủ dự án nếu dự án ñang ñược thực hiện).

29

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

•

Xác ñịnh phạm vi cần thực hiện ÐTM (cả về không gian, thời gian và mức ñộ

sâu (nông) mà dự án cần ñược ÐTM. Ở ñây cần dựa vào quy mô mà khung dự

án ñã ñưa ra về hoạt ñộng trước mắt và lâu dài. Nhóm ñánh giá cần ñi vào những vấn ñề trọng ñiểm, quan trọng về các mặt khoa học, công nghệ, tài nguyên thiên nhiên, ña dạng sinh học. Những vấn ñề ñưa ra phải dựa trên luận

cứ khoa học mà cơ quan quản lý Nhà nước chấp nhận ñược. Khi xác ñịnh vấn

ñề này, các chuyên gia của nhóm ÐTM lại phải căn cứ trên yêu cầu ñã ñặt ra về

thời hạn thực hiện ÐTM, về ñiều kiện tài chính cho phép.

Trong một số trường hợp ñặc biệt, nếu phát hiện các ñiểm riêng cần ñi sâu mà lược duyệt và ÐTM sơ bộ chưa xem xét nhưng có thể gây ra những tác ñộng mạnh ñến môi trường, cần có kiến nghị bổ sung.

•

Tìm nguồn kinh phí (có thể là kinh phí dự án ñộc lập từ quốc gia, có thể từ

nguồn tài trợ và có thể từ tỷ lệ % của dự án phát triển kinh tế - xã hội).

•

Xác ñịnh cơ quan kiểm tra thực hiện dự án ñủ thẩm quyền và thẩm ñịnh báo cáo

ñánh giá tác ñộng môi trường ñể có liên hệ, hướng dẫn trong quá trình nhóm chuyên gia thực hiện ÐTM.

•

Xây dựng ñề cương cho ñánh giá tác ñộng môi trường ñầy ñủ.

Ðề cương phải có nội dung sau: (mẫu ñề cương chi tiết trình bày ở chương 4)

1. Giới thiệu về ÐTM

•

Mục tiêu các ñiều khoản tham khảo

•

Trách nhiệm biên soạn, báo cáo ÐTM

2. Các tài liệu hướng dẫn ÐTM chung

3. Các thông tin cơ bản của dự án

• Các nghiên cứu chính của báo cáo chuyên ngành

• Các nhân dân và báo cáo chung

4. Các hướng dẫn ÐTM chuyên ngành

• Các ảnh hưởng của môi trường

• Các giải pháp hiệu chỉnh, sửa chữa, thay thế

5. Những dự kiến về quan trắc (monitoring) MT.

6. Dự kiến về kế hoạch hoạt ñộng của nhóm ÐTM.

• Các nhiệm vụ phải làm

• Kế hoạch và chương trình làm việc

• Kế hoạch hội thảo, trao ñổi chuyên gia

• Kế hoạch xây dựng báo cáo, in tài liệu, công bố kết quả

• Thời gian biểu

7. Ngân sách (viện trợ, tài trợ)

8. Các yêu cầu khác, phụ lục hướng dẫn.

5.2. Xác ñị nh các hành ñộ ng quan tr ọ ng c ủ a d ự án

Một dự án thường có các hành ñộng quan trọng cần xác ñịnh rõ từ giai ñoạn tiến hành xây dựng và giai ñoạn dự án ñi vào hoạt ñộng. Trong một số trường hợp khác, chúng ta chỉ

xác ñịnh ñược các hành ñộng mà dự án ñã ñi vào hoạt ñộng vì quá trình thực hiện ÐTM

chậm hơn.

Các hành ñộng của dự án (hay của hoạt ñộng kinh tế - xã hội) chính là các “nguồn

gây tác ñộng” ñến môi trường sinh thái và nguồn tài nguyên thiên nhiên.

Có thể nêu ra các nguồn tác ñộng chung nhất là:

• San lấp mặt bằng; ñào ñất, phá núi, lấp ao hồ (nổ mìn)

30

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

• Tháo nước làm khô mặt ñất, lấy nước vào hồ chứa

• Ngăn sông, ñổi dòng chảy

• Xây dựng ñường giao thông và cơ sở hạ tầng

• Vận chuyển thiết bị vật tư

• Lắp ñặt thiết bị, vận hành thử

• Di dân, thành lập khu ñịnh canh ñịnh cư mới, xây dựng ñô thị

• Chuyển mục ñích sử dụng ñất

• Di chuyển tài sản

• Khai thác quá mức nguồn tài nguyên thiên nhiên (ñặc biệt quan trọng là nước ngầm, nhiên liệu hoá thạch, khu bảo tồn quốc gia, khu vực ñất ngập nước, rừng)

• Vận chuyển hàng hoá (nhập, xuất)

• Tiêu thụ nguyên liệu, sản phẩm và xử lý chất thải

• Sử dụng không hợp lý và dư thừa các chất hoá học (bón phân hoá học, thuốc BVTV, thuốc diệt cỏ, chất thải và thức ăn thừa của chăn nuôi, thức ăn thừa và kháng sinh trong nuôi trồng thủy sản)

• Các chất thải khí (SO2, CO2, NO2...) của giao thông, khí dò rỉ khi vận hành các thiết bị lạnh, bức xạ α, β, γ của các trạm y tế, lò cao máy phát ñiện, trạm ñiện, quốc phòng.

5.3. Xác ñị nh các tác ñộ ng c ủ a các hành ñộ ng ñế n môi tr ườ ng

Ðây là bước quan trọng nhất ñòi hỏi trình ñộ ñầy ñủ, tổng hợp của các chuyên gia

trong nhóm công tác ÐTM. Mỗi hành ñộng của dự án ñều tác ñộng ñến môi trường và tùy theo mức ñộ sẽ làm thay ñổi tính chất của môi trường về vật lý, hoá học, sinh học, xã hội và kinh tế văn hoá trên ñịa bàn.

Ví dụ 1: Làm cạn nước một phần diện tích khu vực ñất ngập nước sẽ thay ñổi hệ sinh thái, thay ñổi hoặc suy giảm nguồn gen sinh vật. Nước cạn, mất áp lực bề mặt sẽ làm khí metan (CH4) bốc mạnh dẫn ñến nguy cơ cháy rừng. Mặt nước mất ñi làm mất nguồn dự trữ

nước bổ sung vào túi nước ngầm v.v... Như vậy, thay ñổi về nước dẫn ñến CH4 bốc lên mạnh, hệ thực vật thay ñổi... là những “thay ñổi bậc 1”. Kế tiếp các thay ñổi ñó là mực nước ngầm giảm, tính chất nước ngầm thay ñổi theo, ñó là các “thay ñổi bậc 2”.

Ví dụ 2: Hoạt ñộng của nhà máy Giấy thường gây ra một số thay ñổi bậc 1 là: mùi

hôi khó chịu (mercaptan) - chất lượng không khí biến ñổi. Khối lượng chất thải lỏng rất lớn chứa bột giấy, lignin, kiềm dư thừa... làm chất lượng nước mặt thay ñổi. Khai thác cây nguyên liệu làm chất lượng rừng thay ñổi, ñộ che phủ thực vật giảm xuống.

Tất cả các biến ñổi bậc 1 về không khí, nước mặt, ñộ che phủ của thực vật sẽ dẫn ñến các thay ñổi bậc 2 là: sức khoẻ cộng ñồng giảm do không khí, ñất ruộng bị thái hoá do Lignin và kiềm dư, gia súc bị bệnh, cá chết hoặc nhiễm ñộc, ñất bị rửa trôi mạnh hơn vì ñộ

che phủ giảm.

Nhìn chung ñể xác ñịnh ñược tác ñộng của các hành ñộng từ một dự án ñến môi trường cần phải chú ý:

•

Xác ñịnh ñủ, ñúng hành ñộng của dự án

•

Hiểu biết tốt ñể xác ñịnh biến ñổi bậc 1 cho từng dự án cụ thể

•

Xác ñịnh biến ñổi bậc 2 dựa vào mức ñộ, phạm vi của các biến ñổi bậc 1.

•

Phải xem xét toàn diện cả biến ñổi môi trường tự nhiên ñồng thời biến ñổi về

kinh tế - văn hoá - xã hội nhằm bảo tồn văn hoá. Mọi công việc thực chất là nhằm xoay quanh phát triển. Vì vậy cần luôn luôn so sánh, ñối chiếu ñể có sự

hoà hợp giữa phát triển với khả năng chịu ñựng tổn thương của môi trường.

31

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

5.4. Xác ñị nh các tác ñộ ng ñế n ngu ồ n tài nguyên và ch ấ t l ượ ng cu ộ c s ố ng

Ðể làm rõ vấn ñề, ta cần xác ñịnh lựa chọn các hành ñộng của dự án có khả năng dẫn ñến ảnh hưởng cho nguồn tài nguyên thiên nhiên (và ngay cả nguồn tài nguyên văn hoá), nguồn tài nguyên ñó bao gồm: khí tượng, chế ñộ thuỷ văn, tính chất ñất, nước mặt, nước ngầm và tính chất của chúng. Các nguồn tài nguyên rừng, sinh vật, tài nguyên cá, tài nguyên khoáng sản, tài nguyên biển v.v... Cần phải thấy rõ, phát hiện ñược các tác ñộng bậc 1 và cả tác ñộng bậc 2 (có khi xảy ra rất chậm) ñể bảo ñảm phát triển bền vững.

Chất lượng cuộc sống, về cơ bản là chất lượng cuộc sống của con người không chỉ về

mặt vật chất mà phải ñầy ñủ, toàn diện cả về văn hoá, khoa học, dân trí, truyền thống trong phát triển bền vững. Một lần nữa nhắc lại: mục tiêu của chúng ta là phát triển song nguyên tắc là phải bền vững.

Có thể minh hoạ quá trình như sau:

32

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Mục tiêu: Phát triển kinh tế - xã hội

Th

Dự án phát triển, hoạt ñộng phát triển

ô

n

g

tin

p

Hành ñộng ñể thực hiện dự án phát triển

hả

n h

ồi

Các bi

ến ñổi MT do hành ñộng phát triển gây ra

u

Tạo ra tác ñộng làm biến ñổi nguồn TNMT

i chiế

ốð

Cần các ñáp ứng: biện phá p phòng tránh và giảm thiểu

Hình 2.4: Phân tích ñể xác ñị nh các tác ñộ ng MT c ủ a d ự án phát tri ể n (Nguồn. R. Carpenter - 1993)

Sau khi xác ñịnh các tác ñộng ảnh hưởng ñến nguồn TNTN và chất lượng cuộc sống

của con người, cần thiết phải xác ñịnh rõ nguồn gốc tác ñộng ñó. Tiếp theo ñể ñánh giá mức ñộ tác ñộng, ta phải sử dụng các phương pháp phân tích và xếp hạng (sẽ trình bày ở

chương 3).

5.5. D ự báo di ễ n bi ế n c ủ a các tác ñộ ng

Ðây là quá trình dự ñoán theo thời gian (5 năm, 10 năm, 20 năm) theo không gian

(tác ñộng có bị mở rộng phạm vi ñịa giới không) và theo cường ñộ (tác ñộng diễn biến theo chiều hướng tăng hay giảm). Quá trình dự báo diễn biến của tác ñộng ñến MT và tài nguyên có thể thực hiện ñược bằng phương pháp cơ bản là phương pháp chuyên gia dựa trên các kết quả monitoring MT ñể ñánh giá. Công cụ ñể thực hiện thường là phương pháp mô hình hóa, phương pháp Ma trận ,kỹ thuật bản ñồ hoặc kỹ thuật GIS.

Trong quá trình ñánh giá tác ñộng MT, dự báo diễn biến của các tác ñộng tới MT,

chúng ta cần xác ñịnh rõ các tác ñộng, mức ñộ và mức ñộ quan trọng của loại tác ñộng ñến MT tự nhiên, ñến tài nguyên môi trường và ñến chất lượng MT sống. Ðể làm tốt việc này cần phải dựa vào luật, Nghị ñịnh, quy ñịnh, công ước quốc tế, thoả thuận quốc tế, các loại tiêu chuẩn, qui ñịnh ñặc biệt (khu bảo tồn quốc gia, khu dự trữ sinh quyển, khu vực nhạy cảm của MT tự nhiên cũng như kinh tế- xã hội, v.v..).Cuối cùng phải xác ñịnh ñược sự phù hợp và thoả thuận tốt của cộng ñồng.

5.6. Xác ñị nh các bi ệ n pháp gi ả m thi ể u và qu ả n lý tác ñộ ng.

Mục tiêu của biện pháp giảm thiểu tác ñộng là:

• Tránh cho MT chịu nhiều tác ñộng nhưng dự án vẫn phải có hiệu quả.

• Xác lập sự phù hợp giữa tác ñộng và mức ñộ chịu ñựng của MT

• Làm cho chi phí khắc phục ở mức ñủ mà cộng ñồng, chủ dự án có thể chấp nhận

ñược so với lợi nhuận.

Ðể làm tốt việc ñó, phải có các thông tin ñầy ñủ sau ñây:

33

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

+ Kết quả nghiên cứu tương ñồng về phương thức, công nghệ, quản lý có thể giảm

thiểu tác ñộng (vấn ñề này có thể tham khảo các dự án tương tự với các công nghệ phát triển hơn còn các chất thải có thể sử dụng các tuyển tập, sổ tay hướng dẫn[6]

+ Tiếp nhận các tư liệu, tài liệu, kinh nghiệm từ nhiều cơ sở khác.

+ Các nguồn thông tin khác từ cộng ñồng.

Trên cơ sở ñó tiến ñến việc lựa chọn một số hướng cơ bản ñể giảm thiểu, xử lý và

khắc phục các tác ñộng ñó ñến MT và TNTN.

+ Chọn phương thức mới, công nghệ mới ñể thay thế.

+ Thay ñổi một số chi tiết trong quy hoạch, thiết kế.

+ Thay ñổi vị trí, phạm vi, qui mô dự án.

+ Bổ xung các chi tiết của dự án.

+ Tăng cường công tác quản lý và phương thức phù hợp.

Cần làm tốt các việc trên ñây kèm theo phương tiện ñể thực hiện, có như vậy thì các phương án giảm thiểu và khắc phục mới có thể khả thi.

5.7. Ð ề xu ấ t các n ộ i dung và yêu c ầ u monitoring môi tr ườ ng

Mặc dù dự án ÐTM ñã thực hiện xong trong thực tế, nhưng các dự báo, các phép ño

ñạc, các phương pháp so sánh và ñánh giá không bao giờ không gặp các sai số. Mặt khác môi trường tự nhiên, kinh tế - xã hội luôn luôn có biến ñộng do chịu ảnh hưởng từ nhiều tác nhân bên trong cũng như bên ngoài.

Vì nguyên nhân ñó, ñể ñảm bảo cho nhiệm vụ kiểm soát MT ngày càng tốt, cần thiết

phải có một kế hoạch monitoring tiếp tục. Nhiệm vụ của Moniring là phát hiện các sai sót mà ÐTM gặp phải do nguyên nhân bên trong và bên ngoài.

Yêu cầu của Monitoring là:

• Xác ñịnh ñịa ñiểm, vị trí ñể thực hiện Monitoring.

• Xác ñịnh các phương pháp, công cụ thực hiện theo tiêu trí ñịnh trước.

• Xác ñịnh thời gian monitoring và các bước monitoring.

• So sánh, ñối chiếu kết quả monitoring với ÐTM ñã làm.

Cuối cùng là sử dụng các kết quả của ÐTM ñể ñiều chỉnh, ñể giúp cho dự án ñược

thực hiện ñầy ñủ với kết quả tốt nhất.

6. Lập báo cáo ÐTM và thông báo kết quả.

Một ÐTM chỉ có giá trị và phát huy ñược tác dụng nếu thông báo ñến cơ quan có thẩm quyền kịp thời và ñầy ñủ. Những thông tin này ñược gửi ñi trong một khung quy ñịnh của " báo cáo ÐTM". Tuỳ theo quy ñịnh, báo cáo ÐTM ñược gửi về các sở tài nguyên Môi trường, cục BVMT, vụ thẩm ñịnh và ñánh giá tác ñộng MT.

Các cơ quan này sẽ tổ chức thẩm ñịnh (không trình bày ở ñây) và ra quyết ñịnh.

Trình tự một báo cáo ÐTM gồm có các phần sau ñây theo nguyên tắc chung trên thế giới là:

M ở ñầ u.

6.1. M ụ c ñ ích c ủ a vi ệ c l ậ p báo cáo ÐTM

- Tình hình môi trường chung.

- Khái quát tình hình môi trường khu vực.

- Tầm quan trọng của dự án.

- Tính chất quy mô của công trình.

- Vấn ñề bảo vệ môi trường của dự án ñã ñặt ra hay chưa.

6.2. Ph ạ m vi tri ể n khai nghiên c ứ u, tình hình tài li ệ u, s ố li ệ u.

- Xác ñịnh vùng ảnh hưởng.

34

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

- Quy mô và mức ñộ nghiên cứu.

- Xác ñịnh những thành phần môi trường cần nghiên cứu.

- Lựa chọn phương pháp ÐTM.

- Nhu cầu về tài liệu, số liệu (nếu là công trình ñang hoạt ñộng, có thể thêm).

6.3. Khái quát ho ạ t ñộ ng c ủ a công trình

- Khái quát quá trình hoạt ñộng.

- Quy mô công trình

- Công suất công trình

- Nguyên vật liệu, sản phẩm.

- Những biện pháp kỹ thuật.

Mô tả dự án:

6.4. Gi ớ i thi ệ u chung.

- Loại dự án, công trình

- Cơ quan chủ quản

- Các bên liên doanh

- Nhu cầu phát triển KT-XH

- Các nhu cầu khác

6.5. V ị trí công trình

- Vị trí hành chính

- Ranh giới

-Vị trí tổng thể

- Sơ ñồ mặt bằng

- Bố cục toàn thể công trình.

6.6. Nh ữ ng n ộ i dung ho ạ t ñộ ng c ơ b ả n c ủ a d ự án:

- Qui mô dự án

- Mức ñộ hoạt ñộng tối ña

- Phạm vi ảnh hưởng của dự án.

- Năng lượng sử dụng.

- Nguồn tài nguyên sinh vật.

- Các loại chất thải.

- Vốn ñầu tư, thời gian hoạt ñộng.

- Hiệu quả kinh tế - kết luận.

Mô tả về hiện trạng môi trường

6.7. V ề ñ i ề u ki ệ n t ự nhiên, tài nguyên v ậ t lý

- Về ñịa hình khu vực lập báo cáo ÐTM- Tài nguyên ñất.

- Ðiều kiện khí hậu - Chế ñộ thủy văn.

- Vấn ñề ñịa chất, ñịa chất công trình - Ðịa chấn học.

6.8. Tài nguyên sinh v ậ t

- Các loài cá - sinh học, thủy văn.

35

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

- Ðời sống hoang dã- Rừng và các loại quý hiếm.

- Các khu bảo vệ, bảo tồn, cảnh quan hang ñộng.

6.9. V ề phát tri ể n con ng ườ i và c ơ s ở h ạ t ầ ng

- Dân số và ñời sống cộng ñồng

- Các chính sách và thể chế.

- Ngành nghề và xu thế phát triển

- Giao thông, quy hoạch ñất ñai

- Nước uống, sử dụng ñiện

- Phát triển nông, lâm, ngư nghiệp

- Phát triển du lịch, thương mại

- Sức khoẻ cộng ñồng

Ðánh giá tác ñộng ñến môi trường của dự án

Các chỉ tiêu ñể ñánh giá:

6.10. Các thành ph ầ n môi tr ườ ng v ậ t lý:

- Khí quyển: Ðánh giá tác ñộng của dự án ñến chất lượng không khí, ñến khí hậu và thời tiết xung quanh.

- Thuỷ quyển: Tác ñộng của dự án ñến nguồn nước ( nước măt, ngầm, phân bốnước,

khu vực nhạy cảm v.v...)

- Thạch quyển: Tác ñộng của dự án ñến tài nguyên ñất và các tài nguyên không tái

tạo khác.

6.11. Các tài nguyên sinh v ậ t, h ệ sinh thái;

- Các hệ sinh thái

- Tài nguyên sinh vật cạn

- Tài nguyên sinh vật dưới nước (thuỷ sinh)

6.12. Ðánh giá tác ñộ ng ñế n c ơ s ở h ạ t ầ ng.

(Ðường xá, cầu cống, giao thông thuỷ bộ, nhà cửa, công trình phúc lợi, mạng lưới

thuỷ nông, thông tin liên lạc, các cơ sở hạ tầng khác.v.v...)

6.13 . Tác ñộ ng ñế n các c ả nh quan

Di tích lịch sử, hang ñộng, khảo cổ, khu giải trí.

Khu dự trữ nhiên liệu, vườn rừng v.v...

6.14. Ð ế n ch ấ t l ượ ng cu ộ c s ố ng và s ứ c kho ẻ c ộ ng ñồ ng.

- Về chất lượng cuộc sống, thu nhập bình quân.

- Sức khoẻ y tế, phát triển nguồn lực.

- Phát triển văn hoá, thể thao, du lịch.

6.15. Ð ế n các ngành ngh ề :

(Công nghiệp, nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, thuỷ lợi, thủ công nghiệp, dịch vụ thương mại, các ngành nghề khác...

6.16. Ð ế n nh ữ ng s ự c ố , d ự báo r ủ i ro có th ể :

Dự báo về những sự cố có thể xảy ra, những rủi ro có thể gặp phải, những tai biến môi trường của dự án (vị trí, quy mô, công nghệ, thiết kế thi công, quá trình sản xuất, các nguyên nhân khác...)

36

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

6.17. Ðánh giá và d ự ñ oán tác ñộ ng ñế n các ngu ồ n? tài nguyên không tái t ạ o c ủ a

qu ố c gia (các ngu ồ n l ự c)

(Tài nguyên rừng, tài nguyên sinh vật, hệ sinh thái, các nguồn nước, các vùng nhiên liệu, nguyên liệu, di tích lịch sử hang ñộng, khu giải trí, khu lưu trữ, tập quán sản xuất, văn hoá, kinh tế - xã hội ...)

6.18. Ðánh giá t ổ n th ấ t chung c ủ a d ự án:

- Tổng hợp các chỉ tiêu.

- Phân tích lợi, hại (ñược, mất).

- Phân tích hiệu quả của dự án.

Kết luận:

- Ðánh giá chung về mức ñộ tin cậy của dự án về ñầu tư thương mại.

- Cần phải liên tục, nghiên cứu thêm những phần nào có kết luận tin cậy hơn.

- Dự án cần phải ñiều chỉnh những gì.

Phương án giảm thiểu và giải pháp thay thế

1. Thay ñổi phương án.

2. Thay ñổi vị trí.

3. Thay ñổi công nghệ (hoặc bổ sung)

4. Các giải pháp kỹ thuật.

5. Các giải pháp tổ chức.

6. Các cơ hội ñể tăng cường giá trị môi trường.

7. Các giải pháp về giá trị nguồn lực, tăng cường lợi ích cộng ñồng

8. Ðề xuất các phương án thay thế

9. Các giải pháp, kiến nghị khác...

Phân tích chi phí - lợi ích

Bao gồm : Tổng toàn bộ nguồn thu của dự án Tổng vốn ñầu tư + tổng giá trị thực của tất cả thiệt hại.

(Bao gồm cả việc tính các chi phí của các biện pháp giảm thiểu).

Tổng giá trị thực của tất cả các thiệt hại bao gồm:

- Thiệt hại về tài nguyên, các hệ sinh thái.

- Về cơ sở vật chất hạ tầng.

- Kinh tế - văn hoá - lịch sử.

Các yêu cầu cần thiết về thể chế và chương trình giám sát môi trường 1. Các quy ñịnh, quy phạm, tiêu chuẩn môi trường của Nhà nước, ñịa phương

- Quy mô kiểm soát (mạng lưới monitoring)

- Chất lượng giám sát môi trường (QA/QC).

- Yêu cầu thiết bị, dụng cụ.

- Yêu cầu về nhân lực, kỹ thuật.

2. Kế hoạch về yêu cầu và chất lượng báo cáo

37

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

- Báo cáo theo ñịnh kỳ chung.

- Báo cáo riêng ñặc biệt.

- Yêu cầu về số liệu.

- Kế hoạch, chương trình quan trắc, kiểm soát chất lượng môi trường.

- Ðáp ứng số liệu cho cơ quan quản lý môi trường quốc gia.

Cộng ñồng liên quan

1. Quyền hạn và trách nhiệm của cộng ñồng

- Tiến hành các cuộc trao ñổi , lấy ý kiến của nhân dân

- Của các tổ chức xã hội

- Của chính quyền ñịa phương về việc hình thành dự án và các vấn ñề môi trường

mà công trình gây ra.

2. Ðiều tra xã hội học

- Phạm vi ñiều tra.

- ý kiến của cộng ñồng về việc tuân thủ các quy ñịnh và luật lệ Nhà nước.

- Diễn ñàn của các phương tiện thông tin ñại chúng về vấn ñề môi trường trong khu vực sẽ có dự án.

- Tổng hợp và ñánh giá mối quan tâm của cộng ñồng.

Kết luận và kiến nghị

1. Các kết luận:

- Kết quả nghiên cứu lập báo cáo ÐTM.

- Các hoạt ñộng lợi và hại trước mắt, lâu dài.

- Các khả năng giảm thiểu những ảnh hưởng xuất.

- Ðánh giá vềviệc ñền bù thiệt hại ñối với giá trị môi trường khu vực (ñặc biệt ñối với tài nguyên không tái tạo).

- Bồi thường với nhân dân.

- Hiệu quả việc sử dụng tài nguyên quốc gia

- Hiệu quả kinh tế,xã hội

- Các chương trình giám sát và khảo sát tiếp theo

2. Các kiến nghị:

- Các kiến nghị ñối với các cơ quan ra quyết ñịnh, các nhà làm chính sách

- Kiến nghị trong việc bảo vệ môi trường khu vực

Sau khi lập báo cáo ÐTM chi tiết phải có bản tóm tắt báo cáo ÐTM trình tự theo các mục tiêu nêu trên (xem mục 6 - từ 6.1 ñến 6.18 trên)

Ðể có một báo cáo tốt về ÐTM, nhóm ñánh giá tác ñộng môi trường cần nhất ñịnh

phải thực hiện ñầy ñủ các bước quy ñịnh. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện ñánh giá ÐTM và xây dựng báo cáo phải luôn luôn bám sát thực tiễn dự án ñể tập thể chuyên gia quyết ñịnh “dừng lại ở mức ñộ nào”? hoặc “tiếp tục thực hiện ñầy ñủ”. Mặt khác, nhóm thực hiện ÐTM luôn phải ñưa ra quyết ñịnh ñúng, có lợi nhất khi sử dụng phương pháp chủ yếu ñể tiến hành thực hiện ÐTM ñó (có thể phương pháp ma trận, ma trận ñịnh lượng, mô hình hoá, chồng ghép bản ñồ, phân tích chi phí - lợi ích... (xem chương III). Cuối cùng trong báo cáo ÐTM, ngoài các yếu tố môi trường tự nhiên, chúng ta luôn phải lưu ý ñến môi trường kinh tế - xã hội bởi vì ñó là mục tiêu phát triển.

38

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

Hi ệ n nay, m ộ t khung báo cáo ð TM ñượ c quy ñị nh t ạ i Vi ệ t Nam theo B ộ Tài

Nguyên và Môi Tr ườ ng ( Xem ph ụ l ụ c 12 )

7. Các câu hỏi bài tập chương II

1. Thế nào là một lược duyệt

2. Hãy thực hiện một lược duyệt cho dự án sử dụng 200 ha ñất trồng ñồi núi trọc ñể

phát triển kinh tế nông - lâm kết hợp.

3. Thế nào là một ÐTM sơ bộ

4. Ðể có một ÐTM sơ bộ cần xác ñịnh các hành ñộng của dự án như thế nào? Hãy

xác ñịnh các hành ñộng quan trọng của dự án QHSD ñất cho 200 ha vào mục ñích nuôi thủy sản từ ñất chuyên canh lúa - màu.

5. Trong một ÐTM ñầy ñủ có bước dự báo các tác ñộng môi trường tiềm ẩn. Anh (chị) hiểu thế nào là yếu tố tác ñộng tiềm ẩn ñó.

6. Yếu tố tác ñộng tiềm ẩn và tác ñộng bậc 1, tác ñộng bậc 2 khác nhau và giống nhau ở chỗ nào?

7. Vai trò của quan trắc theo dõi môi trường (monitoring) trong một ÐTM là gì?

8. Vai trò của cộng ñồng trong một ÐTM?

9. Vai trò của công tác quản lý chất lượng và kiểm tra chất lượng trong một ÐTM

như thế nào?

10. Thế nào là nhiệm vụ thẩm ñịnh và phê duyệt ÐTM? Cấp có thể thực hiện thẩm

ñịnh phê duyệt một ÐTM có phụ thuộc vào dự án không?

11. Chủ dự án có ñược thực hiện một ÐTM không?

12. Anh chị có thể dự báo các yếu tố môi trường bị tác ñộng ñến nước hồ Tây nếu sử

dụng nó vào nuôi thuỷ sản và vào du lịch sinh thái?

39

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Chương III

CÁC PHƯƠNG PHÁP DÙNG TRONG ðÁNH GIÁ TÁC ðỘNG MÔI TRƯỜNG

Mục tiêu của chương III là trang bị các phương pháp (công cụ) ñể tiến hành thực hiện ñánh giá tác ñộng ÐTM. Các phương pháp này ñã ñược thử nghiệm và tổng kết, dù sao việc thực hiện nó cũng phụ thuộc vào trình ñộ của ñội ngũ chuyên gia. Do ñó các bước thực hiện là rất quan trọng, nó có nhiệm vụ ñảm bảo chất lượng, kiểm tra chất lượng cho ÐTM (tức là có một QA/QC) ñầy ñủ.

Sinh viên cần hiểu, nắm ñược phương pháp danh mục ñiều kiện môi trường, phương

pháp ma trận môi trường và phương pháp phân tích chi phí - lợi ích mở rộng. Ba phương pháp này thông dụng, có hiệu quả và thường bổ khuyết cho nhau rất tốt.

Ðể tiến hành thực hiện một ÐTM, người ta thường sử dụng 7 phương pháp bao gồm:

Phương pháp liệt kê số liệu về thông số môi trường.

Phương pháp danh mục các ñiều kiện môi trường

Phương pháp ma trận môi trường

Phương pháp chồng ghép bản ñồ môi trường

Phương pháp sơ ñồ mạng lưới

Phương pháp mô hình

Phương pháp phân tích chi phí - lợi ích mở rộng.

Trong 7 phương pháp trên, xin giới thiệu 4 phương pháp thường ñược sử dụng nhất

(ñã ñược thử nghiệm nhiều ở Việt Nam) ñó là:

+ Phương pháp danh mục các ñiều kiện môi trường có lượng hoá

+ Phương pháp ma trận môi trường

+ Phương pháp chồng ghép bản ñồ

+ Phương pháp phân tích chi phí - lợi ích mở rộng

1. Phương pháp danh mục các ñiều kiện môi trường Ðây là phương pháp ñược sử dụng khá rộng rãi nó có vai trò rất lớn ñể làm rõ các tác ñộng xảy ra. Phương pháp danh mục thường dựa trên cơ sở: các danh mục ñặc trưng và các danh mục ñược phân chia theo mức ñộ phức tạp.

Nguyên tắc thực hiện là: liệt kê một danh mục tất cả mọi yếu tố môi trường liên quan ñến hoạt ñộng phát triển (ñến dự án) cần ñánh giá. Gửi danh mục ñến các chuyên gia hoặc tổ chức lấy ý kiến ñánh giá.

Có nhiều loại danh mục (danh mục ñơn giản, danh mục mô tả, danh mục câu hỏi, danh mục có ghi mức ñộ tác ñộng, danh mục có ghi trọng số)

1.1. Ph ươ ng pháp danh m ụ c các câu h ỏ i. Phương pháp này ñược sử dụng bằng cách xây dựng câu hỏi, phiếu trả lời sẽ nhận ñược từ chuyên gia và cả ở cộng ñồng. Từ ñó tổng hợp, ñánh giá.

Ví dụ: trích dẫn danh mục ñánh giá tác ñộng môi trường của công trình tưới nước cho sản xuất nông nghiệp (theo Ngân hàng Phát triển châu Á -1987)

40

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

Bảng 3.1. ÐTM của công trình nước cho nông nghiệp

Ðánh giá mức ñộ

Tác ñộng của dự án

Tổn hại tới

Biện pháp bảo vệ

tác ñộng

(do vị trí công trình)

TNMT

TNMT

ÐK

Kh.ÐK

1. Mất rừng

Mất tài nguyên

Chú ý khi thiết kế

*

2. Ngăn cản ñi lại của Ðảo lộn ñời sống Chú ý khi thi

ng

ết kế

*

ười, ñộng vật

người dân, ñộng vật

3. Xung ñột quyền lợi

Chú ý khi thi

B

ết kế

*

v

ất bình ñẳng xã hội

ề nguồn nước

và quản lý

ÐK: Ðáng kể

KÐK: không ñáng kể

1.2. Ph ươ ng pháp danh m ụ c có ghi tr ọ ng s ố

Phương pháp này hơn phương pháp lập bảng danh mục ñơn giản khác là: trong danh

mục tác ñộng có mức ñộ tác ñộng như phương pháp trước, ngoài ra còn có thêm trọng số

(hay mức ñộ quan trọng của từng yếu tố môi trường chịu tác ñộng vào). Ở ñây, ta tiến hành cho ñiểm về chất lượng và mức ñộ quan trọng của các yếu tố. Tiếp theo có thể tổng hợp mọi yếu tố lại thành chỉ số ñể ñánh giá tác ñộng

m

m

Chỉ số (hay ñơn vị ñánh giá) E = ∑ V

( i 1

) * i

W − ∑ V

( i)2 * Wi

i=1

i=1

ở ñây E là tác ñộng môi trường

(Vi)1: Giá trị chất lượng thông số môi trường thứ i khi có dự án

(Vi)2: Giá trị chất lượng thông số môi trường thứ i khi chưa có dự án

Wi: Trọng số - mức ñộ quan trọng (giá trị tương ñối) của yếu tố i

m: tổng các thông số môi trường ñược xem xét.

Ví dụ: ñánh giá chi tiết chỉ tiêu chất lượng nước hồ chứa (theo 5 phương án)

Bảng 3.2. ÐTM của công trình hồ chứa nước cho nông nghiệp (5 phương án)

Thông số môi trường

Phương án xử lý lòng hồ chứa nước khi thi công PA1

PA2

PA3

PA4

PA5

1. pH

5

2

3

4

1

2. Tổng Fe Mg

5

2

3

4

1

3. Ðộ cứng tổng cộng

2

5

3

4

1

PA1.... PA5 là 5 phương án xử lý lòng hồ khi thi công

Kết luận: Phương án 1 chịu tác ñộng lớn nhất, phương án 5 chịu ít nhất.

2. Phương pháp ma trận môi trường

Ðây là phương pháp phối hợp liệt kê các hành ñộng của hoạt ñộng phát triển (hay

hành ñộng của dự án) và liệt kê các yếu tố môi trường (chỉ tiêu môi trường) có thể bị tác ñộng và ñưa vào một ma trận. Tiến hành ñánh giá.

Người ta sử dụng hai loại:

2.1. Ph ươ ng pháp ma tr ậ n ñơ n gi ả n (ñịnh tính và bán ñịnh lượng) 41

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Trong ma trận này cột ñứng là các hành ñộng (hoạt ñộng) của dự án, hàng ngang là

các yếu tố môi trường. Trong ma trận, tuỳ theo mức ñộ có thể làm ñược người ta sử dụng dấu (+) ñể biểu thị hành ñộng có tác ñộng ñến yếu tố môi trường (ñôi khi rõ hơn, người ta còn chia tác ñộng ñó theo mức (ví dụ ++, +, o, -).

Phương pháp này ñơn giản nhưng cho phép ñồng thời thấy tác ñộng của một hành

ñộng của dự án ñến nhiều yếu tố môi trường, mặt khác phản ánh ñược bức tranh ñầy ñủ

trong tương tác của nhiều yếu tố

Bảng 3.3 Ma trận phân loại ña dạng cho quản lý nguồn tài nguyên hiện tại của cơ quan bảo vệ rừng Hoa Kỳ

(Nguồn> [7]-1996)

Mức ñộ nhạy cảm

tg1

mga

bg1

bg2

mg2

bg2

3

Loại A

R

R

R

PR

PR

PR

PR

Loại B

R

PR

PR

PR

M

M

M

(MM)

Loại C

PR

PR

M

M

M

MM

MM

Ghi chú:

• tg (1,2): Vùng gần

• mga: Vùng giữa

• bg (1,2): Vùng cơ sở

• R: Cần duy trì

• PR: Cần duy trì cục bộ

• M: Biến ñổi

• MM: Biến ñổi mạnh

Bảng 3.4. Ví dụ về ñánh giá TÐMT theo ma trận cho một ñề án cải tạo

thành phố - Theo Westman, Walter E.1985

Các hành ñộng có tác dụng ñến môi trường

Chuy

Thi công

ển

Sua khi

ti

ñã hoàn thành ñem vào sử dụng

ếp

Các nhân tố

môi trường

Phá

C

Di

Ð

Chuy

Nhà

ơ sở

Nhà

C

Bãi

ối

Chuy

ển

ửa

ển

s

d

Công tích

v

ch

ửa

dùng

ịch

hàng

ới

ch

ỗ làm

ở

ñỗ

ỗ ở

làm

v

viên

v

vi

ụ

ăn ñường

ệc

t

m

m

xe

m

ạm

ới

ới

ới

mới

hoá

phố

Y ế u t ố v ậ t lý

Ðịa

chất

thổ

kr

kr

Kr

kr

kr

kr

kr

kr

++

kr

kr

nhưỡng

Cống rãnh vệ sinh

kr

kr

-

-

+

+

+

kr

kr

kr

+

Cấp nước

kr

kr

-

-

++

+

+

kr

kr

kr

+

Cây xanh

kr

kr

-

-

kr

++

+

kr

++

kr

kr

Ðộng vật

kr

kr

Kr

kr

kr

kr

kr

kr

-

kr

kr

Chất lượng kh khí

kr

kr

-

kr

kr

-

-

-

+

+

kr

42

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Sử dụng ñất lân cận

kr

kr

-

-

kr

++

kr

kr

++

++

0

Thoát nước mưa

kr

kr

-

-

++

+

+

kr

+

kr

+

Ðường phố

kr

-

-

-

+

+

+

++

kr

kr

+

Giao thông công

kr

kr

-

-

kr

0

0

kr

0

0

cộng

Bộ hành

-

-

-

-

kr

++

++

+

++

0

0

Khoảng trống

kr

kr

kr

kr

++

-

-

++

0

0

Y ế u t ố xã h ộ i

Cư trú

-

-

-

-

+

++

+

+

++

++

0

Trường học

kr

kr

-

-

kr

+

kr

kr

+

+

0

....

M ỹ quan

Cảnh ñẹp

kr

kr

-

-

kr

+

+

-

++

-

kr

Di tích lịch sử

kr

kr

-

-

+

kr

kr

0

+

++

r

....

Chú thích:

kr = không rõ tác ñộng

0 = không tác ñộng

+ = tác ñộng tích cực

++ = tác ñộng rất tích cực

- = tác ñộng tiêu cực

-- = tác ñộng rất tiêu cực

2.2. Ph ươ ng pháp ma tr ậ n ñị nh l ượ ng

Phương pháp này là cách ñịnh lượng hoá phương pháp ma trận ñơn giản. Cột ñứng

cũng ghi các hành ñộng của dự án hoặc hoạt ñộng kinh tế - xã hội ñang ñược xem xét.

Hàng ngang ghi các yếu tố môi trường có thể chịu tác ñộng của hành ñộng gây ra.

Mỗi ô ñánh giá không chỉ ghi có hoặc không tác ñộng mà ñược ñịnh lượng theo ñiểm. Như vậy, ma trận này không những cho phép tìm ra ñựơc tác ñộng có hay không mà còn cho thấy mức ñộ của tác ñộng do hành ñộng nào của hoạt ñộng kinh tế - xã hội ñến yếu tố môi trường nào ñó. Dựa trên cơ sở này, nhóm thực hiện nhiệm vụ ÐTM có thể mở rộng thêm “hành ñộng” theo thời gian, không gian ñể xác ñịnh các tác ñộng bậc 2, dự báo tác ñộng có thể diễn ra sau này.

Có thể phân chia mức ñộ tác ñộng từ 1 ñến 5 ñiểm (hoặc chọn khoảng nào ñó phù

hợp yêu cầu), thông thường người ta dùng thang 10 ñiểm (quy tắc Leopold ñề xuất). Trong thang ñó, tác ñộng thấp là 1 ñiểm, tác ñộng cao nhất là 10 ñiểm.

Trong mỗi ô của ma trận, người ta trình bày cả 2 ñại lượng là mức ñộ của tác ñộng và tầm quan trọng của tác ñộng ñó

• Tầm quan trọng của tác ñộng ñược ghi phía dưới bên phải ô ma trận

• Mức tác ñộng ghi ở bên trái góc cao trong ô ma trận

Tầm quan trọng của tác ñộng ñánh giá vai trò, vị trí của tác ñộng ñó ñến yếu tố môi trường ở trạng thái nào ñó của dự án. Thông thường là trạng thái thực hiện dự án và trạng thái dự án ñang vận hành (tại thời ñiểm 5 năm, 10 năm hay 20 năm). Việc xác ñịnh tầm quan trọng của tác ñộng ảnh hưởng rất lớn ñến kết quả ÐTM.

Mức của tác ñộng (quy chiếu tương ñối) cho thấy khả năng ñịnh lượng của tác ñộng

ñó ñến môi trường.

Việc xác ñịnh một tác ñộng có tầm quan trọng ñến ñâu trong các tác ñộng ở dự án và xác minh mức ñộ của tác ñộng ñó ñến một yếu tố môi trường trong dự án là nhiều hay ít, là mạnh hay yếu là vấn ñề rất khó. Làm việc này thường là các chuyên gia có trình ñộ và kinh nghiệm cao.

43

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Bảng 3.5: Ma trận tác ñộng môi trường ñịnh lượng của dự án nhà máy bột giấy

Các hoạt ñộng

dự án

X

K

T

h

s

S

n

V

C

R

N

K

T

T

â

ọ

â

ử

g

y

e

r

n

a

c

u

ậ

ấ

á

ư

h

ạ

ổ

,

u

n

p

c

ớ

í

o

n

d

n

if g

d

y

n

t

c

t

v

g

ự

p

ụ

ên

ư

h

h

ả

th

ả

iệ

Thành ph

n

t

h

n

ớ

ần

g

r

i

â

g

l

i

ả

c

ại

i

c

n

ệ

c

u

i

là

môi tr

h

ường

t

m

r

t

ồ

h

t

u

h

n

h

u

y

ô

g

o

ố

ể

á

c

n

6

4

2

5

17

Chất lượng nước mặt

7

4

8

5

24

1

1

Thủy văn nước mặt

7

7

3

2

4

9

Chất lượng không khí

6

6

5

17

2

2

4

Thủy sản

5

7

12

Môi trường sống của sinh

2

2

4

vật nước

8

5

11

Môi trường sống sinh vật 3

3

cạn

4

4

2

2

Sinh vật cạn

5

5

5

8

13

Mô hình sử dụng ñất

6

7

13

6

6

Ðường cao tốc/ñường sắt

5

5

3

2

5

Cung cấp nước

6

7

13

7

7

Nông nghiệp

7

7

7

7

Cung cấp nhà ở

6

6

3

2

2

7

Sức khoẻ

5

8

6

19

10

8

18

Ðiều kiện kinh tế - xã hội

8

8

16

13

25

13

8

1

7

10

6

20

Tổng

21

22

24

11

7

9

35

11

19

3. Phương pháp chồng ghép bản ñồ

Ðây là một phương pháp tốt có sự kết hợp với công cụ hiện ñại GIS, viễn thám( các phần mềm ñặc trưng). Mặt khác vẫn có thể thực hiện ñược ÐTM theo phương pháp này bằng công cụ ñơn giản

• Xây dựng các bản ñồ môi trường ñơn tính (yếu tố môi trường riêng) như bản ñồ ô nhiễm kim loại nặng trong ñất, bản ñồ phân bố rừng, bản ñồ ñộ dốc, bản ñồ mặt nước v.v...

• Chống gép các bản ñồ

• Xác ñịnh các tác ñộng do các hành ñộng gây ra

Phương pháp chồng ghép bản ñồ hiện nay thường ñược thực hiện với kỹ thuật cao (computer, máy ñịnh vị, máy ño ñiện tử). Vì vậy có thể ñạt chất lượng cao. Bên cạnh ñộ

chính xác tốt, phương pháp này cho phép quan sát hình ảnh do ñó có thể ñánh giá tác ñộng một cách cụ thể, một cách nhìn bao quát. Phương pháp này thường ñược áp dụng khi ñánh giá tác ñộng môi trường cho dự án quy hoạch chi tiết, quy hoạch sử dụng ñất, nông lâm nghiệp, ñất ñô thị và giao thông.

Hình ảnh minh hoạ kết quả trong việc lựa chọn ñể thực hiện dự án sử dụng bền vững.

44

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Hình 3.1. K ế t qu ả ÐTM s ử d ụ ng ñấ t b ằ ng ph ươ ng pháp ch ồ ng ghép b ả n ñồ

4. Phương pháp phân tích chi phí - lợi ích mở rộng Các phương pháp trình bày trước ñây ñược sử dụng tuỳ theo yêu cầu của ÐTM và

tuỳ theo các yếu tố môi trường ñược chọn lọc ñể xem xét tác ñộng ñến nó. Tuy vậy, các phương pháp ñó thường thực hiện tốt với yếu tố tài nguyên, môi trường tự nhiên. Khi cần ñánh giá tác ñộng của các hành ñộng dự án ñến môi trường kinh tế, xã hội thì rất khó.

Trường hợp này người ta sử dụng phương pháp phân tích chi phí - lợi ích mở rộng. Phương pháp này giúp cho cân ñối sử dụng nguồn tài nguyên thiên nhiên trong phát triển bền vững.

Trình tự tiến hành:

• Liệt kê tất cả các tài nguyên ñược chi dùng trong mọi hoạt ñộng kể cả tài nguyên nhân lực. Liệt kê tất cả các sản phẩm thu ñựơc kể cả phế thải có giá trị hoàn nguyên.

• Xác ñịnh tất cả mọi hành ñộng tiêu thụ, hành ñộng làm suy giảm tài nguyên, kể

cả hoạt ñộng sản xuất gây ô nhiễm.

Liệt kê các khía cạnh có lợi cho tài nguyên nhưng chưa ñược xét ñến trong ñề án hoạt ñộng, các khả năng nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên.

• Liệt kê vào dự án hoạt ñộng những vấn ñề cần bổ sung cho dự án ñể sử dụng hợp

lý và phát huy tối ña nguồn tài nguyên.

• Diễn ñạt kết quả phân tích nêu trên vào báo cáo ñánh giá ÐTM. Sử dụng phương

pháp trình bày kiểu bảng so sánh chi phí - lợi ích (thường dùng trong tính toán kinh tế).

Tất cả mọi phân tích chi phí - lợi ích phải ñược tính toán sẵn trước khi thực hiện dự

án. Những kết quả tính toán ñó sẽ giúp cho nhà quản lý hiểu rõ, hình dung ra hoạt ñộng ñể

quyết ñịnh cho phép hay không. Ðây là phương pháp ÐTM cho thấy tính khả thi có hay không.

Cần lưu ý rằng: Sử dụng phương pháp phân tích chi phí - lợi ích mở rộng phải tính toán thực hiện cho toàn bộ dự án sau này sẽ hoạt ñộng (ví dụ 30 năm). Tốt nhất là tính toán theo từng giai ñoạn trong ñó rồi tiến hành tổng hợp cho toàn bộ.

Các ñại lượng thường ñược sử dụng trong phân tích chi phí - lợi ích là:

4.1. Giá tr ị l ợ i nhu ậ n hi ệ n t ạ i (gọi tắt là lợi nhuận) Có thể gọi là lãi ròng. Ðại lượng này ký hiệu là NPV (Net Present value)

n

Bt

C

NPV = ∑

− [ C +

o

∑

t

]

2

t

t 1

r

r

=

1

( + )

1

( + )

ở ñây Ct: là chi phí của năm thứ t

Bt : lợi nhuận ở năm thứ t

C0: là chi phí ban ñầu của dự án

45

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng r: là hệ số chiết khấu

t: là thời gian tính toán (năm thứ t)

n: là tuổi thọ thiết kế của công trình

Giá trị NPV chính là giá trị lợi nhuận tích luỹ nó phụ thuộc nhiều yếu tố biến ñộng ñặc biệt là hệ số chiết khấu (r) và thời gian (năm). Thông thường NPV tăng dần từ âm →

không → một giá trị nào ñó.

