https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

Quy tr×nh s¶n xuÊt gièng thñy s¶n cã

gi¸ trÞ kinh tÕ

Héi ®ång chØ ®¹o xuÊt b¶n

Chñ tÞch Héi ®ång

TS. NguyÔn ThÕ Kû

Phã Chñ tÞch Héi ®ång

TS. NguyÔn Duy Hïng

Thµnh viªn

TS. NguyÔn An Tiªm

TS. KhuÊt Duy Kim H¶i

NguyÔn Vò Thanh H¶o

https://thuviensach.vn

Quy tr×nh s¶n xuÊt gièng thñy s¶n cã

gi¸ trÞ kinh tÕ

Héi ®ång chØ ®¹o xuÊt b¶n

Chñ tÞch Héi ®ång

TS. NguyÔn ThÕ Kû

Phã Chñ tÞch Héi ®ång

TS. NguyÔn Duy Hïng

Thµnh viªn

TS. NguyÔn An Tiªm

TS. KhuÊt Duy Kim H¶i

NguyÔn Vò Thanh H¶o

https://thuviensach.vn

Bé n«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn n«ng th«n Quy tr×nh s¶n xuÊt

gièng thñy s¶n cã

gi¸ trÞ kinh tÕ

NHµ XUÊT B¶N CHÝNH TRÞ

NHµ XUÊT B¶N

QUèC GIA - Sù THËT

n«ng nghiÖp

Hµ NéI - 2013

https://thuviensach.vn

Bé n«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn n«ng th«n Quy tr×nh s¶n xuÊt

gièng thñy s¶n cã

gi¸ trÞ kinh tÕ

NHµ XUÊT B¶N CHÝNH TRÞ

NHµ XUÊT B¶N

QUèC GIA - Sù THËT

n«ng nghiÖp

Hµ NéI - 2013

https://thuviensach.vn

Trong khi ®ã, diÖn tÝch −¬ng nu«i thñy s¶n ngµy cµng gia t¨ng, dÉn ®Õn c¹nh tranh gi÷a cç hé nu«i vµ gi¶m gi¸

thµnh c¸ gièng. V× vËy, cã nh÷ng hé nu«i thñy s¶n gièng t×m cçh gi÷ ®Çu con b»ng mäi gi¸ nªn ®· l¹m dông thuèc kh¸ng sinh ®Ó phßng vµ ®iÒu trÞ bÖnh trong qu¸

Lêi nhµ xuÊt b¶n

tr×nh −¬ng nu«i. §iÒu nµy dÉn ®Õn hËu qu¶ lµ chÊt l−îng thñy s¶n gièng ngµy cµng gi¶m sót, ®Õn khi nu«i th−¬ng S¶n xuÊt bÒn v÷ng lµ m« h×nh ngµnh thñy s¶n ®ang phÈm kh¶ n¨ng m¾c bÖnh sÏ cao vµ khã ®iÒu trÞ h¬n.

h−íng tíi nh»m b¶o vÖ nguån tµi nguyªn thñy s¶n vµ

§Ó gióp ng−êi d©n cã kiÕn thøc, øng dông khoa häc b¶o ®¶m an toµn, chÊt l−îng thñy s¶n.

kü thuËt vµo nu«i trång thuû s¶n ®óng quy tr×nh kü Trong nh÷ng n¨m qua, diÖn tÝch còng nh− s¶n l−îng thuËt, b¶o ®¶m vÖ sinh an toµn thùc phÈm, cã kü n¨ng nu«i trång thuû s¶n trªn c¶ n−íc liªn tôc t¨ng. NhiÒu hé kiÓm tra chÊt l−îng con gièng, kiÓm so¸t m«i tr−êng vµ

nu«i trång thñy s¶n ®· chuyÓn tõ sö dông thøc ¨n tù chÕ

phßng trõ dÞch bÖnh, Nhµ xuÊt b¶n ChÝnh trÞ quèc gia -

sang thøc ¨n c«ng nghiÖp; tõ dïng hãa chÊt, thuèc kh¸ng Sù thËt phèi hîp víi Nhµ xuÊt b¶n N«ng nghiÖp xuÊt sinh sang dïng cç chÕ phÈm sinh häc cho hiÖu qu¶ cao, b¶n cuèn sçh Quy tr×nh s¶n xuÊt gièng thñy s¶n