Khi tiến hành so sánh, thực hiện ÐTM của một số dự án cùng loại, sử dụng NPV của

dự án ñể so sánh. Nếu NPV như nhau, ta chọn phương án có ñầu tư ban ñầu (C0) bé - như

vậy chỉ hoàn toàn dựa vào kinh tế. Trong trường hợp ñó ta phải tiếp tục tham khảo ma trận môi trường ñể xem xét ñầy ñủ các khía cạnh khác.

Cũng có thể chúng ta ñi thêm yếu tố kinh tế khác ñể ñạt kết quả hơn.

4.2. Su ấ t l ợ i nhu ậ n ho ặ c t ỷ su ấ t l ợ i ích chi phí (B/C) Ðại lượng NPV trình bày trên cho thấy ñược lãi ròng tức là lượng lãi (tính theo tiền) trong khoảng thời gian hoạt ñộng nào ñó. Giá trị này có thể cao, thấp song chưa phản ánh ñược hiệu quả của dự án so với ñồng vốn ñầu tư. Ðể vấn ñề này rõ hơn, chúng ta sử dụng ñại lượng “suất lợi nhuận” (B/C)

n

Bt



n

Ct 

B / C = ∑

/ C

t



+

o

∑

t 

t 1 1

(

r)

1 1

(

r)

=

+



t=

+



ý nghĩa các ñại lượng B, C, C0, r... ở ñây giống biểu thức ñã trình bày ở mục 3.4.1.

Theo thời gian hoạt ñộng, theo yêu cầu tiếp cận thị trường, trình ñộ sản xuất và các yếu tố khác, giá trị B/C tăng dần. Lúc ñầu có thể chỉ ñạt B/C<1 sau ñó bằng 1. Sau ñó tỷ số

B/C sẽ lớn hơn 1 rồi ñạt ñến giá trị giới hạn của dự án hoặc hoạt ñộng kinh tế - xã hội nào ñó.

Ngoài hai ñại lượng phổ dụng nhất ñã trình bày, ta còn sử dụng ñại lượng “hệ số hoàn vốn nội tại” K(Internal Return rate), hoặc “tỷ số vốn ñầu tư ban ñầu so với tổng lợi nhuận sau khoảng thời gian”.

4.3. H ệ s ố hoàn v ố n n ộ i t ạ i (K)

Hệ số hoàn vốn nội tại ñược tính theo công thức

n

Bt



n

C



∑

− C

t



+ ∑

t

o

t  = 0

t 1

K

K

=

1

( + )



t 1

=

1

( + ) 

Một dự án nếu K lớn thì thường ñược lựa chọn

4.4. T ỷ s ố v ố n ñầ u t ư ban ñầ u so v ớ i t ổ ng s ố l ợ i nhu ậ n

Ðại lượng này cho thấy tỷ lệ vốn ñầu tư so với lợi nhuận của toàn bộ dự án hoặc so với một giai ñoạn của dự án. Bức tranh ñó cho phép nhà quản lý thực thi các nhiệm vụ thu hồi vốn, quyết ñịnh thời gian dự án phải hoàn thành giai ñoạn thi công, thời gian ñược phép hoạt ñộng dự án. Nó cũng cho phép các nhà quản lý xây dựng quy hoạch sản xuất hợp lý hoặc giảm hoặc tăng thời gian sản xuất của dự án và nhiều khía cạnh khác.

C

Tỷ số vốn ñầu tư/lợi nhuận =

o

n

∑(( B − C ) / 1(+ t

r)

t

t

t=1

Ở ñây cần xác ñịnh rõ Bt với khái niệm Bt là lợi nhuận ở năm thứ t (như mục 4.1, 4.2) là không chuẩn. Giá trị Bt và Ct phải hiểu là chi phí và lợi nhuận từ khi dự án vận hành cho ñến năm thứ t.

Trong thực tế người ta còn sử dụng một số ñại lượng khác.

46

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Phương pháp phân tích chi phí - lợi ích chủ yếu xem xét trên khía cạnh kinh tế và kinh tế tài nguyên môi trường. Trong rất nhiều trường hợp, các dự án quan trọng cần ñược thực hiện ÐTM theo một vài phương pháp kết hợp.

Ðể có thể phân tích ñầy ñủ và ñúng về chi phí - lợi nhuận của một dự án phát triển hoặc một hoạt ñộng kinh tế - xã hộI, cần có hiểu biết ñầy ñủ hơn nữa về các vấn ñề:

• Phân tích chi phí - lợi ích

• Phân tích kinh tế ứng dụng

• Phân tích kinh tế môi trường

• Phân tích môi trường

• Tiêu chí môi trường và phương pháp tiếp cận

• Phân tích biến ñộng theo thời gian

• Sự giảm thu nhập theo thời gian

• Rủi ro

• Tính toán chi phí phòng ngừa

• Phân tích ñánh giá rủi ro

• Phân tích tác ñộng xã hội của dự án phát triển

Ngoài những vấn ñề trên, chúng ta cũng luôn luôn phải cập nhật các thông tin sau ñây

• Luật, quy ñịnh, nghị ñịnh, công ước mới

• Các tiêu chuẩn mới (TCVN, TCN)

• Các công nghệ mới sử dụng trong monitoring, ño ñạc môi trường

• Phương thức quản lý chất lượng hệ thống (QA/QC) và các tiêu chí ñể tiến hành

các dự án, các hoạt ñộng kinh tế - xã hội.

Ngoài 4 phương pháp thông dụng ñược trình bày trên, trong các trường hợp khi thực hiện ÐTM cho môi trường - nhất là chất lượng môi trường ñất - nước, người ta còn hay sử

dụng phương pháp mô hình và phương pháp sơ ñồ mạng lưới. Ðể ñi sâu vào hai phương pháp này, người học cần ñược trang bị kỹ hơn về một số tri thức trong chuyên ngành Hoá ñất, Hoá nước, Hoá môi trường và nhiều thuật toán khác. Có thể tham khảo và nâng cao trình ñộ dựa vào các tài liệu tham khảo [5] [6]

5. Hướng dẫn ñánh giá tác ñộng MT ñến chất lượng nước mặt.

Bước 1: Nhận diện các tác ñộng của dự án tới lượng và chất của nước bề mặt.

Ðể thực hiện ñược bước này, trước tiên cần thu thập những thông tin ñầy ñủ và cần thiết về bản thân dự án như loại này và quy mô dự án, thời gian thực hiện, ñầu vào và dự

kiến ñầu ra môi trường của dự án trong pha xây dựng cũng như vận hành, thiết kế dự án và các giải pháp ô nhiễm của nó, ñặc ñiểm ñịa phương nơi triển khai dự án, những yêu cầu cần ñịa phương ñáp ứng cho thực hiện dự án, ví dụ như kiểm soát lũ, phát triển công nghiệp, kinh tế...

Những phương pháp nghiên cứu có thể sử dụng ñể nhận diện tác ñộng ñạt hiệu quả là các phương pháp ñã biết.

Trong quá trình nhận diện tác ñộng, cần phải nghiên cứu các tài liệu lưu trữ về loại báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường tương tự cũng như những nghiên cứu liên quan tới các công trình tương tự ñang hoạt ñộng.

Những tư liệu ñó làm sáng tỏ nhiều vấn ñề. Ví dụ như sự tích nước ñập Vaiont ở Ý

ñã dẫn ñến làm trượt ñất, gây chết 2000 người. Sự cố ở 13 ñập của Mỹ trong thời gian từ

1874 ñến 1997 ñã làm chết tới 3500 người. Tài liệu lưu trữ liên quan ñến chất thải dự án và các tác ñộng môi trường của nó cũng rất nhiều và có giá trị. Ví dụ như các thông tin về kho 47

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng nước kỹ thuật của Mỹ cho biết 18% của 442 kho nước chứa chất hữu cơ liên quan ñến pH

và axit hoá, 33% có vấn ñề với kim loại nặng không phải sắt và mangan, mà như cadmi, ñồng, chì, thuỷ ngân, 24-25% kho nước có vấn ñề với sắt và mangan. Con số ñầy ñủ về các vấn ñề nêu trên thực tế phải cao hơn, vì có khoảng từ 29 ñến 54 % các dự án ñã không ñược ñánh giá theo các vấn ñề ñó.

Trong công nghiệp, ñại lượng dân số tương ñương thường ñược dùng ñể mô tả lượng

chất thải. Ðây là một chỉ số có thể tính ñược cho nhiều loại chất thải khác nhau của các nguồn thải ñiểm cũng như mặt (xem tài liệu [6])

Chức năng tải ñược xác ñịnh nhờ các biểu thức toán học ñơn giản tính toán sản phẩm và/hoặc sự chuyển dịch của chất ô nhiễm trong một vùng xác ñịnh theo phương thức sử

dụng ñã ñịnh.

Những thông tin liên quan ñến ñặc ñiểm, dạng tồn tại, biến ñổi của chất ô nhiễm cũng như khả năng tích luỹ của chúng trong bộ phận môi trường nào ñó như trầm tích, thực vật, ñộng vật cần ñược thu thập ñầy ñủ và sẽ có những giá trị ñáng kể cho quá trình ñánh giá tác ñộng.

Nếu dự án có sử dụng nước thì cần có những thông tin về tổng lượng nước cũng như

biến trình nước dùng theo thời gian.

Ðối với dự án tưới nước nông nghiệp cần phải lập cân bằng nước ñể ñánh giá lượng

nước ñi vào tầng ngầm. ðây là một việc nhất thiết phải làm ñể ñảm bảo tính bền vững .

Bước 2: Mô tả các ñặc ñiểm của tài nguyên nước mặt tự nhiên trong vùng dự án và ở

hạ lưu.

Trong bước này cần thu thập ñược các thông tin liên quan tới lượng và chất của tài nguyên nước khu vực cũng như xu thế biến ñộng của chúng trong lịch sử. Ðể xác ñịnh dung lượng thông tin thu thập cần phải xác ñịnh phạm vi kiểm soát. Các ñặc trưng nước ñặc biệt nhạy cảm hoặc có thể bị tác ñộng của dự án ñều phải ñược ñịnh lượng. Tài liệu lưu trữ thứ cấp là nguồn thông tin liên tục và thường xuyên về nước do mạng lưới thuỷ văn và hệ thông trạm kiểm soát chất lượng ño ñạc ñược, các xuất bản phẩm như tính toán xử lý số

liệu về tài nguyên nước, atlat tài nguyên nước, thông tin và bản ñồ ñịa chất thuỷ văn, ảnh vệ tinh.

Nhận diện các vấn ñề ô nhiễm ñơn như chết cá, phát triển tảo, phân tầng ñều có thể

thực hiện bằng việc sử dụng các thông tin của các ñơn vị nghiên cứu tài nguyên nước trung ương và ñịa phương. Ngoài ra báo chí ñịa phương cũng là một nguồn có khả năng cung cấp thông tin loại này. Hiện nay cán bộ thực hiện DTM cần cập nhật thông tin quaViêtnet.

Thông tin khí tượng cần thiết cho quá trình tính toán cân bằng nước, ñánh giá tác ñộng của các yếu tố khí tượng lên tài nguyên nước tự nhiên cũng như nghiên cứu vai trò của các yếu tố khí tượng trong việc làm thay ñổi xu thế hoặc mức ñộ của tác ñộng dự án lên môi trường nước, hoặc ñược dùng ñể ñánh giá nguồn thải mang tính diện từ lưu vực vào thuỷ vực. Ví dụ yếu tố nhiệt ñộ không khí có liên quan tới nhiệt ñộ nước mặt và qua ñó tác ñộng ñến các quá trình lý, hoá, sinh trong nước, mưa có thể mang axit và gây nên quá trình axit hoá thuỷ vực.

Tổng quan về các nguồn ô nhiễm và sử dụng lượng nước trong khu vực cần phải lưu

tâm xem xét tới mức ñủ chi tiết và ñịnh lượng. Ví dụ, nếu dự án tương lai có xả thải ni tơ

và phốt pho thì trong ñánh giá tác ñộng môi trường dự án cần tính ñược lượng thải các chất này trong khu vực do các nguồn ñang hoạt ñộng của nó. Tương tự như vậy, trong báo cáo phải tính ñủ nhu cầu tiêu thụ nước ñược tính toán cho cá nhân, cộng ñồng và công nghiệp trong các hoạt ñộng ăn uống, sinh hoạt, sản xuất, làm nguội ñộng cơ nhiệt ….

Bước 3: Tìm kiếm các tiêu chuẩn, quy ñịnh, chính sách về chất và lượng nước mặt

phù hợp.

Các tiêu chuẩn, quy ñịnh, chính sách liên quan tới tài nguyên nước có thể ñược tìm thấy ở nhiều cấp cơ quan quản lý và nghiên cứu khác nhau, từ ñịa phương, trung ương ñến 48

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng các tổ chức quốc tế. Cần phải lưu ý rằng, ña phần các chỉ tiêu chất lượng nước và các hạn chế dùng nước có liên quan chủ yếu với thời kỳ nước kiệt. Tốt nhất, nên dựa vào Trung tâm TCCL Việt Nam.

Chính sách quản lý nước trong dự án cần phải ñược lựa chọn một cách hợp lý và có

mục tiêu ñúng ñắn, ví dụ như nhằm mục ñích làm sạch nước, giảm nhẹ ô nhiễm, bảo vệ

sinh thái nước. Ngoài ra cần phải tính ñến ñiều kiện nhằm bảo ñảm duy trì ñược hệ sinh thái nước trong thời kỳ kiệt.

Bước 4: Dự báo tác ñộng

Trong bước này, các tác ñộng của dự án ñến những yếu tố môi trường và tài nguyên

nước khác nhau phải ñược ñịnh lượng hoá, hoặc chí ít cũng phải ñựơc ñịnh tính chi tiết ở

những chỗ có thể. Lượng nước tiêu thụ cũng phải ñược quy về % so với lượng nước thuỷ

vực ở mức cao, trung bình và thấp. Tương tự như vậy phải tính ñựơc phần trăm biến ñổi các tham số chất lượng nước ứng với các mức dòng chảy khác nhau. Vấn ñề sẽ trở lên ñặc biệt nghiêm trọng khi việc xả thải của dự án thayñổi theo thời gian và biến trình xả thải của dự án có xu thế trùng với biến trình xả thải của các dự án khác trong khu vực hoặc ngược với biến trình lượng nước trong thuỷ vực. Không ñược phép quên sử dụng TCVN cho việc xả nước thải vào thủy vực.

Dự báo tác ñộng vi mô ñến một số yếu tó có thể ñược thực hiện thông qua việc sử

dụng mô hình toán gần ñúng. Một trong số các mô hình loại này là mô hình Streeter Phelps, ra ñời năm 1925 dùng tính toán biến ñộng ô xy hoà tan gây nên do tiêu thụ ô xy của vi khuẩn trong quá trình phân huỷ sinh học. Trên cơ sở mô hình này, nhiều tác giả ñã phát triển các mô hình chất lượng nước mặt khác như Biswas (1981), Grimsrud, Finnemor và Owen (1976). Ngoài ra còn có các mô hình tính toán ô nhiễm dầu, nhiệt ñộ..

Dự báo biến ñộng ñặc tính của hệ sinh thái nước, năng suất sinh học nước, tác ñộng của trầm tích tới hệ sinh thái ñáy, tích luỹ một số kim loại nặng trong chuỗi thức ăn ñã ñược nghiên cứu và ñạt ñược những kết quả nhất ñịnh cả về phương pháp luận cũng như

thực tế. Chúng ta có thể ứng dụng nhiều phần mềm ñặc trưng khác rất thuận lợi cho dự báo biến ñộng.

Bước 5: Ðánh giá tác ñộng môi trường

Ðánh giá tác ñộng ñược tiến hành dựa trên việc áp dụng một cách hệ thống khái niệm về tính ñáng kể, sử dụng các chuẩn chất lượng và tiêu chuẩn chất thải. Phân tích chuyên môn ñược sử dụng ñể ñánh giá “phần trăm biến ñộng các tham số” lựa chọn so với ñiều kiện tự nhiên ban ñầu. Những thông tin bổ sung có thể ñược thu thập từ cộng ñồng thông qua các cuộc họp hoặc ñiều tra tại chỗ. Cộng ñồng có thể mô tả ñược những nguồn tài nguyên quan trọng và ñịnh giá chúng trên từng ñịa bàn và ñiều này phải ñược tính tới trong quá trình ñánh giá.

Bước 6: Tìm và tổng hợp các giải pháp giảm nhẹ tác ñộng.

Giải pháp giảm nhẹ tác ñộng phụ thuộc hoàn toàn vào loại dự án và ñặc ñiểm ñịa phương. Giái pháp giảm nhẹ tác ñộng có thể bao gồm cách thưc làm giảm ñộ lớn của tác ñộng hoặc ñền bù tác ñộng. Tuy nhiên dưới ñây sẽ dẫn ra một số giải pháp chung nhất: 1.Giảm sử dụng nước và giảm xả thải bằng việc cải thiện ñiều kiện phục hồi tài nguyên, làm sạch nước thải, tái sử dụng.

Chọn lựa sơ ñồ xử lý nước thải nhằm làm sạch nước trên cơ sở giải bài toán chi phí, lợi ích. Ðối với các nguồn ñiểm, cần xử lý nước thải tới bậc 2 và trên nữa bằng các biện pháp lý, hoá và sinh học.

2. Trong các dự án nông nghiệp có sử dụng hoá chất cần tiến tới ñạt ñược việc sử

dụng thuốc hợp lý, ñúng kỹ thuật. Cực tiểu hoá xói mòn bằng việc bê tông hoá hoặc phủ

xanh bề mặt lưu vực.

49

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng 3. Phát triển chương trình kiểm soát ô nhiễm vũng cửa sông do nguồn mặt từ toàn bộ

phần ñất liền ñưa ra. Sử dụng vùng ñất ngập nước làm công cụ ñể kiểm soát ô nhiễm mặt.

Quản lý các nguồn thải mặt thông qua việc ñộng viên toàn thể cộng ñồng tham gia bảo vệ

môi trường.

4. Lựa chọn những dự án có tác ñộng môi trường ít nhất hoặc ñưa vào dự án những

giải pháp công trình có tác dụng cải thiện môi trường tốt nhất.

Ngoài tác ñộng ñến hai thành phần môi trường không khí và nước ñã nêu trên phải

ñánh giá tác ñộng của dự án ñến các thành phần khác như nước ngầm, ñất, sinh vật và các thành phần kinh tế, xã hội, rủi ro môi trường. Nhưng hướng dẫn ñánh giá tác ñộng ñến các thành phần này có thể xem thêm ở Phụ lục 1 và các tài liệu tham khảo. Khi có ñiều kiện, chúng tôi xẽ tiếp tục biên soạn ñể tiếp nối giáo trình này.

Tuy nhiên, có thể thấy rõ rằng, các bước ñánh giá ở hai mục trên là những gợi ý hữu ích cho việc ñánh giá tác ñộng ñến các thành phần môi trường khác.

(nguồn: 4, 5, 6. )

6. Ðánh giá tác ñộng ñến chất lượng MT ñất và nước ngầm Ðất về phương diện tính chất của mình ñã ñược phân loại. Mỗi loại ñất ñều có ñặc

ñiểm riêng và ñược ñặc trưng bởi các chỉ số của chúng (như pH, ñá me, % vật lý,ñộ xốp, tỷ

trọng, % hữu cơ, ñộ dẫn ñiện EC, thành phần dinh dưỡng khác nhau như N, P, K, Si, Ca...) Những thông số (hay chỉ tiêu) riêng của các loại ñất ñã dần ñược hình thành qua thời gian.

Sự tồn tại của khí quyển, thuỷ quyển và sinh quyển ñã góp phần tạo nên các ñặc ñiểm riêng của từng loại ñất (Soil) ñó.

Trong quá tình phát triển, con người và các hoạt ñộng sản xuất, sinh hoạt ñã phần nào tác ñộng vào ñất. Khi mức ñộ tác ñộng còn yếu, ñủ nhỏ thì tính chất của ñất ít thay ñổi (cả về vật lý, hoá học, và sinh học). Nếu những tác ñộng ñủ mạnh thì khả năng tái tạo của ñất (khả năng phục hồi - tự làm sạch) không ñủ sức chống lại và tính chất ñất biến ñổi theo.

Ví dụ: Loại ñất phù sa sông Hồng có pH khoảng 6,80 ñến 7,10 nếu sau nhiều năm

canh tác sử dụng một lượng phân Supe lớn lượng axit dư sẽ tích tụ vào các hạt keo ñất dẫn ñến pH ñất giảm xuống (ví dụ 6,00 ñến 5,80). Nếu liên tục tưới cho nông nghiệp bằng nước thải của khu vực công nghiệp, ñất sẽ dẫn ñến dần tích luỹ ñộc chất từ kim loại nặng (ví dụ: Cu, Zn, Ag, Fe,...)

Khi tính chất ñất thay ñổi, khả năng lọc nước của ñất giảm xuống thì ñồng thời nước mặt bẩn hơn sẽ làm tích luỹ chất bẩn trong nước ngầm. Quá trình khai thác nước ngầm quá mức làm lộ khí túi nước ngầm dẫn ñến hiện tượng tăng ñiện thế oxy hoá khử cũng là một nguyên nhân làm một số chất hoà tan mạnh hơn gây ô nhiễm nước ngầm (ví dụ Asen)

Như vậy, tính chất ñất và chất lượng nước ngầm có liên hệ rất tương hỗ với nhau. Ở

ñây,tính chất ñất hiểu là tính chất cố hữu của nó, ñất có thể là không tốt (ñất cát) khi có tác ñộng của hoạt ñộng của con người có thể sẽ làm kém ñi (sa mạc hoá) cũng có thể dần dần tốt hơn (chủ ñộng tưới sản xuất nông nghiệp, trồng rừng...). Như vậy, mặc dù xấu ñi, hay tốt hơn lên thì ñất cũng ñều ñã chịu tác ñộng của con người và thay ñổi về chất lượng. Trên quan ñiểm ÐTM chúng ta phải xác ñịnh các tác ñộng của con người ñến chất lượng ñất.

Nhiệm vụ tiếp theo mới là xem xét tác ñộng ñó có lợi hay gây hại. Một số hiệu ứng của con người ñến ñặc ñiểm ñất và nước ngầm ñược giới thiệu ở bảng sau:

50

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Bảng 3.6. Các ảnh hưởng của hoạt ñộng sản xuất ñến môi trường ñất

Chỉ tiêu ñất

Thay ñổi có lợi

Bình thường

Thay ñổi bất lợi

•

Phân khoáng (có dinh • Thay ñổi cân • Cân bằng hóa học

dưỡng tăng lên)

bằng trao ñổi • Ðộc chất cỏ dại và

•

Tăng cường nguyên tố vi

ion.

diệt côn trùng

l

V

ượng

• Thay ñổi pH

ề hóa học ñất

• Mặn hóa

•

Giảm ñộ mặn (do tưới • Thay ñổi các • Tích lũy quá mức

nước)

giống cây sản

chất dinh dưỡng

•

Tăng oxy hóa - khử (do

xuất.

thoáng khí)

•

Cấu trúc xốp vụn

• Thay ñổi cấu • Ðất bị nén chặt

•

Giữ vững kết cấu ñất (do

trúc

• Cấu trúc bất lợi ñể

chuy

V

phân hữu cơ)

ển hóa hóa

ật lý ñất

• Thay

ñổi vi

•

Cày sâu, giữ ñộ ẩm

khí hậu ñất

học.

(nước tưới, nước mưa)

• Trồng cây lăm năm

quá mức.

•

Do phân bón hữu cơ

• Thay ñổi loại • Canh tác quá mức,

•

pH tăng

cây và vi khí

làm ñất quá sâu

hậu ñất

(làm giảm vi sinh

Sinh học ñất

•

Mưa/ ñộ ẩm

vật và giun)

•

Thoáng khí

• Hóa chất ñộc

• Có mầm bệnh

Th

• Sự trẻ hóa của ñất (do cày

• Xói mòn

ời gian

sâu, thêm ñất mới mở)

(t

• Ðất ñô thị hóa

ốc ñộ thay

ñổi)

• Lạm

dụng phân

bón

Nguồn: (Tài liệu [7] - 1996)

Ðối với nước ngầm, các chỉ tiêu của ñất cũng gián tiếp ảnh hưởng ñến nước ngầm.

Tuy nhiên, các tác nhân mạnh và trực tiếp làm chất lượng nước ngầm kém ñi là: Các kiểu sử dụng ñất (tưới bằng nước thải, bùn cặn, sử dụng chất thải ñộc hại và ngay cả chất thải không ñộc hại, khoan giếng, hoạt ñộng lấy ñất làm bãi chôn chất thải, nhiễm mặn, khai thác mỏ, ñặc biệt quan trọng là làm thay ñổithuỷ vực vùng ñất ngập nước .

Các bước ñể thực hiện cũng như phương pháp sử dụng cũng tương tự như ÐTM ñến

chất lượng nước mặt.

Một vấn ñề cần hết sức lưu tâm ñó là các ñặc ñiểm ñất, ñặc ñiểm nước và thông số, chỉ số quan trọng mà nhóm công tác ÐTM lựa chọn ñúng ñể ñưa ra.

7. Ðánh giá rủi ro (nguồn: [5])

Rủi ro môi trường là những tổn hại bất ngờ không lường trước ñược xảy ra gây tổn

hại ñến cơ sở vật chất (nhà cửa, công xưởng, ñường xá, hồ ñập, sân bay, bến cảng...) hoặc sức khỏe cộng ñồng (bệnh dịch, khí ñộc, nước bẩn...) hoặc ñến nguồn tài nguyên thiên nhiên (rừng, sông hồ và nguồn nước, khoáng sản, ña dạng sinh học).

51

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Ðể tiến hành ñánh giá rủi ro, có thể theo hướng dẫn sau:

Qu

Nghiên c

ản lý rủi ro

ứu

Ðán h giá r

ủi ro

Phòng thí ngh iệm và quan

Xác ñịnh hiểm hoạ

Phát triển các biện

sát thực ñịa v ề ảnh hưởng

ñộc tố có gây ra ảnh

pháp lựa chọn

xấu ñối với sức khỏe và

hưởng xấu không ?

ñiều chỉnh

tiếp xúc ñối với từng chất

ñộ

c.

Thông tin về các phương

pháp ngoại suy về liều

Ðánh giá s

Ðánh giá h

ự phản ứng lại

ậu quả

lượng cao, t hấp ñối với

li

s

ều lượng (mối quan hệ

ức khỏe, kinh tế,

người và

xã hội, chính trị

sinh vật.

giữa liều lượng và phạm

vi

c

ảnh hưởng ñối với

ủa các phương án

ng

l

ười là gì?

ựa chọn ñiều

chỉnh

Ðo ñạc ngoà

Ðặc ñiểm rủi ro

i thực ñịa,

tính toán khả năng tiếp

(phạm vi ảnh hưởng

Ðánh giá tiếp xúc nào

xúc, ñặc ñiểm dân cư.

x

th

ấu là gì trong 1

ường bị và biết trước

nhóm dân số ñã

Cơ quan quyết

ñược trong những ñiều

bi

ki

ết)

ñịnh và hành ñộng

ện khác nhau nào ?

Hình 3.2. Các b ướ c trong ñ ánh giá r ủ i ro ñượ c s ử d ụ ng ở M ỹ

- Xác ñịnh khu vực ñòi hỏi có sự nâng cấp, bổ sung (ñặc biệt ñối với nhà máy mới

xây dựng và có sự thay ñổi công nghệ).

- Trình bày ñược rằng hoạt ñộng của công trình là an toàn.

- Bảo ñảm ñược "giá trị tiền tệ" việc cung cấp an toàn. Về bản chất, ñánh giá rồi có thể ñược sử ñụng dể xác ñịnh ưu tiên ñối với chi phí cho các biện pháp làm giảm rủi ro.

- Hội ñồng nghiên cứu quốc gia Mỹ (1983) ñề xuất và phát triển một cơ cấu ñánh giá rủi ro và cơ cấu ñó ñược cơ quan bảo vệ môi trường Mỹ (USEPA) sử dụng từ 1986, nhưng ñáng tiếc nó còn có nhiều hạn chế ñối với ADB. ở sơ ñồ trên hình 3.4 có mô tả hệ thống và thời gian, bước này rất cần thiết ñể xác ñịnh những ñiểm quan trọng xảy ra các hiểm họa và các chất ñộc hại.

7.1. C ơ c ấ u r ủ i ro ñượ c ñề xu ấ t cho các d ự án phát tri ể n

Năm 1983 Hội ñồng nghiên cứu quốc gia Mỹ ñã trình bày các bước ñánh giá rủi ro

trong một cơ cấu thích hợp và nó ñược cơ quan bảo vệ môi trường của Mỹ sử dụng (1986).

Trung tâm Ðông - Tây, Smith và cộng sự (1988) ñã ñưa ra cơ cấu ñánh giá rủi ro như

sau (hình 3.3)

52

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Xác ñịnh mối nguy hiểm

Tính toán, phân tích hi

ểm họa (ñịnh nghĩa về chu

trình dòng, hệ thống giới hạn, qui trình chiết xuất,

vận chuyển và phân tán)

Ðánh giá ñường truyền môi trường (ñánh giá này

có liên quan ñến các ảnh hưởng xấu: xả, hàm

lượng, tiếp xúc, liều lượng)

Ðặc tính rủi ro

Quản lý rủi ro

Hình 3.3. C ơ c ấ u ñ ánh giá r ủ i ro do Smith và c ộ ng s ự ñề xu ấ t 1988

Trên hình 3.3. nêu mối quan hệ của khái niệm cơ bản về ñánh giá rủi ro với các quá trình ñánh giá rủi ro và các bước hoạt ñộng (hướng dẫn)

(Khái niệm về ñánh giá rủi

Quá trình DGRR

(Hướng dẫn)

ro)

Cái

gì có thể dẫn ñến sai

Xác ñịnh hiểm họa

Ðiểm qua

trái ?

Kế toán hiểm họa

Giới hạn (GH)

Ðánh giá ñường truyền

Mức ñộ khắc nghiệt của hậu

môi trường

quả xấu

Hậu quả xấu như thế nào xẩy

Ðặc tính của rủi ro

ra

Cái gì cần phải làm ñể giảm rủi

Qu

Sự thực hiện

ản lý rủi ro

ro

Hình 3.4. M ố i quan h ệ c ủ a khái ni ệ m ñ ánh giá r ủ i ro Trong khái niệm về ñánh giá rủi ro, người ta ñã sử dụng một bộ ba câu hỏi sau:

1. Cái gì sẽ xảy ra ñối với dự án

Ảnh hưởng gì có thể xảy ra và tác ñộng ñến sức khỏe của con người. ảnh hưởng này

có thể lan truyền qua môi trường (môi trường nước, khí, ñất, thực phẩm...)

53

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Các hậu quả làm chết người, tai nạn có thể xảy ra

2. Phạm vi và mức ñộ quan trọng của các hậu quả xấu là gì ?

Số lượng người bị ảnh hưởng, số lượng tiền tiêu phí, của cải bị hư hại, vùng ñịa lý bị

tàn phá.

3. Hậu quả xấu ra sao ?

Với tần suất nào gây ra các hậu quả xấu ñó, bằng chứng lịch sử và thực tế kinh nghiệm nào ñã có ñể xem xét khả năng rủi ro có thể xảy ra.

7.2. M ố i nguy hi ể m và s ự không ch ắ c ch ắ n

Mối nguy hiểm có liên quan ñến các dự án phát triển kinh tế bao gồm:

- Hóa chất ñộc hại ñối với người, ñộng thực vật

- Vật chất dễ cháy và dễ nổ

- Các thiết bị cơ học bị hư hỏng sẽ rất nguy hiểm ñối với người và của cải.

- Các công trình ñổ vỡ, hư hỏng (ñập nước...)

- Thiên tai làm tăng mức ñộ nguy hại kỹ thụât.

- Tàn phá hệ sinh thái (phú dưỡng hóa, xói mòn ñất...)

Thông tin về các hiểm họa trên nếu không chắc chắn thì có thể cần ñến ñánh giá rủi ro môi trường (ÐGRRMT).

- Tiềm năng gây ra các hóa chất ñộc hại. Tỷ lệ và số lượng.

- Hoả hoạn và gây nổ

- Vận chuyển và sự huỷ hoại của chất gây ô nhiễm có trong môi trường.

- Hòa tan, phân tán một cách cơ học.

- Tiếp xúc với ñộc tố, ai tiếp xúc, bao nhiêu người, bao lâu.

- Dự ñoán liều lượng xâm nhập vào người dựa trên thí nghiệm ñộng vật.

- Tỷ lệ hư hỏng các trạm thiết bị, nhà máy cơ khí, kiến trúc.

- Tác phong làm việc của con người; thiếu sót của công nhân, phản ứng của xã hội.

- Tai biến thiên nhiên (ñộng ñất, bão, sóng thần).

- Sự phân bố hệ thống thoát nước, mực nước, thực vật và vi khí hậu.

Những sự không chắc chắn nảy sinh từ:

- Thiếu hiểu biết về tầm quan trọng của mối quan hệ:nguyên nhân ảnh hưởng (nhân

quả) thiếu kiến thức khoa học (lý thuyết) ví dụ về sự tích tụ sinh học của các hóa chất ñộc hại trong chuỗi thức ăn, phản ứng của cây trồng ñối với ô nhiễm không khí.

- Số liệu kém do lấy mẫu, ño ñạc và xử lý.

- Thiếu số liệu, số liệu không ñồng bộ và khi ño ñạc không tuân thủ các nguyên tắc và ñiều kiện môi trường của dự án.

- Từ tài liệu về ñộc tố sinh thái ñược ngoại suy từ ñộng vật sang người và từ liều lượng cao trong thí nghiệm ñến liều lượng thấp khi tiếp xúc.

- Từng thành phần môi trường thiên nhiên có sự biến ñộng (biến ñộng thời tiết, khí hậu; chế ñộ thủy văn...)

- Các giả thiết tính toán, ñánh giá ñộ chính xác, nhạy bén của giả thiết và kết quả

thực tế, sự ăn khớp giữa xét ñoán và kết quả thực tế xảy ra.

- Ðiểm mới lạ của dự án (áp dụng công nghệ, hóa chất, sự thay ñổi ñịa ñiểm, thiếu kinh nghiệm, lịch sử số liệu...)

54

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

7.3. Quá trình ñ ánh giá r ủ i ro

Ðánh giá rủi ro bao gồm 5 giai ñoạn chính sau ñây: xác ñịnh hiểm họa, phân tích hiểm hoạ, ñánh giá ñường truyền môi trường, ñặc thù rủi ro và quản lý rủi ro.

Xác ñịnh hiểm họa

Xác ñịnh hiểm họa là liệt kê những khả năng có thể xảy ra của các nguồn gây nguy

hiểm. Ðây là bước ñánh giá ñầu tiên có ích ngay cho người quản lý khi ñánh giá dự án.

Xác ñịnh rủi ro phục vụ cho dự báo ñịnh lượng các ảnh hưởng của dự án mà ÐGTÐMT ñã ñề cập.

Những nguồn thông tin khác nhau, hồ sơ về tai nạn, và các kỹ thuật khác có thể ñược sử dụng ñể xác ñịnh các sự việc xảy ra có thể gây nguy hiểm. Những nguồn thông tin tài liệu ñó là:

- Hồ sơ về tai nạn trong cùng loại nhà máy hay có thể sử dụng: hồ sơ các hoạt ñộng tương tự.

- Thảo luận với các kỹ sư tham gia thiết kế công trình

- Tham quan nghiên cứu hiện trường (nhà máy)

- Nếu ñã có nghiên cứu về mối nguy hiểm hay hoạt ñộng của nhà máy theo thiết kế

thì có thể sử dụng nó ñể xác ñịnh tiềm tàng nguy hại. Nếu không có nghiên cứu loại này thì cần thiết phải tiến hành nghiên cứu ñể xác ñịnh ñâu là ñiểm cần khắc phục trong thiết kế

hay trong hoạt ñộng hiện nay chưa thật phù hợp ñể ngăn ngừa các tai nạn.

- Cần phải quan tâm thêm các yếu tố ảnh hưởng khác chẳng hạn như thời tiết khắc

nghiệt, ñộng ñất...

Nghiên cứu về mối nguy hiểm và khả năng hoạt ñộng của một công trình ñóng vai

trò quan trọng trong việc xác ñịnh mối nguy hiểm tiềm tàng. Nghiên cứu này là nghiên cứu kiểm tra chi tiết về thiết kế của nhà máy. Mục ñích của nó là ñảm bảo những nét cơ bản ñược kết hợp với nhau ñể có ñược sự an toàn, hoạt ñộng có kinh nghiệm của nhà máy và tránh ñược những ñiểm mà dự án có thể gây ra những tác ñộng xấu. Một nhóm nhỏ chuyên gia có kinh nghiệm sẽ tiến hành nghiên cứu này; nó bao gồm:

- Nhóm trưởng

- Trợ lý nhóm

- Người phân tích rủi ro

- Kỹ sư phụ trách quá trình thiết kế

- Kỹ sư kiểm tra

- Cán bộ quản lý vận hành hoạt ñộng của nhà máy

- Cán bộ phụ trách bảo dưỡng

Trong công tác xác ñịnh mối nguy hại có sự không chắc chắn. Sự không chắc chắn

chủ yếu là khả năng của "người ñánh giá" ñể ñảm bảo rằng tất cả vật chất nguy hiểm và sự

kiện nguy hiểm ñã ñược xác ñịnh.

7.4. Ð ặ c thù r ủ i ro

Ðặc thù rủi ro (Risk Characterization) là sự biểu hiện rủi ro ñối với từng cá thể, các cộng ñồng hay các ñối tượng bị tác ñộng khác. Sự biểu hiện này ñược ñịnh lượng hóa. Ðặc ñiểm này thường ñưa về những giá trị ñịnh lượng cao hơn mức trung bình. Ví dụ số người bị chết, bị ñau ốm, thương tật, ñơn vị thời gian...

Có 2 mục ñích chính trong việc thực hiện ñánh giá rủi ro môi trường. Trước hết cần biết rủi ro, sau ñó là làm giảm nó. Việc làm ñầu tiên về ÐGRRMT là xem xét khả năng chấp nhận rủi ro. Sự biểu hiện của rủi ro ñối với người thường là tử vong "ñiểm cuối" và sự biểu hiện ñó bao gồm các thành phần sau:

Chiều dài thời gian

55

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

- Tuổi thọ

- Tuổi lao ñộng tiếp xúc với chất ñộc của công nhân.

- Hàng năm

- Những thời kỳ ñặc biệt khác có thể lựa chọn có liên quan ñến tiếp xúc.

Số lượng người:

- Cá thể

- Một nhóm người ñược xác ñịnh lựa chọn, ñịa phương, nghề nghiệp.

- Dân số trên một ñịa bàn chính trị, hành chính hay ñịa lý.

Nguồn ñặc thù rủi ro

-Ở ñâu có lịch sử hay kinh nghiệm về rủi ro.

- Nơi nào có mô hình dự báo về rủi ro ñược sử dụng

Trong khi xem xét ñặc thù rủi ro, người ta tiến hành so sánh rủi ro có thể xảy ra do việc thực hiện dự án này với một dự án ñã thực hiện có những nét tương tự. Dựa vào các thành phần của sự biểu hiện rủi ro mà ta có thể tiến hành việc so sánh. Ngay trong một dự

án, ta có thể so sánh (ví dụ tỷ lệ tử vọng) của công ñoạn này với công ñoạn khác giữa phân xưởng này với phân xưởng khác...

7.5. Qu ả n lý r ủ i ro

Mục ñích cuối cùng của quản lý rủi ro là lựa chọn và thực hiện các hoạt ñộng làm

giảm rủi ro. Quản lý rủi ro cung cấp các thông tin cần thiết cho các nhà quản lý dự án ñể

nâng cao quá trình ra quyết ñịnh cho các dự án phát triển cần vay vốn.

Quyết ñịnh này không phải hoàn toàn là một bản tường trình thành công hay không

thành công về ñề cương của một dự án, bởi vì rằng cơ quan cấp kinh phí thường xuyên liên hệ với dự án trong khâu xây dựng. Ở ñây ÐGTÐMT và ÐGRRMT thường ñưa ra các yêu

cầu là dự án không gây ra tổn thất về môi trường.

Quản lý rủi ro là sự ñánh giá các phương án, các biện pháp giảm nhẹ rủi ro và việc thực hiện các phương án. Biện pháp ñó phải ñạt ñược hiệu quả (chi phí hữu hiệu).

Trong một vài trường hợp ñể ñạt ñược một số lợi ích nhất ñịnh ñành phải chấp nhận sự rủi ro có thể xảy ra.

8. Câu hỏi và bài tập chương II

1. Thông số môi trường, chỉ số môi trường là gì?

2. Thế nào là trọng số của chỉ số môi trường

3. Phương pháp ma trận ñơn giản có thể cho kết quả rõ không?

4. Sau khi xây dựng ma trận ñơn giản có cần xây dựng ma trận ñịnh lượng không? Vì sao?

5. Thế nào là tầm quan trọng của tác ñộng? Mức ñộ của tác ñộng?

6. Trong bảng ví dụ (trang.36..), cột ñứng và hàng ngang có tổng số ñiểm cho phép ñánh giá gì?

7. Giá trị lợi nhuận hiện tại (NPV) là gì?

8. Vì sao lại phải sử dụng NPV và B/C

9. Khi thực hiện phân tích kinh tế môi trường chúng ta cần chú ý ñến quyền lợi môi trường cho tương lai. Quan ñiểm ñó thực sự phải hiểu thế nào?

56

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Chương IV

MẪU ðỀ CƯƠNG ðTM VÀ MỘT SỐ ðTM Ở VIỆT NAM

1. Mẫu ñề cương ñánh giá tác ñộng môi trường Ðề cương ÐTM là khung chung cho các việc sẽ làm trong ñợt ñánh giá. Mỗi quốc gia, mỗi một tổ chức có thể có mẫu ñề cương ñánh giá tác ñộng môi trường riêng. Sau ñây là mẫu ñề cương chung cho các dự án dựa cơ bản theo mẫu của Ngân hàng thế giới. Mẫu này ñồng thời là mẫu ñể soạn thảo báo cáo tổng hợp kết quả ñánh giá.

1.1. M ở ñầ u

1.2. Thông tin c ơ b ả n v ề d ự án

Mô tả sơ lược các bộ phận cấu thành dự án, mục tiêu của từng bộ phận, cơ sở thực

hiện các bộ phận này, lịch sử ñề xuất dự án, hiện trạng và thời gian bi ể u th ự c hi ệ n. M ố i

quan h ệ c ủ a d ự án v ớ i các d ự án khác ở trong khu v ự c .

1.3. M ụ c tiêu c ủ a ÐTM

Mục tiêu của ÐTM, thời gian biểu của hoạt ñộng ñánh giá, mối liên hệ với các hoạt ñộng thực hiện dự án trong các giai ñoạn khác nhau (luận chứng khả thi, thiết kế, thi công, vận hành, quan trắc).

1.4. Các ñ òi h ỏ i v ề th ự c hi ệ n ÐTM

Nêu lên các ñòi hỏi theo các quy ñịnh hiện hành c ủ a qu ố c gia, c ủ a ñị a ph ươ ng, c ủ a

t ổ ch ứ c qu ố c t ế , mà vi ệ c ñ ánh giá này ph ả i theo.

1.5. Ph ạ m vi nghiên c ứ u

Xác ñịnh phạm vi không gian và thời gian xem xét trong ñánh giá, giải thích lý do.

1.6. N ộ i dung nghiên c ứ u

Có những nội dung ñánh giá có thể ñịnh trước, có những nội dung sẽ phát hiện trong quá trình ñánh giá. Cần nêu rõ phần nào là ñịnh trước, phần nào sẽ xác ñịnh trong quá trình ñánh giá.

1.7. Nhi ệ m v ụ 1: Mô tả dự án

Mô tả dự án: mục tiêu, vị trí, bố trí, quy mô, công suất? các thành phần hợp thành với mô tả cần thiết; các hoạt ñộng trong thời gian chuẩn bị, trong thời gian thực hiện chính thức; thời gian biểu; nhân lực; thiết bị phương tiện; dịch vụ; các hoạt ñộng vận hành, khai thác bảo dưỡng; các hoạt ñộng hỗ trợ ngoài hiện trường; thời gian phát huy hiệu quả của dự án.

1.8. Nhi ệ m v ụ 2: Mô tả môi trường Mô tả hiện trạng môi trường, các biến ñổi môi trường có thể xảy ra do thực hiện dự

án tại khu vực dự án, bao gồm (a): môi trường vật lý, (b) môi trường sinh học, (c) môi trường xã hội - văn hoá.

1.9. Nhi ệ m v ụ 3: Luật pháp, quy ñịnh

Các luật pháp, quy ñịnh liên quan: chất lượng môi trường, bảo vệ sức khoẻ, sử dụng tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ ña dạng sinh học. Các luật pháp quốc tế, khu vực liên quan.

57

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

1.10. Nhi ệ m v ụ 4: Xác ñịnh các tác ñộng có thể xảy ra Phân biệt tác ñộng tích cực và tác ñộng tiêu cực, trực tiếp và gián tiếp, trước mắt và lâu dài, ñảo ngược và không ñảo ngược. Mô tả tác ñộng một cách ñịnh tính và ñịnh lượng, nếu có thể cần mô tả thành giá trị môi trường tính bằng tiền ñể phân tích chi phí lợi ích.

1.11. Nhi ệ m v ụ 5: Nghiên cứu các phương án thay thế

Phương án thay thế bao gồm các thay thế: vị trí dự án, thiết kế, công nghệ, phương tiện, thiết bị sử dụng, tổ chức thi công, phương pháp vận hành, bảo quản. So sánh phương án cũ và mới về tác ñộng môi trường, về ñầu tư, về chi phí vận hành, về thích hợp với ñịa phương, về ñào tạo, quan trắc. Cần chỉ rõ tác ñộng nào tránh ñược, tác ñộng nào không thể

tránh. Cố gắng so sánh chi phí - lợi ích của các phương án, kể cả phương án ñình chỉ thực hiện dự án.

1.12. Nhi ệ m v ụ 6: Kế hoạch chống các tác ñộng tiêu cực Kế hoạch bao gồm: các hoạt ñộng phòng chống, khắc phục, xử lý, thời gian biểu, ngân sách, nhân lực, tổ chức ñào tạo, các hoạt ñộng hỗ trợ.

1.13. Nhi ệ m v ụ 7: Các thể chế ñể thực hiện các khuyến cáo của ñánh giá TÐMT

Xem xét các thể chế ñã có, sử dụng các thể chế ñã có và thiết lập thể chế mới nếu cần thiết.

1.14. Nhi ệ m v ụ 8: Ð ề xu ấ t k ế ho ạ ch quan tr ắ c theo dõi

1.15. Nhi ệ m v ụ 9: Ph ố i h ợ p v ớ i các c ơ quan khác, các t ổ ch ứ c khác.

Phối hợp với các ngành, các cấp của Nhà nước có liên quan, với các tổ chức xã hội.

1.16. So ạ n báo cáo ÐTM

Báo cáo phải chứa ñựng các nội dung ñã xác ñịnh trong ñề cương này. Phải tập trung vào các phát hiện lớn của ñánh giá TÐMT. Trình bày rõ ràng, dễ hiểu.

1.17. Thành ph ầ n nhóm chuyên môn, phân công trong nhóm, t ổ ch ứ c c ủ a nhóm

1.18. Th ờ i gian bi ể u làm vi ệ c c ủ a nhóm

1.19. Các thông tin khác c ầ n có trong ñề c ươ ng ÐTM.

Trong quá trình thực hiện các bước trên, tuỳ theo dự án về tính chất và quy mô của nó nhóm công tác cần quyết ñịnh tập trung công việc vào bước nào cho hiệu quả nhất.

Nhóm công tác cũng cần xác ñịnh các yêu cầu của từng bước theo ñặc ñiểm môi trường (công nghiệp, nông nghiệp, rừng, thủy sản, giao thông, bến cảng, khu xử lý thải, bệnh viện, sử dụng ñất, quy hoạch ñất.v.v...) mà tìm, chọn yếu tố môi trường phù hợp với các hành ñộng của dự án.