®ång thêi h¹n chÕ « nhiÔm m«i tr−êng, ®¶m b¶o ph¸t

cã gi¸ trÞ kinh tÕ.

triÓn bÒn v÷ng; t¨ng c−êng ¸p dông khoa häc kü thuËt ®Ó

Cuèn sçh cung cÊp cç quy tr×nh kü thuËt s¶n xuÊt n©ng cao n¨ng suÊt, chÊt l−îng vµ gi¸ trÞ s¶n phÈm; ¸p gièng c¸; sinh s¶n nh©n t¹o; −¬ng nu«i c¸; nu«i th−¬ng dông cç biÖn ph¸p th©m canh vµ më réng diÖn tÝch nu«i phÈm mét sè loµi thñy s¶n cã gi¸ trÞ kinh tÕ; h−íng dÉn nh÷ng gièng c¸ míi cã gi¸ trÞ kinh tÕ vµ hiÖu qu¶ cao; kü thuËt phßng, trÞ mét sè lo¹i bÖnh th−êng gÆp cho cçhuyÓn ®æi nu«i cç gièng c¸ truyÒn thèng sang cç gièng gièng vµ c¸ bè mÑ…

cçho n¨ng suÊt cao, cã hiÖu qu¶ kinh tÕ, thÝch hîp Do giíi h¹n vÒ ph¹m vi, cuèn sçh chØ cung cÊp quy ph−¬ng thøc nu«i b¸n th©m canh vµ th©m canh; ®Çu t−

tr×nh s¶n xuÊt gièng cña 9 ®èi t−îng thñy s¶n cã gi¸ trÞ

x©y dùng vµ cñng cè h¹ tÇng ao nu«i, hÖ thèng giao th«ng, kinh tÕ. Hy väng quy tr×nh s¶n xuÊt gièng cña cç ®èi cÊp tho¸t n−íc… NhiÒu hé d©n tho¸t nghÌo, æn ®Þnh cuéc t−îng thñy s¶n khç sÏ ®−îc giíi thiÖu trong cç xuÊt sèng nhê m« h×nh nu«i c¸ gièng, vµ v−¬n lªn lµm giµu.

b¶n phÈm tiÕp theo.

Tuy nhiªn, do thÞ tr−êng thñy s¶n nguyªn liÖu kh«ng Xin giíi thiÖu cuèn sçh víi b¹n ®äc.

æn ®Þnh nªn ng−êi nu«i ch−a an t©m ®Çu t− s¶n xuÊt; nhiÒu hé d©n ch−a quan t©m ®Õn chÊt l−îng con gièng, Th¸ng 11 n¨m 2013

®iÒu kiÖn s¶n xuÊt kinh doanh còng ch−a b¶o ®¶m Nhµ xuÊt b¶n chÝnh trÞ quèc gia - sù thËt

®óng quy ®Þnh; tõ ®ã g©y hao hôt trong qu¸ tr×nh nu«i.

5

6

https://thuviensach.vn

Trong khi ®ã, diÖn tÝch −¬ng nu«i thñy s¶n ngµy cµng gia t¨ng, dÉn ®Õn c¹nh tranh gi÷a cç hé nu«i vµ gi¶m gi¸

thµnh c¸ gièng. V× vËy, cã nh÷ng hé nu«i thñy s¶n gièng t×m cçh gi÷ ®Çu con b»ng mäi gi¸ nªn ®· l¹m dông thuèc kh¸ng sinh ®Ó phßng vµ ®iÒu trÞ bÖnh trong qu¸

Lêi nhµ xuÊt b¶n

tr×nh −¬ng nu«i. §iÒu nµy dÉn ®Õn hËu qu¶ lµ chÊt l−îng thñy s¶n gièng ngµy cµng gi¶m sót, ®Õn khi nu«i th−¬ng S¶n xuÊt bÒn v÷ng lµ m« h×nh ngµnh thñy s¶n ®ang phÈm kh¶ n¨ng m¾c bÖnh sÏ cao vµ khã ®iÒu trÞ h¬n.

h−íng tíi nh»m b¶o vÖ nguån tµi nguyªn thñy s¶n vµ

§Ó gióp ng−êi d©n cã kiÕn thøc, øng dông khoa häc b¶o ®¶m an toµn, chÊt l−îng thñy s¶n.

kü thuËt vµo nu«i trång thuû s¶n ®óng quy tr×nh kü Trong nh÷ng n¨m qua, diÖn tÝch còng nh− s¶n l−îng thuËt, b¶o ®¶m vÖ sinh an toµn thùc phÈm, cã kü n¨ng nu«i trång thuû s¶n trªn c¶ n−íc liªn tôc t¨ng. NhiÒu hé kiÓm tra chÊt l−îng con gièng, kiÓm so¸t m«i tr−êng vµ

nu«i trång thñy s¶n ®· chuyÓn tõ sö dông thøc ¨n tù chÕ

phßng trõ dÞch bÖnh, Nhµ xuÊt b¶n ChÝnh trÞ quèc gia -

sang thøc ¨n c«ng nghiÖp; tõ dïng hãa chÊt, thuèc kh¸ng Sù thËt phèi hîp víi Nhµ xuÊt b¶n N«ng nghiÖp xuÊt sinh sang dïng cç chÕ phÈm sinh häc cho hiÖu qu¶ cao, b¶n cuèn sçh Quy tr×nh s¶n xuÊt gièng thñy s¶n

®ång thêi h¹n chÕ « nhiÔm m«i tr−êng, ®¶m b¶o ph¸t

cã gi¸ trÞ kinh tÕ.

triÓn bÒn v÷ng; t¨ng c−êng ¸p dông khoa häc kü thuËt ®Ó

Cuèn sçh cung cÊp cç quy tr×nh kü thuËt s¶n xuÊt n©ng cao n¨ng suÊt, chÊt l−îng vµ gi¸ trÞ s¶n phÈm; ¸p gièng c¸; sinh s¶n nh©n t¹o; −¬ng nu«i c¸; nu«i th−¬ng dông cç biÖn ph¸p th©m canh vµ më réng diÖn tÝch nu«i phÈm mét sè loµi thñy s¶n cã gi¸ trÞ kinh tÕ; h−íng dÉn nh÷ng gièng c¸ míi cã gi¸ trÞ kinh tÕ vµ hiÖu qu¶ cao; kü thuËt phßng, trÞ mét sè lo¹i bÖnh th−êng gÆp cho cçhuyÓn ®æi nu«i cç gièng c¸ truyÒn thèng sang cç gièng gièng vµ c¸ bè mÑ…

cçho n¨ng suÊt cao, cã hiÖu qu¶ kinh tÕ, thÝch hîp Do giíi h¹n vÒ ph¹m vi, cuèn sçh chØ cung cÊp quy ph−¬ng thøc nu«i b¸n th©m canh vµ th©m canh; ®Çu t−

tr×nh s¶n xuÊt gièng cña 9 ®èi t−îng thñy s¶n cã gi¸ trÞ

x©y dùng vµ cñng cè h¹ tÇng ao nu«i, hÖ thèng giao th«ng, kinh tÕ. Hy väng quy tr×nh s¶n xuÊt gièng cña cç ®èi cÊp tho¸t n−íc… NhiÒu hé d©n tho¸t nghÌo, æn ®Þnh cuéc t−îng thñy s¶n khç sÏ ®−îc giíi thiÖu trong cç xuÊt sèng nhê m« h×nh nu«i c¸ gièng, vµ v−¬n lªn lµm giµu.

b¶n phÈm tiÕp theo.

Tuy nhiªn, do thÞ tr−êng thñy s¶n nguyªn liÖu kh«ng Xin giíi thiÖu cuèn sçh víi b¹n ®äc.

æn ®Þnh nªn ng−êi nu«i ch−a an t©m ®Çu t− s¶n xuÊt; nhiÒu hé d©n ch−a quan t©m ®Õn chÊt l−îng con gièng, Th¸ng 11 n¨m 2013

®iÒu kiÖn s¶n xuÊt kinh doanh còng ch−a b¶o ®¶m Nhµ xuÊt b¶n chÝnh trÞ quèc gia - sù thËt

®óng quy ®Þnh; tõ ®ã g©y hao hôt trong qu¸ tr×nh nu«i.