2. Giới thiệu một số tóm tắt kết quả thực hiện ÐTM ở Việt Nam Ðể có ñiều kiện tham khảo, hình dung công tác, bước ñi, các phương pháp suy ñoán, chúng tôi giới thiệu (tóm tắt) một số ÐTM ñã ñược thực hiện trong thời gian trước ñây ở

nước ta. Những thông báo ngắn gọn này nằm cả ở phương pháp, cả những ñề xuất và báo cáo cụ thể. Vì ñiều kiện thời gian không thể ñi quá nhiều, học viên có thể tiếp tục nâng cao nhờ các nguồn tài liệu tham khảo

2.1. Quy trình ÐTM chi ế n l ượ c (ÐTMC) v ớ i quy ho ạ ch h ệ th ố ng ñườ ng giao thông

(Nguồn: Tạp chí Giao thông vận tải 10/2002)

1. Các ch ỉ th ị ñ ánh giá

58

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Các chỉ thị ñánh giá giúp cho việc cân nhắc các phương án tuyến có thể bao gồm một vài hoặc tất cả các vấn ñề sau:

• Ðạt ñược các mục ñích giao thông ñã ñề ra khi xác ñịnh ñề xướng (với ñường liên tỉnh là tuyến nối từ tỉnh A ñến tỉnh B, qua các ñiểm trung gian C, D, E.v.v...

có năng lực vận tải là X xe/ngày ñêm ; với ñường ñô thị nhằm ngăn ngừa nạn ùn

tắc giao thông ñược dự ñoán có thể nẩy sinh, tạo sự liên hoàn trong hệ thống vận

tải và cải thiện hệ thống giao thông.v.v...). Mọi phương án tuyến ñều phải thoả

mãn yêu cầu có tính chiến lược này.

• Tình trạng chiếm dụng ñất: Sơ bộ tính toán trên bản ñồ hiện trạng sử dụng ñất ñể

xét cho mỗi phương án về diện tích từng loại ñất mà mỗi phương án tuyến chiếm

dụng. Nếu ñã có bảng giá trị cho các loại ñất thì chỉ số này có thể tính toán bằng tiền ñể tiện so sánh. Nếu chưa có khung giá ñất thì có thể xem xét trên diện tích từng loại ñất, giảm chiếm dụng với các khu vực ñông dân cư, các khu ñất có giá

trị cao, ñất nông nghiệp ñang có năng suất thu hoạch nông sản cao, ñất vườn trồng các loại cây ñặc sản của vùng, ñất ngập nước.v.v...

• Tổng số người dân sẽ chịu ảnh hưởng của tuyến ñường quy hoạch, bao gồm những người buộc phải tái ñịnh cư, số người mất nguồn kiếm sống, số người sẽ

phải chịu tiếng ồn cao, số người chịu ô nhiễm do con ñường. Cân nhắc xem liệu

những kế hoạch tái ñịnh cư có bao gồm những khoản bồi thường ñầy ñủ cho những mất mát của người dân, những dịch vụ di chuyển nơi ở, sự thiết lập nơi ở

mới và sự hoà nhập với cộng ñồng chủ nhà. Liệu những người tái ñịnh cư có khả

năng lấy lại ñược mức sống trước ñây. Những khả năng chuyên môn của họ có

ñược sử dụng ở nơi mới không? Các yếu tố này ñược cân nhắc ñồng thời như

một ñánh giá ảnh hưởng tới người dân.

• Mức ñộ gắn với khu vực có ñộ nhảy cảm về môi trường như: Vườn quốc gia, khu

bảo tồn, di tích lịch sử, vùng danh lam thắng cảnh... Số lượng các ñiểm nhạy cảm

nằm trong vùng ảnh hưởng ở cuối hướng gió chủ ñạo so vối tuyến ñường.

• Mức ñộ gây ảnh hưởng tới tài nguyên nước: ñộ xa, gần tới các dòng sông, ñộ xa, gần các nguồn nước và sự thoát nước từ ñường: con ñường có nằm trên những

kênh thoát nước chính (sông ngòi, kênh rạch hoặc các nơi trữ nước ngọt chính (hồ chứa nước) của hiện tại và tương lai không?

• Mức ñộ tác ñộng tới ña dạng sinh học: con ñường sẽ ñi qua vùng có hệ sinh thái, ñộng thực vật có giá trị bảo tồn (vùng bảo tồn, vùng hoang dã, ñất ngập nước, rừng nguyên sinh, nơi có loài ñang bị ñe doạ), hoặc xét mức ñộ gần của tuyến ñường tới các vùng này.

• Chất lượng không khí tại các khu dân cư gần ñường theo dự tính có vượt giá trị

cho phép của TCVN ứng với thời gian dự báo hay không, mức ñộ vượt?

• Tiếng ồn tại các khu dân cư và các khu cần yên tĩnh gần ñường theo dự tính có

vượt giá trị cho phép của TCVN ứng với thời gian dự báo hay không, mức ñộ

vượt; chỉ tiêu về ồn có thể dễ dàng xác ñịnh bằng cách dùng mô hình: lan truyền

tiếng ồn thông thường, các khu dân cư và các khu vực nhạy cảm về tiếng ồn (các

khu vui chơi giải trí, các vùng nông thôn yên tĩnh hoặc các khu vực cần yên tĩnh

do các chính quyền ñịa phương ñề xuất) trong phạm vi xem xét ñều ñược xác ñịnh nhờ mô hình này.

2. Các ph ươ ng pháp ñ ánh giá

Một số phương pháp ñánh giá thông thường, có thể sử dụng kết hợp là: Sử dụng ý

kiến chuyên gia, mô tả bằng văn bản, hội thảo, mô hình hoá, vẽ bản ñồ và phân tích tính gần gũi các vùng và lập ma trận so sánh.

59

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

• Sử dụng ý kiến chuyên gia: là phương pháp thông dụng trong ÐTMC, ý kiến chuyên gia ñược tham khảo trong suốt quá trình ÐTMC và cùng với các phương

pháp kể trên ñể tránh ñược các sai sót ñã gặp.

• Phương pháp vẽ bản ñồ là không thể thiếu ñược trong ÐTMC. Bản ñồ có tỷ lệ ñủ

làm hiện rõ ràng yếu tố về ñịa lý, hành chính, phân bố dân cư như các con sông,

vùng cảng, ñồng lúa, làng mạc, ñất trồng rừng hoặc vùng ñất ướt v.v... chỉ ra ñược vị trí của nhà thờ, chùa, trường học, bệnh viện, các khu vực dân cư và nhà

của họ. Trên bản ñồ này con ñường quy hoạch sẽ ñược ñưa vào ñể sao cho sự có

mặt của ñường không xâm hại những giá trị môi trường cần ñược bảo vệ và không làm hình thành các ñiểm nóng về môi trường, không làm quá tải ô nhiễm

tại vùng tiếp cận. Bản ñồ ñược sử dụng ngay ở bước sàng lọc và lựa chọn các phương án? tuyến ban ñầu. Nhóm người làm việc cùng bản ñồ lúc này bao gồm

người lập kế hoạch giao thông, người phối hợp về môi trường, chính quyền ñịa

phương... Người lập kế hoạch giao thông luôn chú ý tới sự tối ưu trong lưu thông

hàng hoá, hành khách và sự phù hợp với quy hoạch phát triển chung trong vùng,

ñưa ra quy mô và vị trí con ñường (với ñiểm ñi và ñiểm ñến của tuyến ñường, khổ ñường, cấp ñường có sẵn song có thể thay ñổi dạng tuyến theo gợi ý của người phối hợp về môi trường). Người phối hợp về môi trường phải luôn quan

tâm ñến các yếu tố môi trường có tính cản trở sự phát triển kế hoạch giao thông,

có thể yêu cầu thay ñổi quy hoạch; cân nhắc tới các yếu tố tự nhiên có giá trị như

các vùng bãi săn bắn, các khu du lịch, các khu bảo tồn, các di tích lịch sử, có giá trị khảo cổ.v.v... cần ñược giữ gìn ñặc biệt về môi trường. Chính quyền ñịa phương hay người dân ñịa phương là những người có khả năng xác lập vị trí ñịa

phương trong quá trình thực hiện quy hoạch và có thể ñưa ra các ý kiến về cải

tiến liên quan ñến ñất ñai và các vấn ñề liên quan ñến các quyền lợi của họ tránh cho các mâu thuẫn có thể phát sinh muộn hơn (mâu thuẫn về tín ngưỡng hay phong tục tập quán.v.v...). Việc thảo luận trong nhóm ñược viết ra ñể làm căn cứ

xem xét tiếp tục.

• Hội thảo: Mục ñích ÐTMC trong việc lập kế hoạch hạ tầng GTVT là ñạt ñược tính bền vững, thân thi ện môi trường. Việc này chỉ có thể ñạt ñược nếu những

quan ñiểm của những nhóm người chịu ảnh hưởng ñược ñưa vào xem xét một cách ñầy ñủ ở những giai ñoạn khác nhau của quá trình ÐTMC. Mục ñích hội thảo là ñể: tăng cường tính công khai trong việc ñưa ra quyết ñịnh, qua việc cung cấp thông tin; nhận ñược thêm thông tin hữu ích về những tác ñộng tiềm tàng và

biện pháp giảm nhẹ chúng; nhận ñược sự ủng hộ cho ñề xuất chính thức bằng cách lắng nghe ý kiến của các nhóm liên quan trong quá trình lập kế hoạch/tránh

ñược sự tranh cãi, ñối ñầu và gây chậm trễ sau này trong quá trình ra quyết ñịnh

do sự phản ñối của công chúng; ngăn ngừa việc triển khai xây dựng ñường không

ñược chấp nhận về mặt môi trường. Thành phần tham gia hội thảo bao gồm các

nhóm thuộc cơ quan Nhà nước và các nhóm công chúng liên quan. Nhóm thuộc

cơ quan Nhà nước gồm: cơ quan có thẩm quyền (Bộ TN&MT); cơ quan ñề xuất

quy hoạch (Bộ GTVT); chính quyền các ñịa phương và các tổ chức chịu trách nhiệm về bảo vệ môi trường, về bảo tồn thiên nhiên, di sản, bảo vệ cảnh quan,

lập kế hoạch sử dụng ñất và kiểm soát ô nhiễm; các tổ chức ngành nghề thuộc Nhà nước có thể chịu ảnh hưởng (nông nghiệp, năng lượng, nghề cá, lâm nghiệp,

v.v...) các tổ chức quốc tế có liên quan (UNEP, UNESCO). Nhóm công chúng có

thể gồm: ñại diện các cộng ñồng ñịa phương, những người sở hữu ñất và nhóm

dân cư; ñại diện cho những người sử dụng môi trường (các chủ trang trại) và ñại

diện cho những người sử dụng con ñường.

• Hội thảo ñược tiến hành sau bước sàng lọc. Nội dung có thể xem xét ñồng thời

tới vài phương án tuyến ñã ñược chọn, biên bản hội thảo ñược sử dụng trong quá

trình xác ñịnh phạm vi và cân nhắc khi thiết lập ma trận so sánh.

60

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

• Mô tả bằng văn bản ñược sử dụng sau mỗi cuộc trao ñổi chuyên môn và sau hội

thảo, cũng có thể dưới dạng các kết luận sau cùng cho mỗi bước thực hiện ÐTMC, cũng chính là bản ÐTMC của quy hoạch.

• Mô hình hoá ñược dùng ñể tính toán lượng khí nhà kính, lượng khí axit phát thải do giao thông ñường bộ khi quá trình khai thác vận tải ñược thực hiện. Mô hình

hoá cũng ñược sử dụng ñể dự báo ñộ ồn và mức ô nhiễm không khí tại những ñiểm nhạy cảm về tiếng ồn và những ñiểm có yêu cầu khống chế ô nhiễm. Mô hình hoá ñược sử dụng sau bước xác dịnh phạm vi, kết quả mô hình góp phần lập

bảng ma trận so sánh. Với trình ñộ cao của công nghệ máy tính, mô hình còn giúp ích trong việc tạo cảnh quan ñẹp trong quá trình hình thành tuyến ñường (sự

uốn lượn hài hoà của ñường với cảnh quan chung).

• Ma trận so sánh ñược sử dụng trong quá trình so sánh phương án, ma trận có thể

lập theo cách so sánh tương ñối hay so sánh giá trị.

- So sánh t ươ ng ñố i: là căn cứ vào mức ñộ ñạt ñược của phương án (PA) ứng với các chỉ tiêu mà ñánh giá mức ñộ ñạt ñược là tốt, trung bình hay kém. Từ các mức ñộ ñánh giá ñó có thể chọn ra phương án ñạt ñược mức ñộ ñánh giá có thể chọn ra phương án ñạt ñược mức ñộ tốt nhất, ví dụ xem ma trận so sánh 3 phương án sau: Với quy ước PA nào thỏa mãn tốt nhất chỉ tiêu nào ñó thì ñược ghi 3 dấu (O), tốt trung bình thì ghi 2 dấu (O) và tốt ít nhất thì ghi 1 dấu (O), với kết quả so sánh như vậy thì có thể nhận thấy PA2 là ñáp ứng các chỉ tiêu môi trường tốt nhất.

Bảng 4.1. Ma trận so sánh theo 3 phương án

PA1

PA2

PA3

Chỉ tiêu 1

O

OO

OO

Chỉ tiêu 2

OO

OOO

O

Chỉ tiêu 3

OOO

O

OO

Chỉ tiêu 4

O

OOO

OO

Chỉ tiêu 5

OO

OO

O

Chỉ tiêu 6

OO

OO

OOO

Chỉ tiêu 7

OO

O

O

Trong nhiều trường hợp ma trận so sánh, ngoài những chỉ tiêu về môi trường, các chỉ

tiêu về kinh tế kỹ thuật cũng ñược ñem vào ñể so sánh ñồng thời.

- Ma tr ậ n so sánh giá tr ị : khác với ma trận so sánh tương ñối ở chỗ dùng trọng số ñể

cân nhắc. Tuỳ theo tầm quan trọng của các chỉ tiêu môi trường mà ñưa ra các trọng số khác nhau. Ví dụ chỉ tiêu 1,2,5 có trọng số là 0,5, chỉ tiêu 3,4 có trọng số là 1, chỉ tiêu 6,7 có trọng số 1,2 và với ñiểm trọng số như thế thì PA1 trong ví dụ trên sẽ là PA tốt nhất về mặt môi trường. Việc cho ñiểm trọng số cần ñược thống nhất giữa các thành viên trong nhóm xét ÐTMC.

3. Các bi ệ n pháp gi ả m thi ể u tác ñộ ng tiêu c ự c Các biện pháp giảm tác ñộng tiêu cực trong ÐTMC, nếu xét riêng cho quy hoạch ñường bộ là không toàn diện, song do phạm vi nghiên cứu ñã ñề ra, trong giai ñoạn ÐTMC

có thể bao gồm các biện pháp giảm thiểu sau:

61

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

Gi ả i pháp ñ i ề u ch ỉ nh quy ho ạ ch

Là giải pháp nhằm loại bỏ hoàn toàn các hiệu ứng tiêu cực nhằm cải thiện sự hoà nhập của quy hoạch vào môi trường. Các giải pháp giảm nhẹ cũng có thể cho phép tối ưu hoá các tác ñộng tích cực ñể nhằm làm cho quy hoạch tốt hơn. Biện pháp giảm tác ñộng tiêu cực tốt nhất trong giai ñoạn này là phòng tránh/có những sửa ñổi cần thiết ñối với quy hoạch ñể không ảnh hưởng ñến môi trường (ví dụ, nếu tuyến ñường dự ñịnh cắt ngang qua một khu vực tự nhiên có ñộ nhạy cảm thì thay ñổi tuyến ñường ñi thẳng ñể ñi vòng qua khu vực có ñộ nhạy cảm, ñó là cách tốt nhất ñể tránh tác ñộng). Chính vì lý do này mà một ñiều rất quan trọng là phát hiện ra những tác ñộng “ñượ c m ấ t” chính ñối với môi trường càng sớm càng tốt trong quá trình soạn thảo quy hoạch ñường cùng với các quy hoạch phát triển khác ñể còn có thể thay ñổi ñược hướng của tuyến ñường tránh việc hình thành các ñiểm nóng.

Gi ả i pháp làm gi ả m l ượ ng khí ô nhi ễ m phát th ả i t ừ giao thông ñườ ng b ộ : Muốn giảm lượng khí phát thải từ giao thông ñường bộ cần thực hiện một số biện pháp như sau:

- Nâng cao nề nếp sử dụng xe ở tình trạng kỹ thuật tốt nhất bằng cách thực hiện ñầy ñủ quy ñịnh về khám xe và bảo dưỡng xe thường xuyên ñồng thời ñào tạo lái xe có trình ñộ

chuyên môn cao.

- Loại dần các xe ñời cũ, ñã sử dụng quá lâu và ñang vận hành với tình trạng kỹ

thuật rệu rã. Trong tương lai các xe nhập khẩu yêu cầu phải có suất hao nhiêu liệu nhỏ.

- Nghiên cứu ứng dụng các nhiên liệu sạch cho ô tô xe máy (khí thiên nhiên, năng

lượng ñiện và năng lượng mặt trời).

- Giảm ách tắc giao thông trong thành phố bằng cách giảm phương tiện cá nhân và

tăng phương tiện công cộng. Tạo những nút giao thông cắt khác mức và bố trí hệ ñiều hành giao thông ñồng bộ ở các nút giao cắt.

Các giải pháp giảm lượng khí phát thải liên quan mật thiết ñến các quy ñịnh hay chính sách ñược ñưa ra mang tính chiến lược và thường ñược thực hiện bằng các chương trình hành ñộng quốc gia.

Gi ả i pháp gi ả m ti ế ng ồ n từ giao thông ñường bộ: tương tự như giảm lượng khí phát thải từ xe cộ, việc giảm ồn liên quan ñến chất lượng xe và các biện pháp giảm thiểu sẽ liên quan ñến các quy ñịnh và chính sách. Trong ÐTMC quan tâm ñến tổng số người chịu ảnh hưởng tiếng ồn từ GTVT và liên quan ñến việc ñưa ñường giao thông ra xa khu dân cư.

Gi ả i pháp ñề n bù: Một số tác ñộng không thể tránh ñược, cũng không thể giảm nhẹ

ñược. Khi ñó, người ta có thể thử cố gắng ñền lại những mất mát, bất luận ñó là tài nguyên thiên nhiên hay một hợp phần nhân văn. Ví dụ, việc phá huỷ một bãi cá ñẻ trong môi trường nước có thể ñược ñền bù bằng cách bố trí một bãi cá ñẻ khác có diện tích tương tự

ngay cạnh ñó; các quy ñịnh này phải ñược dự tính trên bản ñồ quy hoạch.

4. Ch ươ ng trình monitoring môi tr ườ ng

Chương trình monitoring môi trường phục vụ cho ÐTMC là chương trình nhằm cập

nhật số liệu hàng năm về các thành tố môi trường trong phạm vi cần xem xét của quy hoạch. Nhằm ñặc tả các nguồn tài nguyên (nhân tạo và tự nhiên) của vùng quy hoạch. Kết quả monitoring thường ñược ra dưới dạng bản ñồ gồm:

- Các công ước quốc tế về ña dạng sinh học, về tài nguyên môi trường mới ñược ký

hàng năm

- Dự báo về tình trạng sử dụng ñất

- Dự báo về các nguồn tài nguyên và môi trường

62

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

- Các ñiểm nóng về môi trường sẽ hình thành

- Dự báo về xói mòn tiềm ẩn, các rủi ro ñịa chất (lún, trượt và ñộng ñất) trong vùng quy hoạch.

- Dự báo về việc hình thành các nguồn gây ô nhiễm và mức ñộ của nguồn thải.

- Dự báo về tình trạng ô nhiễm trong khu vực

- Các thay ñổi về quy hoạch phát triển của vùng có quy hoạch ñường.

- Các tiêu chuẩn mới nhất ñược áp dụng về chất lượng môi trường.

2.2. Ðánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng trong d ự án ñườ ng mòn H ồ Chí Minh ñ o ạ n

qua V ườ n qu ố c gia Cúc Ph ươ ng

(Nguồn: Tạp chí Cầu Ðường Việt Nam 5/2003)

1. Giới thiệu chung

1) Ðường Hồ Chí Minh, ñoạn từ Cầu Sỏi (km57+000, theo lý trình của Dự án ñường Hồ Chí Minh) ñến Mục Sơn (km 170+000) thuộc hai tỉnh Hoà Bình và Thanh Hoá. Chắn

ngang giữa hai tỉnh này là hai hệ thống núi ñá vôi chạy song song nhau, bắt nguồn từ cao nguyên Mộc Châu - Sơn La theo hướng tây bắc ñông nam kéo dài tới ñồng bằng của các tỉnh Ninh Bình và Thanh Hoá. Xen kẽ giữa hai hệ thống núi này là các ñồi thấp phát triển trên ñá sét và núi ñá vôi với những thung lũng nhỏ hẹp cùng với hướng núi. Tất cả chúng hợp thành một thung lũng tương ñối lớn và dài ñược bao quanh bởi hai hệ thống núi. Trong thung lũng ñó có vườn Quốc gia Cúc Phương. Tuy nhiên, hệ thống núi ñá vôi này bị phân cách mạnh mẽ bởi các hoạt ñộng kiến tạo cổ, trong ñó có ñứt gãy sâu chạy cắt ngang qua hệ thống núi ñá vôi theo hướng bắc - nam. Chính ñứt gãy này ñã tạo ra sông Bưởi. Nhờ

con sông này, nước từ sườn núi phía bắc chảy thoát về phía nam, tưới cho cánh ñồng một số huyện phía bắc Thanh Hoá. Người Mường từ 5 ñời này ñã ñến sinh cư dọc thung lũng sông Bưởi, họ ñi lại, giao lưu với nhau và với các ñịa phương khác qua một con ñường nằm trên thềm sông và chạy men theo bờ sông, ñó là ñường TL 437. Hệ thống ñường 500

KV cũng ñi dọc sông này ñưa ñiện từ thủy ñiện Hoà Bình về các tỉnh phía nam với lý do: ñường tải ñiện là ngắn nhất.

2) Cúc Phương là vườn quốc gia (VQG) ñầu tiên ở Việt Nam, ñược thành lập theo Quyết ñịnh số 72/TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 7 tháng 7 năm 1962 và phê chuẩn luận chứng kinh tế kỹ thuật VQG Cúc Phương theo quyết ñịnh của Hội ñồng Bộ trưởng số

139/CT ngày 9 tháng 5 năm 1988. Tổng diện tích tự nhiên của VQG là 22.200ha. Trong ñó, khu bảo vệ nguyên vẹn là 20.745ha; khu chuyên dùng diện tích 734ha; còn lại là vùng ñệm. Ðoạn sông Bưởi chạy trên phạm vi VQG là một ranh giới tự nhiên chia cắt rõ rệt vườn thành hai phần: phía ñông và phía tây, 90% lãnh thổ VQG ở phía ñông sông Bưởi, lập thành một khu vực trung tâm với hệ sinh cảnh rừng nguyên sinh, ñồng thời là sinh cảnh thích nghi của phần lớn các loài ñộng vật hoang dã quý hiếm của Cúc Phương và 10% ở

phía tây sông Bưởi, nơi rừng ñã trở thành hệ sinh thái nông nghiệp và khu vực ñệm, nơi rừng thứ sinh ñang trong quá trình phục hồi. Ðể ñảm bảo tính nguyên vẹn của Vườn, tỉnh Thanh Hóa ñược lệnh của Chính phủ ñang xúc tiến việc di dời số dân ra khỏi phần phía tây của Vườn. Hiện ñang có những ñề xuất nối liền Cúc Phương với Pù Luông, tạo khu sinh cảnh ñá vôi nối từ Sơn La ñến Cúc Phương (hình 1)

3) VQG Cúc Phương là một kho tàng di sản thiên nhiên về lĩnh vực ña dạng sinh vật, ña dạng cảnh quan ñịa lý. Vì vậy, “việc sử dụng, khai thác khu bảo tồn thiên nhiên phải ñược phép của cơ quan quản lý Nhà nước về bảo vệ môi trường” theo Ðiều 13 - Luật bảo vệ môi trường, Dự án ñường Hồ Chí Minh ñã xem xét một cách nghiêm túc vấn ñề này.

Ðoạn tuyến qua VQG Cúc Phương ñã ñược lập báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường (ÐTM) riêng và ñã ñược Bộ trưởng Bộ KHCN và MT phê chuẩn trong quyết ñịnh số

209/QÐ-BKHCNMT-MTg ngày 31/1/2001. Sau 3 lần thẩm ñịnh cấp Nhà nước vào tháng

63

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng 7/2000, 6/2001 và tháng 10/2001. Việc ÐTM ñoạn ñường ñi qua VQG Cúc Phương ñược

thực hiện sau khi tiến hành phân tích so sánh xét một tổng hợp theo các khía cạnh kỹ thuật, kinh tế và môi trường từ 5 phương án bao gồm:

- Phương án ñi về phía tây ñục hầm qua dãy Pù Luông (PA2a)

- Phương án vòng xa về phía tây, theo Q6, QL15 qua Tòng Ðậu về Ngọc Lạc (PA

2b)

- 2 phương án ñi về phía ñông trong ñó có phương án ñi qua các vùng ñệm VQG và

ôm sát khu bảo vệ nghiêm ngặt (PA 3a và PA 3b)

- Và phương án cầu cạn kết hợp

Hình 2: Sơ ñồ vị trí các phương án tuyến

Do các phương án PA2a, 2b và 3b có quá nhiều nhược ñiểm, dễ dàng loại bỏ các

phương án này. Dưới ñây là phần giới thiệu chi tiết về kết quả so sánh lựa chọn phương án tối ưu giữa PA1 và PA3a.

2. So sánh lựa chọn phương án tối ưu giữa PA1 và PA3a.

2. 1. Tóm t ắ t v ề ph ươ ng pháp

Phương pháp số (phương pháp của Odum) ñược sử dụng ñể so sánh tìm phương án

tối ưu giữa hai phương án.

Bản chất của phương pháp là từ các thông số dùng ñể so sánh không cùng? thứ

nguyên, người ta quy chúng về cùng một ñơn vị chung. Sau ñó, trên cơ sở thống nhất các ñánh giá của các chuyên gia của nhiều lĩnh vực khác nhau chỉnh bình các chỉ số tác ñộng rồi tính tổng các chỉ số tác ñộng theo mỗi phương án. Phương án ñược chọn là phương án có chỉ số tác ñộng thấp nhất.

2. 2. Các b ướ c th ự c hi ệ n

Lựa chọn các thông số dùng ñể so sánh: ñã lựa chọn 23 thông số ñể so sánh (bảng

4.1).

Bảng 4.1: Lựa chọn các thông số so sánh

TT

Thông số

Ðơn vị

PAI

PA3a

K ỹ thu ậ t

1

Chiều dài xây dựng

Km

31

58,361

2

Khối lượng ñào nền

m3

377.871

1.408.673

3

Khối lượng ñắp nền

m3

1.379.393

1.298.505

4

Cầu

m

3.893,36

5.315,1

5

Cống

m

1.888

1.570

Kinh t ế

6

Tổng mức ñầu tư

Tỷ ñồng

368,469

749,066

Môi tr ườ ng

Ð ị a m ạ o - ñị a ch ấ t

7

Tuyến qua cánh ñồng Karst

Km

10

30

8

Xáo trộn do xói mòn và lũ bùn ñá

Mức ñộ

Thấp

Cao

9

Tuyến cắt qua thung lũng ñá vôi và giếng

km

0

15

Karst

10

Tuyến cắt qua ñới cà nát thụôc hệ tầng Tân

km

0

25

Lạc

Ng ậ p l ũ và thoát l ũ

11

Ngập sâu từ 3 - 5m ngay cả khi có cầu cạn

km

0

4

64

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng 12

Chiều dài tuyến có nguy cơ xói lở do lũ núi

km

2

15

13

Ngập lũ do phân lũ của sông Hoàng Long

km

0

7

Chi ế m d ụ ng ñấ t và tái ñị nh c ư

14

Số hộ phải di rời

Hộ

87

921

15

Sổ nhân khẩu bị ảnh hưởng

Người

348

3.684

16

Diện tích ñất thổ cư bị chiếm dụng

Km2

374

7,4

17

Xáo trộn do tái ñịnh cư

Mức ñộ

Thấp

Cao

18

Xáo trộn do di dân ngược

Mức ñộ

Thấp

Cao

19

Xáo trộn do phát triển dân cư dọc tuyến

Mức ñộ

Thấp

Cao

Tài nguyên sinh v ậ t

20

Lấn chiếm hệ sinh thái rừng (tái sinh)

Km

8

20

21

Xáo trộn do ñe doạ ñến các loài chim quý

Mức ñộ

Thấp

Cao

hiếm

22

Xáo trộn do sự di cư của ñộng vật hoang dã

Mức ñộ

Thấp

Cao

23

Xáo trộn do tiếp cận của con người ñến

Mức ñộ

Thấp

Cao

vườn và khả năng giảm thiểu

Trong ñó, các thông số môi trường ñược lựa chọn theo 4 vấn ñề: Ðịa mạo - Ðịa chất, ngập lũ và thoát lũ, chiếm dụng ñất và tái ñịnh cư, tài nguyên sinh vật.

Lượng hoá các thông số (Bảng 4.2)

Bảng 4.2: Kết quả lượng hóa các thông số

TT

Thông số

PA1

PA3

K ỹ thu ậ t

1

Chiều dài xây dựng

0,53

1

2

Khối lượng ñào nền

0,27

1

3

Khối lượng ñắp nền

1

0,94

4

Cầu

0,73

1

5

C ố ng

1

0,83

Kinh t ế

6

Tổng mức ñầu tư

0,49

1

Môi tr ườ ng

Ð ị a m ạ o - ñị a ch ấ t

7

Tuyến qua cánh ñồng Karst

0,33

1

8

Xáo trộn do xói mòn và lũ bùn ñá

0,3

1

9

Tuyến cắt qua thung lũng ñá vôi và giếng Karst

0

1

10

Tuyến cắt qua ñới cà nát thụôc hệ tầng Tân Lạc

0

1

Ng ậ p l ũ và thoát l ũ

11 Ngập sâu từ 3 - 5m ngay cả khi có cầu cạn

0

1

12

Chiều dài tuyến có nguy cơ xói lở do lũ núi

0,13

1

13

Ngập lũ do phân lũ của sông Hoàng Long

0

1

Chi ế m d ụ ng ñấ t và tái ñị nh c ư

14

Số hộ phải di rời

0,09

1

15

Sổ nhân khẩu bị ảnh hưởng

0,09

1

65

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng 16

Diện tích ñất thổ cư bị chiếm dụng

0,45

1

17

Xáo trộn do tái ñịnh cư

0,3

1

18

Xáo trộn do di dân ngược

0,3

1

19

Xáo trộn do phát triển dân cư dọc tuyến

0,3

1

Tài nguyên sinh v ậ t

20

Lấn chiếm hệ sinh thái rừng (tái sinh)

0,4

1

21

Xáo trộn do ñe doạ ñến các loài chim quý hiếm

0,3

1

22

Xáo trộn do sự di cư của ñộng vật hoang dã

0,3

1

23

Xáo trộn do tiếp cận của con người ñến vườn và khả năng giảm thiểu

0,3

1

Bảng 4.3: Chỉnh bình và tính tổng chỉ số tác ñộng TT

Thông số

Tầm quan

PA1

PA3a

trọng

K ỹ thu ậ t

1

chiều dài xây dựng

5

2,65

5

2

Khối lượng ñào nền

4

1,08

4

3

Khối lượng ñắp nền

3

3

2,82

4

Cầu

3

2,19

3

5

Cống

2

2

1,66

Kinh t ế

6

Tổng mức ñầu tư

5

2,45

5

Môi tr ườ ng

Ð ị a m ạ o - ñị a ch ấ t

7

Tuyến qua cánh ñồng Karst

4

1,33

4

8

Xáo trộn do xói mòn và lũ bùn ñá

4

1,2

4

9

Tuyến cắt qua thung lũng ñá vôi và giếng Karst

5

0

5

10

Tuyến cắt qua ñới cà nát thụôc hệ tầng Tân Lạc

4

0

4

Ng ậ p l ũ và thoát l ũ

11

Ngập sâu từ 3 - 5m ngay cả khi có cầu cạn

5

0

5

12

Chiều dài tuyến có nguy cơ xói lở do lũ núi

3

0,39

3

13

Ngập lũ do phân lũ của sông Hoàng Long

4

0

4

Chi ế m d ụ ng ñấ t và tái ñị nh c ư

14

Số hộ phải di rời

5

0,45

5

15

Sổ nhân khẩu bị ảnh hưởng

5

0,45

5

16

Diện tích ñất thổ cư bị chiếm dụng

4

1,8

4

17

Xáo trộn do tái ñịnh cư

5

1,5

5

18

Xáo trộn do di dân ngược

3

0,9

3

19

Xáo trộn do phát triển dân cư dọc tuyến

3

0,9

3

Tài nguyên sinh v ậ t

20

Lấn chiếm hệ sinh thái rừng (tái sinh)

4

1,6

4

66

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng 21

Xáo trộn do ñe doạ ñến các loài chim quý hiếm

5

1,5

5

22

Xáo trộn do sự di cư của ñộng vật hoang dã

4

1,2

1

23

Xáo trộn do tiếp cận của con người ñến vườn và khả năng? giảm

5

1,5

5

thiểu

Tổng chỉ tiêu tác ñộng

28,09 90,48

Khía c ạ nh k ỹ thu ậ t và kinh t ế :

- Việc ñào ñắp một khối lượng ñất ñá trong khu vực có nhiều hang ñộng ñá vôi và

trong khu ñệm VQG ngoài chi phí lớn sẽ tạo ra nguy cơ sụt gây mất ổn ñịnh cho chính công trình thiệt hại này là quan trọng.

- Xét thuần tuý về giao thông, khi khoảng cách từ A ñến B bị kéo dài ra, thì những tổn thất vận doanh sẽ kéo dài trong suất quá trình khai thác tuyến ñường sau này. ý nghĩa của tổn thất này ñược ñánh giá là rất quan trọng.

- Tổng kinh phí dành cho tuyến ñường Hồ Chí Mình dài 1.100km khoảng là 5.000tỷ

ñồng. Ðây là sự cố gắn lớn nhất của nhà nước ñầu tư cho dự án này. Cân nhắc thận trọng chi phí ñầu tư cho ñoạn tuyến mang một ý nghĩa rất quan trọng.

Khía c ạ nh môi tr ườ ng

• Vấn ñề ñịa mạo ñịa chất: Tai biến ñịa chất như sụt trượt, ñá lở, ñá lăn...

Trong dự án luôn ñược quan tâm không chỉ ñối với các nhà môi trường mà còn cả các nhà kỹ thuật. Bởi chính ñiều kiện ñịa chất quy ñịnh việc ñầu tư cho các công trình nhằm ñảm bảo tính bền vững. Hiện tượng sụt lún công trình có thể xảy ra tại các cánh ñồng Karst ngầm gây sụt; khi chỉ xây dựng ñường qua những thung khe và các thung lũng ñá vôi sẽ

trở thành các vùng tích nước, một yếu tố giúp cho hoạt ñộng Kast; vỏ phong hoá tại vùng phân bố ñá lục nguyên rất dày, nguồn cung cấp vật liệu cho lũ bùn ñá, ảnh hưởng tới ñường; sự mất nước trong ñới ñập vỡ của hệ tầng Tân Lạc là tiêu ñề dẫn ñến sụt lún công trình. Tầm quan trọng của những nguyên nhân gây tai biên ñịa chất thay ñổi từ mạch ñến tận mạch rất mạnh phụ thuộc vào quy mô của mỗi tai biến.

• Vấn ñề ngập lũ và thoát lũ gần như ñã ñược giải quyết khi xây dựng tuyến cầu

cạn - ñường ñắp ñối với PA1. Nhưng ñối với PA3a sẽ xuất hiện tình trạng lũ núi dọc tuyến sườn bắc (km130 ñến cuối tuyến), ngập lũ do phân lũ sông Hoàng Long và tình trạng ngập sâu ñến 5m tại các xã Thành Vinh. Thành Mỹ ngay cả khi có cầu cạn. Mức ñộ quan trọng do tình trạng ngập lũ và thoát lũ có thể ñược? ñánh giá ở mức trung bình ñến mức nghiêm trọng tuỳ thuộc vào mức ñộ ảnh hưởng của chúng. Ðặc biệt, tình hình ngập lũ sâu tại các xã Thành Vinh và Thành Mỹ là rất nghiêm trọng.

• Chiếm dụng ñất và tái ñịnh cư. Vấn ñề di dân, ñền bù, tái ñịnh cư luôn luôn ñược quan tâm ñặc biệt trong các dự án giao thông. Nếu không giải quyết tốt vấn ñề này thì nó sẽ gây tổn thất cho dự án và gây một tác ñộng xấu tới môi trường nhân văn. Việc ñi một số

lượng rất lớn các hộ gia ñình thuộc các huỵên Nho Quan, Hoàng Long, Thạch Thành Trong vùng dự án là rất nghiêm trọng vì ñây là các vùng ñất chật, người ñông, diện tích ñất canh tác lại ít, lại là ñất xấu, thường hay bị ngập lụt, do vậy tìm ra vùng ñất mới dành cho việc tái ñịnh cư không phải là vịêc ñơn giản, rất khó giải quyết. Nguy cơ di dân ngược và ñịnh cư dọc tuyến là chắc chắn sẽ xảy ra làm cho vấn ñề phân bố dân cư và môi trường trở

lên nghiêm trọng.

• Tài nguyên sinh vật các phương án tuyến ñều tránh khu vực bảo vệ nghiêm ngặt

ở vùng giữa VQG Cúc Phương. Chúng ñược ñịnh vị tại các hệ sinh thái canh tác nông nghiệp (dọc tỉnh lộ 437, hai bên bờ sông Bưởi). Tuy nhiên, dù theo phương án tuyến nào, cũng ñều ít xâm hại ñến tài nguyên nào, cũng ñều ít nhiều xâm hại ñến tài nguyên sinh vật và hệ sinh thái ñang tồn tại ở ñây, ñồng thời ñe dọa ñến việc bảo vệ khu trung tâm vủa Vườn, Ðó là nhưng ảnh hưởng rất nghiêm trọng khi tác ñộng ñến 15 loài quý hiếm và 01

loài cá ñặc hữu (Cá Niết Cúc Phương) dọc theo ñoạn tuyến ở phía nam Vườn từ km 110

67

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng ñến km 130 (PA3a), những ảnh hưởng có tầm quan trọng nếu như có một tuyến ñường ñắp ngăn cản việc di cư, ñi lại và tìm ñến nguồn thức ăn, nước uống của các thú ở sườn phía nam Vườn cũng rất nghiêm trọng nếu như không kiểm soát ñược sự tiếp cận ñể khai thác trái phép tài nguyên rừng tại khu trung tâm của Vườn nếu như cửa rừng ñã ñược mở tới 30

km dọc theo một tuyến ñường dài trên 58km ôm sát Vườn. Giải quyết triệt ñể vấn ñề cần phải có tuyến cầu cạn như ñã ñược trù tính ñối với PA1.

• Căn cứ vào kết quả so sánh, PA1 ñi dọc sông Bưởi theo tỉnh lộ 437 có tổng chỉ

tiêu tác ñộng thấp hơn rất nhiều so với phương án 3a. Vì vậy phương án 1 là phương án tối ưu.

2.3. Ðánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng c ủ a d ự án kh ả thi Xây d ự ng giao thông v ậ n t ả i.

(Nguồn: Tạp chí Giao thông vận tải 4/ 2002).

Ðất nước ta ñang bước vào thời kỳ công nghiệp hoá, hiện ñại hoá. Phấn ñấu ñến năm 2020 Việt Nam trở thành một nước công nghiệp. Ngành GTVT ñóng vai trò vô cung quan trọng, cần ñược phát triển ñi trước một bước. Một mạng lưới cơ sở hạ tầng GTVT hoàn thiện sẽ góp phần to lớn thúc ñẩy kinh tế phát triển, thực hiện công nghiệp hoá, hiện ñại hoá ñất nước. Trong ñó mạng lưới GTVT Việt Nam còn lạc hậu, số lượng ít , chất lượng sấu rất hạn chế phương pháp kinh tế ñất nước. Chính vì vậy Ðảng và Nhà nước ñang tập trung ưu tiên ñầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng GTVT. Nhiều dự án xây dựng, nâng cấp, cải taọ các công trình giao thông ñã ñầu tư ñúng mức dần mang lại hiệu quả cao, bên cạnh việc tính toán phân tích, các chỉ tiêu ñánh giá về mặt kinh tế, tài chính của một mặt dự án, chúng ta không thể không ñánh giá phân tích các tác ñộng của nó ñến môi trường.

Trong ñó bài báo này ñề cập ñến quan ñiểm về ñánh giá tác ñộng môi trường và các

nội dung cần thiết trong việc nghiên cứu khả thi ñánh giá tác ñộng của môi trường các dự

án ñầu tư xây dựng GTVT.

1. Quan ñiểm về phát triển bền vững

Chúng ta cần phải hiểu rõ môi trường là một hệ thống các yếu tố bao gồm:

- Yếu tố về con người, văn hoá,xã hội: Mức sống, ñiều kiện sinh hoạt, trình ñộ văn hoá, phong tục tập quán, truyền thống văn hoá của cộng ñồng dân cư ở ñó.

- Yếu tố sinh thái, tự nhiên: Ðất ñai, nước, không khí, môi trường vật lý.

- Yếu tố kinh tế, công nghệ: Các dự án, các quyết ñịnh ñầu tư.

Môi trường luôn có tính hệ thống nên nó tuân theo quy luật của lý thuyết hệ thống của chúng ta không thể tách rời một vài yếu tố nào ñó ra khỏi hệ thống của nó ñể phân tích, nghiên cứu nó, toàn bộ các yếu tố của hệ thống. Mọi hệ thống môi trường bền vững phải tính ñến sự phát triển hài hoà của tất cả các yếu tố.

Mục ñích của nghiên cứu khả thi ñánh giá tác ñộng của môi trường là: Phân tích ñánh giá ñược toàn bộ các tác ñộng tích cực của dự án trong quá trình thực hiện dự án cũng như

sau khi dự án ñược hoàn thành, nêu các yếu tố: Con người, xã hội và môi trường sinh thái.

2 Các bước thực hiện của một nghiên cứu khả thi ñánh giá tác ñộng Môi trường Bước 1: Xác ñịnh giới hạn của nghiên cứu

Bao gồm 3 giới hạn, phạm vi ñịa lý, thời gian và kinh phí.

• Ph ạ m vi ñị a lý:

Phải xác ñịnh vùng nghiên cứu: Là vùng chịu tác ñộng của dự án khi thực hiện cũng như khi hoàn thành. Việc xác ñịnh ñúng phạm vi vùng ảnh hưởng rất quan trọng trong một số trường hợp tác ñộng của việc thực hiện dự án ñến các vùng phụ cận thứ hai và thứ ba còn mạnh hơn là ñoạn vùng trực tiếp có dự án thực hiện.

68

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

• Ph ạ m vi th ờ i gian:

Phải xác ñịnh ñược thời kì nghiên cứu là giai ñoạn thời gian chúng ta cần phải ñánh gía những tác ñộng của dự án. Các tác ñộng của dự án có thể thay ñổi ñược theo thời gian.

Có thể tác ñộng xảy ra ngay khi dự án bắt ñầu thực hiện, có những tác ñộng xảy khi dự án ñã ñi vào vận hành.

• Gi ớ i h ạ n v ề kinh phí cho nghiên c ứ u:

Nó quyết ñịnh mức ñộ ñi sâu vào trong phân tích ñánh gía của nghiên cứu. Cũng như

lựa chọn phương pháp phân tích ñánh giá phù hợp.

Bước 2: Phân tích hiện trạng của khu vực nghiên cứu về xã hội nhân văn và môi trường sinh thái.

Ph ươ ng pháp thu nh ậ p thông tin:

Bằng các ñiều tra, phỏng vấn hoặc từ các số liệu thống kê v.v..

Ðánh giá hi ệ n tr ạ ng v ề xã h ộ i, nhân v ă n:

•

Dân số, lực lượng lao ñộng, tỷ lệ có việc làm, các loại vịêc làm.

•

Thu nhập, phân phối.

•

Các dịch vụ công cộng hiếm có.

•

Y tế , giáo dục.

•

Tôn giáo, dân tộc thiểu số (nếu có).

•

...

Ðánh giá hi ệ n tr ạ ng môi tr ườ ng sinh thái:

•

Chất lượng không khí.

•

Chất lượng nước.

•

Thảm thực vật, ñộngvật hiện tồn tại trong khu vực.

•

v.v..

Bước 3: Xác ñịnh các vấn ñề cần ñánh giá trong nghiên cứu

Các v ấ n ñề ch ủ y ế u v ề xã h ộ i nhân v ă n: Ðối với các dự án ñầu tư xây dựng GTVT nhìn chung ñều có tác ñộng (Tuỳ theo mức

ñộ của mỗi dự án) ñến các mặt sau:

•

Việc làm của dân cư trong vùng nghiên cứu.

•

Mức sống: Thu nhập

•

Trình ñộ văn hoá.

•

Ðiều kiện sinh hoạt: Ði học, ñi làm, ñi khám chữa bệnh, thu hoạch, mua bán

sản phẩm, các dịch vụ công cộng.

•

Chiếm dụng ñất ñai và tái ñịnh cư

•

Di sản văn hoá, lịch sử và tôn giáo.

•

Dân tộc thiểu số .

•

Thẩm mỹ và cảnh quan.

•

v.v..

Các m ặ t quan tâm ch ủ y ế u v ề môi tr ườ ng? sinh thái

+ Ðối với công trình giao thông cầu, ñường bộ và cầu, ñường, ñường sắt thường có

các loại tác ñộng sau:

•

Môi trường ñất và xói lở.

•

Môi trường nước.

•

Chất lượng không khí.

•

Thảm thực vật và ñộng vật

•

Tiếng ồn, ñộ rung

•

v.v..

+ Ðối với các CTGT ñường thuỷ, cảng và công trình cảng thường có các loại tác ñộng sau:

•

Môi trường nước

69

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

•

Thủy văn và thuỷ học ven bờ

•

Môi trường ñất và trầm tích

•

Thảm thực vật và ñộng vật

•

Chất lượng không khí.

Bước 4. Xác ñịnh các chỉ tiêu xã hội nhân văn văn và môi trường sinh thái Các ch ỉ tiêu con ng ườ i, xã h ộ i

•

Tỉ lệ thất nghiệp

•

Tỉ lệ chết, tỉ lệ sinh

•

Tốc ñộ tăng dân số

•

Tốc ñộ tăng GDP vùng nghiên cứu

•

Thu nhập bình quân trên hộ gia ñình

•

Trình ñộ văn hóa bình quân

•

Tỷ lệ tăng dân số và nhà ở

•

Tốc ñộ gia tăng tội phạm

•

v.v..

Các ch ỉ tiêu môi tr ườ ng sinh thái

•

Ðộ ô nhiễm khí quyển

•

Diện tích không gian xanh

•

Ðộ ô nhiễm nước

•

Ðộ ồn xung quanh

•

Ðộ rung ñộng

•

v.v..

Bước 5: Dự báo các chỉ tiêu xã hội nhân văn và môi trường

D ự báo trong vi ễ n c ả nh có d ự án theo các k ị ch b ả n

•

Lạc quan

•

Thực tế

•

Bi quan

D ự báo ch ỉ tiêu trong vi ễ n c ả nh không có d ự án D ự báo các tác ñộ ng c ủ a d ự án

Trên cơ sở sự khác biệt của các chỉ tiêu nghiên cứu khi có dự án và khi không có dự

án ñể ño các tác ñộng của dự án.

Bước 6: Phân loại tác ñộng tiêu cực và tích cực

Bước 7: Tuyên truyền rộng rãi các thông tin này trong nhân dân vùng nghiên cứu Bước 8: Ghi nhận các phản ứng, phân tích và ñề ra quyết ñịnh

•

Thu nhận các phản ứng bằng các câu hỏi, phỏng vấn ñiều tra.

•

Phân tích các phản ứng

•

Kết luận liên quan ñến dự án

Tài liệu tham khảo.

2.4. Ðánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng c ủ a d ự án m ở r ộ ng b ệ nh vi ệ n ñ a khoa t ỉ nh

Thanh Hóa (trích phần ñầu)

(Nguồn: Sở Y tế Thanh Hóa - 2001)

70

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng 1. Ðánh giá tác ñộng tới môi trường của giai ñoạn thực hiện dự án Ðể tiến hành công việc ñiều chỉnh - bổ sung và hiện ñại hóa, dự án này phải thực hiện giai ñoạn chuẩn bị cải tạo và giai ñoạn thi công xây dựng (trong suốt thời gian trên bệnh viện vẫn phải tiếp tục khám và chữa bệnh). Các nguồn gây ô nhiễm chính trong quá trình thi công cải tạo là:

- B ụ i: Bụi phát sinh do tập kết vật liệu như gạch, ñá, xi măng, cát gây tác ñộng trực tiếp ñến công nhân thi công, cán bộ công nhân viên và nhất là các bệnh nhân ñang ñiều trị

tại các khoa, phòng trong bệnh viện.