5

6

https://thuviensach.vn

- Loµi: Lutjanus erythropterus, Bloch, 1790

- Tªn tiÕng Anh: Crimson snapper, Redfin snapper.

- Tªn tiÕng ViÖt: C¸ hång ®á

C¸ hång ®á ph©n bè réng ë cç vïng biÓn Ên Quy tr×nh s¶n xuÊt gièng

§é - T©y Th¸i B×nh D−¬ng gåm vÞnh Oman ®Õn C¸ HåNG §á

vïng biÓn §«ng Nam ¸, tõ phÝa b¾c ®Õn phÝa

nam NhËt B¶n vµ tõ phÝa nam ®Õn phÝa b¾c ( Lutjanus erythropterus, Bloch, 1790)

¤xtr©ylia. Trªn vïng biÓn ViÖt Nam, tõ B¾c ®Õn ThS. TrÇn M¹nh Hµ

Nam ®Òu cã c¸ hång ®á ph©n bè. C¸ hång ®á lµ

®èi t−îng khai thç cã gi¸ trÞ kinh tÕ vµ ®· ®−îc

®−a vµo nu«i trong cç lång bÌ.

C¸ hång ®á cã th©n h×nh thoi, dÑt bªn, chiÒu dµi th©n b»ng 2,4-2,6 lÇn chiÒu cao; ®Çu to, miÖng réng, hµm trªn mçi bªn cã 2 r¨ng nanh. Th©n c¸ ®−îc phñ v¶y l−îc cøng, cã c¶ ë m¸ vµ n¾p mang. Th©n c¸ mµu ®á t−¬i, phÝa bông hång nh¹t, cç v©y mµu ®á, r×a sau v©y

®u«i mµu ®en x¸m. ChiÒu dµi lín nhÊt 81,6 cm, th«ng th−êng lµ 40-50 cm. C¸ hång ®á lµ loµi C¸ hång ®á

c¸ ¨n thÞt, thøc ¨n chÝnh lµ cç loµi c¸ t¹p vµ

mét l−îng nhá gi¸p xç, mùc vµ cç ®éng vËt I. GIíI THIÖU

kh«ng x−¬ng sèng khç. C¸ hång ®á th−êng t×m måi vµo ban ®ªm. Trong ®iÒu kiÖn m«i C¸ hång ®á thuéc:

tr−êng thuËn lîi, c¸ rÊt tÝch cùc b¾t måi.

- Bé c¸ v−îc: Perciformes

Trong m«i tr−êng bÊt lîi, nh− khi nhiÖt ®é

- Hä c¸ hång: Lutjanidae

n−íc xuèng thÊp, n−íc qu¸ ®ôc hoÆc cã sãng

- Gièng: Lutjanus

giã m¹nh, c¸ ng−ng b¾t måi.

7

8

https://thuviensach.vn

- Loµi: Lutjanus erythropterus, Bloch, 1790

- Tªn tiÕng Anh: Crimson snapper, Redfin snapper.

- Tªn tiÕng ViÖt: C¸ hång ®á

C¸ hång ®á ph©n bè réng ë cç vïng biÓn Ên Quy tr×nh s¶n xuÊt gièng

§é - T©y Th¸i B×nh D−¬ng gåm vÞnh Oman ®Õn C¸ HåNG §á

vïng biÓn §«ng Nam ¸, tõ phÝa b¾c ®Õn phÝa

nam NhËt B¶n vµ tõ phÝa nam ®Õn phÝa b¾c ( Lutjanus erythropterus, Bloch, 1790)

¤xtr©ylia. Trªn vïng biÓn ViÖt Nam, tõ B¾c ®Õn ThS. TrÇn M¹nh Hµ

Nam ®Òu cã c¸ hång ®á ph©n bè. C¸ hång ®á lµ

®èi t−îng khai thç cã gi¸ trÞ kinh tÕ vµ ®· ®−îc

®−a vµo nu«i trong cç lång bÌ.

C¸ hång ®á cã th©n h×nh thoi, dÑt bªn, chiÒu dµi th©n b»ng 2,4-2,6 lÇn chiÒu cao; ®Çu to, miÖng réng, hµm trªn mçi bªn cã 2 r¨ng nanh. Th©n c¸ ®−îc phñ v¶y l−îc cøng, cã c¶ ë m¸ vµ n¾p mang. Th©n c¸ mµu ®á t−¬i, phÝa bông hång nh¹t, cç v©y mµu ®á, r×a sau v©y

®u«i mµu ®en x¸m. ChiÒu dµi lín nhÊt 81,6 cm, th«ng th−êng lµ 40-50 cm. C¸ hång ®á lµ loµi C¸ hång ®á

c¸ ¨n thÞt, thøc ¨n chÝnh lµ cç loµi c¸ t¹p vµ

mét l−îng nhá gi¸p xç, mùc vµ cç ®éng vËt I. GIíI THIÖU

kh«ng x−¬ng sèng khç. C¸ hång ®á th−êng t×m måi vµo ban ®ªm. Trong ®iÒu kiÖn m«i C¸ hång ®á thuéc:

tr−êng thuËn lîi, c¸ rÊt tÝch cùc b¾t måi.

- Bé c¸ v−îc: Perciformes

Trong m«i tr−êng bÊt lîi, nh− khi nhiÖt ®é

- Hä c¸ hång: Lutjanidae

n−íc xuèng thÊp, n−íc qu¸ ®ôc hoÆc cã sãng

- Gièng: Lutjanus

giã m¹nh, c¸ ng−ng b¾t måi.

7

8

https://thuviensach.vn

Trong tù nhiªn, c¸ th−êng sèng s¸t ®¸y ë II. QUY TR×NH S¶N XUÊT GIèNG

nh÷ng vïng cã r¹n ®¸, ®¸ sái, r¹n san h«, nÒn ®¸y cøng cã ®é s©u tõ 5-100 m. C¸ hång 1. S¬ ®å quy tr×nh s¶n xuÊt gièng

®á lµ loµi réng nhiÖt vµ réng muèi. NhiÖt ®é sinh tån cña c¸ n»m trong ph¹m vi 13-34oC; TuyÓn chän tõ

ThuÇn d−ìng vµ

TuyÓn chän,

nhiÖt ®é thÝch hîp cho sinh tr−ëng lµ 12-c

¸ nu«i trong

nu«i vç thµnh

kÝch thÝch cho

lång, bÌ

thôc trong bÓ

c¸ ®Î

30oC, tuy vËy c¸ sinh tr−ëng nhanh trong mïa hÌ ë nhiÖt ®é n−íc tõ 25-30oC. C¸ hång

®á cã thÓ tån t¹i ë ®é mÆn 5-40‰, thÝch hîp

ë ®é mÆn 10-25‰. C¸ hång ®á ®−îc coi lµ

¦¬ng nu«i

¦¬ng nu«i

Thu trøng vµ

c¸ h−¬ng lªn

c¸ bét lªn

Êp trøng në

loµi c¸ −a n−íc ch¶y, ®é trong cao. Tuy

c¸ gièng

c¸ h−¬ng

nhiªn, hiÖn nay víi lo¹i c¸ ®· ®−îc thuÇn hãa qua vµi thÕ hÖ, cçã thÓ sèng trong m«i 2. Quy tr×nh nu«i vç c¸ bè mÑ

tr−êng n−íc phó d−ìng trong ao vµ chÊt l−îng n−íc nu«i c¸ kh«ng cßn lµ vÊn ®Ò quan

2.1. TuyÓn chän c¸ bè mÑ

träng. C¸ hång ®á thµnh thôc khi nu«i ®−îc TT Cç

C¸ ®ùc

Cç¸i

2 tuæi. Mïa vô ®Î cña cçã thÓ khç nhau chØ

tïy thuéc vµo vïng ph©n bè ®Þa lý. Th«ng th−êng c¸ ®Î vµo mïa xu©n vµ mïa h¹ (tõ tiªu

th¸ng 3 ®Õn th¸ng 6 h»ng n¨m) khi nhiÖt ®é 1 Ngo¹i C¸ khoÎ m¹nh, mµu C¸ khoÎ m¹nh, mµu n−íc kho¶ng 18 - 24oC. C¸ hång ®á thµnh h×nh s¾c hång t−¬i s¸ng, s¾c hång t−¬i s¸ng, thôc vµ ®Î nhiÒu lÇn mét ®ît, mçi ®ît kh«ng dÞ h×nh, kh«ng kh«ng dÞ h×nh, kh«ng th−êng kÐo dµi kho¶ng 15 ngµy. C¸ bét míi cã bÖnh, ¨n khoÎ