- Khí th ả i: SO2, CO2, NO2 và THC. Các khí thải này thoát ra từ các phương tiện vận tải, phương tiện và máy móc thi công, chủ yếu là khí thải của ñộng cơ, máy móc cộng thêm khí thải từ các công trình vệ sinh, bể phốt ñã quá cũ của bệnh viện. Các khí thải này sẽ làm ảnh hưởng ñến sức khỏe công nhân xây dựng và cán bộ công nhân viên của bệnh viện cũng như bệnh nhân ñang ñiều trị tại bệnh viện.

- N ướ c th ả i từ công trình xây dựng do rửa ñá, cát (có chứa vôi cát và xi măng), nước thải từ các hoạt ñộng sinh hoạt của công nhân xây dựng trong khuôn viên bệnh viện. Nếu không xử lý tốt thì nước thải này sẽ ảnh hưởng ñến hệ thống thoát nước của bệnh viện và trực tiếp là hệ thống xử lý nước thải của bệnh viện.

- Ti ế ng ồ n và ñộ rung do hoạt ñộng của các phương tiện vận tải, thiết bị bốc dỡ và máy móc phục vụ thi công trên công trường.

Các yếu tố trên gây ảnh hưởng ñến sức khỏe cộng ñồng. Ðây là vấn ñề cần giải quyết vì hiện tại bệnh nhân, cán bộ, công nhân viên của bệnh viện ñã phải chịu ñựng sự ô nhiễm do những công trình tự hoại, bể phốt không ñảm bảo yêu cầu về thông số H2S (như phần hiện trạng ñã nêu) và sự ô nhiễm do nước thải (có BOD, COD cao). Nếu cộng thêm ô nhiễm do xây dựng sẽ ảnh hưởng lớn ñến sức khỏe của bệnh nhân, cán bộ, công nhân viên của bệnh viện cũng như công nhân từ nhiều nơi tập trung trong bệnh viện, ñiều kiện sinh hoạt ăn ở không thuận lợi có thể ảnh hưởng ñến sức khỏe, bệnh dịch có thể xảy ra ảnh hưởng trực tiếp ñến công nhân và các cán bộ phục vụ, bệnh nhân trong bệnh viện.

V ề an toàn lao ñộ ng : Khi thi công các công trình, vận chuyển, phá dỡ các nhà 2 tầng cũ, lắp ñặt thiết bị, sử dụng phương tiện thi công ñều phải có biện pháp an toàn lao ñộng và phòng ngừa sự cố.

2. Ðánh giá tác ñộng tới môi trường do hoạt ñộng của bệnh viện ña khoa Thanh Hóa

Hoạt ñộng của Bệnh viện Ða khoa Thanh Hóa tạo nên nhiều tác nhân làm ảnh hưởng

ñến môi trường của bệnh viện và khu vực lân cận. Các tác nhân chủ yếu làm ảnh hưởng tới môi trường là: chất thải rắn, các tác nhân gây ô nhiễm không khí, các tác nhân gây ô nhiễm nước và các tác nhân gây ô nhiễm ñất. Các chỉ tiêu ño ñạc ñối với từng yếu tố ñã nêu trong phần hiện trạng, nguồn gốc phát sinh ñược trình bày trong bảng.

Bảng 4.4. Ma trận yếu tố ô nhiễm môi trường và nguồn phát sinh tác ñộng

Yếu tố ô nhiễm môi trường

Nguồn gốc phát sinh

Ô nhiễm không khí:Mùi, các - Do sự phân huỷ sinh học các chất hữu cơ.

chất hữu cơ bay hơi, SO2, - Quá trình khám và ñiều trị bệnh nhân có dùng một số

NO , H

2

2S, CO, vì khí hậu, chất hữu cơ bay hơi (Alcol, Ete)

tiếng ồn và bức xạ ion, vi - Sử dụng thiết bị có phóng xạ

khuẩn trong không khí.

- Quá trình ñốt nhiên liệu do nấu bếp và ô tô ñi lại trong

và ngoài khu vực.

- Do bụi dẫn truyền các vi khuẩn khu trú tại các buồng

bệnh

Ô nhiễm nước: Các chỉ tiêu Nước thải sinh hoạt, nước vệ sinh tại bệnh viện, nước 71

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng hóa lý: chất rắn lơ lửng, mưa chảy tràn

BOD, COD, vi sinh vật.

Ô nhiễm ñất: ảnh hưởng ñến Do nước thải bệnh viện nhiều năm chưa xử lý triệt ñể

các vi sinh vật có lợi trong gây nên.

ñất.

- Từ khám chữa và ñiều trị bệnh

- Giải phẫu, xét nghiệm, pha chế thuốc tại khoa Dược.

- Từ quá trình sinh hoạt của cán bộ công nhân viên,

bệnh nhân và người thăm nuôi bệnh nhân

2.1. Các y ế u t ố gây ô nhi ễ m không khí

a. B ụ i

Bụi (chủ yếu là bụi cơ học) trong khu vực bệnh viện và lân cận gây ra chủ yếu do

mật ñộ người ñi lại quá ñông, không có phương tiện phun nước trong khu vực bệnh viện.

Khi ngửi phải bụi cơ học vào phổi, phổi sẽ bị kích thích và phát sinh những phản ứng gây xơ hóa phổi tạo nên các bệnh về hô hấp.

b. Các khí axit (SOx, NOx)

SO2, NO2 là các chất khí kích thích, khi tiếp xúc với niêm mạc ẩm ước tạo thành các a xít SOx, NOx vào cơ thể qua ñường hô hấp hoặc hòa tan vào nước bọt ruồi vào ñường tiêu hóa sau ñó phân tán vào máu tuần hoàn. SOx, NOx khi kết hợp với bụi tạo thành các hạt bụi axít lơ lửng, nếu kích thước nhỏ hơn 2-3µm sẽ vào tới phế nang, bị ñại thực bào phá huỷ hoặc dưa ñến hệ thống bạch huyết. SO2 có thể nhiễm ñộc qua da gây sự chuyển hóa kiềm tính làm giảm dự trữ kiềm trong máu, ñào thải amoniắc ra nước tiểu và kiềm ra nước bọt. Ðộc tính chung của SO2 thể hiện ở rối loạn chuyển hóa Protein và ñường, thiếu vitamin B và C, ức chế Enzym oxydaza. Sự hấp thụ lượng lớn SO2 có khả năng gây bệnh cho hệ tạo huyết và tạo ra methemoglobin tăng cường quá trình ô xy hóa Fe (II) thành Fe (III).

Ðối với thực vật, các khi SOx, NOx khi bị ô xy hóa trong không khí và kết hợp với nước mưa tạo thành mưa a xít gây ảnh hưởng tới sự phát triển của cây trồng và thảm thực vật. Khi nồng ñộ SO2 trong không khí khoảng 1-2ppm có thể gây tổn thương ñối với lá cây sau vài giờ tiếp xúc. Ðối với các loài thực vật nhạy cảm giới hạn gây ñộc kinh niên khoảng 0,15 - 0,30 ppm. Nhạy cảm nhất ñối với SO2 là ñộng vật bậc thấp như rêu, ñịa y. Ðối với vật liệu, sự có mặt của SOx, NOx trong không khí nóng ấm làm tăng cường quá trình ăn mòn kim loại, phá huỷ vật liệu bê tông và các công trình xây dựng nhà cửa.

c. Ô xít các bon (CO) và khí các bonic (CO2)

Ô xít các bon dễ gây ñộc do kết hợp khá bền vững với hemoglobin thành cácboxyhemoglobin dẫn ñến giảm khả năng vận chuyển ô xy của máu ñến các tổ chức tế

bào.

Khí CO2 gây rối loạn hô hấp của phổi và tế bào do chiếm mất chỗ của ôxy. Một số

ñặc trưng gây ngộ ñộc của CO2 như sau:

Nồng ñộ CO2 ppm%

Biểu hiện ñộc tính

50.000 ppm%

Khó thở, nhức ñầu

100.000 ppm %

Ngất, ngạt thở

Nồng ñộ CO2 trong không khí sạch chiếm 0,003 - 0,004%. Nồng ñộ tối ña cho phép

của CO2 là 0,1%.

d. Khí H2S

Khí H2S sinh ra do quá trình phân huỷ các chất protit, albumin, khi hô hấp H2S sẽ

ngấm dần vào máu tạo kết tủa sắt làm giảm hồng cầu, ảnh hưởng ñến sức khỏe của người hít phải.

72

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng e. Khí NH3

Khí NH3 kích thích thần kinh và có mùi khó chịu

2.5. Ðánh giá tác ñộ ng MT d ự án QHSD ñấ t Huy ệ n Phong Châu, T ỉ nh Phú Th ọ

(giai ñoạn 1999 - 2005)

(Nguồn PGSTS Nguyễn Ðình Mạnh Khoa ñất & môi trường, ÐHNNI. - 2004)

1. Tóm tắt dự án: Phong Châu là huyện trung du có 35 xã, 3 thị trấn, cách Hà nội gần 100km.

•

Phong Châu có 2 tuyến quốc lộ qua là Quốc Lộ 2 và 32C

•

Hai tuyến sông: Sông Lô (phía bắc) và Sông Hồng (phía Nam)

•

Hai khu công nghiệp lớn là Bãi Bằng & Lâm Thao.

•

Có trung tâm văn hoá quốc gia: Ðền Hùng.

•

Mùa nóng nhiệt ñộ trung bình là 26,870, mùa mưa là 197,7mm/tháng. Tổng

tích ôn là 57520C.

•

Mùa lạnh nhiệt ñộ trung bình là 19,00c, mùa mưa là 66,2mm/tháng. Tổng tính ôn là 28730C.

•

Tài nguyên ñất:

+ Ðất dốc < 3ñộ là 52%. - Tập trung từ ñền Hùng ñến

Nam.

+ Ðất dốc từ 8 - 15 ñộ là >20% - Phú Hộ, Phù Ninh, Hy Cương

+ Ðất dốc trên 150 là 28%

- Rải rác ở Bắc, Tây bắc huyện.

+ Ðất xám bạc màu 381ha (>1%)

+ Vùng ñồi núi:

Ðỏvàng

: 9105ha (31%)

Vàng nhạt

: 5471ha

(18,6ha)

Xói mòn trơ sỏi ñá : 132ha

(0,45%)

+ Ðất PS ñược bồi : 1259ha (4,3%)

+ Ðất PS không ñựơc bồi ñắp, không glay 4216 ha (14,5%)

+ Ðất PS không bồi ñắp glay 3392 ha (11,6%)

+ Ðất PS khác 428ha (1,50%)

+ Ðất dốc tụ 3429ha (11,7%)

+ Ðất ngập nước1469ha ( 5,03%)

Trong ñó: Ðất PS úng nước 958 ha (1,73%)

•

Rừng: Tổng diện tích: 4256,3 ha (chủ yếu rừng sản xuất)

•

Tài nguyên nhân văn: 1999 tổng dân số 240.000người.

+ Dân số Nông nghiệp : 85,3%. Phi NN 14,7%.

+ Lao ñộng NN: 81.395 người (82%)

+ Lao ñộng phi NN : (17,9%)

+ Mật ñộ dân số: 766 người/ km2 (Cao so với tỉnh)

2. Ðịnh hướng SD ñất (theo quy hoạch)

•

2115 ha chuyển từ 2 lúa sáng 2 lúa + vụ Ðông.

•

246 ha trồng cây có giá trị kinh tế cao.

•

955 ha ñất dốc làm kinh tế vườn ñồi và cây công nghiệp dài ngày (loại)

•

370 ha trồng lúa nước chuyển về thả cá (Sơn vị, Sao Mai, Phú Mỹ)

•

1250 ha sản xuất cây nguyên liệu giấy và cây cải tạo ñất (loại)

73

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

•

Sửa, cải tạo ñể tưới tự chảy cho 8000 ha.

•

Tiêu úng cho cả huyện là 2000 ha

•

230,15 ha dành thêm cho thị trấn, khu dân cư, văn hoá - thể thao, thương mại

dịch vụ.

•

61 ha mở rộng ñường giao thông.

•

23 ha Xây dựng thuỷ lơị.

•

400 ha mở rộng cảng An Ðạo, bến ñò.

3. Ðánh giá tác ñộng MT của dự án QHSD ñất ñai.

3.1 M ụ c tiêu: Xác ñịnh các tác ñộng quan trọng ñến MT và ña dạng sinh học từ ñó ñối chiếu với yêu cầu cần phát triển bền vững.

3.2. Xác ñị nh các ho ạ t ñộ ng quan tr ọ ng c ủ a d ự án.

Các hành ñộng quan trọng là:

•

2115 ha lúa chuyển sang 2 lúa + cây vụ Ðông. (thời gian khô cao hơn)

•

730 ha lúa chuyển sang thả cá (sẽ phải ñào, nước sâu, nước ngầm...)

•

400 ha mở rộng cảng An Ðạo (Xây ñắp, ñào, nạo vét, phế thải)

•

Tiêu úng 200 ha (mất lớp nước, lộ bùn: CH4, nước ngầm , ÐDSH)

•

955 ha cho KT vườn ñồi & CCN dày ngay (loại cây ña dạng SH)

•

1255 ha cho nguyên liệu giấy + cây cải tạo ñất ( không rõ loài, che phủ ít)

•

292, 15 ha dành cho mở rộng ñô thị, giao thông,văn hoá, thương mại và dịch

vụ (ô nhiễm bụi, chất thải, khí thải, cơ lý ñất...)

3.3. Các hành ñộ ng quan tr ọ ng tác ñộ ng ñế n y ế u t ố MT.

•

Hành ñộng ñào, nén ñất.

•

Hành ñộng ñào ao, nuôi cá.

•

Hành ñộng tiêu úng, bơm nước.

•

Hành ñộng thu hoạch cây nguyên liệu giấy.

Các hành ñộng cụ thể này nằm trong các hoạt ñộng ñể thực hiện dự án. Có hoạt ñộng bao gồm nhiều hành ñộng.

Sau khi xem xét, lựa chọn và xếp xắp chúng ta có ma trận sau ñây: (Trong ma trận

này quy ñịnh: + +; Có tác ñộng mạnh; + Tác ñộng yếu; 0 Là không có tác ñộng của các hành ñộng trong hoạt ñộng yếu tố MT)

Kết quả tương tác của các hành ñộng từ hoạt ñộng của dự án ñến các yếu tố môi trường cơ bản ñược giới thiệu ở bảng 4.5. Khi phân tích các tác ñộng ñó ñến yếu tố môi trường, chúng ta phải luôn khách quan, cụ thể mới có khả năng hình thành một ma trận bán ñịnh lượng tốt. Ví dụ: Hành ñộng của dự án là "chuyển 376 ha lúa sang thả cá". Vì là diện tích ñáng kể nên mới tác ñộng ñến ñất, nước mặt... Nếu cũng là hành ñộng ñó nhưng chỉ

quy hoạch 3,76ha thì tác ñộng của nó lên môi trường ñất và nước là không ñáng kể. Lúc ñó phải xác ñịnh trong 2 ô ma trận là + thậm chí 0.

74

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Bảng 4.5. Ma trận tương tác giữa hành ñộng của dự án và yếu tố môi trường Ma tr

Các tác

ận ñánh giá mức ñộ

ñộng ñến môi trường tài nguyên

tác ñộng MT

dự án QHSD ñất.

Ðất

Nước

Nước Không

Ða

Ða

KT

VH

mặt

ngầm

khí

dạng

dạng

-

SH

loài

XH

Các hành ñộng của DA

1. 376 ha lúa sang thả cá

+ +

+ +

+

+ (0)

+

0

+

+

2. 400 ha mở rộng cảng An Ðạo.

+ +

+

0

+ (0)

+ (0)

(+)

+ +

+

3. Tiêu úng cho 2000 ha ( 1480 ha

+

+

+

+

0

0

+

ñất PS úng & ñất lầy thụt)

4. 955 ha ñất dốc cho KT vườn ñồi

+

+

+

+

&CCN dài ngày

5. 1250 ha cho cây nguyên liệu

0

+

+

+

+

0 (+)

+

giấy & cây cải tạo ñất.

(+)

6. 292,15 ha cho ñô thị, giao thông,

+

+ +

(+) 0

+

(+)

0 (+)

+ +

+ +

VH, thương mại và dịch vụ.

Ghi chú:

1) ( ) Dấu ngoặc chỉ yêu cầu thẩm ñịnh lại bằng phép ño thực tế.

2) Hành ñộng 4 của dự án có 2 khả năng: Sản xuất, khai thác ñúng và sản xuất, khai thác sai quy trình kỹ thuật.

3) Hành ñộng 6: ảnh hưởng ñến MT thực sự phải xem xét thêm về quy mô hợp lý

của Quy hoạch chi tiết.

4) Cần kiểm tra vấn ñề hết sức quan trọng là: Quỹ ñất này lấy ở ñâu? loại ñất gì? có phù hợp với chất ñất không? Như vậy một yêu cầu rất quan trọng là QHSD ñất phải vạch tuyến ñúng trên bản ñồ ñể ñánh giá. Ðây là yêu cầu bắt buộc.

Nhận xét và ñánh giá:

1. Trong 6 hành ñộng chính của dự án có:

+ 3 hành ñộng ảnh hưởng mạnh ñến ñất, 4 hànhñộng ảnh hưởng ñến yếu ñến ñất.

+ 3 hành ñộng ảnh hưởng mạnh ñến nước mặt, 3 hành ñộng ảnh hưởng ñến yếu nước

mặt.

+ Nước ngầm chịu ảnh hưởng yếu ñến không khí.

+ 4 hành ñộng ảnh hưởng ña dạng SH, ña dạng loài cần kiểm tra kỳ.

+ Kinh tế là mục tiêu, VH - XH là mục tiêu song cũng cần thẩm ñịnh lại mặt trái của tác ñộng ñến hai yếu tố này.

2. Dự án của QHSD ñất Huyện Phong Châu cần:

+ Kiểm tra quỹ ñất nông nghiệp mà sẽ chuyển mục ñích (hành ñộng 2, 4, 6 - hành

ñộng 6 tuy lấy ít ñất song chú ý chọn loại ñất ñúng (nếu sử dụng Feralit, vàng, ñồi trọc...)

+ Chú ý kiểm soát nước mặt (ở hành ñộng 1, 3, 4)

+ Thẩm tra về ña dạng SH, ña dạng loài (ở hành ñộng 5, 6)

+ Chú ý ñến VH - XH ở hành ñộng (4, 6) ñể bảo tồn văn hóa.

3. Cần làm ÐTM chi tiết cho dự án cụ thể (hành ñộng 2, 3, 6) trước khi thực hiện chúng và dự án chi tiết này bắt buộc phải thẩm ñịnh.

4. Dự án hoạt ñộng 5 - 10 năm sau nhất là các tác ñộng tiềm ẩn sẽ có thế xảy ra (ñặc biệt là với hành ñộng 2 và3.)

75

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

4. ðánh giá tác ñộng Môi trường khu vực xây dựng nhà ở Hồ Tây ( Nguồn: TT Phat triển CN và BVMT-2007 )

TỔNG CÔNG TY ðẦU TU PHÁT TRIỂN HẠ TẦNG ðÔ THỊ

BÁO CÁO

ðÁNH GIÁ TÁC ðỘNG MÔI TRƯỜNG

DỰ ÁN: ″TỔ HỢP CÔNG TRÌNH CÔNG CỘNG PHỤC VỤ

NHU CẦU CUẢ QUẬN TÂY HỒ VÀ NHÀ Ở THẤP TẦNG″.

Hà Nội, tháng 7 – 2007

76

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng TỔNG CÔNG TY ðẦU TƯ PHÁT TRIỂN HẠ TẦNG ðÔ THỊ

-------------

BÁO CÁO

ðÁNH GIÁ TÁC ðỘNG MÔI TRƯỜNG

DỰ ÁN: ″TỔ HỢP CÔNG TRÌNH CÔNG CỘNG PHỤC VỤ

NHU CẦU CUẢ QUẬN TÂY HỒ VÀ NHÀ Ở THẤP TẦNG″

(ðã chỉnh sửa và bổ sung theo ý kiến ñóng góp của Hội ñồng thẩm ñịnh)

CƠ QUAN CHỦ DỰ ÁN

CƠ QUAN LẬP BÁO CÁO

TỔNG CÔNG TY ðẦU TƯ

TRUNG TÂM PHÁT TRIỂN CÔNG

PHÁT TRIÊN HẠ TẦNG ðÔ THỊ

NGHỆ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG

77

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Hà Nội, tháng 7 – 2007

Mở ñầu

1. Xuất xứ của dự án

Khu ñất nằm trong ngõ 282 ñường Lạc Long Quân, phường Bưởi, quận Tây Hồ,

Hà Nội ñược Tổng Công ty ðầu tư Phát triển hạ tầng ñô thị thuê cho ñội xe sử dụng vào mục ñích làm gara và bảo dưỡng xe

Dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật xung quanh Hồ Tây ñược Thủ tướng chính phủ phê duyệt theo Quyết ñịnh số 1209/2000/Qð - TTg ngày 14/2/2000. ðến nay dự

án ñã hoàn thành nhiều hạng mục trong ñó có ñoạn ñường ven hồ tiếp giáp trực tiếp với khu ñất. Hiện trạng khu ñất ngõ 282 ñường Lạc Long Quân không còn phù hợp với quy hoạch. Thực hiện chủ trương của UBND thành phố Hà Nội trong quyết ñịnh số

74/2003/Qð - UB ngày 17/6/2003 về việc di chuyển các cơ sở sản xuất không còn phù hợp với quy hoạch hoặc gây ô nhiễm môi trường ra khỏi khu vực các quận nội thành, việc chuyển ñổi mục ñích sử dụng là phù hợp với chủ trương chung của Thành phố, ñồng thời góp phần chỉnh trang cảnh quan xung quanh và giữ gìn, bảo vệ thắng cảnh Hồ Tây.

2. Cơ sở pháp lý và các tài liệu làm căn cứ lập báo cáo Các văn bản pháp lý về môi trường.

Báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường của Dự án "Tổ hợp công trình công cộng phục vụ nhu cầu của quận Tây Hồ và nhà ở thấp tầng" ñược lập trên cơ sở

các văn bản pháp lý sau:

- Luật BVMT Việt Nam sửa ñổi ñược Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam

thông qua ngày 29/11/2005 và Chủ tịch nước ký ban hành ngày 12/12/2005;

- Nghị ñịnh số 80/2006/Nð-CP ngày 09/8/2006 của Chính phủ về việc quy ñịnh

chi tiết và hướng dẫn thi hành một số ñiều của Luật BVMT

78

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

- Thông tư số 08/2006/TT-MTNMT ngày 08/9/2006 của Bộ Tài nguyên Môi

trường hướng dẫn về ñánh giá môi trường chiến lược, ñánh giá tác ñộng môi trường và cam kết bảo vệ môi trường;

- Quy chuẩn sử dụng Việt Nam do Bộ Xây dựng ban hành năm 1996, có hiệu lực từ ngày 01/01/1997;

- Các tiêu chuẩn Việt Nam về môi trường ñược vận dụng trong quá trình xây dựng báo cáo ðTM của Dự án này bao gồm các TCVN 1995, TCVN 2000, TCVN

2001 và TCVN 2005;

- TCVN 5937 - 2005: giá trị giới hạn các thông số không khí xung quanh;

- TCVN 5949 - 1998: giới hạn tối ña cho phép tiếng ồn khu vực công cộng và

dân cư;

- TCVN 5942 - 2005: tiêu chuẩn áp dụng cho nước mặt;

- TCVN 5945 - 2005 loại B: tiêu chuẩn áp dụng cho nước thải;

- Luật ðầu tư số 61/2005/QH11 ngày 29/11/2005 của Quốc hội;

- Nghị ñịnh số108/2006/Nð-CP ngày 22/9/2006 của Chính phủ về việc "Quy ñịnh chi tiết và hướng dẫn thi hành một số ñiều của Luật ðầu tư";

- Nghị ñịnh số 197/2004/Nð-CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ về việc: "Bồi

thường, hỗ trợ và tái ñịnh cư khi Nhà nước thu hồi ñất";

- Nghị ñịnh số 181/2004/Nð-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về "Thi hành

Luật ñất ñai";

- Nghị ñịnh số 209/2004/Nð-CP ngày 16/12/2004 của Chính phủ về "Quản lý chất lượng công trình xây dựng";

- Nghị ñịnh số 16/2005/Nð-CP ngày 07/02/2005 của Chính phủ về "Quản lý dự

án ñầu tư xây dựng công trình";

- Nghị ñịnh số 112/2006/Nð-CP ngày 29/6/2006 của Chính phủ về "Sửa ñổi, bổ

sung một số ñiều của Nghị ñịnh số 16/2005/Nð-CP về quản lý dự án ñầu tư xây dựng

công trình";

- Quyết ñịnh số 26/2005/Qð-UB ngày 18/02/2005 của UBND thành phố Hà

Nội về "Ban hành quy ñịnh về bồi thường, hỗ trợ, tái ñịnh cư, thực hiện nghị ñịnh 197/2004/Nð-CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ khi Nhà nước thu hồi ñất trên ñịa bàn thành phố Hà Nội";

- Quyết ñịnh số 05/2006/Qð-UB ngày 3/1/2006 của UBND thành phố Hà Nội về

“Ban hành giá các loại ñất trên ñịa bàn thành phố Hà Nội, thực hiện Nghị ñịnh số

188/2004/Nð-CP ngày 16/11/2004 của Chính phủ";

79

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

- Quyết ñịnh số 153/Qð-UBND ngày 31/08/2006 của UBND Thành phố Hà

Nội về "Ban hành Quy ñịnh tạm thời về quản lý ñầu tư xây dựng và kinh doanh các dự

án khu ñô thị mới, khu nhà ở trên ñịa bàn Thành phố Hà Nội";

- Hợp ñồng thuê ñất số 14.245.99/ðC-HðTð giữa Sở ðịa chính Hà Nội (nay là

Sở Tài nguyên Môi trường nhà ñất) và Công ty ðầu tư Phát triển hạ tầng ñô thị (nay là Tổng Công ty ðầu tư Phát triển hạ tầng ñô thị), khu ñất 5000 m2 tại khối 74, phường Bưởi, quận Tây Hồ, Hà Nội;

- Tờ trình số 83/TT-TrTTV ngày 22/2/2005 của Tổng giám ñốc Tổng Công ty

ðầu tư Phát triển hạ tầng ñô thị gửi Uỷ ban Nhân dân Thành phố Hà Nội về việc xin chuyển ñổi chức năng sử dụng ñất tại khối 74, phường Bưởi, quận Tây Hồ, Hà Nội ñể

xây dựng khu sinh hoạt văn hoá công cộng của Quận Tây Hồ và khu nhà ở thấp tầng

ñể bán;

- Công văn số 677/UB - XD ðT ngày 02/3/2005 của Uỷ ban Nhân dân Thành

phố Hà Nội gửi Sở Tài nguyên Môi trường và nhà ñất giao Sở Tài nguyên Môi trường

và nhà ñất kiểm tra, xem xét, ñề xuất ý kiến giải quyết về việc chuyển ñổi chức năng sử dụng khu ñất tại khối 74 phường Bưởi, quận Tây Hồ, Hà Nội.

- Công văn số 3097/TNMT&Nð-KH ngày 08/08/2005 của Sở Tài nguyên MT&

Nhà ñất gửi UBND Thành phố Hà Nội về việc Tổng Công ty ðầu tư Phát triển hạ tầng

ñô thị xin chuyển chức năng sử dụng ñất tại khối 74, phường Bưởi, quận Tây Hồ.

- Công văn 550/QHKT - P1 ngày 20/4/2006 của Sở Quy hoạch kiến trúc về

việc Quy hoạch kiến trúc tại khu ñất thuộc khối 74, phường Bưởi, quận Tây Hồ.

- Công văn số 211/CV-ðT ngày 26/4/2006 của Tổng giám ñốc Tổng Công ty ðầu tư Phát triển hạ tầng ñô thị gửi Uỷ ban Nhân dân Thành phố Hà Nội về việc xin chuyển ñổi chức năng sử dụng ñất tại khối 74, phường Bưởi, quận Tây Hồ, Hà Nội ñể

xây dựng khu sinh hoạt văn hoá và khu nhà ở thấp tầng ñể bán.

- Công văn 1907/UBND - XDðT ngày 10/5/2006 của UBND thành phố Hà Nội

về việc cho phép Tổng Công ty ðầu tư Phát triển hạ tầng ñô thị làm chủ ñầu tư, lập dự

án ñầu tư xây dựng tổ hợp công trình công cộng phục vụ nhu cầu của quận Tây Hồ và nhà ở thấp tầng tại khối 74, phường Bưởi.

- Thông báo số 53/TB-UBND ngày 09/3/2007 của UBND Thành phố Hà Nội về

kết luận của UBND TP tại cuộc họp nghe báo cáo nội dung và tiến ñộ thực hiện các ñồ

án QHCT: giai ñoạn 3 khu ñô thị nam Thăng Long, khu vực bắc Cổ Nhuế - Chèm và

Quy hoạch tổng mặt bằng khu ñất tại khối 74, phường Bưởi, quận Tây Hồ. Trong ñó

UBND Thành phố Hà Nội chấp thuận ñề nghị của Tổng Công ty ðầu tư Phát triển hạ

80

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng tầng ñô thị về việc thoả thuận với UBND phường Bưởi và UBND quận Tây Hồ hỗ trợ

ñầu tư 100% kinh phí

- Bản vẽ Quy hoạch Tổng mặt bằng do Trung tâm tư vấn ñầu tư và xây dựng thuộc Tổng công ty ñầu tư phát triển hạ tầng ñô thị lập ñã ñược Sở Quy hoạch Kiến trúc Hà Nội chấp thuận ngày 25/4/2007;

- Các thoả thuận:

+ Thoả thuận cấp ñiện căn cứ vào công văn số 281/ðLTH/KT ngày 21/5/2007

của ðiện lực Tây Hồ ñồng ý cấp ñiện cho Dự án nhà ở thấp tầng tại khối 74, ngõ 282

Lạc Long Quân, phường Bưởi, quận Tây Hồ, Hà Nội;

+ Thoả thuận thoát nước căn cứ vào công văn số 435/TNHN ngày 31/5/2007

của Công ty TNHH Nhà nước một thành viên thoát nước Hà Nội chấp thuận việc thoát

nước mưa, nước thải sinh hoạt của khu vực dự án vào hệ thống thoát nước khu vực lân cận phía tây của dự án

+ Thoả thuận cấp nước căn cứ vào công văn số 924/KDNS - KT ngày 5/6/2007

của Công ty kinh doanh nước sạch về việc Công ty kinh doanh nước sạch Hà Nội có

khả năng cấp nước cho dự án nhà ở thấp tầng tại Khối 74, ngõ 282 Lạc Long Quân, phường Bưởi, quận Tây Hồ, Hà Nội.

3. Tổ chức thực hiện Báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường Báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường Dự án "Tổ hợp công trình công cộng phục vụ nhu cầu của quận Tây Hồ và nhà ở thấp tầng" ñược Tổng giám ñốc Tổng Công ty ðầu tư Phát triển hạ tầng ñô thị hợp ñồng với Trung tâm Phát tri ể n Công

ngh ệ và b ả o v ệ môi tr ườ ng (COTDEP) trực thuộc Liên hiệp các Hội khoa học Việt Nam thực hiện.

+ Chủ trì thực hiện:

+ Tổng hợp lập báo cáo:

+ Các thành viên tham gia:

Báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường (ðTM) này ñược thực hiện theo các b-

ước sau:

- Nghiên cứu tổng hợp các tài liệu liên quan:

+ Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án;

+ Các bản vẽ thiết kế chi tiết.

+ Các sơ ñồ mặt bằng, cấu trúc các hạng mục.

+ Quy trình vận hành, quản lý, kiểm soát hạng mục thi công, vận hành.

- Xác ñịnh các nguồn ô nhiễm do quá trình thực hiện dự án có thể xảy ra trong

các giai ñoạn giải phóng mặt bằng, thi công và vận hành.

81

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

- Thu thập các số liệu, tài liệu về ñiều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của khu vực thực hiện Dự án.

- Tiến hành khảo sát và ño ñạc ñánh giá hiện trạng môi trường tại khu vực Dự

án và vùng ven Hồ Tây, phía ñông khu Dự án.

- Lấy và phân tích 4 mẫu nước, 3 mẫu khí.

- Tiến hành phân tích các thông số gây ô nhiễm ñế MT khu dự án.

- Thực hiện xây dựng các chuyên ñề và hội thảo lấy ý kiến chung.

- Tổng hợp xây dựng báo cáo ðTM của dự án.

- Gửi báo cáo ñến các chuyên gia trong lĩnh vực MT xin ý kiến ñóng góp.

- Chỉnh lý, bổ sung và hoàn thiện báo cáo nộp cho Tổng Công ty ðầu tư Phát

triển hạ tầng ñô thị và trình Sở Tài nguyên Môi trường và nhà ñất Hà Nội thẩm ñịnh.

Chương 1

MÔ TẢ TÓM TẮT DỰ ÁN

1. Giới thiệu chung

Tên dự án: "Tổ hợp công trình công cộng phục vụ nhu cầu của quận Tây Hồ và nhà ở thấp tầng".

Chủ dự án: Tổng Công ty ðầu tư Phát triển hạ tầng ñô thị.

ðịa chỉ: Số 27 Huỳnh Thúc Kháng - Hà Nội.

ðiện thoại: 04 7583426; 04 7731455.

Tổng giám ñốc: Ông Hoàng Long Quang.

2. Mô tả Dự án

Khu ñất thực hiện Dự án nằm tại ngõ 282 ñường Lạc Long Quân, phường Bưởi,

quận Tây Hồ, Hà Nội.

Hiện trạng khu ñất có diện tích 3579,5 m2 do Tổng Công ty ðầu tư Phát triển

hạ tầng ñô thị quản lý sử dụng ñược giới hạn bởi các mốc từ 1 ñến 36 trong bản ñồ

hiện trạng tỷ lệ 1/500 do Công ty ñịa chính Hà Nội lập tháng 10 năm 2006.

- Khu ñất có kích thước hình học không vuông vắn, có hình dạng gần như hình

tam giác với một cạnh thẳng và hai cạnh cong.

- Cạnh phía nam thẳng tiếp giáp với ñất khu tập thể ñịa chất. Hiện tại các nhà

dân thuộc khu tập thể ðịa chất hầu hết ñã xây dựng nhà bê tông cao 4 tầng ñến hết ranh giới khu ñất.

- Một phần phía tây nam khu ñất tiếp giáp với ñường ñất dẫn ra ñường Lạc Long Quân, phần còn lại tiếp giáp với khu ñất của quân ñội và Công ty xuất nhập khẩu 82

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng giao thông vận tải - Bộ giao thông vận tải. Khu quân ñội ñã xây dựng công trình trụ sở

có chiều cao 4 tầng cách ranh giới khu ñất khoảng 4 ñến 5 m.

- Cạnh cong dài nhất ở phía ñông và ñông bắc khu ñất tiếp giáp với ñường ven

Hồ Tây.

Khu ñất hiện tại ñược sử dụng làm trụ sở cho Xí nghiệp cơ giới công trình 1

trực thuộc Tổ hợp công trình công cộng phục vụ nhu cầu của quận Tây Hồ và nhà ở

thấp tầng. Trên khu ñất có 2 dẫy nhà gạch 1 tầng cấp 4, phần còn lại là sân bãi. Cốt cao ñộ của khu ñất từ 7,4 m ñến 8,3 m, cao hơn từ 0,6 ñến 1 m so với cốt cao ñộ của ñường ven Hồ Tây (ñoạn ñi ngang qua khu ñất có cốt cao ñộ từ 6,8 m ñến 7,3 m). Do khu ñất có mật ñộ xây dựng thấp và nhà thấp tầng nên thuận lợi cho khâu chuẩn bị mặt bằng.

- Giao thông: khu ñất có một cổng mở trực tiếp với ñường dạo quanh hồ, ngoài

ra còn có một cổng phía ngõ 282 ñường Lạc Long Quân.

* Hình thức ñầu tư

Tổng Công ty ðầu tư Phát triển hạ tầng ñô thị là ñơn vị ñầu tư xây mới ñồng bộ

các hạng mục công trình: sân, ñường, hạ tầng kỹ thuật ngoài nhà; công trình công cộng, sân chơi cho trẻ em, sân cầu lông và công trình nhà ở thấp tầng ñể bán.

Hạng mục công trình sân chơi sinh hoạt cộng ñồng cho phường Bưởi, Tổng Công ty ðầu tư Phát triển hạ tầng ñô thị hỗ trợ ñầu tư 100% kinh phí xây dựng cho phường Bưởi tại khu ñất này.

* Tổ chức thực hiện dự án

Chủ ñầu tư có ñủ năng lực tự thực hiện dự án theo Luật xây dựng, Luật ñấu thầu và các văn bản hướng dẫn liên quan, vì vậy Chủ ñầu tư lựa chọn hình thức tự thực hiện Dự án.

* Phương án giải phóng mặt bằng

Tổng Công ty ðầu tư Phát triển hạ tầng ñô thị cam kết tự thu xếp cơ sở sản xuất cho Xí nghiệp trực thuộc khi di chuyển ñể chuyển ñổi mục ñích sử dụng khu ñất.

Tổng công ty sẽ hỗ trợ Xí nghiệp trực thuộc mọi chi phí di chuyển văn phòng, nhà xưởng cũ và chi phí xây dựng văn phòng mới.

* Tiến ñộ thực hiện dự án

- Giai ñoạn chuẩn bị ñầu tư và giải phóng mặt bằng (6 tháng): từ tháng 4/2007

ñến tháng 10/2007.

- Giai ñoạn thực hiện ñầu tư và giải phóng mặt bằng (12 tháng): từ tháng 11/2007 ñến tháng 11/2008.

- Khánh thành và bàn giao công trình tháng 12/2008.

83

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Tiến ñộ thi công công trình từ khi khởi công ñến khi khánh thành là 12 tháng.

* Tổng mức ñầu tư

Bảng 1.1. Tổng mức ñầu tư của Dự án TT

NỘI DUNG CHI

SỐ TIỀN

1

Chi phí xây lắp

17 581 871 500

2

Chi phí giải phóng mặt bằng

30 678 206 000

3

Chi phí quản lý dự án và chi phí khác

3 653 319 751

4

Chi phí dự dự phòng

2 595 669 863

Tổng cộng

54 509 067 114

B ằ ng ch ữ : n ă m m ươ i t ỷ n ă m tr ă m linh chín tri ệ u không tr ă m linh chín nghìn m ộ t

tr ă m m ườ i b ố n ñồ ng.

3. Nội dung chủ yếu của Dự án

Vị trí khu ñất nằm cạnh ñường ven hồ do vậy việc bố trí các chức năng sử dụng

có vai trò quan trọng ñối với không gian kiến trúc ven hồ.

Các chức năng ñược bố trí phù hợp với mục ñích sử dụng, trong ñó ưu tiên các

công trình công cộng nằm sát ñường dạo ven hồ, gồm 2 sân cầu lông, một khu vui chơi cho trẻ em, cùng vườn hoa, cây xanh và thảm cỏ.

Bảng 1.2. Tổng hợp các chỉ tiêu quy hoạch tổng thể

TT

Nội dung

ðơn vị

Nhà thấp

Công trình

Toàn

tầng

công cộng

khu

1 Diện tích ñất tổng mặt bằng

m 2

2 600,7

1 009,6

3 610,3

2 Tỷ lệ sử dụng

%

72

28

100

3 Diện tích xây dựng

m 2

910,3

910,3

4 Tổng diện tích sàn xây dựng

m 2

2 730,9

2 730,9

5 Mật ñộ xây dựng

%

35

25,2

6 Tầng cao công trình

tầng

3

3

7 Hệ số sử dụng ñất

lần

1,32

0,74

Các công trình nhà ở thấp tầng ñược bố trí tập trung, dọc theo ñường nội bộ

rộng 7,5 m, tổng số bố trí 9 căn biệt thự ñộc lập, diện tích ñất mỗi căn từ 199 m2 ñến 300 m2, gồm nhà ở 3 tầng, sân, vườn, cổng, tường rào. Hình thức kiến trúc chủ ñạo của các căn biệt thự ñược thiết kế mang nét truyền thống, phù hợp với cảnh quan, khí hậu của khu vực.

3.1. Công trình công c ộ ng và công trình nhà th ấ p t ầ ng

84

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng 3.1.1. Công trình công cộng

Bảng 1.3. Tổng hợp diện tích công trình công cộng TT

Nội dung

Số lượng

Tổng diện tích (m2)

1 Diện tích khu ñất

1 009,6

2 Sân cầu lông

02

288,43

3 Sân chơi trẻ em

01

34,54

4 Vườn hoa, cây xanh

368,56

5 Sân, ñường

238,63

3.1.2. Công trình nhà thấp tầng và vật liệu

a. C ơ c ấ u nhà th ấ p t ầ ng

Mẫu số 1 - Áp dụng cho các lô ñất 1; 2; 3 và 4

TT

Nội dung

Chỉ tiêu

1

Diện tích ñất

(228,3 – 203,9 - 204 - 204) m2

2

Diện tích xây dựng

92,5 m2

3

Tầng cao

3 tầng

4

Tổng diện tích sàn

277,5 m2

5

Hệ số sử dụng ñất

1,36 – 1,37

Mẫu số 2 - Áp dụng cho các lô ñất số 5 và 6

TT

Nội dung

Chỉ tiêu

1

Diện tích ñất

( 280 – 299,8) m2

2

Diện tích xây dựng

119,8m2

3

Tầng cao

3 tầng

4

Tổng diện tích sàn

359,4 m2

5

Hệ số sử dụng ñất

1,20 – 1,28

Công trình công cộng là nơi diễn ra các hoạt ñộng vui chơi và sinh hoạt của nhân dân phường Bưởi, vì vậy việc bố trí ñòi hỏi các hoạt ñộng phải mang tính cộng ñồng cao, tạo ñược cảnh quan phù hợp.

Mẫu số 3 - Áp dụng cho các lô ñất số 7 và số 8

TT

Nội dung

Chỉ tiêu

1 Diện tích ñất

198,8 m2

2 Diện tích xây dựng

89,4 m2

3 Tầng cao

3 tầng

85

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng 4 Tổng diện tích sàn

268,2 m2

5 Hệ số sử dụng ñất

1,35

Mẫu số 4- Áp dụng cho các lô ñất số 9

TT

Nội dung

Chỉ tiêu

1

Diện tích ñất

228, m2

2

Diện tích xây dựng

103 m2

3

Tầng cao

3 tầng

4

Tổng diện tích sàn

309 m2

5

Hệ số sử dụng ñất

1,35

b. Gi ả i pháp v ậ t li ệ u

* Phần kết cấu

Sử dụng kết cấu bê tông cốt thép cho các kết cấu chịu lực chính. Tường gạch làm nhiệm vụ bao che, cách âm, cách nhiệt, ngăn chia không gian cho công trình.

* Phần hoàn thiện, nội thất công trình

+ Phần thân:

+ Phần mái: mái bê tông dán ngói ñỏ.

+ Vật liệu ốp lát: nền lát gạch granit, khu vệ sinh lát gạch granit chống trơn, tường gốp gạch men kính.

+ Vật liệu cửa: cửa chính dùng cửa gỗ pano ñặc, cửa sổ dùng gỗ.

Chương 2

ðIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, MÔI TRƯỜNG

VÀ KINH TẾ - XÃ HỘI KHU VỰC DỰ ÁN

2.1. ðIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ MÔI TRƯỜNG

Quận Tây Hồ nằm ở phía bắc Hà Nội, phía ñông giáp quận Long Biên, tây giáp

huyện Từ Liêm, nam giáp quận Ba ðình, bắc giáp huyện ðông Anh. Quận Tây Hồ ñư-

ợc thành lập theo Nghị ñịnh số 69/CP ngày 28/10/1995 của Chính phủ gồm 8 phường

là: phường Bưởi, phường Thuỵ Khuê, Phường Yên Phụ, phường Tứ Liên, phường Nhật Tân, phường Quảng An, phường Xuân La và phường Phú Thượng.

Dự án nằm trên lô ñất thuộc ngõ 282 ñường Lạc Long Quân, phường Bưởi nằm

cạnh ñường dạo quanh Hồ Tây.

2.1.1. ðặ c ñ i ể m ñị a ch ấ t thu ỷ v ă n

1/ Nước mặt

86

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng 2/ Nước dưới ñất

3/ ðịa hình ñịa mạo

4/ ðịa chất thuỷ vă

5/ ðặc ñiểm ñịa tầng

Lớp 1: ðất lớp thành phần và trạng thái không ñồng nhất.

Lớp 2: Lớp sét, sét pha màu nâu hồng, nâu vàng dẻo cứng.

Lớp 3: Lớp xét pha; xám vàng, xám xanh, xám ñen; nửa cứng.

Lớp 4: Lớp sét pha, xám xanh, xám ghi, dẻo mềm, dẻo nhão.

Lớp 5: Lớp sét nâu hang; xám xanh, dẻo cứng, dẻo mềm.

Lớp 6: Lớp cát thô vưà; xám vàng, xám xanh; chặt vừa.

Lớp 7: Lớp cát hạt thô lẫn sỏi sạn xám vàng, xám xanh, chặt – chặt vừa.

Qua kết quả khảo sát và thí nghiệm mẫu ñất trong phòng cho một số nhận xét sau:

- Lớp ñất (1): ðây là lớp ñất lấp có thành phần ở trạng thái không ñồng nhất, nên không sử dụng lớp ñất này làm lớp chịu lực cho công trình.

- Lớp sét dẻo cứng (2) và lớp sét pha nửa cứng (3) là ñất có khả năng chịu lực khá tốt ñối với các công trình có quy mô vưà và nhỏ, chủ trì nên ưu tiên giải pháp móng nông và chọn lớp sét (2) làm lớp chịu lực cho công trình.

- Lớp sét pha dẻo mềm, dẽo nhão (4) . (5) là các lớp ñất yếu, ñây là nguyên nhân gây lún nứt cho công trình và là nguyên nhân chính gây ra ma sát âm ñối với cọc bê tông cốt thép ép qua lớp này, vì vậy không nên sử dụng lớp này là lớp chịu lực chính cho công trình.

- Lớp cát (6) và (7) là lớp chịu lực tốt hơn trong cả phạm vi khảo sát. ðối với các công trình có quy mô lớn hơn 5 tầng, chủ trì thiết kế nên ưu tiên giải pháp móng cọc bê tông cốt thép và chọn lớp (6 ) làm lớp tựa mũi cọc cho công trình.

Như vậy, qua kết quả khảo sát trên, chủ trì thiết kế cần nghiên cứu kỹ ñặc ñiểm cơ

lý của từng lớp, so sánh với quy mô công trình ñể có giải pháp móng cho phù hợp.

2.1.2. ð i ề u ki ệ n khí h ậ u

Bảng 2.1. ðộ ẩm tương ñối trung bình tháng ở Hà Nội (%) Tháng 1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

Năm

Hà Nội

74

86

84

80

78

75

78

83

72

76

76

75

78

Ngu ồ n: Vi ệ n khí t ượ ng thu ỷ v ă n n ă m 2006

87

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Bảng 2.2. Lượng mưa trung bình hàng tháng và năm ở Hà Nội (mm) Thán 1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12 Năm

g

Hà

0.

25,

30,

17,

139,

96,

247,

353, 183,

28,

116,

1,

1240,

Nội

4

2

9

9

6

8

0

8

1

3

2

2

4

Ngu ồ n: Vi ệ n khí t ượ ng thu ỷ v ă n 2006, theo niên giám th ố ng kê n ă m 2006

Bảng 2.3. Lượng bốc hơi trung bình tháng và năm ở Hà Nội (mm) Tháng 1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

Năm

Hà

71.4 59.7 56.9 65.2 98.2 97.8 100.6 84.1 84.4 95.8 89.8 85.0 989.1

Nội

Ngu ồ n: Vi ệ n khí t ượ ng thu ỷ v ă n n ă m 2006

Nhi ệ t ñộ :

Bảng 2.4. Nhịêt ñộ trung bình tháng ở Hà Nội (0C) Thán 1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

Nă

g

m

Láng 18,

18,

20,

25,

27,

30,

30,

28,

28,

27,

24,

18,

24,5

3

4

3

4

3

2

0

1

2

4

7

3

Ngu ồ n: Vi ệ n khí t ượ ng thu ỷ v ă n, 2006.

Bảng 2.5. Nhịêt ñộ trung bình tháng lớn nhất ở Hà Nội (0C) Tháng

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12 Năm

Láng

19,3 19,9 22,8 27,0 31,5 32,6 32,9 31,9 30,9 28,6 25,2 21,8 27,0

Ngu ồ n: Vi ệ n khí t ượ ng thu ỷ v ă n, 2005.

Bảng 2.6. Nhịêt ñộ trung bình tháng nhỏ nhất ở Hà Nội (0C) Tháng

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12 Năm

Láng 13,7 15,0 18,1 21,4 24,3 25,8 25,6 25,1 24,9 24,7 18,5 15,3 20,9

Ngu ồ n: Vi ệ n khí t ượ ng Thu ỷ v ă n, 2005.

Ch ế ñộ gió:

Tốc ñộ gió trung bình tại Hà Nội ñược thể hiện trong Bảng dưới ñây:

88

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Bảng 2.7. Tốc ñộ gió trung bình tháng tại Hà Nội (m/s) Tháng 1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

Hà Nội 2,9 2,9 2,8 3,1 2,9 2,6 2,4 2,2 2,3 2,2 2,3

2,4

Ngu ồ n: Vi ệ n khí t ượ ng Thu ỷ v ă n, 2005.

Khí hậu Hà Nội có sự biến ñổi thất thường, chủ yếu là do sự tranh chấp ảnh hưởng

hoạt ñộng của hai mùa gió và các quá trình thời tiết ñặc bịêt diễn ra trong mỗi mùa.

Bão:

Bảng 2.8. Tần suất bão trung bình tháng tại Hà Nội (lần) Tháng

4

5

6

7

8

9

10

11

12

Hà Nội

0,00

0,04

0,11

0,30

0,47

0,32

0,18

0,00

0,00

Ngu ồ n: Vi ệ n khí t ượ ng thu ỷ v ă n, 2005.

ðộ b ề n v ữ ng khí quy ể n

Bảng 2.9Phân loại ñộ bền vững khí quyển( Ngu ồ n: Vi ệ n Khí t ượ ng Thu ỷ v ă n, 2005).

Tốc ñộ gió

Bức xạ mặt trời ban ngày

ðộ mây che phủ ban ñêm

tại ñộ cao

Mạnh (ñộ

Trung bình Yếu (ñộ cao

Ít mây

Nhiều mây

10m

cao mặt trời (ñộ cao mặt

mặt trời

( < 4/8)

( > 4/8)

(m/s)

> 60)

trời 35 - 60)

<35)

> 2

A

A - B

B

-

-

2 - 3

A - B

B

C

E

F

3 - 5

B

B - C

C

D

E

5 - 6

C

C - D

D

D

D

>6

C

D

C

D

D

ðộ bền vững khí quyển ñược xác ñịnh theo tốc ñộ gió và bức xạ mặt trời vào ban ngày và ñộ che phủ mây vào ban ñêm. Theo nghiên cứu của Trung tâm kỹ thuật môi

trường ñô thị và khu công nghiệp (tháng 4/2003) thì khu vực Hà Nội có lượng mây trung bình là 9/10, ít mây nhất là 4 tháng cuối năm, tháng ñạt cực tiểu là tháng 10, 11

với lượng mây trung bình chỉ chiếm 6/10. Phân loại ñộ bền vững khí quyển thể hiện trong Bảng sau:

Ghi chú:

A- Rất không bền vững

D - Trung Hoà

B - Không bền vững loại trung bình E - Bền vững trung bình

C - Không bền vững loại yếu

F - Bền vững

89

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng 2.2. HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG TỰ NHIÊN KHU VỰC DỰ ÁN

Vị trí khu ñất của dự án thuộc phường Bưởi, quận Tây Hồ. Hiện tại khu ñất này ñược Tổng Công ty ðầu tư Phát triển hạ tầng ñô thị thuê cho ñội xe làm bãi ñỗ xe và bảo dưỡng xe. Phía ñông của khu ñất là ñường ven Hồ Tây, phía nam là nhà dân, phía tây là nhà một số cơ quan. ðể ñánh giá môi trường tự nhiên của khu vực, chúng tôi chỉ khảo sát ñánh giá môi trường không khí và môi trường nước và phân tích trong tháng 6/2007.

2.2.1. Hi ệ n tr ạ ng môi tr ườ ng không khí

Qua khảo sát, ño ñạc chất lượng không khí ngày 22/6/2007.

Bảng 2.10. Vị trí lấy mẫu

Ký hiệu

Toạ ñộ lấy mẫu

ðặc ñiểm của vị trí lấy mẫu

KX1

E: 0584127

Tại góc tây nam Khu dự án

N: 2328558

KX2

E: 0584145

Cổng ra vào khu dD án phía ñường dạo ven Hồ Tây

N: 2328581

KX3

E: 0584184

Sát mép nước Hồ Tây

N: 2328543

Phía ñông nam khu dự án

Bảng 2.11. Kết quả phân tích chất lượng không khí xung quanh (H ướ ng gió Tây nam)

Kết quả phân tích

TCVN

Thông số

ðơn vị

TT

5937 -

Phương pháp TN

TNHH

ño

KX1

KX2

KX3

2005

1 Nhiệt ñộ

0C

33

33

33

-

ðo nhanh

2 ðộ ẩm

%

67

67

67

-

3 Tốc ñộ gió

m/s

2

2

2

-

4 CO

mg/m3

13,07

12,07

14,10

30,00

TCVN

5 NO2

mg/m3

0,064

0,031

0,054

0,020

ISO: 6768-1998

6 SO2

mg/m3

0,102

0,094

0,167

0,350

ISO: 6767 - 1990

TCVN: 5971 - 2005

7 Bụi tổng số

mg/m3

0,1207 0,1207 0,1228

0,300

TCVN 5967 - 2005

90

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

2.2.2. Hi ệ n tr ạ ng ti ế ng ồ n

Bảng 2.12. Kết quả trắc tiếng ồn khu Dự án (Th ờ i gian ñ o 9h - 11h ngày 22/06/2007)

Ký hiệu

ðộ ồn

TT

Toạ ñộ ño

ðịa ñiểm

mẫu

(dBA)

1 KX1

E: 0584127

Giáp khu dân cư tại góc tây nam khu

67,3

N: 2328558

Dự án

2 KX2

E: 0584145

Cổng ra vào khu Dự án phía ñường

64,5

N: 2328581

ven Hồ Tây

3 KX3

E: 0584184

Sát mép nước Hồ Tây

63,9

N: 2328543

Trước dãy nhà dân

Bảng 2.13. Tiêu chuẩn Việt Nam về tiếng ồn tại các khu vực (TCVN 5949 - 2005)

Loại khu vực

Từ 06 h – 18 h

Từ 18 h – 22 h

Từ 22 h – 06 h

Loại I

55

50

45

Loại II

65

60

50

Loại III

70

65

55

Loại IV

75

70

60

Loại V

80

75

65

Ghi chú:

Lo ạ i I: khu v ự c yên t ĩ nh: b ệ nh vi ệ n, vi ệ n ñ i ề u d ưỡ ng, nhà tr ẻ , nhà d ưỡ ng lão, l ớ p h ọ c, th ư vi ệ n, các vi ệ n nghiên c ứ u.

Lo ạ i II: khu quy ho ạ ch nhà ở , khách s ạ n, c ơ quan, hành chính.

Lo ạ i III: khu th ươ ng m ạ i, khu v ự c ti ế p c ậ n trong vòng 15 m cách tr ụ c l ộ giao thông chính, ch ợ , b ế n xe, b ế n tàu.

Lo ạ i IV: khu quy ho ạ ch s ả n xu ấ t ti ể u th ủ công và công nghi ệ p nh ẹ .

Lo ạ i V: khu công nghi ệ p n ặ ng.

Nh ậ n xét

2.2.3. Hi ệ n tr ạ ng môi tr ườ ng n ướ c

- Nước mặt:

91

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Bảng 2.14. Chất lượng nước Hồ Tây

(Các m ẫ u ñượ c l ấ y làm hai ñợ t t ạ i hai v ị trí gi ữ a c ủ a hai ph ầ n xa nh ấ t) Kết quả phân tích

TCVN (B)

STT

Chỉ tiêu

ðơn vị

2005

2000 2001 2002

5942 - 2005

ñợ t 1 ñợ t 2

1

pH

8,05

7,48

8,2

8,61 8,55

5,5 - 9

2

ðộ ñục

NTU

27,4

12,7

21

3

DO

mg/l

5,98

5,81

6,1

≥ 2

4

BOD5

mg/l

23,05 18,1

22,8

32

29

<25

5

COD

mg/l

30,63 25,1 31,98

54

39

<35

6

SS

mg/l

32

14

22

38

28

80

7

NH +

4

mg/l

0,54

0,56

0,7

1

8

Fe

mg/l

0,33

0,51

0,29

-

-

2

9

Pb

mg/l

0,0

0,007

vết

-

-

0,1

10

Dầu mỡ

mg/l

-

-

-

0,80 0,37

0,3

11

Coliform

MNP/100 ml 1500 1170 1600 750

240

10 000

Ngu ồ n: - Hi ệ n tr ạ ng môi tr ườ ng Hà N ộ i 2005.

- Báo cáo k ế t qu ả quan tr ắ c các sông, h ồ , KCN Hà N ộ i n ă m 2005 - S ở TNMT

& N ð HN.

Bảng 2.15. Kết quả phân tích các chỉ tiêu nước Hồ Tây ( Phòng TN môi Tr ườ ng ðạ i h ọ c Nông nghi ệ p I th ự c hi ệ n ngày 20/6/2007) Kết quả

TCVN

M3

M2

5942 -

STT

Chỉ tiêu

ðơn vị

Gần ñình

Cạnh quán

2005

làng

Bia

Cột B

Trích sài

1

pH

8,63

8,61

5,5 - 9

2

DO

mg/l

6,90

7,48

≥2

3

ðộ dẫn ñiện (Eh)

ms/cm

138

150

0,05

4

Nitrít (tính theo N)

mg/l

0,034

0,042

1

5

Amoniac (NH +

4

tính

mg/l

0,403

0,930

-

theo N)

92

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng 6

Ni tơ tổng số

mg/l

4,01

3,98

-

7

PO - 2

4

mg/l

2,5014

3,1175

-

8

Photpho tổng số

mg/l

3,92

4,31

-

9

Chất rắn lơ lửng (TSS)

mg/l

94,1

97,6

80

10 Chì (Pb)

mg/l

0,007

0,006

0,1

11 A sen

mg/l

0,016

0,015

0,1

12 Cadimi

mg/l

0,0021

0,0018

0,02

13 ðộ dục

NTU

4,5

5,2

-

14 BOD5

mgO2/l

19,6

20,0

< 25

15 COD

mgO2/l

144

224

< 35

16 Coliform

MNP/100ml

3500

5100

10.000

Nhận xét:

2.2.4. Hi ệ n tr ạ ng h ệ sinh thái

Bảng 2.16. Kết quả phân tích mẫu nước ngầm khu vực dự án Kết quả

TCVN

M1

M4

STT

Chỉ tiêu

ðơn vị

5944 - 2005

Giếng tại khu

Giếng tại nhà số 4

Cột B

Dự án

Ngõ 282 LLQ

1

pH

6,53

6,36

6,5 - 8,5

2

DO

mg/l

2,09

4,28

-

3

BOD5

mgO2/l

18,6

20,4

-

4

COD

mgO2/l

104

124

-

5

ðộ ñục

NTU

2

2,1

-

6

ðộ dẫn ñiện (Eh)

mg/l

178

179

-

7

Nitrít (tính theo

mg/l

1,296

0,04

45

N)

8

Amoniac (NH +

4

mg/l

2,240

0,023

-

tính theo N)

9

Ni tơ tổng số

mg/l

4,21

1,05

-

10 PO - 3

4

mg/l

0,017

0,398

-

11 Photpho tổng

mg/l

0,056

0,63

-

12 Chất rắn lơ lửng

mg/l

61,7

59,5

-

(S)

93

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng 13 Chì (Pb)

mg/l

0,0099

0,0105

0,05

14 Cadimi

mg/l

0,00114

0,00872

0,01

15 A sen

mg/l

0,0227

KPH

0,05

16 Cl-

mg/l

157

198

200 - 600

17 Coliform

MNP/100ml

4

5

3

Ghi chú: KPH - Không phát hi ệ n ñượ c

2.3. ðIỀU KIỆN KINH TẾ – XÃ HỘI

94

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Chương 3

ðÁNH GIÁ CÁC TÁC ðỘNG MÔI TRƯỜNG CỦA DỰ ÁN

3.1. NGUỒN GÂY TÁC ðỘNG

3.1.1. Giai ñoạn giải phóng mặt bằng

3.1.2. Giai ñoạn thi công

- Ô nhiễm do bụi ñất ñá, ô nhiễm nhiệt.

- Ô nhiễm nước thải, chất thải rắn của các hoạt ñộng sống, sản xuất của công nhân trên công trường.

- Ô nhiễm khí thải từ các thiết bị máy móc thi công.

Trong giai ñoạn xây dựng, ô nhiễm không khí gồm 3 nguồn chính:

+ Hoạt ñộng giao thông

Bảng 3.1. Hệ thống các chất ô nhiễm ñối với các phương tiện giao thông

(xe ô tô ch ạ y x ă ng, ñượ c s ả n xu ấ t trong giai ñ o ạ n 1985 - 1992) Hệ số ô nhiễm

Loại xe

ðơn vị

TSP

SO2

NO2

CO

VOC

1000 km

0,07 1,27 S

1,5

15,73

2,23

ðộng cơ < 1400 cc

tấn xăng

1,10

20 S

23,75

248,3

35,25

1000 km

0,07 1,62 S

1,78

15,73

2,23

ðộng cơ 1400 cc – 2000 cc

tấn xăng

0,86

20 S

22,02

194,7

27,65

1000 km

0,07 1,85 S

2,51

15,73

2,23

ðộng cơ > 2000 cc

tấn xăng

0,76

20 S

27,11

169,7

24,09

Bụi ñất, ñá, các loại khí ñộc hại như khí SO2, NOx, CO, CO2, các hợp chất hữu

cơ bay hơi, dung môi hữu cơ. Ước tính dựa trên các hệ số tải lượng ô nhiễm do Tổ

chức y tế thế giới thiết lập: Một ôtô tiêu thụ 1000 lít xăng sẽ thải vào không khí 291

kg CO; 33,2k g CxHy; 11,3 kg NOx; 0,9 kg SO2.

Ngu ồ n gây ti ế ng ồ n

Ngu ồ n gây ô nhi ễ m n ướ c

- Nước thải sinh hoạt của công nhân lao ñộng trên công trường chứa các chất cặn bã, các chất lơ lửng (SS), các hợp chất hữu cơ (BOD, COD), các chất dinh dưỡng (N, P) và các vi sinh vật;

- Nước vệ sinh thiết bị, máy móc thi công mang theo dầu mỡ;

- Nước mưa chảy tràn:

95

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng 3.1.3. Giai ñoạn hoạt ñộng của Dự án

Rác th ả i

Hàng ngày một lượng rác thải rất lớn, các chất hữu cơ, bao bì, giấy các loại, nylon, nhựa …cần Công ty môi trường ñô thị thu gom và vận chuyển .

Ngu ồ n tác ñộ ng ñế n môi tr ườ ng n ướ c

Ngu ồ n tác ñộ ng ñế n môi tr ườ ng không khí

3.2. ðÁNH GIÁ TÁC ðỘNG GIAI ðOẠN GPMB VÀ XÂY DỰNG

3.2.1. ðánh giá TðMT trong giai ñoạn giải phóng mặt bằng 3.2.2. ðánh giá TðMT trong giai ñoạn xây dựng Các tác ñộng này ñược chia thành 2 nhóm chính:

- Tác ñộng ñến người công nhân trực tiếp thi công và dân cư xung quanh;

- Tác ñộng ñến môi trường xung quanh.

Bảng 3.2. mô tả các tác ñộng tiêu cực chính phát sinh trong quá trình thi công

các hạng mục của Dự án.

Bảng 3.2. Tổng hợp các tác ñộng của giai ñoạn thi công dự án môi trường Giai ñoạn xây dựng

Các nguồn gây ô nhiễm

- Ô nhiễm khí, bụi, ồn, rung: phát sinh từ các phương tiện thi

công, các phương tiện vận chuyển nguyên vật liệu;

- Cản trở giao thông từ các phương tiện vận chuyển nguyên

vật liệu thi công;

Xây dựng

- Ô nhiễm môi trường nước: nước thải từ rửa nguyên vật

hệ thống

liệu; nước thải, rác thải sinh hoạt của công nhân tham gia thi

các công trình

công.

- Sự cố lao ñộng.

a. Các tác ñộ ng ñế n môi tr ườ ng không khí

Bảng 3.3. Tải lượng chất ô nhiễm ñối với xe tải chạy trên ñường phố

( ðị nh m ứ c cho 1km)

Tải lượng các chất ô nhiễm theo tải trọng xe (g/km) Tải trọng xe < 3,5 tấn

Tải trọng xe 3,5 - 16 tấn

Chất ô

nhiễm

Trong

Ngoài

ðường cao

Trong

Ngoài

ðường cao

TP

TP

tốc

TP

TP

tốc

Bụi

0,2

0,15

0,3

0,9

0,9

0,9

96

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng SO2

1,16 S

0,84 S

1,3 S

4,29 S

4,15 S

4,15 S

NO2

0,7

0,55

1,0

1,18

1,44

1,44

CO

1,0

0,85

1,25

6,0

2,9

2,9

Ghi chú: - M ộ t ô tô tiêu th ụ 1000 lít x ă ng s ẽ th ả i vào không khí 291kg CO, 11,3 kg NOx, 33,2 kg Hydrocacbon (THC), 0,9 kg SO2 ...

- S là hàm l ượ ng l ư u hu ỳ nh trong nhiên li ệ u (%).

Theo kinh nghiệm hàm lượng các chất khí ô nhiễm có thể tăng 4 - 5 lần nhất là

trong bán kính < 100 m. Ngoài bán kính 200 m trở ra chỉ ảnh hưởng nhẹ và trên 400 m coi như không ñáng kể.

Theo Tổ chức y tế thế giới (WHO), hệ số ô nhiễm ñối với xe tải vận chuyển cát

áp dụng cho Dự án như sau:

- Bụi lơ lửng: 0,9kg/1000 km;

- SO2: 4,29S kg/1000 km (trong ñó S là % lưu huỳnh trong xăng dầu)

- NOx: 11,8 kg/1000 km;

- CO: 6,0 kg/1000 km.

- Ô nhiễm tiếng ồn do thi công

Bảng 3.4. Tiếng ồn của một số phương tiện máy móc Mức ồn phổ biến

Mức ồn lớn nhất

Loại phương tiện

(dBA)

(dBA)

Ô tô trọng tải < 3,5 tấn

85

103

Ô tô trọng tải > 3,5 tấn

90

105

Ô tô cần cẩu

90

110

Máy ủi

93

115

Máy ñập bê tông

80 - 85

100

Máy cưa tay

80 - 82

95

Máy nén Diesel có vòng tay

75 - 80

97

rộng

Búa máy 1,5 tấn

70 - 75

87

Máy phát ñiện

72 - 82

85

Máy ñóng cọc

90 - 106

115

Máy trộn bê tông chạy diesel

70 - 75

85

Tiếng ồn trong khu vực thi công thường vượt tiêu chuẩn cho phép (TCVN 5949 -

1999) từ 10 - 20 dBA, tiếng ồn diễn ra liên tục và diễn biến trong thời gian dài. Công việc 97

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng ñào ñất và vận chuyển ñất phế thải, các loại máy như gầu xúc, máy kéo, máy ủi, xe tải …

tiếng ồn có thể là 90 dBA ở khoảng cách 15 m, nếu các máy ñó hoạt ñộng cùng lúc thì ñộ

ồn tăng lên từ 95 - 98 dBA. Chúng tôi tham khảo tiêu chuẩn quy ñịnh về tiếng ồn trong khu vực thi công của Mỹ ñể ñánh giá mức ñộ gây ồn của các thiết bị thi công trong công trường xây dựng ở Bảng 3.5.

Bảng 3.5. Giới hạn mức ñộ tiếng ồn của các thiết bị thi công ðơ n v ị : dBA

Mức ñộ tiếng ồn

Yêu cầu của Tổng

TT

Loại thiết bị

ở khoảng cách 15 m

cục Dịch vụ (Mỹ)

1 Máy ñầm nén (xe lu)

72 ÷ 88

< 75

2 Máy gầu xúc trước

72 ÷ 96

< 75

3 Gàu ngược

72 ÷ 83

< 75

4 Máy phát ñiện

70 ÷ 82

< 75

5 Máy rung

70 ÷ 80

< 75

6 Máy ñào thuỷ lực

Ngu ồ n: Tr ườ ng ðạ i h ọ c Xây d ự ng Hà N ộ i.

Khả năng tiếng ồn tại khu vực thi công của dự án lan truyền tới các khu vực xung quanh ñược xác ñịnh như sau:

Li = Lp - ∆Ld - ∆Lc (dBA)

Trong ñ ó:

Li - Mức ồn tại ñiểm tính toán cách nguồn gây ồn khoảng cách d (m).

Lp - Mức ồn ño ñược tại nguồn gây ồn ( cách 1,5m).

∆Ld - Mức ồn giảm theo khoảng cách d ở tần số i.

∆Ld = 20 lg [(r2/r1)1+a] (dBA)

Với:

r1 - Khoảng cách tới nguồn gây ồn ứng với Lp (m).

r2 - Khoảng cách tính toán ñộ giảm mức ồn theo khoảng cách ứng với Li (m).

a - Hệ số ñã kể ñến ảnh hưởng hấp thụ tiếng ồn của ñịa hình mặt ñất (a = 0).

∆Lc - ðộ giảm mức ồn qua vật cản. Khu vực dự án có ñịa hình rộng thoáng và

không có vật cản nên ∆Lc = 0.

98

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Từ các công thức trên, tính toán mức ñộ gây ồn của các loại thiết bị thi công trên công trường tới môi trường xung quanh ở khoảng cách 200 m và 500 m ñược thể

hiện trong Bảng 3.6.

Bảng 3.6. Mức ồn gây ra do các phương tiện thi công theo khoảng cách Mức ồn ở

Mức ồn ở

Mức ồn ở

TT

Thiết bị thi công

ñiểm cách

khoảng cách

khoảng cách

máy 1,5m

200m

500m

1 Máy ủi

93

71

63

2 Máy khoan

87

65

57

3 Máy ñập bê tông

85

63

55

4 Máy cưa tay

82

60

52

5 Máy nén Diezel

80

58

50

6 Máy ñóng cọc bê tông 1,5T

75

53

45

7 Máy trộn bê tông

75

53

45

TCVN 5949 - 1999

75

Ghi chú: TCVN 5949 - 1999: Ti ế ng ồ n ñố i v ớ i khu dân c ư .

Thời gian tiếp xúc với tiếng ồn và mức áp âm ñược phép theo QðBYT 3733 –

2002 ñược chỉ ra ở Bảng 3.7.

Bảng 3.7. Tiêu chuẩn ồn cho phép ñối với môi trường lao ñộng Thời gian tiếp xúc với nguồn gây ồn

Mức áp âm ñược phép (dBA)

8 giờ

85

4 giờ

90

2 giờ

95

1 giờ

100

30 phút

105

15 phút

110

< 15 phút

115

Thời gian còn lại trong ngày

80

b. Tác ñộ ng ñế n môi tr ườ ng n ướ c

- Tác ñộng ñến môi trường nước mặt

Môi trường nước ở giữa Hồ Tây, theo Báo cáo hiện trạng môi trường năm 2005

thì chất lượng nước tương ñối tốt, xấp xỉ tiêu chuẩn nước mặt loại A TCVN 5942 -

2005 do tính ñệm cao và khả năng tự làm sạch lớn. Nước ở ven Hồ Tây vào mùa khô

99

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng thì các chỉ tiêu oxy hoá sinh học, oxy hoá hoá học ñều vượt quá tiêu chuẩn cho phép, ñặc biệt là crom, dầu mỡ và coliform. Do vậy, bảo vệ nước mặt Hồ Tây rất quan trọng.

Trong quá trình xây dung, các tác ñộng ñến môi trường nước là:

- Quá trình ñào ñất và xây dựng công trình chính

- Quá trình ñào ñất, xây dựng, vận chuyển ñất, vật liệu xây dựng

- Khi thi công các toà nhà

- Nước thải từ việc rửa các thiết bị, máy móc, và các dụng cụ thi công

- Nước thải sinh hoạt của các công nhân xây chủ yếu:

+ Chứa hàm lượng cao các chất hữu cơ dễ phân huỷ sinh học;

+ Do chứa các loại vi sinh vật gây bệnh cho người và ñộng vật;

+ Chứa nhiều hợp chất của N và P;

+ Chứa các loại khí do quá trình phân huỷ yếm khí các chất hữu cơ như: CH4,

H2S, CO2, NH3 …

Dựa vào thống kê của nhiều quốc gia ñang phát triển, khối lượng chất gây ô nhiễm do con người thải vào môi trường mỗi ngày thể hiện ở Bảng 3.8.

ðối với loại nước thải này các thành phần gây ô nhiễm ổn ñịnh nhưng lưu lượng nước thải thay ñổi theo thời gian trong ngày, lượng nước thải bằng khoảng 65 –

80 % lượng nước cấp sử dụng hàng ngày. Theo Tiêu chuẩn cấp nước trên công trường

là 60 lít/người/ngày thì lượng nước thải là 45 lít/người/ngày.

Bảng 3. 8. Tải lượng các chất ô nhiễm trong nước thải sinh hoạt Chất ô nhiễm

Tải lượng các chất ô nhiễm (g/người/ngày)

BOD5

45 - 54 (49,5)

COD

79 - 84 (87)

Chất rắn lơ lửng

70 - 145 (107,5)

Tổng N

6 - 12 (9)

Amoniac

2,3 - 4,8 (3,55)

Vi sinh ( ðơ n v ị MPN/100ml):

Tổng coliform

106 - 109

Fecal coliform

105 - 106

Trứng giun sán

103

Ghi chú: () - S ố li ệ u trung bình.

- Ngu ồ n: Theo h ướ ng d ẫ n ñ ánh giá nhanh tác ñộ ng môii tr ườ ng c ủ a T ổ ch ứ c y t ế th ế gi ớ i.

100

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Bảng 3.9. Lượng các chất ô nhiễm do nước thải sinh hoạt của cán bộ công nhân tham gia thi công ñưa vào môi trường

(tính cho 50 công nhân)

Chất ô nhiễm

Lượng các chất ô nhiễm (g/ngày)

BOD5

2 475

COD

4 350

Chất rắn lơ lửng

5 375

Tổng N

450

Amoniac

177,5

Vi sinh ( ðơ n v ị MPN/100ml):

Tổng coliform

50 x 109

Fecal coliform

50 x 106

Trứng giun sán

50 x 103

Căn cứ vào lượng nước sử dụng và lượng chất thải tính ñược nồng ñộ các chất

ô nhiễm ñược nêu trong Bảng 3.10.

Bảng 3.10. Nồng ñộ các chất ô nhiễm trong nước thải sinh hoạt của cán bộ, công nhân tham thi công dự án vào lúc cao ñiểm Nồng ñộ

Chất ô nhiễm

Không xử lý

ðã xử lý

BOD5(g/l)

1,1

0,33

COD(g/l)

1,95

0,6

Chất rắn lơ lửng(g/l)

2,34

0,27

Tổng N(g/l)

0,2

0,07

Amoniăc(g/l)

0,078

0,02

Vi sinh ( ðơ n v ị MPN/100ml):

Tổng coliform

2,22 x 106

(*)

Fecal coliform

2,22 x 103

(*)

Trứng giun sán

2,22

(*)

Từ các bảng trên có thể thấy rằng khi áp dụng bể tự hoại truyền thống, nồng ñộ

các chất ô nhiễm vẫn còn vượt Tiêu chẩn cho phép. Vì v ậ y chúng tôi s ẽ s ử d ụ ng b ể t ự

ho ạ i c ả i ti ế n có vách ng ă n m ỏ ng dòng h ướ ng lên ñể t ă ng hi ệ u su ấ t x ử lý và gi ả m

thi ể u ô nhi ễ m.

101

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Ngoài nước thải sinh hoạt, còn phải tính ñến nước mưa chảy tràn trên mặt ñất.

Nước mưa ñược thu gom qua hệ thống máng, hệ thống rãnh hở và kín sau ñó ñược dẫn

tới các hố ga lắng và xả thẳng vào hệ thống thoát nước của thành phố.

ð ánh giá tác ñộ ng c ủ a n ướ c m ư a ch ả y tràn t ớ i môi tr ườ ng

Theo số liệu thống kê của Tổ chức y tế thế giới (WHO), nồng ñộ các chất ô nhiễm trong nước mưa chảy tràn thông thường khoảng 0,5 - 1,5 mg Nitơ/l; 0,004 -

0,03 mg phôtpho/l; 10 – 2 0mg COD/l và 10 – 20 mg TSS/l. Nước mưa còn có thể bị ô nhiễm khi chảy qua các khu vực sân bãi có chứa chất thải ô nhiễm như bãi chứa nguyên liệu, khu vực thi công ngoài trời … Tính chất ô nhiễm của nước mưa trong trường hợp này bị ô nhiễm cơ học (ñất, cát, rác), ô nhiễm hữu cơ và dầu mỡ. ðể ñánh giá tác ñộng của nước mưa chảy tràn trên khu vực của dự án ñối với môi trường xung quanh, sử dụng mô hình tính toán sau:

+ Lưu lượng nước chảy tràn qua khu vực:

Q = 0,278 . k. I. F (m3/s)

Trong ñ ó:

k - Hệ số dòng chảy (k = 0,6)

I - Cường ñộ mưa (mm/h)

F - Diện tích lưu vực (m2)

ðối với một trận mưa, tính toán khi chu kỳ tràn ống P = 1 thì cường ñộ mưa là

100 mm/h, ta có:

Q = (0,278 x 0,6 x 0,1 mm/h x 3600 m2)/3600 s = 0,01668 m3/s

Nêú cống thoát nước có bùn cặn lắng ñọng sẽ gây ra úng ngập tức thời.

+ Tải lượng chất ô nhiễm:

Trong nước mưa ñợt ñầu thường chứa lượng lớn các chất bẩn tích luỹ trên bề

mặt như dầu, mỡ, bụi … . Lượng chất bẩn này tích tụ trong một thời gian ñược xác ñịnh theo công thức:

G = Mmax [1 - exp (- kz . T)] F (kg)

Trong ñ ó:

Mmax - Lượng bụi tích luỹ lớn nhất trong khu vực là (Mmax = 220 kg/ha)

kz = Hệ số ñộng học tích luỹ chất bẩn ở khu vực Dự án (kz = 0,3 ng-1)

T - Thời gian tích luỹ chất bẩn (T = 15 ngày)

G = 200 [1 - exp (- 0,3 . 15)] 3 = 600 kg

Như vậy những chất bẩn tích tụ trong khoảng 15 ngày ở khu vực Dự án là 600

kg, lượng chất bẩn này sẽ theo nước mưa chảy tràn qua khu vực dự án gây tác ñộng không nhỏ tới ñời sống thuỷ sinh khu vực Hồ Tây.

102

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

- Tác ñộ ng ñế n môi tr ườ ng n ướ c ng ầ m

c. Các tác ñộ ng c ủ a ch ấ t th ả i r ắ n

Lượng chất thải rắn trong giai ñoạn xây dựng ñối với công trình bao gồm:

+ Phế thải xây dựng bao gồm: ñất ñá từ công tác san nền, làm móng công trình

như gạch, ñá, xi măng, sắt thép và gỗ giấy

+ Theo ước tính chung, mỗi cán bộ công nhân viên làm việc trên công trường

sẽ thải ra từ 0,3 - 0,5 kg rác thải sinh hoạt mỗi ngày. Chất thải sinh hoạt này nhìn chung là những loại dễ phân huỷ (trừ các bao bì, túi nilon) chứa nhiều chất hữu cơ. ðể

tính ñược lượng rác thải sinh hoạt, thông thường xác ñịnh theo biểu thức:

Q = D m

Trong ñ ó:

Q - L ượ ng rác th ả i sinh ho ạ t ( kg/ngày ho ặ c m3/ngày) D - S ố ng ườ i t ạ i th ờ i ñ i ể m chính m - Th ể tích (ho ặ c tr ọ ng l ượ ng) rác (kg/ng ườ i/ngày ho ặ c m3/ng ườ i/ngày) Với số lượng lúc cao ñiểm là 50 công nhân thì lượng rác thải sinh hoạt phát sinh sẽ là 15 – 25 kg/ngày.

d. S ự c ố môi tr ườ ng

Các kho chứa nguyên vật liệu, nhiên liệu (sơn, xăng, dầu DO, dầu FO…) là các

nguồn có khả năng gây cháy nổ.

e. Các tác ñộ ng ñế n kinh t ế xã h ộ i g ồ m:

- Bi ế n ñổ i dân s ố

- S ứ c kho ẻ c ộ ng ñồ ng

3.3. ðÁNH GIÁ TðMT CỦA DỰ ÁN TRONG GIAI ðOẠN VẬN HÀNH

3.3.1. ð ánh giá tác ñộ ng ñế n môi tr ườ ng n ướ c

Nước thải sinh hoạt

Khi dự án hoàn thành, sẽ có 9 biệt thự, dự kiến sẽ cung cấp chỗ ở cho 60 người.

Với ñịnh mức nước cấp nước bình quân 100 l/người/ngày và lượng nước thải bằng 80% lượng nước cấp thì lượng nước thải sinh hoạt của khu dân cư khi ñi vào hoạt ñộng sẽ vào khoảng 4,8 m3/ngày.

Kết quả phân tích cho thấy nước thải sinh hoạt chứa chủ yếu cặn, bã, các chất

rắn lơ lửng, các hợp chất hữu cơ và vi sinh vật. Nếu tính trung bình, hàng ngày mỗi người thải ra 107,5 gam chất rắn lơ lửng và 49,5 gam BOD5 thì lượng chất rắn lơ lửng và BOD5 chứa trong nước thải sinh hoạt của cả khu sẽ là:

103

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng 107,5 g/người/ngày x 60 người x 1000

Chất rắn lơ lửng =

= 1 343 mg/l

4 800 lít/ngày

49,5 g/người/ngày x 60 người x 1000

BOD5

=

=

618 mg/l

4 800 lít/ngày

Các số liệu tính toán trên cho thấy các giá trị cơ bản về chất rắn lơ lửng và BOD5 chứa trong nước thải sinh hoạt của dự án cao hơn tiêu chuẩn cho phép trong cột B của TCVN 5945 - 2005. Do ñó, ñể giảm thiểu mức ô nhiễm thì nước thải sinh hoạ,

nhóm tư vấn MT ñề xuất chủ ñầu tư áp dụng bể tự hoại cải tiến.

Nguyên lý: nước thải ñi qua vách ngăn mỏng sau ñó theo dòng hướng lên,

hiệu quả xử lý BOD, COD, chất lơ lửng cũng cao hơn.

Nước mưa chảy tràn

Theo số liệu khí tượng thuỷ văn, lượng mưa trung bình hàng năm của Hà Nội

vào khoảng 1200 mm. Lượng mưa tập trung chủ yếu vào các tháng từ tháng 5 ñến tháng 10. Trong ñó tháng 8 thường có lượng mưa lớn nhất với 333,8 mm.

Diện tích mặt bằng của Dự án là 3600 m2 nên ta có thể tính ñược lưu lượng nước mưa:

+ Lưu lượng nước mưa tính trung bình theo năm:

Q = 3600 x 1,2 = 4320 m3/năm

Theo thiết kế, nước mưa chảy theo cống rãnh trong khu vực dự án sẽ theo ñường dẫn ñổ thẳng vào hệ thống cống thoát nước thải chung.

Vào mùa mưa, nước mưa chảy tràn có thể cuốn theo các chất hữu cơ và chất rắn lơ lửng. Theo các nhà chuyên môn, giá trị COD của nước mưa chảy tràn nằm trong khoảng 10 – 20 mg/l và hàm lượng chất rắn lơ lửng là 20 – 30 mg/l. Do vậy, nhìn chung, nước mưa chảy tràn có thể ñổ trực tiếp ra hệ thống mương tưới tiêu của khu vực.

Ước tính nồng ñộ các chất ô nhiễm trong nước mưa chảy tràn như sau:

Tổng Nitơ 0,5 - 1,5 mg/l;

COD: 10 – 20 mg/l;

Phospho: 0,004 - 0,03 mg/l; SS: 10 – 20 mg/l.

Tải lượng chất ô nhiễm mà nước mưa chảy tràn qua khu vực dự án ñưa vào hệ

thống thoát nước của thành phố là:

Tổng Nitơ 0,025 - 0,077 kg/ngày; COD: 0,52 - 1,03 kg/ngày;

Photpho: 0,002 - 0,015 kg/ngày;

SS: 0,52 - 1,03 kg/ngày

3.3.2. ð ánh giá tác ñộ ng ñế n môi tr ườ ng không khí

104

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

Ô nhi ễ m giao thông

Ô nhi ễ m do khí th ả i c ủ a h ệ th ố ng ñ i ề u hoà không khí

+ Làm ảnh hưởng xấu tới cảnh quan môi trường ñô thị khi mặt ngoài của công trình

kiến trúc ñược lắp ñặt các dàn nóng (ouside) của máy.

+ Khí thải của dàn nóng máy ñiều hoà sẽ gây ô nhiễm nhiệt.

+ Các loại máy rò rỉ chất tải lạnh (khí gas) gây ô nhiễm khí quyển và tầng ozon.

Tác ñộ ng do ti ế ng ồ n

Tiếng ồn của dòng xe chạy trên ñường tạo ra các phản ứng khác nhau cho con người. Tiếng ồn tại khu thể thao và khu biệt thự có mức ñộ không lớn nên không ảnh hưởng ñến cuộc sống của cư dân.

3.3.3. Các tác ñộng do chất thải rắn gây ra

Theo quy hoạch chung của Hà Nội, ñến sau 2010 mỗi người thải ra khoảng 1kg -

1,2 kg/ngày - ñêm. Như vậy, ước tính lượng rác thải của Dự án trong giai ñoạn hoạt ñộng khoảng từ 60 kg/ngày - ñêm ñến 65 kg/ngày - ñêm.

Lượng rác thải này sẽ ñược Công ty Môi trường ñô thị thu gom, vận chuyển .

3.3.4. Các sự cố có thể xảy ra trong quá trình hoạt ñộng

S ự c ố cháy, n ổ

Ứ ñọ ng ch ấ t th ả i r ắ n

105

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Chương 4

CÁC BIỆN PHÁP GIẢM THIẾU TÁC ðỘNG XẤU,

PHÒNG NGỪA VÀ ỨNG PHÓ SỰ CỐ MÔI TRƯỜNG

4.1. CÁC BIỆN PHÁP GIẢM THIỂU TÁC ðỘNG MÔI TRƯỜNG

4.1.1. Các biện pháp giảm thiểu tác ñộng trong giai ñoạn thi công Các bi ệ n pháp t ổ ng quát g ồ m:

4.1.1.1. Gi ả m thi ể u ách t ắ c giao thông trong giai ñ o ạ n thi công

4.1.1.2. Ki ể m soát và gi ả m thi ể u ô nhi ễ m môi tr ườ ng không khí

a. Gi ả m thi ể u ô nhi ễ m b ụ i

b. Gi ả m thi ể u ô nhi ễ m môi tr ườ ng do các lo ạ i khí th ả i

c. Ki ể m soát và bi ệ n pháp gi ả m thi ể u ô nhi ễ m ti ế ng ồ n

4.1.1.3. Gi ả m thi ể u các ả nh h ưở ng gây ô nhi ễ m môi tr ườ ng n ướ c

Dự án ñảm bảo tuân thủ các ñiều khoản, quy ñịnh có liên quan trong “Quy ñị nh v ề

ñả m b ả o tr ậ t t ự , an toàn và v ệ sinh môi tr ườ ng trong quá trình xây d ự ng các công trình t ạ i Thành ph ố Hà N ộ i” của UBND thành phố Hà Nội; các Tiêu chuẩn, Quy phạm, Chỉ dẫn ñối với hệ thống cấp thoát nước 20 TCN 51-84, 20 TCN 33 - 85; TCVN 5576 - 1991; các Quy chuẩn trong thi công xây dựng, các Quy ñịnh về vệ sinh và bảo vệ nguồn nước…

- ðối với nước mưa và nước thải thi công

- ðối với nước thải sinh hoạt

- Chất thải rắn

4.1.1.4. Các bi ệ n pháp gi ả m thi ể u tác ñộ ng ñế n môi tr ườ ng ñấ t

4.1.1.5. Gi ả m thi ể u các tác ñộ ng do tai h ạ n giao thông và lao ñộ ng

4.1.2. Khống chế các tác ñộng ñến môi trường trong giai ñoạn vận hành Bảng 4.1. Các biện pháp giảm thiểu tác ñộng môi trường Dự án sẽ áp dụng

TT

Nguồn gây tác ñộng

Biện pháp giảm thiểu ñang áp dụng

1

Nước thải sinh hoạt

Sử dụng hố xí tự hoại ñể xử lý nước thải sinh hoạt.

2

- Phân loại tại nguồn;

Chất thải rắn

- Thuê Công ty môi trường ñô thị thu gom và vận

chuyển chất thải ñến nơi xử lý.

3

- ðiều hoà không khí kết hợp thông gió tự nhiên.

Khí thải

- Trồng cây xanh

4

- Trang bị bình cứu hoả, chuông báo cháy, bể nước

Sự cố

chữa cháy;

- Tập huấn chữa cháy ñịnh kỳ.

106

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

4.1.2.1. Kh ố ng ch ế và gi ả m thi ể u ô nhi ễ m do ch ấ t th ả i r ắ n

4.1.2.2. Kh ố ng ch ế và gi ả m thi ể u ô nhi ễ m n ướ c

ðối với nước thải sinh hoạt

M ộ t s ố bi ệ n pháp sau ñ ây s ẽ ñượ c th ự c hi ệ n Dự án sẽ tiến hành xây dựng hệ thống xử lý nước thải tại các biệt thự theo sơ ñồ

sau:

Bể tự hoại

ðư

ờng

Cống k

Cống ngoài

hu

ống thu

nhà

vực

Hố ga

ngăn hơi

Hình 4.1. S ơ ñồ x ử lý n ướ c th ả i d ự ki ế n xây d ự ng c ủ a d ự án ðối với nước mưa

Sơ ñồ thoát nước ñược chỉ ra trong tổng mặt bằng cấp, thoát nước.

4.1.2.3. Kh ố ng ch ế và gi ả m thi ể u ô nhi ễ m không khí và ti ế ng ồ n.

4.2. BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA, ỨNG PHÓ SỰ CỐ MÔI TRƯỜNG

4.2.1. Yêu c ầ u chung

Vấn ñề phòng cháy chữa cháy theo các tiêu chuẩn sau:

- TCVN 3254 - 89: An toàn cháy;

- Một số Tiêu chuẩn hướng dẫn phòng chống sét;

- Lắp ñặt thiết bị báo cháy, chữa cháy theo ñúng các Tiêu chuẩn quy phạm (TCVN

2622- 88) tại khu vực có nguy cơ cháy nổ;

- Lắp ñặt thiết bị an toàn cho ñường dây tải ñiện và thiết bị tiêu thụ (aptomát bảo vệ

ngắn mạch và ngắn mạch chạm ñất…);

- Lắp hệ thống chống sét cho nhà cao tầng theo tiêu chuẩn 20 TCN 46 - 84.

4.2.2. Trang thi ế t b ị và ph ươ ng án phòng ch ố ng

a. ðố i v ớ i cháy n ổ

Theo tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 3890 - 1984, TCVN 9101 - 1996, TCVN 6379 -

1998 tại các khu vực có nguy cơ cháy nổ;

- Tại các khu vực dễ cháy, lắp ñặt hệ thống báo cháy gồm các ñèn báo hiệu, chuông báo theo ñúng tiêu chuẩn quy phạm ( TCVN 2622 - 1995), hệ thống thông tin, báo ñộng;

- Lắp ñặt thiết bị an toàn lao ñộng cho ñường dây tải ñiện và thiết bị tiêu thụ ñiện (aptomat bảo vệ ngắn mạch chạm ñất…) theo TCVN 4756 – 1989;

- Lắp ñặt hệ thống cảm ứng có ñầu cảm biến ñể báo ñộng khi có những sự cố bất

thường xảy ra.

107

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng b. Thi ế t k ế ch ố ng sét công trình và h ệ th ố ng ti ế p ñị a

- Lắp ñặt hệ thống dây chống sét bao gồm dây dẫn ñiện, tiếp ñịa và cột thu lôi theo ñúng Tiêu chuẩn quy phạm 20 TCM 46 - 1984 tại các công trình xây dựng;

- Trên công trình bố trí các kim thu sét bằng thép mạ kẽm. Kim thu sét hàn vào các ñỉnh vì kèo hoặc ñặt trên mái, có biện pháp chống dột, các dây thu bằng thép. ðể ñảm bảo thẩm mỹ công trình và tính an toàn cao cũng như ñảm bảo phạm vị bảo vệ lớn, công trình chống sét ñánh thẳng bằng tia tiền ñạo theo công nghệ PULSAR.

Hệ thống chống sét:

- Trong công trình sử dụng hệ thống chống sét tia tiền ñạo công nghệ mới Stormaster - ESE - 50, bán kính bảo vệ R = 95 m;

- Tất cả các liên kết trong hệ thống chống phải ñược thực hiện bằng hàn ñiện;

- Hệ thống tiếp ñịa dùng kết hợp dây - cọc tiếp ñịa. Dây tiếp ñịa ñược chôn ngập

sâu 0,8 m lấp bằng ñất mịn ñầm kỹ. Cọc tiếp ñịa ñược ñóng ngập sâu 0,8 m ðiện trở tiếp ñịa ñảm bảo ñiều kiện RTðCS ≤ 10 Ω.Tất cả các liên kết trong hệ thống chống sét phải ñược thực hiện bằng hàn ñiện.

c. Hoá ch ấ t s ử d ụ ng

Hi ệ u qu ả c ủ a các bi ệ n pháp áp d ụ ng ðảm bảo ñạt TCVN phòng chống sự cố trong quá trình hoạt ñộng.

4.2.3. Các gi ả i pháp phòng ch ố ng s ự c ố môi tr ườ ng

Chương 5

CAM KẾT THỰC HIỆN BIỆN PHÁP BẢO VỆ

MÔI TRƯỜNG CỦA CỦA DỰ ÁN

( theo quy ñịnh Nghị ñịnh 80 và chỉ thị 08) Chương 6

CÁC CÔNG TRÌNH XỬ LÝ MÔI TRƯỜNG,

CHƯƠNG TRÌNH QUẢN LÝ VÀ GIÁM SÁT MÔI TRƯỜNG

6.1. DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH XLMT CHỦ YẾU Ớ GIAI ðOẠN VẬN HÀNH

6.1.1. Hệ thống cấp nước

Nước sinh hoạt ñược lấy từ ñường ống cấp nước phân phối dự kiến xây dựng dọc

ñường quy hoạch ở phía nam khu ñất, trong quá trình triển khai Dự án Chủ ñầu tư sẽ thoả

thoả thuận với Công ty kinh doanh nước sạch Hà Nội ñể xin ñiểm ñấu nước.

Mạng lưới cấp nước ñược thiết kế từ mạng ngoài ñến các tuyến ống nhánh dịch vụ

chạy dọc lô ñất ñảm bảo cung cấp nước vào các bể chứa của các hộ dân. Nước ñược cấp 108

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng ñến từng căn hộ qua van khoá và ñồng hồ ño nước. Mỗi nhà có một hệ thống cấp nước riêng biệt. ðộ sâu chôn ống trung bình 0,4 m.

Vật liệu sử dụng cho mạng dịch vụ cấp nước: ống, phụ kiện là nhựa HDPE.

S ơ ñồ h ệ th ố ng c ấ p n ướ c sinh ho ạ t: Nguồn nước

Bể chứa

Máy bơm sinh họat

Ống vận

chuyển

Tiêu thụ

Ống dẫn phân phối

Bể nước mái

H ệ th ố ng c ấ p n ướ c trong nhà

Hệ thống cấp nước ñược lấy từ mạng ngoài qua van khoá và ñồng hồ ño nước cấp

vào bể nước ngầm của từng căn hộ.

6.1.2. Hệ thống thoát nước

Thoát nước cho dự án dùng giải pháp thiết kế riêng. Nước mưa trong khu vực dự án

ñược thu vào các ga thu nước mưa trực tiếp trên ñường và chảy vào cống φ400 – φ800

bằng bê tông cốt thép, sau ñó chảy về hệ thống thoát nước của Thành phố.

Khoảng cách giữa các ga thu từ 35 m – 40 m, ñộ dốc cống tối thiểu imin = 1/D (D -

ñường kính ống). Nước mưa sau ñó chảy về hệ thống thoát nước mưa theo Quy hoạch của thành phố.