cã bÖnh, ¨n khoÎ

në th−êng n»m s¸t ®¸y bÓ, sau 3-4 ngµy th×

b¾t ®Çu ¨n thøc ¨n ngoµi, sau 10 ngµy cã thÓ

2 Tuæi

2+-3+

2+-3+

®¹t kÝch th−íc 0,9 cm.

3 KÝch Khèi l−îng: > 1,5 kg Khèi l−îng: > 2,0 kg cì

ChiÒu dµi: > 25 cm

ChiÒu dµi: > 30 cm

9

10

https://thuviensach.vn

Trong tù nhiªn, c¸ th−êng sèng s¸t ®¸y ë II. QUY TR×NH S¶N XUÊT GIèNG

nh÷ng vïng cã r¹n ®¸, ®¸ sái, r¹n san h«, nÒn ®¸y cøng cã ®é s©u tõ 5-100 m. C¸ hång 1. S¬ ®å quy tr×nh s¶n xuÊt gièng

®á lµ loµi réng nhiÖt vµ réng muèi. NhiÖt ®é sinh tån cña c¸ n»m trong ph¹m vi 13-34oC; TuyÓn chän tõ

ThuÇn d−ìng vµ

TuyÓn chän,

nhiÖt ®é thÝch hîp cho sinh tr−ëng lµ 12-c

¸ nu«i trong

nu«i vç thµnh

kÝch thÝch cho

lång, bÌ

thôc trong bÓ

c¸ ®Î

30oC, tuy vËy c¸ sinh tr−ëng nhanh trong mïa hÌ ë nhiÖt ®é n−íc tõ 25-30oC. C¸ hång

®á cã thÓ tån t¹i ë ®é mÆn 5-40‰, thÝch hîp

ë ®é mÆn 10-25‰. C¸ hång ®á ®−îc coi lµ

¦¬ng nu«i

¦¬ng nu«i

Thu trøng vµ

c¸ h−¬ng lªn

c¸ bét lªn

Êp trøng në

loµi c¸ −a n−íc ch¶y, ®é trong cao. Tuy

c¸ gièng

c¸ h−¬ng

nhiªn, hiÖn nay víi lo¹i c¸ ®· ®−îc thuÇn hãa qua vµi thÕ hÖ, cçã thÓ sèng trong m«i 2. Quy tr×nh nu«i vç c¸ bè mÑ

tr−êng n−íc phó d−ìng trong ao vµ chÊt l−îng n−íc nu«i c¸ kh«ng cßn lµ vÊn ®Ò quan

2.1. TuyÓn chän c¸ bè mÑ

träng. C¸ hång ®á thµnh thôc khi nu«i ®−îc TT Cç

C¸ ®ùc

Cç¸i

2 tuæi. Mïa vô ®Î cña cçã thÓ khç nhau chØ

tïy thuéc vµo vïng ph©n bè ®Þa lý. Th«ng th−êng c¸ ®Î vµo mïa xu©n vµ mïa h¹ (tõ tiªu

th¸ng 3 ®Õn th¸ng 6 h»ng n¨m) khi nhiÖt ®é 1 Ngo¹i C¸ khoÎ m¹nh, mµu C¸ khoÎ m¹nh, mµu n−íc kho¶ng 18 - 24oC. C¸ hång ®á thµnh h×nh s¾c hång t−¬i s¸ng, s¾c hång t−¬i s¸ng, thôc vµ ®Î nhiÒu lÇn mét ®ît, mçi ®ît kh«ng dÞ h×nh, kh«ng kh«ng dÞ h×nh, kh«ng th−êng kÐo dµi kho¶ng 15 ngµy. C¸ bét míi cã bÖnh, ¨n khoÎ

cã bÖnh, ¨n khoÎ

në th−êng n»m s¸t ®¸y bÓ, sau 3-4 ngµy th×

b¾t ®Çu ¨n thøc ¨n ngoµi, sau 10 ngµy cã thÓ

2 Tuæi

2+-3+

2+-3+

®¹t kÝch th−íc 0,9 cm.