H ệ th ố ng thoát n ướ c m ư a bao g ồ m:

+ Nước mưa trên mái: thiết kế hệ thống ống ñứng thu nước mưa trên mái;

+ Bên ngoài nhà: thiết kế mạng lưới thu gom toàn bộ nước mưa từ các toà nhà vào

các rãnh hở, hố ga;

+ Hố ga nước mưa cấu tạo ñáy lắng cát, nắp ga ñiển hình.

- Thoát nước thải sinh hoạt: Nước thải sinh hoạt từ các căn hộ sau khi ñược xử lý qua bể phốt ñổ vào ga cống và tuyến cống φ300 ñổ vào hệ thống thoát nước thải của thành phố rồi tự chảy về trạm và ñược bơm về trạm xử lý nước thải chung của Thành phố.

+ Hệ thống thoát phân, tiểu ñược thu vào ống nhựa φ100 ñổ và bể xí ñặt trong nhà

kết hợp với móng nhà.

+ Hệ thống thoát nước rửa, tắm giặt ñược thu vào ống nhựa φ90, φ76 xả ra ga cống

và cống φ300.

Các tầng ñều ñặt ống kiểm tra cao cách mặt sàn 1,0 m và ống thông tắc.

Thông hơi cho hệ thống thoát nước

Nhiệm vụ của hệ thống thông hơi trong công trình là ổn ñịnh và cân bằng áp suất

trong mạng thoát nước bằng áp suất khí quyển, ngăn không cho mùi hôi thối, khí ñộc vào 109

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng nhà. ống thông hơi có ñường kính bé nhất φ60 mm ñặt cách tầng áp mái tối thiểu 0,7 m. Bố

trí ống thông hơi kết hợp với ống ñứng thoát phân, thoát sàn.

Ống thông hơi vươn lên mái theo ống ñứng φ90 mm, φ76 mm.

Các giải pháp xây dựng hệ thống cấp thoát nước.

- Vật liệu ống cấp nước dùng ống thép nhựa có ñường kính từ φ32 mm.

- Ống cấp nước ngoài nhà, ñộ sâu ñặt ống trung bình từ 0,3 ñến 0,5 m (tính ñến ñỉnh ống). Sau ñó lấp bằng cát thô.

- Ống nhựa PVC thoát nước thải và nước mưa ngoài nhà ñược chôn sâu từ 05 m

ñến 0,7 m và lấp ống bằng cát khô.

- Khi nối ống và các linh kiện van, tê, cút phải dùng sợi gai tẩm sơn ñặc hoặc băng keo.

- Tất cả các ñường ống phải ñược thử thuỷ lực trước khi lấp và trát.

6.1.3. Hệ thống xử lý nước thải

Nước thải sinh hoạt của công trình ñược thu và xử lý tại bể tự hoại và ga cống trước khi ñưa ra hệ thống thoát nước chung của thành phố, ñảm bảo tiêu chuẩn vệ sinh môi trường thành phố quy ñịnh TCVN 6772 - 2000.

Các bể tự hoại, thiết kế theo mô - ñun.

Dung tích bể tự hoại ñược xác ñịnh theo công thức:

W = Wn + Wc

Trong ñó:

Wn: thể tích nước của bể. Wn = 056 x 0.7 = 0.4m3.

Wc: thể tích cặn của bể. Wc =[A.T.(100-W1).B.C]. N/[100 - W2). 100]

Với:

A: lượng cặn trung bình của một người thải ra trong 1 ngày;

T: thời gian giữa 2 lần lấy cặn (ngày);

W1, W2: ñộ ẩm của cặn tươi vào bể và của cặn khi lên men;

B: Hệ số kể ñến việc giảm thể tích cặn khi lên men;

C: hệ số kể ñến việc ñể lại một phần cặn ñã lên men khi hút cặn ñể giữ lại vi sinh vật giúp cho quá trình lên men cặn ñựơc nhanh chóng, dễ dàng;

N: số người.

Với Dự án này ta có:

Wc = [ 0,5 x365 x ( 100-95) x 0,7 x1,2] x5/[(100 - 90) x 100] = 0,38m3.

Như vậy: W = Wn + Wc = 0,4 + 0,38 = 0,78m3.

Suy ra ñối với các toà nhà kiểu nhà vườn, mỗi căn hộ xây dựng ñộc lập nên xây dựng mỗi bể có dung tích 1,5m3.

110

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng 6.1.4. Hệ thống xử lý ô nhiễm khí

Các giải pháp về chống ồn, ñiều hoà không khí, chủ yéu là các giải pháp thiết kế, trồng cây xanh.

Hệ thống thông gió

Hệ thống qụat thông gió khu vệ sinh: với thể tích khu vệ sinh khoảng 15 m3 (diện

tích 5 m2, chiều cao trần là 2,7 m) tính cho 10 lần thay ñổi khí/giờ. Công suất quạt hút gió là 150 m3/h. Quạt trực tiếp và thổi vào hộp kỹ thuật khu vệ sinh, sau ñó ñẩy lên mái công trình. Khi quạt không làm việc thì cánh van một chiều ñi theo quạt sẽ tự ñộng sập xuống ñể ngăn mùi từ hộp kỹ thuật xâm thực vào căn hộ.

Hệ thống ñiều hoà: dự kiến mỗi căn hộ có tối ña 3 máy ñiều hoà.

6.2. CHƯƠNG TRÌNH QUẢN LÝ VÀ GIÁM SÁT MÔI TRƯỜNG

6.2.1. Chương trình quản lý môi trường

Theo luật bảo vệ môi trường, trong các giai ñoạn trước khi xây dựng và vận hành

thì Chủ ñầu tư cùng với các ðơn vị trúng thầu xây dựng và vận hành sẽ phải thực hiện kế

hoạch quản lý môi trường (KHQLMT).

Kế hoạch quản lý môi trường là rất cần thiết ñể giám sát các chỉ tiêu và có thể dự

báo ñược các biến ñổi về môi trường ñồng thời xây dựng ñược các biện pháp giảm thiểu trước khi có những biến ñổi môi trường xảy ra.

Mục tiêu của KHQLMT cho Dự án là cung cấp các hướng dẫn ñể dự án ñảm bảo về

mặt môi trường. KHQLMT bao gồm chương trình giảm thiểu các tác ñộng ñến môi trường, chương trình tuân thủ các biện pháp giảm thiểu môi trường ñối với chủ ñầu tư, các yêu cầu về báo cáo, cơ cấu tổ chức thực hiện KHQLMT và kế hoạch ứng cứu khẩn cấp các sự cố

có thể xảy ra trong từng giai ñoạn của Dự án.

6.2.1.1. Qu ả n lý môi tr ườ ng giai ñ o ạ n xây d ự ng

Trong quá trình xây dựng sẽ thuê chuyên gia giám sát việc xây dựng và các chuyên

gia này sẽ quản lý thường xuyên trong giai ñoạn thi công. Giám ñốc Hợp ñồng xây dựng ghi lại các tác ñộng môi trường ñược xác ñịnh trong báo cáo này.

Trong hợp ñồng xây dựng sẽ có các ñòi hỏi:

- Kiểm tra ban ñầu trong suốt giai ñoạn ñầu ñể ñảm bảo rằng nhà thầu ñược chọn có kinh nghiệm, biện pháp quản lý thực tế nhất về lĩnh vực môi trường;

- Trong suốt quá trình xây dựng nhà thầu cần quản lý:

+ Lựa chọn và ñiều chỉnh vị trí chứa vật liệu;

+ Kiểm soát giao thông va tiếng ồn.

+ Quản lý chất thải rắn và nước thải;

+ Bảo vệ khu vực xung quanh ñề phòng hư hại không cần thiết;

111

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

+ Kiểm soát các thiết bị an toàn và bảo hộ lao ñộng của công nhân;

+ Lựa chọn giải pháp thi công tối ưu, hạn chế ách tắc giao thông.

Dự án ñã có những biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường như:

- Tổ chức các lớp tập huấn ñịnh kỳ cho mọi ñối tượng thực hiện dự án về các vấn

ñề: an toàn, vệ sinh lao ñộng, luật bảo vệ môi trường và có những biện pháp ñộng viên và kiểm tra việc thực hiện;

- Giáo dục cho mọi cán bộ công nhân viên có ý thức bảo vệ môi trường lao ñộng,

môi trường sinh thái trước hết vì sức khoẻ của chính bản thân mình, coi môi trường là tài sản cần ñược bảo vệ.

6.2.1.2. Qu ả n lý môi tr ườ ng giai ñ o ạ n v ậ n hành

- Quản lý hiệu quả hệ thống thoát và xử lý nước thải, hệ thống thu gom chất thải

rắn;

- Kiểm tra, giám sát thường xuyên các hệ thống thoát nước;

- Kiểm tra ñịnh kỳ các thiết bị phòng cháy, các thùng rác ñặt tại các vị trí thu gom.

6.2.2. Chương trình giám sát môi trường

ðể ñảm bảo các hoạt ñộng của Dự án ñầu tư xây dựng khu nhà ở diễn ra bình thường, ñồng thời kiểm soát, khống chế các tác ñộng tiêu cực ñến môi trường xung quanh, Ban quản lý Dự án sẽ có các cán bộ chuyên trách về môi trường và thực hiện chương trình giám sát chất lượng môi trường trên cơ sở hợp tác với các cơ quan quản lý, cơ quan chức năng về bảo vệ môi trường. Hiện trạng môi trường sẽ ñược ñánh giá trong mỗi giai ñoạn, riêng trong giai ñoạn cuối cùng sau khi dự án ñã ñược ñưa vào sử dụng, vận hành thì tình trạng môi trường sẽ ñược theo dõi thường xuyên, các số liệu ñánh giá ñược lưu trữ hệ

thống. Các ñối tượng quan trắc, giám sát là chất lượng môi trường không khí, chất lượng môi trường nước.

6.2.2.1. Giám sát ch ấ t th ả i

a. Giám sát n ướ c th ả i

Bố trí quan trắc thường xuyên chất lượng nước thải ñầu ra ñảm bảo phải ñạt tiêu

chuẩn TCVN 5945 - 2005, loại B.

- ðối tượng kiểm tra:

+ Nước thải sinh họat;

+ Các hệ thống thoát nước sinh hoạt, thoát nước mưa và hệ thống cấp nước;

- Nội dung kiểm tra:

+ ðo kiểm tra chất lượng nước thải sinh hoạt:

Vị trí kiếm tra nước ra sau các bể tự hoại;

Các thông số ñánh giá: pH, SS, BOD, COD, NTS, N-NH3, PTS, Coliform.

112

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

+ Kiểm tra khả năng thoát nước và tình trạng chất lượng của các hệ thống thoát nước. Kiểm tra chế ñộ vận hành, quản lý, kỹ thuật, chất lượng của nước thải. Tần suất kiểm tra là 6 tháng/lần cho năm ñầu tiên và mỗi năm một lần cho các năm tiếp theo.

b. Giám sát khí th ả i

Như ñã trình bày trong phần ñánh giá tác ñộng ñến môi trường của Dự án là các

hoạt ñộng khi xây dựng Dự án, ñưa Dự án vào vận hành có các ảnh hưởng ñến môi trường không khí và mỗi giai ñoạn có một ñặc trưng khác nhau. Vì vậy giám sát chất lượng không khí tại những khu vực thực hiện Dự án là cần thiết. Quan trắc chất lượng môi trường không khí của Dự án ñược tiến hành tại khu vực thực hiện của Dự án và khu vực dân cư

lân cận.

Mục tiêu của giám sát chất lượng không khí

Mục tiêu của công tác giám sát chất lượng không khí tóm tắt như sau:

- Quan trắc nồng ñộ các chất ô nhiễm không khí bên trong khu vực dự án;

- Quan trắc nồng ñộ các chất ô nhiễm không khí bên ngoài khu vực dự án;

- Nhận biết sớm sự gia tăng lượng thải các chất ô nhiễm không khí từ các nguồn

thải ñể có những biện pháp giảm thiểu.

Vị trí các ñiểm quan trắc chất lượng không khí Quan trắc chất lượng không khí ñược tiến hành ñối với tất cả các nguồn thải khí trong khu vực nghiên cứu và không khí khu vực xung quanh cũng như khu vực dân cư.

Quan trắc chất lượng không khí ñược chia thành hai loại: giám sát nguồn thải và quan trắc chất lượng không khí khu vực xung quanh. Việc giám sát ñược tiến hành trong cả hai giai ñoạn: xây dựng và vận hành Dự án.

Vị trí quan trắc chất lượng không khí khu vực dự án: ba ñiểm (hai ñiểm tại khu vực thi công, một ñiểm tại khu vực dân cư gần nhất).

- Thông số giám sát:

+ Bụi lơ lửng;

+ Tiếng ồn;

+ Khí SO2, CO, NO2 …

- Thiết bị thu mẫu: thiết bị tiêu chuẩn

- Tần suất thực hiện: 6 tháng/1lần (trong giai ñoạn thi công) và 1 năm/lần (sau khi Dự án ñi vào sử dụng);

- Tiêu chuẩn so sánh: tiêu chuẩn chất lượng MT Việt Nam (TCVN 5937 – 2005).

c. Giám sát môi tr ườ ng n ướ c

Giám sát chất lượng nước mặt

113

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Việc giám sát chất lượng nước ở khu vực dự án sẽ ñược tiến hành cả trong giai ñoạn thi công xây dựng và trong giai ñoạn vận hành Dự án.

ðể ñảm bảo các hoạt ñộng của Dự án diễn ra bình thường, ñồng thời khống chế các

tác ñộng tiêu cực ñến môi trường xung quanh, cần có chương trình giám sát môi trường bao gồm kiểm tra, giám sát chất lượng nguồn nước.

Mục tiêu chính của hệ thống giám sát chất lượng nước cho khu vực này là giám sát

ảnh hưởng của quá trình thi công ñến sự biến ñổi chất, lượng của hệ thống nước mặt, nước ngầm khu vực.

Vị trí quan trắc chất lượng nước: nước thải của khu dân cư trước khi chảy vào hệ

thống thoát nước chung của thành phố.

Tần suất quan trắc: 2 lần/năm.

Thông số giám sát: pH, COD, BOD, SS, Tổng P, Coliform.

Tiêu chuẩn so sánh: áp dụng Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN).

d. Giám sát khác

Giai ñoạn thi công dự án

+ Kiểm tra khám sức khoẻ ñịnh kỳ: ngoài khám sức khoẻ khi tuyển cán bộ, công

nhân tham gia Dự án, ban quản lý dự án sẽ tiến hành khám sức khoẻ ñịnh kỳ 1 lần/năm trong suốt thời gian thực hiện Dự án. Những công nhân khi làm việc phải tiếp xúc thường xuyên với các yếu tố ñộc hại sẽ ñược khám ñịnh kỳ 2 lần /năm. Công ty có chế ñộ bồi dưỡng thích hợp cho những công nhân làm việc ở những nơi ñộc hại, bồi dưỡng ca ñêm …

+ Kiểm tra việc trồng cây xanh và thảm cỏ;

+ Kiểm tra việc thực hiện các biện pháp ñảm bảo an toàn, vệ sinh lao ñộng.

Giai ñoạn Dự án ñi vào vận hành

+ Giám sát việc thu gom và vận chuyển rác thải;

+ Giám sát việc vệ sinh môi trường khu vực công cộng;

+ Kiểm tra sự tồn tại và khả năng thoát nước của các tuyến thoát nước sinh hoạt,

nứa mưa. Xác ñịnh các yếu tố gây cản trở ñến khả năng thoát nước và làm gia tăng nồng ñộ chất bẩn trong các loại nước thải;

+ Kiểm tra ñiều kiện vệ sinh tại các khu lán trại, mức ñộ tiện nghi của các khu vệ

sinh công cộng, công trình bể tự hoại. Xác ñịnh các yếu tố làm giảm ñiều kiện vệ sinh tại các khu vực của Dự án.

Tần suất: 2 lần/năm (ñối với năm ñầu tiên) và 1 lần/năm (ñối với các năm tiếp theo).

114

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Chương 7

DỰ TOÁN KINH PHÍ CHO CÁC CÔNG TRÌNH MÔI TRƯỜNG

7.1. DỰ TOÁN KINH PHÍ CHO CÁC CÔNG TRÌNH XỬ LÝ MÔI TRƯỜNG

- Xây dựng mạng lưới thoát nước ngoài nhà ước tính 300 000 000 ñồng.

- Hệ thống xử lý nước thải: do Dự án chỉ tiến hành xây phần thô và nội dung chính của Dự án là xây dựng các nhà ở ñể bán nên kinh phí xử lý nước thải sinh hoạt sẽ do các hộ gia ñình tự thanh toán.

- Trồng cây xanh: 30 000 000 ñồng.

- Thu gom các chất thải rắn: các hộ gia ñình sẽ tới ở ký hợp ñồng với Công ty môi trường ñô thị ñể thu gom rác sinh hoạt hàng ngày với mức tiêu thụ hiện nay là 4 000

ñồng/người/tháng. Với số dân khoảng 60 người, số tiền chi trả cho việc thu gom chất thải rắn hàng năm sẽ khoảng 2 400 000 ñồng, khoản chi phí này do các hộ gia ñình trả.

7.2. DỰ TOÁN CHO CÔNG TÁC GIÁM SÁT MÔI TRƯỜNG

Dự kiến kinh phí giám sát môi trường: 14 triệu ñồng/năm.

Trong ñó:

Thành phần giám sát

Kinh phí ( ñồng/năm)

Chất lượng không khí

6 000 000

Chất lượng nước

8 000 000

Tổng cộng

14 000 000

115

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Chương 8

THAM VẤN Ý KIẾN CỘNG ðỒNG

Dự án ñầu tư xây dựng "Tổ hợp công trình phục vụ nhu cầu của quận Tây Hồ và

nhà ở thấp tầng" tại khu ñất thuộc khối 74 Ngõ 282 ñường Lạc Long Quân, phường Bưởi, quận Tây Hồ ñã ñược UBND Thành phố Hà Nội ñồng ý cho phép Tổng công ty ñầu tư

phát triển hạ tầng ñô thị lập Dự án ñầu tư xây dựng tại văn bản số 2361/UBND - XDðT

ngày 07/05/2007; UBND quận Tây Hồ tại văn bản 547 UB - VT cũng ñã ñồng ý tổng Quy hoạch mặt bằng của Dự án chuyển ñổi chức năng khu ñất thuộc khối 74 Ngõ 282 ñường Lạc Long Quân - Phường Bưởi - Quận Tây Hồ ngày 25/05/2006. ðảng uỷ, Hội ñồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân, Mặt trận tổ quốc phường Bưởi ñã thống nhất với diễn giải diện tích khu ñất và phương án quy hoạch tổng mặt bằng tỷ lệ 1/500 do Tổng công ty ñầu tư phát triển hạ tầng ñô thị ñề xuất. Ngoài khu nhà thấp tầng lô 1 có tổng diện tích 2600,7 m2 phường Bưởi kiến nghị lô 2 có diện tích 1009,4 m2 làm sân sinh hoạt cộng ñồng của phường (khuôn viên riêng).

Khi xây dựng báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường của Dự án, chúng tôi ñã ñến

UBND, Mặt trận tổ quốc phường xin ý kiến. UBND phường Bưởi ñã ñồng ý cho triển khai nhanh Dự án và yêu cầu phải ñảm bảo môi trường cho khu vực, không làm ô nhiễm nước Hồ Tây (có văn bản kèm theo).

Dự án không có yếu tố di dân, khu vực phía nam là khu tập thể của ðịa chất, khu

phía tây và tây bắc là của Quân ñội, Công ty vận tải & XNK của Bộ Giao thông vận tải và Công ty Lũng Lô - Bộ Quốc phòng. Chỉ giới ñã ñược xác ñịnh rõ, hiện khu ñất không có tranh chấp, do ñó chúng tôi chỉ lấy các ý kiến của UBND và MTTQ phường Bưởi ñể làm căn cứ ñánh giá.

Chương 9

CHỈ DẪN NGUỒN CUNG CẤP SỐ LIỆU, DỮ LIỆU

VÀ PHƯƠNG PHÁP ðÁNH GIÁ

9.1. NGUỒN CUNG CẤP SỐ LIỆU, DỮ LIỆU

1. Luật Bảo vệ môi trường Việt Nam sửa ñổi ñược Quốc hội nước CHXHCN Việt

Nam thông qua ngày 29/11/2005 của Chủ tịch nước ký ban hành ngày 12/12/2005;

2. Nghị ñịnh số 80/2006/Nð - CP ngày 09/08/2006 của Chính phủ về Quy ñịnh chi

tiết và hướng dẫn thi hành một số ñiều của Luật Bảo vệ môi trường 2005;

116

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng 3. Thông tư số 08/2006/TT - MTNMT ngày 08/09/2006 của Bộ Tài nguyên Môi trường hướng dẫn về ñánh giá môi trường chiến lược, ñánh giá tác ñộng môi trường và cam kết bảo vệ môi trường;

4. Hệ thống tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2000, 2001, 2005;

5. Quy chuẩn xây dựng Việt Nam do Bộ Xây dựng ban hành năm 1996, có hiệu lực

từ ngày 01/01/1997;

6. Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường (Việt Nam), Tiêu chuẩn môi trường, Nhà xuất bản Khoa học kỹ thuật, Hà Nội 2005;

7. ðánh giá tác ñộng môi trường (ðTM). Phương pháp luận và kinh nghiệm thực

tiễn. Nhà xuất bản Khoa học kỹ thuật, Hà Nội 1994;

8. Lê Trình. ðánh giá tác ñộng môi trường, phương pháp và ứng dụng. Nhà xuất

bản Khoa học kỹ thuật, Hà Nội 2000;

9. Thoát và xử lý nước thải - Tập I, II. Nhà xuất bản Khoa học kỹ thuật, Hà Nội

2002;

10. Sổ tay xử lý nước (tập 1). Nhà xuất bản Xây dựng, Hà Nội 1999;

11. ðánh giá nguồn ô nhiễm ñất, nước, không khí. Hướng dẫn ñánh giá nhanh nguồn gây ô nhiễm và các giải pháp xử lý ( tiếng Anh) do Economoponlos biên soạn. Tổ

chức y tế thế giới WHO xuất bản, Geneva, 1993;

12. Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án;

13. Niên giám thống kê Hà Nội 2006, Phòng thống kê Hà Nội lập năm 2006;

14. Báo cáo hiện trạng môi trường Hà Nội năm 2005;

15. Phạm Ngọc ðăng. Ô nhiễm môi trường không khí ñô thị và khu công nghiệp.

Nhà xuất bản Khoa học Kỹ thuật, Hà Nội 1992;

16. - Trần Hiếu Nhuệ, Trần ðức Hạ, ðỗ Hải, Ưng Quốc Dũng. Cấp thoát nước -

NXB Khoa học Kỹ thuật, Hà Nội 1996;

17. Hồ sơ thiết kế dự án "Tổ hợp công trình công cộng phục vụ nhu cầu của quận Tây Hồ và nhà ở thấp tầng" tại khối 74 ngõ 282 ñường Lạc Long Quân, phường Bưởi, quận Tây Hồ.

9.2. PHƯƠNG PHÁP ÁP DỤNG TRONG QUÁ TRÌNH ðTM

Việc ñánh giá tác ñộng môi trường ñược thực hiện theo hướng dẫn ñánh giá tác ñộng môi trường của Việt Nam và dựa trên các phương pháp sau:

9.2.1. Phương pháp tổng hợp thông tin, tài liệu, số liệu Báo cáo ðTM ñã áp dụng các phương pháp: tổng hợp và phân tích thông tin, tài liệu, số liệu nhằm xác ñịnh, ñánh giá ñiều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội ở khu vực thực 117

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng hiện Dự án thông qua các nguồn khác nhau: Niên giám thống kê, Báo cáo tình hình kinh tế

- xã hội và hiện trạng môi trường Hà Nội, các công trình nghiên cứu có liên quan khác.

9.2.2. Phương pháp khảo sát thực ñịa

Phương pháp này ñược tiến hành trong tháng 1 năm 2007 tại khu vực thực hiện Dự

án. Nội dung công tác khảo sát bao gồm:

- Khảo sát ñiều kiện ñịa lý tự nhiên, kinh tế - xã hội, hiện trạng cơ sở hạ tầng, hiện trạng môi trường khu vực Dự án;

- Thu thập, tổng hợp các tài liệu liên quan;

- ðánh giá các thông tin, số liệu sau khi ñiều tra, khảo sát;

- Khảo sát thực ñịa và tiến hành ño ñạc ngay tại thực ñịa một số chỉ tiêu môi trường: nhiệt ñộ, hàm lượng bụi, ñộ ồn …

- Lấy một số mẫu, nước và khí ñể ñưa về phân tích trong phòng thí nghiệm:

+ Môi trường khí: khảo sát ño lường nồng ñộ các chất ô nhiễm môi trường không

khí là bụi lơ lửng (SPM), SO2, NO2, CO, … vi khí hậu ở các vị trí ñặc trưng .

+ Tiếng ồn: ño mức ồn trung bình tại các ñiểm khảo sát trong khu vực thực Dự án;

+ Môi trường nước: khảo sát ño ñạc hiện trạng chất lượng môi trường nước mặt tại

khu vực thực hiện Dự án. Các chỉ tiêu phân tích bao gồm: ñộ pH, ñộ ñục, chất rắn lơ lửng, DO, COD, BOD5, tổng N, NH4, tổng P, Nitrít, chì, Asen, Cadimi, ñộ ñục, Coliform. Khảo sát ño ñạc hiện trạng chất lượng môi trường nước ngầm tại khu vực thực hiện Dự án. Các chỉ tiêu phân tích bao gồm: ñộ pH, ñộ ñục, chất rắn lơ lửng, COD, BOD

+

5, tổng N, NH4 ,

NO -

3-

3 , tổng P, PO4 , Cl-, coliform và các kim loại Pb, As và Cadimi.

- Số liệu khí tượng: các số liệu về ñiều kiện khí tượng thuỷ văn của khu vực dự án.

- Hiện trạng kinh tế - xã hội: ñiều tra hiện trạng kinh tế - xã hội phường Bưởi thông qua các số liệu thống kê do UBND phường cung cấp.

9.2.3. Phương pháp phân tích trong phòng thí nghiệm

ðối với việc phân tích môi trường không khí, chúng tôi hợp ñồng với Trung tâm quan trắc và phân tích tài nguyên môi trường Hà Nội thực hiện.

Phương pháp phân tích dựa theo Tiêu chuẩn so sánh dựa theo tiêu chuẩn quốc gia

TCVN. Trên cơ sở ñó ñánh giá hiện trạng môi trường khu vực Dự án.

Phương pháp ño vi khí hậu, tiếng ồn

- ðo vi khí hậu bằng máy Model 37000 - 50 do hãng Cole - Parmer của Mỹ;

- ðo vận tốc gió bằng phong tốc kế ñiện tử TSI của Mỹ.

Phương pháp ño các thông số chất lượng môi trường không khí Các thông s ố quan tr ắ c

+ Các thông số khí tượng;

118

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

+ Bụi lơ lửng (SPM) và các chất khí ñộc hại CO, SO2 và NO2;

Ph ươ ng pháp quan tr ắ c

Cách lấy mẫu theo Tiêu chuẩn môi trường Việt Nam TCVN 2005 (bụi theo TCVN

5067 - 1995, SO2 theo TCVN 5971 - 2005, CO theo TCVN 5972 – 2005.

Bảng 9.1. Các phương pháp phân tích khí

Ch ỉ tiêu phân tích

Ph ươ ng pháp phân tích

Khí CO

Phương pháp dùng thuốc thử Folinciocalteur

Khí SO2

Phương pháp TCM/Pararosanilin

Khí NO2

Phương pháp Griess/llosways

Bụi SPM

Phương pháp cân khối lượng theo TCVN 5067 - 1995

Phương pháp phân tích chất lượng nước

Các chỉ tiêu ñánh giá chất lượng môi trường nước và phương pháp phân tích ñược

trình bày trong Bảng 9.2.

Bảng 9.2. Chỉ tiêu và phương pháp phân tích chất lượng nước

TT Thông s ố /Ch ỉ

Ph ươ ng pháp phân tích

tiêu

Ch ỉ tiêu v ậ t lý

1

pH

ðo bằng máy theo TCVN 4559 - 1998; TCVN 6492 - 1999

Phương pháp ño ñiện thế pH APHA 4500 - H + B

2

SS

Phương pháp khối lượng sau khi lọc, sấy mẫu ở nhiệt ñộ 1050C ñến

khối lượng không ñổi theo TCVN 4560 - 1988

APHA - 2540D (phương pháp xác ñịnh tổng chất rắn lơ lửng sấy khô

ở 103 ÷1050C, trang 2 - 56 ÷2-57)

3

DO

Máy ño DO, Phương pháp Winkler theo TCVN 5499 - 1995

4

COD

Phương pháp oxy hóa bằng K2Cr2O7 trong môi trường axit theo

TCVN 6491 - 1999

APHA - 5220B ( Phương pháp hồi lưu mở, trang 5-15÷5-16)

APHA - 5220D (Phương pháp chưng cất hồi lưu ñóng, trắc quang

trang 5-15÷5-16

5

BOD5

Phơng pháp cấy và pha loãng theo TCVN 6001 - 1995

APHA – 5210B ( Xác ñịnh BOD 5 ngày, trang 5-3÷5-6

6

NTS

Phương pháp trắc quang Nessler theo TCVN 4563 - 1988 hay TCVN

6179 – 1996

7

NH +

4

Xác ñịnh amoni bằng phương pháp trắc phổ thao tác bằng tay theo

TCVN 6178 - 1996

8

NO -

2

Xác ñịnh nitrit bằng phương pháp trắc phổ hấp thụ nguyên tử theo

TCVN 6178 - 1997

9

NO -

3

Xác ñịnh nitrat bằng phương pháp trắc phổ dùng axitosunfosalixylic

theo TCVN 6180 - 1996

10 PTS

Phơng pháp SnCl2

11 NO 3-

4

Xác ñịnh photpho. Phương pháp trắc phổ dùng amoni molipñat.

TCVN 6202 - 1996

12 Cl-

Xác ñịnh clorua bằng phơng pháp Chuẩn ñộ bạc nitrat với chỉ thị

119

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng cromat (phơng pháp Mo) theo TCVN 6194 - 1996

13 Pb

Xác ñịnh chì bằng phương pháp trắc phổ hấp thụ nguyên tử ngọn lửa

theo TCVN 6193 - 1996

14 As

Xác ñịnh asen bằng phương pháp ño phổ hấp thụ nguyên tử theo

TCVN 6626 - 2000

15 Cd

Theo phương pháp AAS

16 ðộ ñục

Xác ñịnh ñộ ñục theo TCVN 6184 - 1996

Ch ỉ tiêu sinh h ọ c

17 Coliform

Xác ñịnh theo TCVN 6187 - 1996; TCVN 6187 - 2: 1996

Mẫu lấy ñược lưu trữ trong thùng ñá ñể duy trì nhiệt ñộ < 40C. Bộ môn Công nghệ

môi trường của Trường ðại học Nông nghiệp I thực hiện.

9.2.5. Các phương pháp ñánh giá

+ Phương pháp so sánh: Dùng ñể ñánh giá các tác ñộng trên cơ sở các tiêu chuẩn Việt Nam về môi trường: TCVN 1999, TCVN 2001 và TCVN 2005;

+ Phỏng ñoán: Dựa trên các tài liệu và kinh nghiệm của thế giới và bản chất các hoạt ñộng của Dự án ñối với môi trường tự nhiên và kinh tế - xã hội;

+ ðánh giá nhanh: Phương pháp ñánh giá nhanh (Rapid assessment) do Tổ

chức y tế thế giới (WHO) ñề xuất, ñược áp dụng ñể ñánh giá tải lượng ô nhiễm trong khí thải và nước thải của Dự án;

+ Phương pháp tổng hợp xây dựng báo cáo: nhằm ñánh giá tác ñộng của Dự án

ñến các thành phần môi trường tự nhiên và kinh tế - xã hội theo Nghị ñịnh số 80/CP

của Thủ tướng chính phủ.

9.3. nhận xét về mức ñộ chi tiết và ñộ tin cậy của các ñánh giá Tiêu chuẩn so sánh dựa theo các Tiêu chuẩn quốc gia (TCVN), vì vậy, các ñánh

giá ñược ñưa ra có ñộ tin cậy.

120

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

Câu hỏi bài tập chương IV

1. Trong 9 nhiệm vụ của mẫu ñề cương cho một ÐTM, nhiệm vụ nào quan trọng.

2. Một báo cáo ÐTM cần ñạt 3 yêu cầu gì ?

3. Thế nào là ñánh giá tác ñộng môi trường (ÐTM) và ñánh giá tác ñộng môi trường chiến lược (ÐTMC)

4. Anh chị chuyển kết quả ÐTM dự án ñường mòn Hồ Chí Minh (ñoạn qua rừng Cúc Phương) từ kiểu trình bày ở 2.2 sang một ma trận ñịnh lượng.

5. Anh (chị) chuyển kết quả ÐTM của dự án QHSD ñất từ ma trận ñịnh tính sang ma trận chi tiết.

121

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Phụ lục 1

Các số liệu môi trường quan trọng

1. Bốn thành phần môi trường tự nhiên: khí quyển, thuỷ quyển, thạch quyển và sinh quyển.

2. Do tính chất tương ñối khi xem xét, môi trường hoạt ñộng của con người có: môi trường ñất, môi trường biển, môi trường rừng, môi trường nông thôn, môi trường công nghiệp, môi trường giao thông, môi trường y tế, môi trường văn hoá - xã hội, môi trường nhân văn...

3. Khí quyển

• Là lớp khí dày 500km trên bề mặt trái ñất

• Tổng khối lượng khí quyển là 6.106 tỷ tấn

• Thành phần: N = 78%; O2 = 21%; CO2 = 0,035%

• Hơi nước 4,4-5,0% ngoài ra là: khí khác, kim loại vết

• Bụi màu sáng, bụi màu ñen (Si, Fe, Zn, Ca, C)

• Tổng lượng C dự trữ trong khí quyển = 2.1012 tấn.

• Từ hoạt ñộng bề mặt ñất sinh ra: NO, SO2, COx, CH4, CFC v.v...

• Tầng ñối lưu (0-10km). ÐÐiểm: CO2 = 325 ppm

(Khí quyển nguyên: 315ppm). Hơi H2O = 40.000 ppm

Không khí luôn xáo trộn, tỷ lệ CO2/hơi nước H2O cho cân bằng nhiệt (bức xạ hồng

ngoại ñi qua, bức xạ nhiệt giảm bớt)

→ “Hiệu ứng nhà kính do khí CO2, hơi H2O tăng”

• Tầng bình lưu (10-50km), quan trọng ở khoảng 25km

220

NO+O

NO

O

3

2+O2

3 230

O2 + O*

Tỷ lệ O2/O3 = 1025

CFC+O

COCl + O

3

2

SO2+O3

SO3 + O2

180-220 O* + O*

O

CH

CO

2

4+ O3

+ H2

Vậy: Khí thải làm O3 phân huỷ dẫn ñến:

+ Mất lớp O3 bảo vệ khí quyển (vi sinh vật xâm nhập)

+ O3 giảm → tia 220nm → vào nhiều → giết vi sinh vật, hại thực vật, ñộng vật

→ Hiện tượng suy giảm tầng ozon

4. Thạch quyển (hẹp hơn gọi là ñịa quyển)

• Ðường kính gần 13.000km (bán kinh = 6370km)

• Diện tích bề mặt trái ñất: 510 triệu km2

• Khối lượng riêng 5520Kg/m3 (5525tấn/km3)

• Tuổi trái ñất 4,6.109 năm (500 triệu năm → 500 năm tới, biến mất → 500 năm tiếp sau, một chu kỳ mới sẽ xuất hiện).

• Khối lượng gấp 10 lần khí quyển (= 6.107 tỷ tấn)

• Bề mặt biển + ñại dương = 360 triệu km2

• Bề mặt lục ñịa = 150 triệu km2 (148 triệu)

• Trữ lượng cacbon: C (than ñá) = 2.1013 tấn.

• Trữ lượng (ñá vôi) = 1016 tấn.

• Dạng quan trọng của quang hợp là C6H12O6 → C6H11O5-OH

(Hydradcarbon)

5. Thuỷ quyển:

• Ðại dương chứa nước mặn và chiếm 97,4% nước toàn cầu

• Băng tuyết ở 2 cực trái ñất chiếm 1,98% nước toàn cầu

• Nước ngầm (ngọt) chiếm 0,60% nước toàn cầu

122

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

• Nước mặt (ngọt) sông, hồ 0,02% nước toàn cầu

• Nước trên trái ñất tiếp nhận 1/3 năng lượng mặt trời ñể thực hiện chu trình nước.

• Tổng lượng nước toàn cầu là 1,4.1018 tấn.

• Cân bằng nước: 70% nước mất do phát tán và cây hút

8% tưới cho nông nghiệp

30% ñi vào dòng chảy là:

2% ăn uống

4% cho công nghiệp

12% làm nguội ñộng cơ

4% khác

• Dạng quan trọng của quang hợp trong lớp nước của tảo, dong là :

(Nguồn gốc cung cấp ñạm ñó là chittin)

• Bồn chứa CO2: Trong ñáy ñại dương

VSV

Hữu cơ

CO2 + H2O

CaCO3 + CO2 + H2O ⇔ Ca(HCO3)2

Hai quá trình ñó bảo ñảm nồng ñộ CO2 cân bằng trong nước và không khí

→ Tác dụng ñiều chỉnh CO2 của khí quyển phần nào (phần khác nữa do thực vật ñiều

chỉnh).

6. Sinh quyển:

Mặt trời

C

NL

6H11O5-OH

( C

hitin )

C, H, O, N

Mặt trời

C

6H11O5-NH

Dưới H2O

O

O

N

ư

ớ

c (Hyñradcacbon )

• Bao gồm sinh vật (thực vật, ñộng vật, vi sinh vật) trên cạn, dưới nước, trong không khí.

• Thực vật sản xuất khoảng 400 tỷ tấn hữu cơ/năm

• Ðể sản xuất một lượng hữu cơ (quy về 1 tấn C) thực vật cần 5.104m3CO2

• Một người trưởng thành thở 12-20m3 không khí/ngày (tuỳ theo vận ñộng). Do ñó

7 tỷ người 1 năm thải ra 2,1.109 tấn CO2 (tương ñương lượng CO2 sinh ra khi ñốt

800 triệu tấn than ñá).

• Tổng diện tích rừng (thực vật chính) là 3840 triệu ha (che phủ 29% bề mặt lục ñịa). Sinh khối là 300-450 tấn/ha. Trong ñó lá xanh có 20% Hydradcarbon; gỗ

chứa 40%; trong sợi 80-90%.

• Một cây trưởng thành (5 tuổi) hút khoảng 6kg CO2/năm.

• Lúa nước (nguồn chủ yếu) sinh ra 20-80kg CH4/ha/năm (tuỳ phân bón sử dụng).

• Vi sinh vật trong 1km2 ñất ăn hết 30 tấn hữu cơ bán phân huỷ/năm

• Lượng CH4 do chăn nuôi toàn thế giới sinh ra khoảng 60-100 triệu tấn/năm.

• Nước trong sinh quyển (cơ thể ñộng, thực vật) chiếm 0,002% tổng lượng nước toàn cầu, tức là khoảng 3.107 triệu tấn (hay 3000 tỷ tấn)

• Rừng nhiệt ñới phủ 7% diện tích bề mặt ñất nhưng lại cung cấp 60% loài về ña

dạng sinh học.

• Nước mưa rơi xuống bị hấp thụ bởi lá và rễ ây 75% tổng lượng, 25% còn lại là

nước tràn bề mặt ñất (!)

• Lượng SO2 trong khí quyển nguyên thuỷ là nhỏ hơn 11 triệu tấn

Nhưng toàn thế giới do ñốt nhiên liệu xả ra 200 triệu tấn.

123

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

• Hàng năm toàn thế giới xả vào khí quyển 600-700 tấn bụi hạt (φ10) chủ yếu do

ñốt nhiên liệu hoá thạch (chưa kể hạt bụi cơ học do vận ñộng giao thông và các

vận ñộng khác gây ra)

Phụ lục 2

TCVN 5939-1995

Giới hạn tối ña cho phép của bụi và các chất vô cơ trong khí thải công nghiệp (mg/m3) STT

Thông số

Giá trị giới hạn

1

Bụi khói

- Nấu kim loại

400

200

- Bê tông hoá

500

200

- Xi măng

4000

100

- Các nguồn khác

6000

400

Bụi:

- Chứa Silic

100

50

- Chứa amiăng

Không

Không

Antimon

40

25

Asen

30

10

Cadmi

20

1

Chì

30

10

Ðồng

150

20

Kẽm

150

30

Clo

250

20

HCl

500

200

Flo, axit HF (các nguồn)

100

10

H2S

6

2

CO

1500

500

SO2

1500

500

NOx (các nguồn)

2500

1000

NOx (cơ sở sản xuất axit)

4000

1000

H2SO4 (các nguồn)

300

35

HNO3

2000

70

Amoiac

300

100

2.3. Ðối với khí thải của một số hoạt ñộng sản xuất, kinh doanh, dịch vụ ñặc thù, khí thải vào khí quyển theo quy ñịnh của các tiêu chuẩn riêng

124

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Chú thích: Phương pháp lấy mẫu phân tích, tính toán ñể xác ñịnh giá trị nồng ñộ các thành phần vô cơ bụi cụ thể trong khí thải công nghiệp ñược quy ñịnh trong các TCVN

tương ứng.

125

https://thuviensach.vn

ng ờư

ôi tr

ng m ộ

c 3

ứ

-

-

-

-

50

p

M

n lắ

ánh giá tác ñ

diezen

tô

c 2

-

-

-

-

ng tiệ

Ô

ứ

72

ơ

M

ng cơộ

o trình ð

Phư

ñ

iá

c 1

G

ứ

-

-

-

-

85

M

c 2 ứ 4,5

-

M

7.800

ô tô M

c 1

ng

ứ

6,0

-

xă

M

10.000

ng cơộ

c 4 ứ

3,5

-

600

p ñ

M

7800

3300

n lắ

126

c 3

m

ứ

-

ng tiệ

4,5

1200

7800

3300

ơ

tô

M

hư

Ô

P

c 2 ứ

6,0

-

i gây ô nhiễ

M

1500

7800

3300

c 1ứ

-

-

-

-

t khí thả

6,5

M

a các chấ

i

n

khí thả

u khác

)

t cấ

SU

a cho phép củ

hành phầ

thể tích)

H

i ñ

T

4 thì

2 thì

có kế

) thể tích

n tố

gây ô nhiễm

(%

c (ppm

ng cơ

ng cơ

ộ

ộ

ng cơ

khói (%

i hạ

O

oặ

ộ

ộ

iớ

C

H

- Ð

- Ð

Ð

Ð

c 3 -6438:2002

lụ NV

hụ

ng 1: G

C

ả

P T

B

https://thuviensach.vn

ng ờư

ôi tr

3 0,5

Q

=

10

4

0,4

4

8

12

8

80

4

0,8

200

200

400

400

14

28

40

ng m

Q

ộ

K

p A

cấ

2Q

6

6

6

= 0,75

15

0,6

12

18

12

120

1,2

300

300

600

600

21

42

60

ánh giá tác ñ

Q

ông nghệ

K

C

1

1

o trình ð

Q

=

20

8

0,8

8

16

24

16

8

1,6

28

56

80

iá

)

Q

160

400

400

800

800

G

3

K

m

g/N

3 0,5

3

3

6

9

6

3

n (m

Q

=

7,5

0,3

60

0,6

21

30

150

150

300

300

Q

10,5

K

p B

cấ

n tiêu chu ẩ

2Q 0,75

9

9

=

4,5

0,45

4,5

13,5

90

4,5

0,9

225

225

450

450

31,5

45

Q

11,25

15,75

u ki ệ

K

i ề

ông nghệ

ñ

C

i ở

1

= 1

6

6

6

i

Q

Q

15

0,6

12

18

12

120

1,2

300

300

600

600

21

42

60

= 0,8)

K

V

ư

ng vớ

i khí th ả

127

p ứ

3

0,5

6

ô thị (K

Q

=

2,4

2,4

4,8

7,2

4,8

48

2,4

120

120

240

240

8,4

24

ét kh ố

Q

0,24

0,48

16,8

K

p A

trên m

cấ

i công nghiệ

2Q 0,75 9

=

3,6

0,36

3,6

7,2

10,8

7,2

72

3,6

0,72

180

180

360

360

12,6

25,2

36

iligam

QK

ông nghệ

i ra trong vùng ñ

ng m

C

1

, thả

Q

= 1 Q 12

4,8

4,8

9,6

9,6

96

4,8

240

240

480

480

48

trong khí thả

K

0.,48

14,4

0,96

16,8

33,6

n v ị tính b ằ

t vô cơ

ơ

công nghệ

Ð

n)

ộ

a chấ

t axit)

n)

ên

n xuấ

T

F (các nguồ

sả

sở

i

ác nguồ

cho phép củ

on

4

3

ộ

l

(C

(cơ

x

x

O

oniac

tim

sen

adim

hì

ng

2

ồ

mẽ lo C

S

SO

2

O

O

O

2

N

m

ng ñ

A

A

C

C

Ð

K

C

H

Flo, axit H

H

C

SO

N

N

H

H

A

ồ

c 4 -6992:2001

ng khác nhau và trình ñ

T

ợ

T

lụ N

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

V

hụ

ng 1: N

C

ả

u lư

P T

B

lư

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Phụ lục 5

TCVN 6772: 2000

Chất lượng nước- Nước thải sinh hoạt Giới hạn ô nhiễm cho phép

Water quality - Domesticwasterwater standards

1. Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng ñối với nước thải của các loại cơ sở dịch vụ, cơ sở công cộng chung cư

như nêu trong bảng 2 ( sau ñây nước thải sinh hoạt) khi thải vào các vùng quy ñịnh: Tiêu chuẩn này chỉ áp dụng cho nước thải sinh hoạt tại các khu vực chưa có hệ thống thu gom, xử lý nước thải tập trung.

Tiêu chuẩn này không áp dụng cho nước thải công nghiệp như quy ñinhk trong TCVN 5945 -

1995.

2. Giới hạn ô nhiễm cho phép.

2.1. Các thông số và nồng ñộ thành phần ô nhiễm trong nước thải sinh hoạt khi thải ra các vùng nước quy ñịnh không ñược vượt quá giới hạn trong bảng 1.

Bảng 1: Thông số ô nhiễm và giới hạn cho phép.

Giới hạn cho phép

Thông số ô nhiễm

Ðơn vị

Mức I

Mức II

Mức III Mức IV Mức V

1 pH

mg/l

5 -9

5 -9

5 -9

5 -9

5 -9

2 BOD

mg/l

30

30

40

50

200

3 Chất rắn lơ lửng

mg/l

50

50

60

100

100

4 Chất rắn có thể lắng ñược

mg/l

0,5

0,5

0,5

0,5

KQÐ

5 Tổng chất rắn hoà tan

mg/l

500

500

500

500

KQÐ

6 Sunfua (theo H2S)

mg/l

1.0

1.0

3.0

4.0

KQÐ

7 Nitrat (NO3)

mg/l

30

30

40

50

KQÐ

8 Dầu mỡ (Thực phẩm)

mg/l

20

20

20

20

100

9 Phosphat (PO 3-

4 )

mg/l

6

6

10

10

KQÐ

10 Tổng coliforms

MPN/

1000

1000

5000

5000

1000

100ml

KQÐ không quy ñịnh

128

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Bảng 2: Ðối với loại hình, quy mô & diện tích sử dụng của cơ sở dịch vụ, công cộng và chung cư

Loại hình cơ

sở Dịch vụ/

Quy mô, diện tích sử dụng dịch

Mức áp dụng cho

công c

Ghi chú

ộng/

vụ, công cộng, chung cư

phép theo bảng 1

chung cư

1. Khách sạn

Dưới 60 phòng

Mức III

Từ 60 ñến 200 phòng

Mức II

Trên 200 phòng

Mức I

2. Nhà trọ, nhà

Từ 10 ñến 50 phòng

Mức IV

khách

Trên 50 ñến 250 phòng

Mức III

Trên 30 giường

Mức II

3. Bệnh viện

Từ 10 ñến 30 giường

Mức II

Phải khử trùng nước thải

nhỏ

Trên 30 giường

Mức I

trước khi thải ra môi trường

4. Bệnh viện ña

Mức I

Phải khử trùng nước thải.

khoa

Nếu có các thành phần ô

nhiễm ngoài những thông số

nêu trong bảng 1 của tiêu

chuẩn này thì áp dụng giới

hạn tương ứng ñối với các

thông số ñó quy ñịnh trong

TCVN 5945 - 1995

5. Trụ sở cơ

Từ 5000m2 ñến 10000 m2.

Mức III

Diện tích tính khu vực làm

quan

Trên 10000 m2 ñến 50000m2.

Mức II

việc

nhà nước,

Trên 50000m2.

Mức I

doanh nghiệp,

cơ quan nươc

ngoài , ngân

hàng, văn

phòng

6. Trường học,

Từ 5000m2 ñến 25000m2

Mức II

Các viện nghiên cứu chuyên

viện nghiên cứu Trên 25000m2

Mức I

ngành ñặc thù liên quan ñến

và các cơ sở

nhiều hoá chất và sinh học,

tương tự

nước thải có các thành phần

ô nhiễm

ngoài các thông số nêu trong

bảng 1của tiêu chuẩn này, thì

áp dụng giới hạn tương ứng

ñối với các thông số ñó qui

ñịnh trong TCVN 5945 -

1995.

7. Cửa hàng

Từ 5000 m2 ñến 25000 m2

Mức II

bách hoá, siêu

Trên 25000 m2

Mức I

thị

129

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Loại hình cơ

sở Dịch vụ/

Quy mô, diện tích sử dụng dịch

Mức áp dụng cho

công c

Ghi chú

ộng/

vụ, công cộng, chung cư

phép theo bảng 1

chung cư

8. Chợ thực

Từ 500m2 ñến 1000 m2

Mức IV

phẩm tươi sống

Trên 1000m2 ñến 1500m2

Mức III

Trên 1500m2 ñến

Mức II

25000m2

Mức I

Trên 2500m2

9. Nhà hàng ăn

Dưới 100m2

Mức V

Diện tích hình là diện tích

uống, nhà ăn

Từ 100m2 ñến 250m2

Mức IV

phòng ăn

công cộng, cửa

Trên 250m2 ñến 500m2

Mức III

hàng thực phẩm Trên 500 m2 ñến 2500m2

Mức II

Trên 2500m2

Mức I

10. Khu chung

Dưới 100căn hộ

Mức III

cư

Từ? 100 căn ñến 500 căn hộ

Mức II

Trên 500 căn hộ

Mức I

130

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Phụ lục 6:

TCVN - 6773: 2000

Bảng 1 - Chất lượng nước thuỷ lợi

Thông số chất lượng

Ðơn vị

Mức các thông số

1.Tổng chất rắn hoà tan

mg/l

Nhỏ hơn 400, dùng cho vùng ñất có hệ thống tưới

tiêu kén ñất nhiễm mặn

(nước có ñộ dẫn, EC < 0,75µS/cm, 250C)

Nhỏ hơn 2000 và tỷ số SAR (xem phụ lục A) trong

nước tưới thấp, dùng cho vùng ñất gieo trồng các

loại cây chống mặn, tưới tiêu tốt và chủ ñộng ñược

việc tưới tiêu

(EC<2,25S/cm, 250C)

2. Tỷ số SAR của nước tưới

Nhỏ hơn hoặc bằng 10, dùng cho vùng ñất có hệ

thống tưới tiêu kém.

Nhỏ hơn hoặc bằng 18, dùng cho vùng ñất có hệ

thống tưới tiêu tốt

Trên 18 dùng cho vùng ñất cằn, nghèo dinh dưỡng

3. Bo (B)

mg/l

Nhỏ hơn hoặc bằng 1, dùng cho vùng ñất trồng loại

thực vật rất nhạy cảm với bo.

Nhỏ hơn hoặc bằng 2, dùng cho vùng ñất trồng loại

thực vật nhạy cảm ở mức trung bình với bo.

Nhỏ hơn hoặc bằng 4, dùng cho các vùng ñất trồng

các thực vật khác.

4. Oxy hoà tan

mg/l

Bằng hoặc lớn hơn 2

5. pH

5,5 - 8,5

6. Clorua (Cl)

mg/l

Nhỏ hơn hoặc bằng 350

7. Hoá chất trừ cỏ (tính riêng

mg/l

Nhỏ hơn hoặc bằng 0,001

cho từng loại)

8. Thủy ngân (Hg)

mg/l

Nhỏ hơn hoặc bằng 0,001

9. Cadmi (Cd)

mg/l

0,005 - 0,01

10. Asen (As)

mg/l

0,05 - 0,1

11. Chì (Pb)

mg/l

Nhỏ hơn hoặc bằng 0,1

12. Crom (Cr)

mg/l

Nhỏ hơn hoặc bằng 0,1

13. Kẽm (Zn)

mg/l

Không qúa 1, nếu pH của ñất thấp hơn hoặc bằng 6,5

Không quá 5 nếu pH của ñất trên 6,5

14. Fecal coliform

mg/l

Không quá 200 (cho vùng ñất trồng rau và thực vật

khi dùng ăn tươi, sống)

131

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Phụ lục 7:

TCVN- 6981 : 2001

Bảng 1. Giá trị giới hạn các thông số ô nhiễm và nồng ñộ các chất ô nhiễm trong nước thải công nghiệp khi thải vào vực nước hồ

dùng cho mục ñích cấp nước sinh hoạt

V> 100 x106m3

V=(10 +100) x 106m3

V <10 x 106m3

Thông số

F1

F2

F3

F1

F2

F3

F1

F2

F3

1. Màu, Co-Pt ở

20

20

20

20

20

20

20

20

20

pH=7

2. Mùi, cảm quan

Không Không Không Không Không Không Không Không Không

có

có

có

có

có

có

có

có

có

mùi

mùi

mùi

mùi

mùi

mùi

mùi

mùi

mùi

khó

khó

khó

khó

khó

khó

khó

khó

khó

chịu

chịu

chịu

chịu

chịu

chịu

chịu

chịu

chịu

3. BOD5 (200C),

30

30

30

20

20

20

15

15

15

mg/l

4. COD, mg/l

60

60

60

40

40

40

30

30

30

5. Tổng chất rắn lơ

50

50

50

40

40

40

30

20

15

lửng, mg/l

6. Arsen, As, mg/l

0,05

0,04

0,04

0,04

0,03

0,03

0,03

0,02

0,02

7. Chì, Pb, mg/l

0,2

0,2

0,2

0,1

0,1

0,1

0,1

0,1

0,1

8. Crom (Cr) III,

0,2

0,2

0,2

0,15

0,15

0,15

0,10

0,10

0,10

mg/l

9. Dầu mỡ khoáng,

5

5

5

5

5

5

5

5

5

mg/l

10. Dầu mỡ ñộng

20

20

20

10

10

10

5

5

5

thực vật, mg/l

11. Ðồng, Cu, mg/l

0,4

0,4

0,4

0,3

0,3

0,3

0,2

0,2

0,2

12. Kẽm, Zn, mg/l

1

0,8

0,8

0,7

0,7

0,7

0,5

0,5

0,5

13. Phospho tổng

10

8

8

8

6

6

6

4

4

số, tính theo P, mg/l

14. Clorua, Cl, mg/l

500

500

500

500

500

500

500

500

500

15. Coliform,

3000

3000

3000

3000

3000

3000

3000

3000

3000

MPN/100ml

Chú thích:

V là lượng nước hồ, m3

F là thải lượng, m3/ngày (24 giờ)

F1 từ 50m3/ngày ñến dưới 500m3/ngày

F2 Từ 500m3/ngày ñến dưới 5000m3/ngày

F3 bằng hoặc lớn hơn 5000m3/ngày

132

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Phụ lục 8:

TCVN - 5941-1995

Dư lượng hóa chất bảo vệ thực vật trong ñất Giới hạn tối ña cho phép

Công th

M

TT

Hóa ch

ức

ức cho phép

ất

Tác d

hóa h

ụng

ọc

(mg/kg ñất)

1

Atrazine

C8H14CIN5

Trừ cỏ

0,2

2

2,4 - D

C8H6Cl2O3

Trừ cỏ

0,2

3

Dalapon

C3H4Cl2O2

Trừ cỏ

0,2

4

MPCA

C9H9ClO3

Trừ cỏ

0,2

5

Sofit

C17H26CINO2

Trừ cỏ

0,5

6

Fenoxapro-ethyl (Whip S)

Cư16H12CINO5

Trừ cỏ

0,5

7

Simazine

C7H12CIN5

Trừ cỏ

0,2

8

Cypermethrin

C22H19Cl2NO3

Trừ cỏ

0,5

9

Satum (Benthiocarb)

C12H16CINOS

Trừ cỏ

0,5

10

Dual (Metolachlor)

C15H22CINO2

Trừ cỏ

0,1

11

Fuji - One

C15H18O4S2

Diệt nấm

0,1

12

Fenvalerat

C25H22CINO3

Trừ sâu

0,1

13

Lindan

C6H6Cl6

Trừ sâu

0,1

14

Monitor (Methamidophos)

C2H8NO2PS

Trừ sâu

0,1

15

Monocrotophos

C7H14NO5P

Trừ sâu

0,1

16

Dimethoate

C5H12NO3PS2

Trừ sâu

0,1

17

Methyl Parathion

C8H10NO5P

Trừ sâu

0,1

18

Triclofon (Clorophos)

C4H8Cl3O4P

Trừ sâu

0,1

19

Padan

C7H16N3O2S2

Trừ sâu

0,1

20

Diazinon

C12H21N2O3PS

Trừ sâu

0,1

21

Fenobucarb (Bassa)

C12H17NO2

Trừ sâu

0,1

22

DDT

Trừ sâu

0,1

Chú thích: Ðối với ñất trồng việc lấy mẫu ñể xác ñịnh dư lượng hóa chất bảo vệ thực vật ñược tiến hành ngay sau vụ thu hoạch.

133

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Phụ lục 9:

TCVN - 6962: 2001

Bảng 1. Mức gia tốc rung cho phép trong hoạt ñộng xây dựng, dB

Khu v

Mức cho

ực

Thời gian áp dụng

Ghi chú

trong ngày

phép, dB**

Khu vực cần có môi

7h - 19h

75

Thời gian làm việc liên

trường ñặc biệt yên tĩnh

10h-7h

Mức nền *

tục không quá 10h/ngày

Khu dân cư, khách sạn,

7h - 19h

75

Thời gian làm việc không

nhà nghỉ, cơ quan hành

liên tục quá 10h/ngày

chính và tương tự.

19h-7h

Mức nền *

Khu dân cư xen kẽ

6h - 22h

75

Thời gian làm việc không

trong khu vực thương

liên tục quá 14h/ngày

mại, dịch vụ và sản xuất

22h-6h

Mức nền *

* Xem phụ lục A

** Xem phụ lục B

Bảng 2. Mức gia tốc rung cho phép trong hoạt ñộng sản xuất công nghiệp, dB

Mức cho phép và thời

gian áp dụng trong

Khu vực *

Ghi chú

ngày, dB**

6h-18h

18h-6h

Khu vực cần có môi trường

60

55

Mức gia tốc rung qui ñịnh trong bản

ñặc biệt yên tĩnh

1) Mức ño ñược khi dao ñộng ổn ñịnh

Khu dân cư, khách sạn, nhà

65

60

hoặc

nghỉ, cơ quan hành chính

2) là trung bình của các giá trị cực ñại

và tương tự.

ñối với mỗi dao ñộng khi dao ñộng

Khu dân cư xen kẽ trong

70

65

ñược ño có chu kỳ hay ngắt quãng?

khu vực thương mại, dịch

hoặc

vụ và sản xuất

3) Là giá trị trung bình của 10 giá trị từ

100 giá trị ñã ño ñược của 5s hoặc

tương ñương của nó (L10) các dao

ñộng là bất qui tắc và ñột

* Xem phụ lục A

** Xem phụ lục B

Phụ lục 10:

TCVN 6561 - 1999

An toàn bức xạ ion hóa tại các cơ sở X quang y tế ( Ðơn vị ño mSv - milisievert)

Loại liều và ñối tượng áp

Nhân viên

Người thực tập,

Nd (gần nguồn

dụng

bức xạ

học nghề

bức xạ)

(16-18 tuổi)

Liều hiệu dụng toàn thân

20

6

1

Liều tương ñương ñối với

50

50

15

thủy tinh thể của mắt

Liều tương ñương ñối với tay,

500

150

50

chân và da

134

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Phụ lục 11:

DANH MỤC CÁC DỰ ÁN PHẢI LẬP

BÁO CÁO ðÁNH GIÁ TÁC ðỘNG MÔI TRƯỜNG

(Ban hành kèm theo Ngh ị ñị nh s ố 80/2006/N ð -CP

ngày 09 tháng 8 n ă m 2006 c ủ a Chính ph ủ )

TT

DỰ ÁN

QUY MÔ

1 Dự án công trình trọng ñiểm quốc gia

Tất cả

2

Dự án có sử dụng một phần, toàn bộ diện tích ñất

hoặc có ảnh hưởng xấu ñến khu bảo tồn thiên

nhiên, vườn Quốc gia, các khu di tích lịch sử -

văn hoá, di sản tự nhiên, danh lam thắng cảnh ñã

Tất cả

ñược xếp hạng hoặc chưa ñược xếp hạng nhưng

ñược Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc

Trung ương quyết ñịnh bảo vệ

3

Dự án có nguy cơ ảnh hưởng xấu trực tiếp ñến

nguồn nước lưu vực sông, vùng ven biển, vùng có Tất cả

hệ sinh thái ñược bảo vệ

4

Dự án nhà máy ñiện nguyên tử

Tất cả

5

Dự án nhà máy ñiện nhiệt hạch

Tất cả

6

Dự án xây dựng lò phản ứng hạt nhân

Tất cả

7

Dự án xây dựng cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch

Tất cả

vụ có sử dụng chất phóng xạ hoặc phát sinh chất

thải phóng xạ

8

Dự án xây dựng cơ sở viễn thông

Tất cả

9 Dự án xây dựng kết cấu hạ tầng khu ñô thị, khu

dân cư

Tất cả

10 Dự án xây dựng kết cấu hạ tầng khu công nghiệp, Tất cả

khu công nghệ cao, cụm công nghiệp, khu chế

xuất, cụm làng nghề

11 Dự án xây dựng kết cấu hạ tầng khu kinh tế,

thương mại

Tất cả

12 Dự án xây dựng mới, cải tạo, nâng cấp tuyến

Tất cả

ñường bộ cao tốc, cấp I, cấp II và cấp III

13

D

ự án xây dựng mới các tuyến ñường bộ

Chiều dài từ 50 km trở lên.

cấp IV

14 Dự án xây dựng mới, nâng cấp, cải tạo tuyến

Chiều dài từ 100 km trở lên

ñường sắt

15 Dự án xây dựng mới các cầu vĩnh cửu trên ñường Chiều dài từ 200 m trở lên

bộ, ñường sắt

(không kể ñường dẫn)

16 Dự án xây mới, nâng cấp, cải tạo những công

ðòi hỏi tái ñịnh cư từ 2.000 người trở

trình giao thông

lên

17 Dự án nhà máy ñóng, sửa chữa tàu thuỷ

Tầu trọng tải từ 1.000 DWT

trở lên

18 Dự án nhà máy ñóng mới, sửa chữa, lắp ráp ñầu

Công suất thiết kế từ 500

máy toa xe, ô tô

phương tiện/năm trở lên

19 Dự án xây dựng, cải tạo, nâng cấp cảng sông,

Tàu trọng tải từ 1.000 DWT

cảng biển

trở lên

20 Cảng hàng không, sân bay

Tất cả

135

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng 21 Dự án xây dựng ñường xe ñiện ngầm, ñường hầm Chiều dài từ 500 m trở lên

22 Dự án xây dựng ñường sắt trên cao

Chiều dài từ 2.000m trở lên

23 Dự án khai thác dầu, khí

Tất cả

24 Dự án lọc hoá dầu (trừ các dự án chiết nạp LPG,

Tất cả

pha chế dầu nhờn)

25 Dự án xây dựng tuyến ñường ống dẫn dầu, khí

Tất cả

26 Dự án kho xăng dầu

Dung tích từ 1.000m3 trở lên

27 Dự án sản xuất sản phẩm hoá dầu (chất hoạt ñộng Tất cả

bề mặt, chất hoá dẻo, metanol)

28 Dự án vệ sinh súc rửa tàu

Tất cả

29 Dự án xây dựng khu trung chuyển dầu, khí

Tất cả

30 Dự án nhà máy nhiệt ñiện

Có công suất từ 50MW trở lên

31 Dự án nhà máy thuỷ ñiện

Hồ chứa có dung tích từ 1.000.000 m3

nước trở lên

32 Dự án xây dựng tuyến ñường dây tải ñiện cao áp Chiều dài từ 50 km trở lên

33 Dự án nhà máy cán, luyện gang thép và kim loại

Công suất thiết kế từ 5.000 tấn sản

mầu

phẩm/năm trở lên

34 Dự án nhà máy sản xuất chất dẻo

Công suất thiết kế từ 1.000 tấn sản

phẩm/năm trở lên

35 Dự án nhà máy sản suất phân hoá học

Công suất thiết kế từ 10.000 tấn sản

phẩm/năm trở lên

36 Dự án kho hoá chất, thuốc bảo vệ thực vật

Có sức chứa từ 10 tấn trở lên

37 Dự án nhà máy sản xuất sơn, hoá chất

Công suất thiết kế từ 1.000 tấn sản

cơ bản

phẩm/năm trở lên

38 Dự án nhà máy sản xuất chất tẩy rửa,

Công suất thiết kế từ 1.000 tấn sản

phụ gia

phẩm/năm trở lên

39 Dự án nhà máy sản xuất thuốc bảo vệ thực vật

Công suất thiết kế từ 500 tấn sản

phẩm/năm trở lên

40 Dự án nhà máy chế biến mủ cao su

Công suất thiết kế từ 10.000 tấn sản

phẩm/năm trở lên

41 Dự án nhà máy chế biến cao su

Công suất thiết kế từ 1.000 tấn sản

phẩm/năm trở lên

42 Dự án nhà máy sản xuất dược phẩm, hoá mỹ

Công suất thiết kế từ 50 tấn sản

phẩm

phẩm/năm trở lên

43 Dự án nhà máy sản xuất săm lốp ô tô, máy kéo

Công suất thiết kế từ 50.000 sản

phẩm/năm trở lên

44 Dự án nhà máy ắc quy

Công suất thiết kế từ 50.000KWh/năm

trở lên

45 Dự án nhà máy xi măng

Công suất thiết kế từ 500.000 tấn xi

măng/năm trở lên

46 Dự án nhà máy sản xuất gạch, ngói

Công suất thiết kế từ 20 triệu viên/năm

trở lên

47 Dự án nhà máy sản xuất vật liệu xây dựng khác

Công suất thiết kế từ 10.000 tấn sản

phẩm/năm trở lên

48 Dự án khai thác vật liệu xây dựng (ñất, ñá, cát,

Công suất thiết kế từ 50.000m3 vật

sỏi) trên ñất liền

liệu/năm trở lên

49 Dự án khai thác, nạo vét tận thu vật liệu xây dựng Công suất thiết kế từ 50.000 m3 vật lòng sông (cát, sỏi)

liệu/năm trở lên

50 Dự án khai thác khoáng sản rắn (không sử dụng

Có khối lượng khoáng sản rắn và ñất ñá

hoá chất)

từ 100.000m3/năm trở lên

51 Dự án khai thác, chế biến khoáng sản rắn có chứa Tất cả

136

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng các chất ñộc hại hoặc có sử dụng hoá chất

52 Dự án chế biến khoáng sản rắn

Công suất thiết kế từ 50.000 tấn sản

phẩm/năm trở lên

53 Dự án khai thác nước dưới ñất

Công suất thiết kế từ 1.000 m3

nước/ngày ñêm trở lên

54 Dự án khai thác nước mặt

Công suất thiết kế từ 10.000 m3

nước/ngày ñêm trở lên

55 Dự án nhà máy chế biến thực phẩm

Công suất thiết kế từ 1.000 tấn sản

phẩm/năm trở lên

56 Dự án nhà máy chế biến thuỷ sản ñông lạnh

Công suất thiết kế từ 1.000 tấn sản

phẩm/năm trở lên

57 Dự án nhà máy ñường

Có công suất thiết kế từ 20.000 tấn

mía/năm trở lên

58 Dự án nhà máy sản xuất cồn, rượu

Công suất thiết kế từ 100.000 lít sản

phẩm/năm trở lên

59 Dự án nhà máy sản xuất bia, nước giải khát

Công suất thiết kế từ 500.000 lít sản

phẩm/năm trở lên

60 Dự án nhà máy bột ngọt

Công suất thiết kế từ 5.000 tấn sản

phẩm/năm trở lên

61 Dự án nhà máy chế biến sữa

Công suất thiết kế từ 10.000 tấn sản

phẩm/năm trở lên

62 Dự án nhà máy chế biến cà phê

Công suất thiết kế từ 5.000 tấn sản

phẩm/năm trở lên

63 Dự án nhà máy thuốc lá

Công suất thiết kế từ 50.000 bao/năm

trở lên

64 Dự án nhà máy/lò giết mổ gia súc, gia cầm

Công suất thiết kế từ 100 gia

súc/ngày, 1.000 gia cầm/ngày trở lên

65 Dự án nhà máy sản xuất nước ñá

Công suất thiết kế từ 500 cây ñá/ngày

ñêm hoặc từ 25.000kg nước ñá/ngày

ñêm trở lên

66 Dự án nhà máy chế biến nông sản ngũ cốc

Công suất thiết kế từ 10.000 tấn sản

phẩm/năm trở lên

67 Dự án nhà máy chế biến tinh bột sắn

Công suất thiết kế từ 1.000 tấn sản

phẩm/năm trở lên

68 Dự án nhà máy thuộc da

Tất cả

69 Dự án nhà máy dệt có nhuộm

Tất cả

70 Nhà máy dệt không nhuộm

Công suất từ 10.000.0000 m vải/năm

71 Dự án nhà máy cơ khí, chế tạo máy móc, thiết bị Công suất thiết kế từ 1.000 tấn sản phẩm/năm trở lên

72 Dự án nhà máy chế biến gỗ, ván ép

Công suất thiết kế từ 100.000m2

/năm trở lên

73 Dự án nhà máy sản xuất các thiết bị ñiện, ñiện tử Công suất thiết kế từ 10.000 thiết bị/năm trở lên

74 Dự án nhà máy sản xuất linh kiện ñiện, ñiện tử

Công suất thiết kế từ 10.000 tấn sản

phẩm/năm trở lên

75 Dự án nhà máy sản xuất hàng mỹ nghệ

Công suất thiết kế từ 1.000.000 sản

phẩm/năm trở lên

76 Dự án xây dựng hồ chứa nước, hồ thuỷ lợi

Dung tích chứa từ 1.000.000 m3 nước

trở lên

77 Dự án xây dựng hệ thống thuỷ lợi, tưới tiêu, ngăn Bao phủ diện tích từ 500ha trở lên mặn

137

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng 78 Dự án quai ñê lấn biển

Tất cả

79

Dự án khu nuôi trồng thuỷ sản: thâm canh/bán

Diện tích mặt nước từ 10 ha trở lên

thâm canh

80

Dự án nuôi trồng thuỷ sản quảng canh

Diện tích mặt nước từ 50 ha trở lên

81

Dự án khu nuôi trồng thuỷ sản trên cát

Tất cả

82

Dự án khu trại chăn nuôi gia súc tập trung

Từ 100 ñầu gia súc trở lên

83

Dự án khu trại chăn nuôi gia cầm tập trung

Từ 10.000 ñầu gia cầm trở lên

84

Dự án nhà máy chế biến thức ăn gia súc, gia cầm Công suất thiết kế từ 10.000 tấn sản phẩm/năm trở lên

85 Dự án trồng rừng và khai thác rừng

Diện tích từ 1.000 ha trở lên

86 Dự án xây dựng vùng trồng sắn, mía tập trung

Diện tích từ 100 ha trở lên

87 Dự án xây dựng vùng trồng cà phê tập trung

Diện tích từ 100 ha trở lên

88 Dự án xây dựng vùng trồng chè tập trung

Diện tích từ 100 ha trở lên

89 Dự án xây dựng vùng trồng cao su tập trung

Diện tích từ 200 ha trở lên

90 Dự án xây dựng khu du lịch, vui chơi giải trí

Diện tích từ 5 ha trở lên

91 Dự án xây dựng sân golf

Có từ 18 lỗ trở lên

92 Dự án xây dựng khu khách sạn, nhà nghỉ

Có từ 50 phòng nghỉ trở lên

93 Dự án xây dựng bệnh viện

Từ 50 giường bệnh trở lên

94 Dự án nhà máy tái chế, xử lý chất thải rắn nói

Tất cả

chung

95 Dự án xây dựng bãi chôn lấp chất thải công

Tất cả

nghiệp, chất thải nguy hại

96 Dự án xây dựng bãi chôn lấp chất thải sinh hoạt

Cho từ 100 hộ dân trở lên

97 Dự án xây dựng hệ thống xử lý nước thải công

Công suất thiết kế từ 1.000 m3 nước

nghiệp tập trung không nằm trong khu công

thải/ngày ñêm trở lên

nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao

98 Dự án xây dựng hệ thống xử lý nước thải sinh

Công suất thiết kế từ 1.000m3 nước

hoạt tập trung

thải/ngày ñêm trở lên

99 Dự án xây dựng ñài hoá thân hoàn vũ

Tất cả

100 Dự án xây dựng nghĩa trang

Diện tích từ 15 ha trở lên

101 Dự án chiếm dụng diện tích rừng phòng hộ ñầu

Diện tích từ 5 ha trở lên

nguồn, rừng phòng hộ chắn sóng, lấn biển, rừng

ñặc dụng

102 Dự án chiếm dụng diện tích rừng tự nhiên

Diện tích từ 50 ha trở lên

TM. CHÍNH PHỦ

THỦ TƯỚNG

Nguyễn Tấn Dũng

138

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Phụ lục 12

CẤU TRÚC VÀ YÊU CẦU VỀ NỘI DUNG

BÁO CÁO ðÁNH GIÁ TÁC ðỘNG MÔI TRƯỜNG

(Kèm theo Thông t ư s ố 08/2006/TT-BTNMT ngày 08 tháng 9 n ă m 2006

c ủ a B ộ Tài nguyên và Môi tr ườ ng h ướ ng d ẫ n v ề ñ ánh giá môi tr ườ ng chi ế n l ượ c, ñ ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng và cam k ế t b ả o v ệ môi tr ườ ng)

MỞ ðẦU

1. Xuất xứ của dự án

- Tóm tắt về xuất xứ, hoàn cảnh ra ñời của dự án ñầu tư, trong ñó nêu rõ là loại dự án mới, dự án bổ sung, dự án mở rộng, dự án nâng cấp hay dự án loại khác.

- Cơ quan, tổ chức có thẩm quyền duyệt dự án ñầu tư.

2. Căn cứ pháp luật và kỹ thuật của việc thực hiện ñánh giá tác ñộng môi trường (ðTM) Liệt kê các văn bản pháp luật và văn bản kỹ thuật làm căn cứ cho việc thực hiện ðTM và lập báo cáo ðTM của dự án, trong ñó nêu ñầy ñủ, chính xác: mã số, tên, ngày ban hành, cơ quan ban hành của từng văn bản.

3. Tổ chức thực hiện ðTM

- Nêu tóm tắt về việc tổ chức thực hiện ðTM và lập báo cáo ðTM của chủ dự án, trong ñó chỉ rõ việc có thuê hay không thuê dịch vụ tư vấn lập báo cáo ðTM. Trường hợp có thuê dịch vụ tư vấn, nêu rõ tên cơ quan cung cấp dịch vụ; họ và tên người ñứng ñầu cơ quan cung cấp dịch vụ; ñịa chỉ liên hệ

của cơ quan cung cấp dịch vụ;

- Danh sách những người trực tiếp tham gia lập báo cáo ðTM của dự án.

Chương l: MÔ TẢ TÓM TẮT DỰ ÁN

1.1 Tên dự án

Nêu chính xác như tên trong báo cáo nghiên cứu khả thi hay báo cáo ñầu tư của dự án.

1.2. Chủ dự án

Nêu ñầy ñủ: tên của cơ quan chủ dự án, ñịa chỉ và phương tiện liên hệ với cơ quan chủ dự án; họ

tên và chức danh của người ñứng ñầu cơ quan chủ dự án.

1.3. Vị trí ñịa lý của dự án

Mô tả rõ ràng vị trí ñịa lý (gồm cả tọa ñộ, ranh giới...) của ñịa ñiểm thực hiện dự án trong mối tương quan với các ñối tượng tự nhiên (hệ thống ñường giao thông; hệ thống sông suối, ao hồ và các vực nước khác; hệ thống ñồi núi...), các ñối tượng về kinh tế - xã hội (khu dân cư, khu ñô thị, các ñối tượng sản xuất - kinh doanh - dịch vụ, các công trình văn hóa - tôn giáo, các di tích lịch sử...) và các ñối tượng khác xung quanh khu vực dự án, kèm theo sơ ñồ vị trí ñịa lý thể hiện các ñối tượng này, có chú giải rõ ràng.

1.4. Nội dung chủ yếu của dự án

- Liệt kê ñầy ñủ, mô tả chi tiết về khối lượng và quy mô (không gian và thời gian) của tất cả các hạng mục công trình cần triển khai trong quá trình thực hiện dự án, kèm theo một sơ ñồ mặt bằng tổng thể bố trí tất cả các hạng mục công trình hoặc các sơ ñồ riêng lẻ cho từng hạng mục công trình. Các công trình ñược phân thành 2 loại sau:

139

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

+ Các công trình chính: công trình phục vụ mục ñích sản xuất, kinh doanh, dịch vụ của dự án;

+ Các công trình phụ trợ: công trình hỗ trợ, phục vụ cho hoạt ñộng của công trình chính, như: giao thông vận tải, bưu chính viễn thông, cung cấp ñiện, cung cấp nước, thoát nước mưa, thoát nước thải, di dân tái ñịnh cư, cây xanh phòng hộ môi trường, trạm xử lý nước thải, nơi xử lý hoặc trạm tập kết chất thải rắn (nếu có) và các công trình khác.

- Mô tả chi tiết, cụ thể về công nghệ thi công, công nghệ sản xuất, công nghệ vận hành của dự

án, của từng hạng mục công trình của dự án, kèm theo sơ ñồ minh họa. Trên các sơ ñồ minh họa này phải chỉ rõ các yếu tố môi trường có khả năng phát sinh, như: nguồn chất thải và các yếu tố gây tác ñộng khác (nếu có).

- Liệt kê ñầy ñủ các loại máy móc, thiết bị cần có của dự án kèm theo chỉ dẫn về nước sản xuất, năm sản xuất, hiện trạng (còn bao nhiêu phần trăm hay mới).

- Liệt kê ñầy ñủ các loại nguyên, nhiên, vật liệu ñầu vào kèm theo chỉ dẫn về tên thương hiệu và công thức hóa học (nếu có).

Chương 2: ðIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, MÔI TRUỜNG

VÀ KINH TẾ - XÃ HỘI

2.1. ðiều kiện tự nhiên và môi trường:

- ðiều kiện về ñịa lý, ñịa chất: Chỉ ñề cập và mô tả những ñối tượng, hiện tượng, quá trình bị tác ñộng bởi dự án (ñối với dự án có làm thay ñổi các yếu tố ñịa lý, cảnh quan; dự án khai thác khoáng sản và dự án liên quan ñến các công trình ngầm thì phải mô tả một cách chi tiết); chỉ dẫn nguồn tài liệu, dữ

liệu tham khảo, sử dụng.

- ðiều kiện về khí tượng - thuỷ văn: Chỉ ñề cập và mô tả những ñối tượng, hiện tượng, quá trình bị tác ñộng bởi dự án (ñối với dự án có khai thác, sử dụng, làm thay ñổi các yếu tố khí tượng, thủy văn thì phải mô tả một cách chi tiết); chỉ dẫn nguồn tài liệu, dữ liệu tham khảo, sử dụng.

- Hiện trạng các thành phần môi trường tự nhiên: Chỉ ñề cập và mô tả những thành phần môi trường bị tác ñộng trực tiếp bởi dự án, như: môi trường không khí tiếp nhận trực tiếp nguồn khí thải của dự án (lưu ý hơn ñến những vùng bị ảnh hưởng theo hướng gió chủ ñạo), nguồn nước tiếp nhận trực tiếp nước thải của dự án, môi trường ñất và môi trường sinh vật chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi chất thải và các yếu tố khác của dự án.

ðối với môi trường không khí, nước và ñất ñòi hỏi như sau:

+ Chỉ dẫn rõ ràng các số liệu ño ñạc, phân tích tại thời ñiểm tiến hành ðTM về chất lượng môi trường (lưu ý: các ñiểm ño ñạc, lấy mẫu phải có mã số, có chỉ dẫn về thời gian, ñịa ñiểm, ñồng thời, phải ñược thể hiện bằng các biểu, bảng rõ ràng và ñược minh họa bằng sơ ñồ bố trí các ñiểm);

+ Nhận xét về tính nhạy cảm và ñánh giá sơ bộ về sức chịu tải của môi trường.

2.2. ðiều kiện kinh tế - xã hội:

- ðiều kiện về kinh tế: Chỉ ñề cập ñến những hoạt ñộng kinh tế (công nghiệp, nông nghiệp, giao thông vận tải, khai khoáng, du lịch, thương mại, dịch vụ và các ngành khác) trong khu vực dự án và vùng kế cận bị tác ñộng bởi dự án; chỉ dẫn nguồn tài liệu, dữ liệu tham khảo, sử dụng.

- ðiều kiện về xã hội: Chỉ ñề cập ñến những công trình văn hóa, xã hội, tôn giáo, tín ngưỡng, di tích lịch sử, khu dân cư, khu ñô thị và các công trình liên quan khác trong vùng dự án và các vùng kế

cận bị tác ñộng bởi dự án; chỉ dẫn nguồn tài liệu, dữ liệu tham khảo, sử dụng.

140

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Chương 3: ðÁNH GIÁ CÁC TÁC ðỘNG MÔI TRUỜNG

3.1. Nguồn gây tác ñộng

- Nguồn gây tác ñộng có liên quan ñến chất thải: Liệt kê chi tiết tất cả các nguồn có khả năng phát sinh các loại chất thải rắn, lỏng, khí cũng như các loại chất thải khác trong quá trình triển khai dự

án. Tính toán ñịnh lượng và cụ thể hóa (về không gian và thời gian) theo từng nguồn. So sánh, ñối chiếu với các tiêu chuẩn, quy chuẩn, quy ñịnh hiện hành (nếu có).

- Nguồn gây tác ñộng không liên quan ñến chất thải: Liệt kê chi tiết tất cả các nguồn gây tác ñộng không liên quan ñến chất thải, như: xói mòn, trượt, sụt, lở, lún ñất; xói lở bờ sông, bờ suối, bờ

hồ, bờ biển; bồi lắng lòng sông, lòng suối, lòng hồ, ñáy biển; thay ñổi mực nước mặt, nước ngầm; xâm nhập mặn; xâm nhập phèn, biến ñổi vi khí hậu; suy thoái các thành phần môi trường; biến ñổi ña dạng sinh học và các nguồn gây tác ñộng khác. Cụ thể hóa về mức ñộ, không gian và thời gian xảy ra. So sánh, ñối chiếu với các tiêu chuẩn, quy chuẩn, quy ñịnh hiện hành (nếu có).

- Dự báo những rủi ro về sự cố môi trường do dự án gây ra: Chỉ ñề cập ñến những rủi ro có thể

xảy ra bởi dự án trong quá trình xây dựng và vận hành.

3.2. ðối tượng, quy mô bị tác ñộng

Liệt kê tất cả các ñối tượng tự nhiên, kinh tế, văn hóa, xã hội, tôn giáo, tín ngưỡng, di tích lịch sử

và các ñối tượng khác trong vùng dự án và các vùng kế cận bị tác ñộng bởi chất thải, bởi các yếu tố

không phải là chất thải, bởi các rủi ro về sự cố môi trường khi triển khai dự án; Mô tả cụ thể, chi tiết về quy mô không gian và thời gian bị tác ñộng.

3.3. ðánh giá tác ñộng

- Việc ñánh giá tác ñộng phải ñược cụ thể hóa cho từng nguồn gây tác ñộng và từng ñối tượng bị

tác ñộng. Mỗi tác ñộng ñều phải ñược ñánh giá một cách cụ thể về mức ñộ, cụ thể về quy mô không gian và thời gian.

- Việc ñánh giá tác ñộng ñối với một dự án cụ thể phải ñược chi tiết hóa và cụ thể hóa cho dự án ñó; không ñánh giá một cách lý thuyết chung chung theo kiểu viết giáo trình, quy chế, quy ñịnh, hướng dẫn.

3.4. ðánh giá về phương pháp sử dụng

ðánh giá về ñộ tin cậy của các phương pháp ðTM áp dụng, mức ñộ tin cậy của mỗi ñánh giá ñã thực hiện; những ñiều còn chưa chắc chắn trong ñánh giá và lý giải tại sao, có ñề xuất gì.

Chương 4: BIỆN PHÁP GIẢM THIỂU TÁC ðỘNG XẤU, PHÒNG NGỪA VÀ ỨNG PHÓ SỰ CỐ MÔI TRUỜNG

- ðối với các tác ñộng xấu:

+ Mỗi loại tác ñộng xấu ñã xác ñịnh ñều phải có kèm theo biện pháp giảm thiểu tương ứng, có lý giải rõ ràng về ưu ñiểm, nhược ñiểm, mức ñộ khả thi, hiệu suất/hiệu quả xử lý. Trong trường hợp không thể có biện pháp hoặc có nhưng khó khả thi trong khuôn khổ của dự án thì phải nêu rõ lý do và có kiến nghị cụ thể ñể các cơ quan liên quan có hướng giải quyết, quyết ñịnh.

+ Phải có chứng minh rằng, sau khi áp dụng biện pháp thì tác ñộng xấu sẽ ñược giảm ñến mức nào, có so sánh, ñối chiếu với các tiêu chuẩn, quy chuẩn, quy ñịnh hiện hành. Trường hợp không ñáp ứng ñược yêu cầu quy ñịnh thì phải nêu rõ lý do và có những kiến nghị cụ thể ñể các cơ quan liên quan có hướng giải quyết, quyết ñịnh.

- ðối với sự cố môi trường: ðề xuất một phương án chung về phòng ngừa và ứng phó sự cố, trong ñó nêu rõ:

141

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

+ Nội dung, biện pháp mà chủ dự án chủ ñộng thực hiện trong khả năng của mình; nhận xét, ñánh giá về tính khả thi và hiệu quả;

+ Nội dung, biện pháp cần phải có sự hợp tác, giúp ñỡ của các cơ quan nhà nước và các ñối tác khác;

+ Những vấn ñề bất khả kháng và kiến nghị hướng xử lý.

Chương 5: CAM KẾT THỰC HIỆN BIỆN PHÁP

BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG

Cam kết của chủ dự án về việc thực hiện các biện pháp giảm thiểu các tác ñộng xấu ñã nêu trên; ñồng thời, cam kết thực hiện tất cả các biện pháp, quy ñịnh chung về bảo vệ môi trường có liên quan ñến quá trình triển khai, thực hiện dự án.

Chương 6: CÁC CÔNG TRÌNH XỬ LÝ MÔI TRƯỜNG,

CHƯƠNG TRÌNH QUẢN LÝ VÀ GIÁM SÁT MÔI TRƯỜNG

6.1. Danh mục các công trình xử lý môi trường

- Liệt kê ñầy ñủ các công trình xử lý môi trường ñối với các chất thải rắn, lỏng, khí và chất thải khác trong khuôn khổ của dự án; kèm theo tiến ñộ thi công cụ thể cho từng công trình;

- Liệt kê ñầy ñủ các công trình xử lý môi trường ñối với các yếu tố khác ngoài chất thải, như: xói mòn, trượt, sụt, lở, lún ñất; xói lở bờ sông, bờ suối, bờ hồ, bờ biển; bồi lắng lòng sông, lòng suối, lòng hồ, ñáy biển; thay ñổi mực nước mặn nước ngầm; xâm nhập mặn; xâm nhập phèn; biến ñổi vi khí hậu; suy thoái các thành phần môi trường; biến ñổi ña dạng sinh học và các nguồn gây tác ñộng khác (nếu có); kèm theo tiến ñộ thi công cụ thể cho từng công trình.

6.2. Chương trình quản lý và giám sát môi trường

6.2.1. Chương trình quản lý môi trường

ðề ra một chương trình nhằm quản lý các vấn ñề về bảo vệ môi trường trong quá trình thi công xây dựng các công trình của dự án và trong quá trình dự án ñi vào vận hành trong thực tế, bao gồm: tổ

chức và nhân sự cho quản lý môi trường; quản lý chất thải, kể cả chất thải nguy hại; phòng, chống sự

cố môi trường (trừ nội dung về phòng cháy, chữa cháy sẽ làm riêng theo pháp luật về phòng cháy chữa cháy); và các nội dung quản lý môi trường khác có liên quan ñến dự án.

6.2.2. Chương trình giám sát môi trường

a) Giám sát chất thải: ðòi hỏi phải giám sát lưu lượng/tổng lượng thải và giám sát những thông số ô nhiễm ñặc trưng cho chất thải của dự án theo tiêu chuẩn, quy chuẩn hiện hành của Việt Nam, với tần suất tối thiểu 03 (ba) tháng một lần. Các ñiểm giám sát phải ñược thể hiện cụ thể trên sơ ñồ với chú giải rõ ràng.

b) Giám sát môi trường xung quanh: Chỉ phải giám sát những thông sô ô nhiễm ñặc trưng cho dự

án theo tiêu chuẩn, quy chuẩn, quy ñịnh hiện hành của Việt Nam trong trường hợp tại khu vực thực hiện dự án không có các trạm, ñiểm giám sát chung của cơ quan nhà nước, với tần suất tối thiểu 06

(sáu) tháng một lần. Các ñiểm giám sát phải ñược thể hiện cụ thể trên sơ ñồ với chú giải rõ ràng.

c) Giám sát khác: Chỉ phải giám sát các yếu tố: xói mòn, trượt, sụt, lở, lún ñất; xói lở bờ sông, bờ suối, bờ hồ, bờ biển; bồi lắng lòng sông, lòng suối, lòng hồ, ñáy biển; thay ñổi mực nước mặt, nước ngầm; xâm nhập mặn; xâm nhập phèn; và các nguồn gây tác ñộng khác (nếu có) trong trường hợp tại khu vực thực hiện dự án không có các trạm, ñiểm giám sát chung của cơ quan nhà nước, với tần suất phù hợp nhằm theo dõi ñược sự biến ñổi theo không gian và thời gian của các yếu tố này. Các ñiểm giám sát phải ñược thể hiện cụ thể trên sơ ñồ với chú giải rõ ràng

142

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Chương 7: DỰ TOÁN KINH PHÍ CHO CÁC

CÔNG TRÌNH MÔI TRƯỜNG

Cần ñưa ra các khoản kinh phí dự toán cho việc xây dựng và vận hành các công trình môi trường trong quá trình triển khai xây dựng và vận hành dự án.

Chương 8: THAM VẤN Ý KIẾN CỘNG ðỒNG

8.1. Ý kiến của Ủy ban nhân dân cấp xã

8.2. Ý kiến của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cấp xã

(Cả 2 ñiểm 8.1 và 8.2 này ñược thể hiện theo yêu cầu nêu tại Mục 2 Phần III của Thông tư này).

Chương 9: CHỈ DẪN NGUỒN CUNG CẤP SỐ LIỆU, DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP ðÁNH GIÁ

9.1. Nguồn cung cấp số liệu, dữ liệu

- Nguồn tài liệu, dữ liệu tham khảo:

+ Liệt kê các tài liệu, dữ liệu tham khảo với các thông số về: tên gọi, xuất xứ thời gian, tác giả, nơi lưu giữ hoặc nơi phát hành của tài liệu, dữ liệu.

+ ðánh giá mức ñộ chi tiết, tin cậy, tính cập nhật của nguồn tài liệu, dữ liệu tham khảo.

- Nguồn tài liệu, dữ liệu do chủ dự án tự tạo lập:

+ Liệt kê các tài liệu, dữ liệu ñã tạo lập; xuất xứ thời gian, ñịa ñiểm mà tài liệu, dữ liệu ñược tạo lập.

+ ðánh giá mức ñộ chi tiết, tin cậy, tính cập nhật của nguồn tài liệu, dữ liệu tự tạo lập.

9.2. Phương pháp áp dụng trong quá trình ðTM

- Danh mục các phương pháp sử dụng: Liệt kê ñầy ñủ các phương pháp ñã sử dụng trong quá trình tiến hành ðTM và lập báo cáo ðTM, bao gồm các phương pháp về ðTM, các phương pháp về

ñiều tra, khảo sát, nghiên cứu, thí nghiệm và các phương pháp có liên quan khác.

- ðánh giá mức ñộ tin cậy của các phương pháp ñã sử dụng: ðánh giá mức ñộ tin cậy của phương pháp theo thang mức ñịnh tính hoặc ñịnh lượng tùy thuộc vào bản chất, tính chất và tính ñặc thù của từng phương pháp áp dụng.

9.3. Nhận xét về mức ñộ chi tiết, ñộ tin cậy của các ñánh giá Nhận xét khách quan về mức ñộ chi tiết, ñộ tin cậy của các ñánh giá về các tác ñộng môi trường, các rủi ro về sự cố môi trường có khả năng xảy ra khi triển khai dự án và khi không triển khai dự án.

ðối với những vấn ñề còn thiếu ñộ tin cậy cần thiết, phải nêu lý do khách quan và lý do chủ quan (thiếu thông tin, dữ liệu; số liệu, dữ liệu hiện có ñã bị lạc hậu; thiếu phương pháp; ñộ tin cậy của phương pháp có hạn; trình ñộ chuyên môn của ñội ngũ cán bộ về ðTM có hạn; các nguyên nhân khác)

143

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

1. Kết luận

Phải có kết luận về những vấn ñề, như: ñã nhận dạng và ñánh giá ñược hết những tác ñộng chưa, còn cái gì chưa rõ; ñánh giá tổng quát về mức ñộ, quy mô của những tác ñộng ñã xác ñịnh; mức ñộ

khả thi của các biện pháp giảm thiểu tác ñộng; những tác ñộng tiêu cực nào không thể có biện pháp giảm thiểu vì vượt quá khả năng cho phép của chủ dự án và kiến nghị hướng giải quyết.

2. Kiến nghị

Kiến nghị với các cấp, các ngành liên quan giúp giải quyết những vấn ñề vượt khả năng giải quyết của dự án.

Phụ lục 13

MẪU VĂN BẢN ðỀ NGHỊ THẨM ðỊNH BÁO CÁO

ðÁNH GIÁ TÁC ðỘNG MÔI TRƯỜNG

(Kèm theo Thông t ư s ố 08/2006/TT-BYNMT ngày 08 tháng 9 n ă m 2006

c ủ a B ộ Tài nguyên và Môi t ườ ng h ướ ng d ẫ n v ề ñ ánh giá môi tr ườ ng chi ế n l ượ c, ñ ánh g ầ n tác ñộ ng môi tr ườ ng và cam k ế t bào v ệ môi tr ườ ng)

………….(l)…………

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Số:…………

ðộc lập - Tự do - Hạnh phúc

V/v thẩm ñịnh và phê duyệt báo

cáo ñánh giá tác ñộng môi trường

của Dự án.............(2)..............

( ðị a danh), ngày. . . . . tháng. . . . . n ă m. . . . .

Kính gửi: .................................(3)....................................

Chúng tôi là:.......(1)........, Chủ Dự án:.........(2).......... sẽ do.......(4)...... phê duyệt.

ðịa ñiểm thực hiện dự án: .....................................................................................

ðịa chỉ liên hệ:……………………………………………………………………

ðiện thoại:.....................; Fax:.........................; E-mail:.........................................

Xin gửi ñến quý................(3)................ những hồ sơ sau:

- Một (01) báo cáo nghiên cứu khả thi của Dự án (hoặc báo cáo ñầu tư);

- Bảy (07) báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường của Dự án bằng tiếng Việt.

Chúng tôi xin bảo ñảm về ñộ trung thực của các số liệu, tài liệu trong các văn bản nêu trên và cam kết rằng, Dự án của chúng tôi không sử dụng các loại hóa chất, chủng vi sinh bị cấm theo quy ñịnh của Việt Nam và theo quy ñịnh của các công ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Chúng tôi cũng xin bảo ñảm rằng các tiêu chuẩn, quy chuẩn, các quy ñịnh ñược trích lục và sử dụng trong các hồ

sơ nêu trên của chúng tôi là hoàn toàn ñúng sự thực và ñang còn hiệu lực áp dụng.

Nếu có gì sai phạm chúng tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

ðề nghị . . . . . . . . . . (3 ) . . . . . . . . . . thẩm ñịnh và cấp Quyết ñịnh phê duyệt báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường cho Dự án.