3 KÝch Khèi l−îng: > 1,5 kg Khèi l−îng: > 2,0 kg cì

ChiÒu dµi: > 25 cm

ChiÒu dµi: > 30 cm

9

10

https://thuviensach.vn

C¸ bè mÑ tuyÓn chän ®Ó nu«i vç ph¶i cã

+ §Þnh kú 2-3 tuÇn kÐo c¸ ®Ó kiÓm tra ®é nguån gèc râ rµng, thuÇn chñng vµ ®−îc nu«i vç thµnh thôc vµ

theo ®óng quy tr×nh kü thuËt.

kÕt hîp phßng trÞ

bÖnh cho c¸ b»ng

2.2. Kü thuËt nu«i vç c¸ bè mÑ

t¾m n−íc ngät

- §iÒu kiÖn cña bÓ nu«i vç (nu«i vç c¸ bè mÑ

10-15 phót. KiÓm

trong bÓ):

tra ®é thµnh thôc

ThÓ tÝch bÓ tõ 30 m3 trë lªn cã m¸i che m−a, cña cç¸i b»ng

n¾ng; ®é s©u: 2 m; sôc khÝ: l¾p ®Òu xung èng th¨m trøng;

quanh bÓ; hÖ thèng cÊp vµ tho¸t n−íc l−u KiÓm tra ®é thµnh thôc cña c¸

cßn kiÓm tra ®é

th«ng liªn tôc.

thµnh thôc cña c¸ ®ùc b»ng cçh vuèt bông.

- Yªu cÇu m«i tr−êng cña bÓ trong qu¸ tr×nh H»ng ngµy tiÕn hµnh vÖ sinh cä bÓ nu«i vç vµ

nu«i vç:

th¸o thay 50% l−îng n−íc cña bÓ.

NhiÖt ®é n−íc: 21-27oC; ®é mÆn 25-32‰; pH: 7,5-8,5; DO

2.3. Cho c¸ ®Î

≥ 5 mg/l.

- MËt ®é nu«i vç: 1-1,5 kg/m3.

a) Yªu cÇu chän cçho ®Î

- Ch¨m sãc vµ qu¶n lý bÓ nu«i:

- Cç¸i:

+ C¸ bè mÑ ®−îc nu«i vç b»ng thøc ¨n lµ c¸

+ KhoÎ m¹nh, bông to.

t¹p t−¬i (c¸ ®èi, c¸ mùc) víi l−îng tõ 5-7% khèi

+ Dïng que th¨m trøng kiÓm tra: thÊy trøng l−îng c¸ nu«i.

trßn, c¨ng ®Òu, rêi, nh©n trøng ph©n cùc.

+ H»ng ngµy cho c¸ ¨n 2 lÇn vµo 8 giê s¸ng

- C¸ ®ùc:

vµ 15 giê chiÒu.

KhoÎ m¹nh, bông to, lç huyÖt më cã mµu ®á

+ §Ó thóc ®Èy sù ph¸t dôc cho c¸ bè mÑ

hång. Khi vuèt nhÑ cã sÑ tr¾ng ch¶y ra.

thµnh thôc, trong thêi gian nu«i vç tÝch cùc: cho b) Tiªm kÝch dôc tè

c¸ ¨n bæ sung ba lÇn vitamin E, mçi lÇn 3-4 ngµy.

- Cç lo¹i kÝch dôc tè:

LiÒu l−îng cho ¨n lµ 100-200 mg/kg thøc ¨n.

HCG (Human Chorionic Gonadotropin).

KÝch thÝch c¸ ph¸t dôc b»ng viÖc cÊp n−íc l−u LRH-A (Luteotropin Releasing Hormoned th«ng trong bÓ nu«i vç tõ 8-10 giê/ngµy.

Analog).