Nơi nhận:

............(5)...........

- Như trên;

-

(Ký, ghi họ tên, chức danh, ñóng dấu)

- Lưu ......

144

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

Ghi chú:

(1) Cơ quan, doanh nghiệp chủ dự án; (2) Tên ñầy ñủ của Dự án;

(3) Cơ quan tổ chức việc thẩm ñịnh; (4) Cơ quan phê duyệt Dự án;

(5) Thủ trưởng cơ quan, doanh nghiệp chủ dự án.

MẪU BÌA VÀ TRANG PHỤ BÌA CỦA BÁO CÁO

ðÁNH GI Á TÁC ðỘ NG M Ô I TRƯ Ờ NG

(Kèm theo Thông t ư s ố 08/2006/TT-BTNMT ngày 08 tháng 9 n ă m 2006

c ủ a B ộ Tài nguyên và Môi tr ườ ng h ướ ng d ẫ n v ề ñ ánh giá môi tr ườ ng chi ế n l ượ c, ñ ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng và cam k ế t b ả o v ệ môi tr ườ ng) AAA...(tên cơ quan chủ quản/phê duyệt dự án)... AAA

BBB... (tên cơ quan chủ dự án)... BBB

BÁO CÁO ðÁNH GIÁ

TÁC ðỘNG MÔI TRƯỜNG

DỰ ÁN................................................................................

............................................................................................

CƠ QUAN CHỦ DỰ ÁN (*)

CƠ QUAN TƯ VẤN (*)

(Thủ trưởng cơ quan ký, ghi họ

LẬP BÁO CÁO ðTM (nếu có)

tên, ñóng dấu)

(Thủ trưởng cơ quan ký, ghi họ

tên, ñóng dấu)

(ðịa danh), tháng... năm 200...

Ghi chú: (*) chỉ thể hiện ở trang phụ bìa

145

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

MẪU QUYẾT ðỊNH PHÊ DUYỆT BÁO CÁO

ðÁNH GI Á TÁC ðỘ NG M Ô I TRƯ Ờ NG

(Kèm theo Thông t ư s ố 08/2006/TT-BYNMT ngày 08 tháng 9 n ă m 2006

c ủ a B ộ Tài nguyên và Môi t ườ ng h ướ ng d ẫ n v ề ñ ánh giá môi tr ườ ng chi ế n l ượ c, ñ ánh g ầ n tác ñộ ng môi tr ườ ng và cam k ế t bào v ệ môi tr ườ ng)

………….(l)…………

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Số:…………

ðộc lập - Tự do - Hạnh phúc

( ðị a danh), ngày. . . . . tháng. . . . . n ă m. . . . .

QUYẾT ðỊNH

Về việc phê duyệt báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường của Dự án “………………………(2)……………………………….”

…………………... (3)…………………

Căn cứ Luật Bảo vệ môi trường ngày 29 tháng 11 năm 2005;

Căn cứ Nghị ñịnh số 80/2006/Nð-CP ngày 09 tháng 8 năm 2006 của Chính phủ về việc quy ñịnh chi tiết và hướng dẫn thi hành một số ñiều của Luật Bảo vệ môi trường;

Căn cứ Nghị ñịnh số…../Nð-CP ngày….tháng…..năm……của Chính phủ quy ñịnh chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của…….(1)…….;

Theo ñề nghị của…….(4)……..(hoặc Hội ñồng thẩm ñịnh báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường của Dự án………..(2)………. họp ngày…… tháng…….năm……. tại……..);

Xét nội dung báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường của Dự án….(2)…. ðã ñược chỉnh sửa bổ

sung kèm theo Văn bản giải trình số…..ngày…..tháng…..năm của….(5)…..;

Theo ñề nghị của Ông (Bà)…………(6)……………,

QUYẾT ðỊNH

ð iều 1. Phê duyệt nội dung báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường của Dự án……(2)….

của……(5)…….(sau ñây gọi là Chủ dự án).

ð iều 2. Chủ dự án có trách nhiệm thực hiện ñúng những nội dung ñã ñược nêu trong báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường và những yêu cầu bắt buộc sau ñây:

1. ……………………………………………………………………………………..

2. ……………………………………………………………………………………..

3. ……………………………………………………………………………………..

ð iều 3. Báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường của Dự án và những yêu cầu bắt buộc tại ðiều 2 của Quyết ñịnh này là cơ sở ñể các cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền thanh tra, kiểm soát việc thực hiện công tác bảo vệ môi trường của Dự án.

146

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng ð iều 4. Trong quá trình triển khai thực hiện Dự án, nếu có những thay ñổi về nội dung của báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường ñược phê duyệt, Chủ dự án phải có văn bản báo cáo và chỉ ñược thực hiện những nội dung thay ñổi ñó sau khi có văn bản chấp thuận của ….(1)….

ð iều 5. Ủy nhiệm……(7)…… thực hiện việc kiểm tra, giám sát việc thực hiện các nội dung bảo vệ môi trường trong báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường ñã ñược phê duyệt và các yêu cầu nêu tại ðiều 2 của Quyết ñịnh này.

ð iều 6. Quyết ñịnh này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký.

Nơi nhận:

............(3)...........

- Chủ dự án;

-

(Ký, ghi họ tên, chức danh, ñóng dấu)

- Lưu ......

Ghi chú:

(1) Tên cơ quan có thẩm quyền phê duyệt;

(2) Tên ñầy ñủ của Dự án;

(3) Thủ trưởng hoặc người ñứng ñầu cơ quan có thẩm quyền phê duyệt;

(4) Tên tổ chức dịch vụ thẩm ñịnh;

(5) Tên cơ quan, doanh nghiệp chủ dự án;

(6) Thủ trưởng Thường trực thẩm ñịnh;

(7) Cơ quan ñược giao trách nhiệm kiểm tra, giám sát sau khi phê duyệt.

MẪU XÁC NHẬN ðÃ PHÊ DUYỆT BÁO CÁO ðÁNH GIÁ TÁC ðỘNG MÔI TRƯỜNG, BÁO CÁO ðÁNH GIÁ TÁC ðỘNG MÔI TRƯỜNG BỔ SUNG;

ðÃ XÁC NHẬN ðĂNG KÝ BẢN

CAM KẾT BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG

(Kèm theo Thông t ư s ố 08/2006/TT-BTNMT ngày 08 tháng 9 n ă m 2006

c ủ a B ộ Tài nguyên và Môi tr ườ ng h ướ ng d ẫ n v ề ñ ánh giá môi tr ườ ng chi ế n l ượ c, ñ ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng và cam k ế t b ả o v ệ môi tr ườ ng) 8a. ðối với báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường

.................(1)................. xác nhận: Báo cáo ñánh giá tác ñộng môi

trường của Dự án.................(2)........................

ñược phê duyệt tại Quyết ñịnh số.....................................

ngày..... tháng.... năm.... của...........(3).............................

( ðị a danh), ngày..... tháng.... n ă m....

Thủ trưởng cơ quan xác nhận

(Ký, ghi họ tên, chức danh, ñóng dấu)

147

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng 8b. ðối với báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường bổ sung

..................(1)............... xác nhận: Báo cáo ñánh giá tác ñộng

môi trường bổ sung của Dự án.................(2)..................

ñược phê duyệt tại Quyết ñịnh số.....................................

ngày..... tháng.... năm.... của...........(3).............................

( ðị a danh), ngày..... tháng.... n ă m....

Thủ trưởng cơ quan xác nhận

(Ký, ghi họ tên, chức danh, ñóng dấu)

8c. ðối với bản cam kết bảo vệ môi trường

..................(1)................. xác nhận: Bản cam kết bảo vệ môi

trường của Dự án.................(2)........................

ñược cấp Giấy xác nhận ñăng ký số.....................................

ngày..... tháng.... năm.... của...........(3).............................

( ðị a danh), ngày..... tháng.... n ă m....

Thủ trưởng cơ quan xác nhận

(Ký, ghi họ tên, chức danh, ñóng dấu)

Ghi chú:

(1) Cơ quan có trách nhiệm xác nhận;

(2) Tên ñầy ñủ của Dự án;

(3) Cơ quan có thẩm quyền phê duyệt (hoặc xác nhận).

CẤU TRÚC VÀ YÊU CẦU VỀ NỘI DUNG

BÁO CÁO ðÁNH GIÁ TÁC ðỘNG MÔI TRƯỜNG BỔ SUNG

(Kèm theo Thông t ư s ố 08/2006/TT-BTNMT ngày 08 tháng 9 n ă m 2006

c ủ a B ộ Tài nguyên và Môi tr ườ ng h ướ ng d ẫ n v ề ñ ánh giá môi tr ườ ng chi ế n l ượ c, ñ ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng và cam k ế t b ả o v ệ môi tr ườ ng)

1. Tên dự án

Nêu ñúng như tên trong báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường ñã ñược cấp quyết ñịnh phê duyệt trước ñó. Trong trường hợp ñã ñược ñổi tên khác thì nêu cả tên cũ và tên mới và thuyết minh rõ về quá trình, tính pháp lý của việc ñổi tên này.

2. Chủ dự án

Nêu ñầy ñủ: tên, ñịa chỉ và phương tiện liên hệ với cơ quan, doanh nghiệp là chủ dự án; họ tên và chức danh của người ñứng ñầu cơ quan, doanh nghiệp chủ dự án tại thời ñiểm lập báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường bổ sung.

3. Vị trí ñịa lý của dự án

(tại thời ñiểm lập báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường bổ sung)

4. Những thay ñổi về nội dung của dự án Mô tả chi tiết, rõ ràng về những thay ñổi sau ñây cho ñến thời ñiểm lập báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường bổ sung (trường hợp có thay ñổi);

148

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng 4.1. Thay ñổi về ñịa ñiểm thực hiện;

4.2. Thay ñổi về quy mô, công suất thiết kế;

4.3. Thay ñổi về công nghệ sản xuất;

4.4. Thay ñổi về nguyên liệu, nhiên liệu sản xuất;

4.5. Thay ñổi khác.

5. Thay ñổi về hiện trạng môi trường tự nhiên và các yếu tố kinh tế, xã hội của vùng thực hiện dự án/cơ sở ñang hoạt ñộng (cho ñến thời ñiểm lập báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường bổ sung)

6. Thay ñổi về tác ñộng môi trường và những biện pháp giảm thiểu tác ñộng tiêu cực của dự án

(cho ñến thời ñiểm lập báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường bổ sung)

7. Thay ñổi về chương trình quản lý và giám sát môi trường của dự án (cho ñến thời ñiểm lập báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường bổ sung)

8. Thay ñổi khác (cho ñến thời ñiểm lập báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường bổ sung) 9. Kết luận

MẪU VĂN BẢN ðỀ NGHỊ THẨM ðỊNH BÁO CÁO ðÁNH GIÁ

TÁC ðỘNG MÔI TRƯỜNG BỔ SUNG

(Kèm theo Thông t ư s ố 08/2006/TT-BYNMT ngày 08 tháng 9 n ă m 2006

c ủ a B ộ Tài nguyên và Môi t ườ ng h ướ ng d ẫ n v ề ñ ánh giá môi tr ườ ng chi ế n l ượ c, ñ ánh g ầ n tác ñộ ng môi tr ườ ng và cam k ế t bào v ệ môi tr ườ ng)

………….(l)…………

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Số:…………

ðộc lập - Tự do - Hạnh phúc

V/v ñề nghị thẩm ñịnh và phê

duyệt báo cáo ðTM bổ sung

của Dự án.............(2)..............

( ðị a danh), ngày. . . . . tháng. . . . . n ă m. . . . .

Kính gửi: .................................(3)....................................

Chúng tôi là:.......(1)........, Chủ Dự án:.........(2)...................................................

ðịa ñiểm thực hiện dự án: .....................................................................................

ðịa chỉ liên hệ:……………………………………………………………………

ðiện thoại:.....................; Fax:.........................; E-mail:.........................................

Xin gửi ñến ................(3)................ những hồ sơ sau:

- Một (01) báo cáo giải trình về nội dung ñiều chỉnh của Dự án;

- Năm (05) bản báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường bổ sung bằng tiếng Việt;

- Một (01) bản sao báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường kèm theo bản sao có công chứng của Quyết ñịnh số……./……ngày…..tháng……năm của……..(4)…… về việc phê duyệt báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường của Dự án…….(5)……..

149

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Chúng tôi xin bảo ñảm về ñộ trung thực của các số liệu, tài liệu trong các văn bản nêu trên. Nếu có gì sai phạm chúng tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật của nước Cộng hòa xã hội chủ

nghĩa Việt Nam.

ðề nghị…..(3)….. thẩm ñịnh và cấp quyết ñịnh phê duyệt báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường bổ sung cho Dự án.

Nơi nhận:

............(6)...........

- Như trên;

-

(Ký, ghi họ tên, chức danh, ñóng dấu)

- Lưu ......

Ghi chú:

(1) Cơ quan, doanh nghiệp chủ dự án ;

(2) Tên ñầy ñủ của Dự án;

(3) Cơ quan tổ chức việc thẩm ñịnh báo cáo ðTM bổ sung;

(4) Cơ quan ñã ra quyết ñịnh phê duyệt báo cáo ðTM;

(5) Tên dự án ñã ñược cấp quyết ñịnh phê duyệt báo cáo ðTM;

(6) Thủ trưởng cơ quan, doanh nghiệp chủ dự án ;

MẪU BÌA VÀ TRANG PHỤ BÌA CỦA BÁO CÁO

ðÁNH G IÁ TÁ C ðỘNG M ÔI T RƯ ỜNG BỔ SUNG

(Kèm theo Thông t ư s ố 08/2006/TT-BTNMT ngày 08 tháng 9 n ă m 2006

c ủ a B ộ Tài nguyên và Môi tr ườ ng h ướ ng d ẫ n v ề ñ ánh giá môi tr ườ ng chi ế n l ượ c, ñ ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng và cam k ế t b ả o v ệ môi tr ườ ng) AAA...(tên cơ quan chủ quản/phê duyệt dự án)... AAA

BBB... (tên cơ quan chủ dự án)... BBB

BÁO CÁO ðÁNH GIÁ TÁC ðỘNG

MÔI TRƯỜNG BỔ SUNG

DỰ ÁN................................................................................

............................................................................................

CƠ QUAN CHỦ DỰ ÁN (*)

CƠ QUAN TƯ VẤN (*)

(Thủ trưởng cơ quan ký, ghi họ

LẬP BÁO CÁO ðTMBS (nếu có)

tên, ñóng dấu)

(Thủ trưởng cơ quan ký, ghi họ tên,

ñóng dấu)

(ðịa danh), tháng... năm 200...

150

https://thuviensach.vn

Ghi chú: (*) chỉ thể hiện ở trang phụ bìa

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

MẪU BẢN NHẬN XÉT BÁO CÁO

ðÁNH G IÁ TÁ C ðỘNG M ÔI T RƯ ỜNG BỔ SUNG

(Kèm theo Thông t ư s ố 08/2006/TT-BTNMT ngày 08 tháng 9 n ă m 2006

c ủ a B ộ Tài nguyên và Môi tr ườ ng h ướ ng d ẫ n v ề ñ ánh giá môi tr ườ ng chi ế n l ượ c, ñ ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng và cam k ế t b ả o v ệ môi tr ườ ng)

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

ðộc lập - Tự do - Hạnh phúc

BẢN NHẬN XÉT

BÁO CÁO ðÁNH GIÁ TÁC ðỘNG MÔI TRƯỜNG BỔ SUNG

1. Họ và tên người nhận xét: ………………………………………………………..

2. Học hàm, học vị, chức vụ công tác: ………………………………………………

3. Nơi công tác (tên, ñịa chỉ, số ñiện thoại, Fax, E-mail): …………………………..

4. Tên dự án: ………………………………………………………………………..

5. Nhận xét về nội dung báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường bổ sung:

5.1. Những nội dung ñạt yêu cầu (nêu cụ thể từng nội dung):

5.2. Những nội dung cần chỉnh sửa (nêu cụ thể từng nội dung):

5.3. Những nội dung cần bổ sung (nêu cụ thể từng nội dung):

5.4. Những nhận xét khác:

6. Kết luận và ñánh giá (nêu rõ ý kiến ñồng ý hay không ñồng ý phê duyệt báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường bổ sung, lý do):

( ðị a danh n ơ i vi ế t nh ậ n xét), ngày…..tháng…..n ă m…

Người nhận xét

(Ký và ghi h ọ tên)

151

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng MẪU QUYẾT ðỊNH PHÊ DUYỆT BÁO CÁO ðÁNH GIÁ

TÁC ðỘNG MÔI TRƯỜNG BỔ SUNG

(Kèm theo Thông t ư s ố 08/2006/TT-BYNMT ngày 08 tháng 9 n ă m 2006

c ủ a B ộ Tài nguyên và Môi t ườ ng h ướ ng d ẫ n v ề ñ ánh giá môi tr ườ ng chi ế n l ượ c, ñ ánh g ầ n tác ñộ ng môi tr ườ ng và cam k ế t bào v ệ môi tr ườ ng)

………….(l)………………….

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

ðộc lập - Tự do - Hạnh phúc

Số:……………..

( ðị a danh), ngày. . . . . tháng. . . . . n ă m. . . . .

QUYẾT ðỊNH

Về việc phê duyệt báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường bổ sung của Dự án “………………………(2)……………………………….”

…………………... (3)…………………

Căn cứ Luật Bảo vệ môi trường ngày 29 tháng 11 năm 2005;

Căn cứ Nghị ñịnh số 80/2006/Nð-CP ngày 09 tháng 8 năm 2006 của Chính phủ về việc quy ñịnh chi tiết và hướng dẫn thi hành một số ñiều của Luật Bảo vệ môi trường;

Căn cứ Nghị ñịnh số…../Nð-CP ngày….tháng…..năm……của Chính phủ quy ñịnh chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của…….(1)…….;

Xét Công văn số….. ngày…..tháng…..năm……của……(4)………. về việc ñề nghị thẩm ñịnh và phê duyệt báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường bổ sung của Dự

án……………………(2)…………………….;

Xét nội dung báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường bổ sung của Dự án……….(2)……. ñã ñược chỉnh sửa bổ sung kèm theo Văn bản giải trình số…..ngày…..tháng…..năm của….(4)…..; Theo ñề nghị của…………………..(5)……………………..,

QUYẾT ðỊNH

ð iều 1. Phê duyệt nội dung báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường bổ sung của Dự

án……(2)…. của……(4)…….(sau ñây gọi là Chủ dự án).

ð iều 2. Chủ dự án có trách nhiệm thực hiện ñúng những nội dung ñã ñược nêu trong báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường bổ sung và những yêu cầu bắt buộc sau ñây:

1. ……………………………………………………………………………………..

2. ……………………………………………………………………………………..

3. ……………………………………………………………………………………..

ð iều 3. Báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường bổ sung của Dự án, những yêu cầu bắt buộc tại ðiều 2 của Quyết ñịnh này và báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường ñã ñược phê duyệt tại Quyết ñịnh số ……..(5)………ngày……tháng…….năm của……..(6)………. là cơ sở ñể các cơ quan quản lý Nhà nước về bảo vệ môi trường giám sát, kiểm tra, thanh tra việc thực hiện công tác bảo vệ môi trường của Dự án.

152

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng ð iều 4. Quyết ñịnh này có giá trị ñi kèm với Quyết ñịnh số….. (5)

…..ngày…..tháng….năm….của……….(6)…… và có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký.

Nơi nhận:

............(3)...........

- Chủ dự án;

-

(Ký, ghi họ tên, chức danh, ñóng dấu)

-

- Lưu ......

Ghi chú:

(1) Cơ quan có thẩm quyền phê duyệt;

(2) Tên ñầy ñủ của Dự án;

(3) Thủ trưởng hoặc người ñứng ñầu cơ quan có thẩm quyền phê duyệt;

(4) Cơ quan, doanh nghiệp chủ dự án;

(5) Số của Quyết ñịnh phê duyệt báo cáo ðTM trước ñó;

(6) Thủ trưởng hoặc người ñứng ñầu cơ quan ñã ban hành Quyết ñịnh phê duyệt báo cáo ðTM

trước ñó.

153

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

MẪU VĂN BẢN BÁO CÁO ỦY BAN NHÂN DÂN CẤP HUYỆN NƠI THỰC

HIỆN DỰ ÁN VỀ NỘI DUNG QUYẾT ðỊNH PHÊ DUYỆT

BÁO CÁO ðÁNH GIÁ TÁC ðỘNG MÔI TRƯỜNG

(Kèm theo Thông t ư s ố 08/2006/TT-BYNMT ngày 08 tháng 9 n ă m 2006

c ủ a B ộ Tài nguyên và Môi t ườ ng h ướ ng d ẫ n v ề ñ ánh giá môi tr ườ ng chi ế n l ượ c, ñ ánh g ầ n tác ñộ ng môi tr ườ ng và cam k ế t bào v ệ môi tr ườ ng)

………….(l)…………

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Số:…………

ðộc lập - Tự do - Hạnh phúc

V/v báo cáo nội dung Quyết ñịnh

phê duyệt báo cáo ñánh giá tác

ñộng môi trường của Dự án

( ðị a danh), ngày. . . . . tháng. . . . . n ă m. . . . .

.......(2)............

Kính g ử i: .................................(3)....................................(*) Thực hiện các quy ñịnh về bảo vệ môi trường,……….(1)…….. xin báo cáo quý Ủy ban về việc thực hiện Dự án……..(2)……… của chúng tôi ñã ñược…….(4)……….. cấp Quyết ñịnh phê duyệt báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường (xin gửi kèm theo ñây bản sao của Quyết ñịnh này).

……(1)….. xin báo cáo ñể quý Ủy ban biết, ñồng thời rất mong nhận ñược sự quan tâm, tạo ñiều kiện của quý Ủy ban trong quá trình triển khai Dự án.

Nơi nhận:

............(5)...........

- Như trên;

-

(Ký, ghi họ tên, chức danh, ñóng dấu)

- Lưu ......

Ghi chú:

* Trường hợp Dự án nằm trên ñịa bàn của nhiều huyện thì phải gửi cho tất cả các huyện ñó.

(1) Tên cơ quan, doanh nghiệp chủ dự án ;

(2) Tên dự án;

(3) Ủy ban nhân dân cấp huyện;

(4) Tên cơ quan có thẩm quyền phê duyệt báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường của Dự án; (5) Thủ trưởng cơ quan, doanh nghiệp chủ dự án.

154

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

MẪU BẢN TÓM TẮT

BÁO CÁO ðÁNH GIÁ TÁC ðỘNG MÔI TRƯỜNG

(Kèm theo Thông t ư s ố 08/2006/TT-BYNMT ngày 08 tháng 9 n ă m 2006

c ủ a B ộ Tài nguyên và Môi t ườ ng h ướ ng d ẫ n v ề ñ ánh giá môi tr ườ ng chi ế n l ượ c, ñ ánh g ầ n tác ñộ ng môi tr ườ ng và cam k ế t bào v ệ môi tr ườ ng) I. THÔNG TIN CHUNG

1.1. Tên dự án: (ñúng như tên trong báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc báo cáo ñầu tư) 1.2. Tên cơ quan, doanh nghiệp chủ dự án:

1.3. ðịa chỉ liên hệ của cơ quan, doanh nghiệp chủ dự án:

1.4. Người ñứng ñầu cơ quan, doanh nghiệp chủ dự án:

1.5. Phương tiện liên lạc với cơ quan, doanh nghiệp chủ dự án: (số ñiện thoại, số Fax, E-mail….).

II. ðỊA ðIỂM THỰC HIỆN DỰ ÁN

Mô tả vị trí ñịa lý (tọa ñộ, ranh giới) của ñịa ñiểm thực hiện dự án kèm theo sơ ñồ minh hoạc chỉ

rõ các ñối tượng tự nhiên (sông ngòi, ao hồ, ñường giao thông….), các ñối tượng về kinh tế - xã hội (khu dân cư, khu ñô thị; cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ; công trình văn hóa, tôn giáo, di tích lịch sử…) và các ñối tượng khác xung quanh khu vực Dự án.

III. QUY MÔ SẢN XUẤT, KINH DOANH

Nêu tóm lược về quy mô/công suất sản xuất; công nghệ sản xuất

IV. CÁC TÁC ðỘNG MÔI TRƯỜNG

4.1. Các loại chất thải phát sinh

4.1.1. Khí thải:

4.1.2. Nước thải:

4.1.3. Chất thải rắn:

4.1.4. Chất thải khác:

(ðối với mỗi loại chất thải phải nêu ñầy ñủ các thông tin về: nguồn phát sinh, tổng lượng phát sinh trên một ñơn vị thời gian, thành phần chất thải và hàm lượng/nồng ñộ của từng thành phần).

4.2. Các tác ñộng khác

Nêu tóm tắt các tác ñộng do: sự xói mòn, trượt, sụt, lở, lún ñất; sự xói lở bờ sông, bờ suối, bờ hồ, bờ biển; sự bồi lắng lòng sông, lòng suối, lòng hồ; sự thay ñổi mực nước mặt, nước ngầm; xâm nhập mặn; xâm nhập phèn; sự biến ñổi vi khí hậu; sự suy thoái các thành phần môi trường; sự biến ñổi ña dạng sinh học và các yếu tố khác.

V. BIỆN PHÁP GIẢM THIỂU TÁC ðỘNG TIÊU CỰC

155

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

5.1. Xử lý chất thải

- Mỗi loại chất thải phát sinh ñều phải có kèm theo biện pháp xử lý tương ứng, thuyết minh về

mức ñộ khả thi, hiệu suất/hiệu quả xử lý. Trong trường hợp không thể có biện pháp hoặc có nhưng khó khả thi trong khuôn khổ của Dự án phải nêu rõ lý do và có kiến nghị cụ thể ñể các cơ quan liên quan có hướng giải quyết, quyết ñịnh.

- Phải có chứng minh rằng, sau khi áp dụng biện pháp thì các chất thải sẽ ñược xử lý ñến mức nào, có so sánh, ñối chiếu với các tiêu chuẩn, quy chuẩn, quy ñịnh hiện hành. Trường hợp không ñáp ứng ñược yêu cầu quy ñịnh thì phải nêu rõ lý do và có những kiến nghị cụ thể ñể các cơ quan liên quan có hướng giải quyết, quyết ñịnh.

5.2. Giảm thiểu các tác ñộng khác

Mỗi loại tác ñộng phát sinh ñều phải có kèm theo biện pháp giảm thiểu tương ứng, thuyết minh về mức ñộ khả thi, hiệu suất/hiệu quả xử lý. Trong trường hợp không thể có biện pháp hoặc có nhưng khó khả thi trong khuôn khổ của Dự án thì phải nêu rõ lý do và có kiến nghị cụ thể ñể các cơ quan liên quan có hướng giải quyết, quyết ñịnh.

VI. CAM KẾT THỰC HIỆN

Cam kết về việc thực hiện các biện pháp xử lý chất thải, giảm thiểu các tác ñộng khác nêu trong báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường; cam kết xử lý ñạt các tiêu chuẩn, quy chuẩn hiện hành về môi trường; cam kết thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường khác theo quy ñịnh hiện hành của pháp luật Việt Nam.

Chủ dự án

(Ký, ghi họ tên, chức danh, ñóng dấu)

156

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

MẪU BÁO CÁO VỀ KẾ HOẠCH XÂY LẮP CÁC CÔNG TRÌNH

XỬ LÝ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG

(Kèm theo Thông t ư s ố 08/2006/TT-BYNMT ngày 08 tháng 9 n ă m 2006

c ủ a B ộ Tài nguyên và Môi t ườ ng h ướ ng d ẫ n v ề ñ ánh giá môi tr ườ ng chi ế n l ượ c, ñ ánh g ầ n tác ñộ ng môi tr ườ ng và cam k ế t bào v ệ môi tr ườ ng)

………….(l)…………

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Số:…………

ðộc lập - Tự do - Hạnh phúc

( ðị a danh), ngày. . . . . tháng. . . . . n ă m. . . . .

Kính g ử i:……(2)…………

KẾ HOẠCH XÂY LẮP CÁC CÔNG TRÌNH XỬ LÝ

VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG

của Dự án ….. ………(3)……………. .

1. ðịa ñiểm thực hiện dự án:…………………………………………………………..

2. Tên cơ quan, doanh nghiệp chủ dự án:……………………………………………..

ðịa chỉ liên hệ:…………………………………………………………….

ðiện thoại:……………….., Fax:……………………., E-mail:……………

3. Tên cơ quan, doanh nghiệp thực hiện xây lắp các công trình:………………………

ðịa chỉ liên hệ:…………………………………………………………….

ðiện thoại:……………….., Fax:……………………., E-mail:……………

4. Kế hoạch xây lắp các công trình xử lý và bảo vệ môi trường (nêu chi tiết tiến ñộ thực hiện; thời gian hoàn thành kèm theo thiết kế chi tiết của công trình):

4.1. Các công trình xử lý nước thải:

4.2. Các công trình xử lý khí thải:

4.3. Các công trình xử lý chất thải rắn:

4.4. Các công trình xử lý và bảo vệ môi trường khác:

5. ðề xuất, kiến nghị về việc ñiều chỉnh, thay ñổi nội dung, biện pháp bảo vệ môi trường ñã ñược phê duyệt (nếu có, nêu rõ cụ thể những nội dung ñiều chỉnh, thay ñổi; phân tích, ñánh giá khả

năng ñáp ứng các yêu cầu về bảo vệ môi trường của sự ñiều chỉnh, thay ñổi này).

Nơi nhận:

............(4)...........

- Như trên;

-

(Ký, ghi họ tên, chức danh, ñóng dấu)

- Lưu ......

Ghi chú:

(1) Tên cơ quan có, doanh nghiệp chủ dự án ;

(2) Tên cơ quan có thẩm quyền phê duyệt báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường của Dự án; (3) Tên dự án;

(4) Thủ trưởng cơ quan, doanh nghiệp chủ dự án.

157

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

MẪU BÁO CÁO KẾ HOẠCH VẬN HÀNH THỬ NGHIỆM

CÁC CÔNG TRÌNH XỬ LÝ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG

(Kèm theo Thông t ư s ố 08/2006/TT-BYNMT ngày 08 tháng 9 n ă m 2006

c ủ a B ộ Tài nguyên và Môi t ườ ng h ướ ng d ẫ n v ề ñ ánh giá môi tr ườ ng chi ế n l ượ c, ñ ánh g ầ n tác ñộ ng môi tr ườ ng và cam k ế t bào v ệ môi tr ườ ng)

………….(l)…………

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Số:…………

ðộc lập - Tự do - Hạnh phúc

( ðị a danh), ngày. . . . . tháng. . . . . n ă m. . . . .

Kính g ử i:……………….……(2)………………….

KẾ HOẠCH VẬN HÀNH THỬ NGHIỆM CÔNG TRÌNH

XỬ LÝ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG

của Dự án …….. ………(3)………………….

1. ðịa ñiểm thực hiện dự án:…………………………………………………………..

2. Tên cơ quan, chủ dự án:……………………………………………..

ðịa chỉ liên hệ:…………………………………………………………….

ðiện thoại:……………….., Fax:……………………., E-mail:……………

3. Tên cơ quan ñược thuê thực hiện ño ñạc, phân tích về môi trường: (trường hợp có thuê) ðịa chỉ liên hệ:…………………………………………………………….

ðiện thoại:……………….., Fax:……………………., E-mail:……………

4. Thời gian dự kiến thực hiện vận hành thử nghiệm:…………………………

5. Kế hoạch ño ñạc, lấy mẫu và phân tích về môi trường:

- Thiết bị ño ñạc, lấy mẫu và phân tích

- Phương pháp ño ñạc, lấy mẫu và phân tích

- Vị trí các ñiểm ño ñạc, lấy mẫu (sơ ñồ kèm theo)

- Số lần ño ñạc, lấy mẫu và phân tích

- Thông số ño ñạc, lấy mẫu và phân tích

Nơi nhận:

............(4)...........

- Như trên;

-

(Ký, ghi họ tên, chức danh, ñóng dấu)

- Lưu ......

Ghi chú:

(1) Tên cơ quan có, doanh nghiệp chủ dự án ;

(2) Tên cơ quan có thẩm quyền phê duyệt báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường của Dự án; (3) Tên dự án;

(4) Thủ trưởng cơ quan, doanh nghiệp chủ dự án.

158

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng MẪU BÁO CÁO VỀ VIỆC HOÀN THÀNH CÁC NỘI DUNG CỦA BÁO CÁO VÀ YÊU CẦU CỦA QUYẾT ðỊNH PHÊ DUYỆT

BÁO CÁO ðÁNH GIÁ TÁC ðỘNG MÔI TRƯỜNG

(Kèm theo Thông t ư s ố 08/2006/TT-BYNMT ngày 08 tháng 9 n ă m 2006

c ủ a B ộ Tài nguyên và Môi t ườ ng h ướ ng d ẫ n v ề ñ ánh giá môi tr ườ ng chi ế n l ượ c, ñ ánh g ầ n tác ñộ ng môi tr ườ ng và cam k ế t bào v ệ môi tr ườ ng)

………….(l)…………

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

ðộc lập - Tự do - Hạnh phúc

Số:…………

( ðị a danh), ngày. . . . . tháng. . . . . n ă m. . . . .

Kính g ử i:……………….……(2)………………….

MẪU BÁO CÁO VỀ VIỆC HOÀN THÀNH CÁC NỘI DUNG CỦA BÁO CÁO VÀ YÊU CẦU CỦA QUYẾT ðỊNH PHÊ DUYỆT

BÁO CÁO ðÁNH GIÁ TÁC ðỘNG MÔI TRƯỜNG

của Dự án …….. ……………………………..

1. ðịa ñiểm thực hiện dự án:

2. Tên cơ quan, doanh nghiệp chủ dự án:

ðịa chỉ liên hệ:

ðiện thoại:……………….., Fax:……………………., E-mail:……………

3. Tên cơ quan ñược thuê thực hiện ño ñạc, phân tích về môi trường: (nếu có)

ðịa chỉ liên hệ:

ðiện thoại:……………….., Fax:……………………., E-mail:……………

4. Thời gian tiến hành ño ñạc, lấy mẫu, phân tích mẫu:

5. Thiết bị, phương pháp ño ñạc, lấy mẫu và phân tích mẫu ñược sử dụng

6. Kết quả vận hành thử nghiệm các công trình xử lý về môi trường

6.1. Công trình xử lý chất thải khí (trình bày theo mẫu bảng dưới ñây)

6.2. Công trình xử lý chất thải lỏng (trình bày theo mẫu bảng dưới ñây)

Lần ño ñạc, lấy mẫu

Lưu lượng

Hàm lượng thải ñối với những thông số

phân tích (**);

thải

ô nhiễm ñặc trưng (*) cho Dự án

Tiêu chuẩn ñối chiếu

( ðơ n v ị tính)

Thông số A

Thông số B

v.v…

( ðơ n v ị tính)

( ðơ n v ị tính)

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

Lần 1

Lần 2

Lần 3

TCVN………………

Ghi chú:

159

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng (*) Thông số ô nhiễm ñặc trưng cho dự án là những thông số ô nhiễm do dự án trực tiếp hoặc gián tiếp tạo ra.

(**) Số lần ño ñạc, lấy mẫu tối thiểu là 03 (ba) lần vào những khoảng thời gian khác nhau trong ñiều kiện hoạt ñộng bình thường ñể bảo ñảm xem xét, ñánh giá về tính ñại diện và ổn ñịnh của chất thải.

6.3. Công trình xử lý chất thải rắn

(Kết quả ñược trình bày dựa theo các quy ñịnh hiện hành về quản lý chất thải rắn thông thường và chất thải rắn nguy hại)

6.4. Các công trình xử môi trường khác (nếu có)

7. Kết quả thực hiện các nội dung khác về bảo vệ môi trường

(Kết quả ñược trình bày dựa theo những nội dung về bảo vệ môi trường ñã nêu trong báo cáo và yêu cầu kèm theo quyết ñịnh phê duyệt báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường)

8. Cam kết

Chúng tôi cam kết rằng những thông tin, số liệu nêu trên là ñúng sự thực; nếu có gì sai trái, chúng tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Nơi nhận:

............(3)...........

- Như trên;

-

(Ký, ghi họ tên, chức danh, ñóng dấu)

- Lưu ......

Ghi chú:

(1) Tên cơ quan, doanh nghiệp chủ dự án ;

(2) Tên cơ quan có thẩm quyền phê duyệt báo cáo ðTM của Dự án;

(3) Thủ trưởng cơ quan, doanh nghiệp chủ dự án.

160

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng MẪU VĂN BẢN ðỀ NGHỊ XÁC NHẬN VỀ VIỆC ðÃ THỰC HIỆN

CÁC NỘI DUNG CỦA BÁO CÁO VÀ YÊU CẦU CỦA QUYẾT ðỊNH PHÊ

DUYỆT BÁO CÁO ðÁNH GIÁ TÁC ðỘNG MÔI TRƯỜNG

(Kèm theo Thông t ư s ố 08/2006/TT-BYNMT ngày 08 tháng 9 n ă m 2006

c ủ a B ộ Tài nguyên và Môi t ườ ng h ướ ng d ẫ n v ề ñ ánh giá môi tr ườ ng chi ế n l ượ c, ñ ánh g ầ n tác ñộ ng môi tr ườ ng và cam k ế t bào v ệ môi tr ườ ng)

………….(l)…………

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Số:…………

ðộc lập - Tự do - Hạnh phúc

V/v ñề nghị xác nhận việc hoàn

thành các nội dung của báo cáo

( ðị a danh), ngày. . . . . tháng. . . . . n ă m. . . . .

và yêu cầu của Quyết ñịnh phê

duyệt báo cáo ñánh giá tác ñộng

môi trường của Dự án

Kính g ử i: .................................(2)....................................

Chúng tôi là:………(1)………, Chủ Dự án…………..(3)………………………….

ðịa ñiểm thực hiện dự án:…………………………………………………………..

ðịa chỉ liên hệ:……………………………………………………………………….

ðiện thoại:………………………, Fax:………….., E-mail:…………………………

Xin gửi ñến quý……………..(2)…………..hồ sơ gồm:

- 03 (ba) bản báo cáo về việc hoàn thành các nội dung của báo cáo và yêu cầu của Quyết ñịnh phê duyệt báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường của Dự án (trường hợp dự án nằm trên diện tích ñất của từ 02 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trở lên, gửi thêm số lượng báo cáo bằng số lượng các tỉnh tăng thêm);

- 01 (một) Hồ sơ thiết kế kỹ thuật các công trình xử lý và bảo vệ môi trường;

- 01 (một) bộ các chứng chỉ, chứng nhận, công nhận, giám ñịnh có liên quan.

Chúng tôi xin bảo ñảm về ñộ trung thực của các thông tin, số liệu ñược ñưa ra trong các tài liệu nêu trên. Nếu có gì sai trái, chúng tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

ðề nghị quý……..(2)………. kiểm tra, xác nhận kết quả thực hiện các nội dung của báo cáo và yêu cầu của Quyết ñịnh phê duyệt báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường của Dự án.

Nơi nhận:

............(4)...........

- Như trên;

-

(Ký, ghi họ tên, chức danh, ñóng dấu)

- Lưu ......

Ghi chú:

(1) Tên cơ quan, doanh nghiệp chủ dự án ;

(2) Tên cơ quan phê duyệt báo cáo ñánh giá tác ñộng môi trường;

(3) Tên dự án;

(4) Thủ trưởng cơ quan, doanh nghiệp chủ dự án.

161

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng BẢNG TRA CỨU THUẬT NGỮ

A

Ðịnh lượng hóa - 6

áp lực - 5

Ðiều chỉnh - 13, 53

ÐTM - 1, 3, 9, 16, 19, 21

B

Báo cáo (ÐTM) - 26, 29, 50

G

Bao quanh - 1, 3

Giá trị nền - 7

Bảo vệ (MT) - 1, 3, 20

Giám sát (MT) - 28

Bậc (1, 2) - 4

Giảm thiểu (TÐ) - 11, 24, 25, 28

Biến ñổi (MT) - 12, 19, 20, 21, 24

Hành ñộng - 3, 19, 20, 22, 65, 66

Bồn chứa (CO2) - 3

Hệ thống (sinh học) - 1

Bồi lắng - 20

Hệ sinh thái - 1, 17, 27

C

H

Cảnh quan - 27, 53

Hiện trạng - 18, 26

Cân nhắc - 3, 59

Hiệu chỉnh - 22

Câu hỏi - 15

Hiệu ứng nhà kính - 3, 68

Cơ sở (hạ tầng) - 22, 27, 28

Hoạt ñộng - 1, 19, 24

Công nghệ - 3, 10

Hợp lý - 3

Cộng ñồng - 3, 11, 21, 27, 29

Chất thải - 1, 26

K

Chất bẩn - 1

Kế hoạch (cho ÐTM) - 5, 7, 9, 22, 50

Chất lượng (MT) - 6

Kim loại nặng - 6

Chất lượng sống - 20, 23, 27

Kiểm soát - 7, 12

Chỉ thị - 3, 5, 56

Kiểu rút gọn - 4

Chỉ số - 5, 7, 56

Khả năng chịu ñựng (MT) - 4

Chỉ tiêu - 3, 6

Khả thi - 17, 60

Chi phí - lợi ích - 14, 25, 28,31,37,39

Khí quyển - 68

Chính sách - 11

Khung liên kết - 5, 9?

Chồng ghép (bản ñồ) - 31, 37

Chuyên dùng - 7,8

L

D

Lập báo cáo - 2

Loại - 2, 59

Danh mục -15, 31, 32

Lợi nhuận - 38, 39, 48

Di dân - 22

Luật - 1,2,5,11,24

Dự án - 15, 19, 24, 49, 59

Lược duyệt - 3, 5, 20

Dự báo - 2, 11, 19, 24, 41, 62

Dữ liệu - 10

M

Ða dạng sinh học - 1, 5, 51, 66

Ma trận - 16, 29,31, 33, 34, 35, 36, 53

Ðảm bảo chất lượng - 8

Mô hình (phương pháp) - 31

Ðánh giá - 1, 2, 11, 62

Môi trường - 1, 5, 9, 12, 15, 24, 27, 59, 66

Ðánh giá sơ bộ - 10

Monitoring - 9, 10, 24, 54

Ðánh giá tác ñộng - 1, 2, 3, 19, 40, 42, 50

Ðáp ứng (MT) - 5, 24

N

Ðất -1, 20, 42, 59

Nhạy cảm (vùng) - 10, 51

162

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng Ðất (chất lượng) - 6

Nhà kính - 16

Ðất (ngập nước) - 23

Nguồn gây tác ñộng - 22

Ðầy ñủ (ÐTM) - 4

Nguồn tài nguyên - 23

Ðề cương (ÐTM) - 2, 11, 21, 49

Nước - 15, 42, 59, 60

Ðề xuất - 2, 3, 25

O

T

Ô nhiễm - 1, 42, 54, 54 , 63

TNMT - 24, 54

TNTN - 7, 19, 20, 54

P

Tác ñộng - 1, 4, 20, 32, 34

Phạm vi - 19, 49

Tài nguyên - 6, 26, 27, 41, 56, 57, 59

Phát triển - 1, 13, 29, 60

Tiêu chí - 18

Phân huỷ -1, 63, 64

Tiêu chuẩn (MT) - 7, 39, 69, 70

Phân tích - 3, 24

Tiềm tàng (tác ñộng) - 9

Phong phú - 1

Tồn tại - 1

Phương án - 3, 11, 48, 50

Tổn thất - 28, 32

Phương pháp - 7, 33, 35, 37

Tự nhiên - 1, 60

PCD - 14

Tương tác - 1

QA/QC - 28, 39

Tự làm sạch - 2

Quản lý - 2, 7, 11, 12, 24

Thanh tra (MT) - 14

QLÐÐ - 3

Thành phần (MT) - 5,6

Quần thể sinh vật - 1, 17, 54

Thay thế - 22, 28

Quy hoạch (MT) - 8

Thẩm ñịnh (MT) - 14, 16

Quy mô - 14

Trạng thái (MT) - 5

Quy luật - 1

Thông số (MT) - 7, 56

Quyết ñịnh - 3

V

R

Vi sinh vật - 1, 63

Rủi ro - 27, 39, 44, 45, 48

Vùng ngập nước - 20

S

X

Sinh quyển - 1, 49

Xử lý thải - 5

Sinh vật quý hiếm - 18, 54

Yêu cầu - 3

Sinh thái (hệ) - 7, 11, 53, 59, 60

Yếu tố - 1, 51, 63

Sơ bộ (ñánh giá) - 4

Yếu tố cấu thành - 2

Sự cố - 27

Sử dụng ñất - 4, 6, 9, 22, 54, 65

Sức khỏe - 27, 45

Suy giảm (Ozon) - 3, 68

Suy thoái - 16, 54

163

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng

Tài liệu tham khảo chính

[1]

Quốc hội nước CHXHCNVN: Lu ậ t b ả o v ệ môi tr ườ ng 2003, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội - 2003

[2]

Nordic council of Minister Indicators of State of Environment in the Nordic contries (1997)

[3]

DSE-ZEL. Sustainable land use in Rural Areas: Tool for Analysis & Evaluation (1996)

[4]

Phạm Ngọc Hồ, Hoàng Xuân Cơ: Ðánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng. Nxb ÐHQG (2001)

[5]

Lê Thạc Cán và tập thể. Ph ươ ng pháp lu ậ n và kinh nghi ệ m th ự c ti ễ n . Nxb KHCN (1994)

[6]

Alexander.P. (Economopoalos) Assessment of sources of Air, Water, and land pollution WHO, Geneva (1993)

[7]

?Larry.W.Canter. Environmental Impact Assessment. MeGraw-Hill, Inc.Singapore (1996)

[8]

Trung tâm chất lượng và Tiêu chuẩn ño lường. Các TCVN 1995, 1999, 2000, 2001, 2002.

[9]

Tạp chí Cầu ñường Việt Nam, năm 2001, 2002, 2003

[10]

Tạp chí Giao thông vận tải Việt Nam, năm 2000, 2001, 2002.

[11]

NEA, UNEP, NORD: Thu th ậ p d ữ li ệ u và báo cáo hi ệ n tr ạ ng môi tr ườ ng (Tài liệu tập huấn 1999)

[12]

Cục Bảo vệ môi trường. Tuy ể n t ậ p các qui ñị nh pháp lu ậ t v ề BVMT (tập 5). Nxb Thanh niên (20

164

https://thuviensach.vn

Giáo trình ð ánh giá tác ñộ ng môi tr ườ ng 165

https://thuviensach.vn

Document Outline

- Mục lục

- Mở đầu

- Chương 1; Các chỉ thị, chỉ số môi trường

- Chương 2: Trình tự đánh giá TĐMT

- Chương 3: Các phương pháp đánh giá

- Chương 4: Các mẫu đánh giá

- Bao cao ĐGTĐMT cua Du an

- Phụ lục 1: Các số liệu môi trường

- Phụ lục 2: Tiêu chuẩn khí thải công nghiệp

- Phụ lục 3: Tiêu chuẩn khí thải động cơ

- Phụ lục 4: Nồng đọ cho phép của chất thải vô cơ

- Phụ lục 5: Chất lượng nước và nước thải sinh hoạt

- Phụ lục 6: Chất lượng nước thuỷ lợi

- Phụ lục 7: Tiêu chuẩn Nước thải công nghiệp

- Phụ lục 8: Dư lượng hoá chất bảo vệ thực vật trong đất

- Phụ lục 9: Độ rung của máy trong xây dựng

- Phụ lục 12: Cấu trúc, nội dung đánh giá TĐMT

- Bang tra cứu thuật ngữ

Table of Contents

Mục lục

Mở đầu

Chương 1; Các chỉ thị, chỉ số môi trường

Chương 2: Trình tự đánh giá TĐMT

Chương 3: Các phương pháp đánh giá

Chương 4: Các mẫu đánh giá

Bao cao ĐGTĐMT cua Du an

Phụ lục 1: Các số liệu môi trường

Phụ lục 2: Tiêu chuẩn khí thải công nghiệp

Phụ lục 3: Tiêu chuẩn khí thải động cơ

Phụ lục 4: Nồng đọ cho phép của chất thải vô cơ

Phụ lục 5: Chất lượng nước và nước thải sinh hoạt

Phụ lục 6: Chất lượng nước thuỷ lợi

Phụ lục 7: Tiêu chuẩn Nước thải công nghiệp

Phụ lục 8: Dư lượng hoá chất bảo vệ thực vật trong đất

Phụ lục 9: Độ rung của máy trong xây dựng

Phụ lục 12: Cấu trúc, nội dung đánh giá TĐMT

Bang tra cứu thuật ngữ