11

12

https://thuviensach.vn

C¸ bè mÑ tuyÓn chän ®Ó nu«i vç ph¶i cã

+ §Þnh kú 2-3 tuÇn kÐo c¸ ®Ó kiÓm tra ®é nguån gèc râ rµng, thuÇn chñng vµ ®−îc nu«i vç thµnh thôc vµ

theo ®óng quy tr×nh kü thuËt.

kÕt hîp phßng trÞ

bÖnh cho c¸ b»ng

2.2. Kü thuËt nu«i vç c¸ bè mÑ

t¾m n−íc ngät

- §iÒu kiÖn cña bÓ nu«i vç (nu«i vç c¸ bè mÑ

10-15 phót. KiÓm

trong bÓ):

tra ®é thµnh thôc

ThÓ tÝch bÓ tõ 30 m3 trë lªn cã m¸i che m−a, cña cç¸i b»ng

n¾ng; ®é s©u: 2 m; sôc khÝ: l¾p ®Òu xung èng th¨m trøng;

quanh bÓ; hÖ thèng cÊp vµ tho¸t n−íc l−u KiÓm tra ®é thµnh thôc cña c¸

cßn kiÓm tra ®é

th«ng liªn tôc.

thµnh thôc cña c¸ ®ùc b»ng cçh vuèt bông.

- Yªu cÇu m«i tr−êng cña bÓ trong qu¸ tr×nh H»ng ngµy tiÕn hµnh vÖ sinh cä bÓ nu«i vç vµ

nu«i vç:

th¸o thay 50% l−îng n−íc cña bÓ.

NhiÖt ®é n−íc: 21-27oC; ®é mÆn 25-32‰; pH: 7,5-8,5; DO

2.3. Cho c¸ ®Î

≥ 5 mg/l.

- MËt ®é nu«i vç: 1-1,5 kg/m3.

a) Yªu cÇu chän cçho ®Î

- Ch¨m sãc vµ qu¶n lý bÓ nu«i:

- Cç¸i:

+ C¸ bè mÑ ®−îc nu«i vç b»ng thøc ¨n lµ c¸

+ KhoÎ m¹nh, bông to.

t¹p t−¬i (c¸ ®èi, c¸ mùc) víi l−îng tõ 5-7% khèi

+ Dïng que th¨m trøng kiÓm tra: thÊy trøng l−îng c¸ nu«i.

trßn, c¨ng ®Òu, rêi, nh©n trøng ph©n cùc.

+ H»ng ngµy cho c¸ ¨n 2 lÇn vµo 8 giê s¸ng

- C¸ ®ùc:

vµ 15 giê chiÒu.

KhoÎ m¹nh, bông to, lç huyÖt më cã mµu ®á

+ §Ó thóc ®Èy sù ph¸t dôc cho c¸ bè mÑ

hång. Khi vuèt nhÑ cã sÑ tr¾ng ch¶y ra.

thµnh thôc, trong thêi gian nu«i vç tÝch cùc: cho b) Tiªm kÝch dôc tè

c¸ ¨n bæ sung ba lÇn vitamin E, mçi lÇn 3-4 ngµy.

- Cç lo¹i kÝch dôc tè:

LiÒu l−îng cho ¨n lµ 100-200 mg/kg thøc ¨n.

HCG (Human Chorionic Gonadotropin).

KÝch thÝch c¸ ph¸t dôc b»ng viÖc cÊp n−íc l−u LRH-A (Luteotropin Releasing Hormoned th«ng trong bÓ nu«i vç tõ 8-10 giê/ngµy.

Analog).

11

12

https://thuviensach.vn

2.4. Thu vµ Êp trøng në

- Thu trøng ë bÓ ®Î:

Sau mçi lÇn c¸ ®Î dïng l−íi 60 m¾t/cm2 kÐo toµn bé sè trøng trong bÓ ®Î vµ cho vµo thïng nhùa 200 lÝt ®Ó läc trøng. Dïng tay khuÊy n−íc t¹o vßng xo¸y ®Ó cho cç chÊt cÆn b·, trøng háng (kh«ng thô tinh) l¾ng xuèng ®¸y vµ dån l¹i, ®Ó trøng yªn tÜnh kh«ng sôc khÝ

trong vßng 15-20 phót, trøng thô tinh næi lªn trªn mÆt n−íc, dïng vît 80 cm2/m¾t vít trøng

thô tinh. Vít liªn tôc nhiÒu lÇn ®Ó thu toµn bé VÞ trÝ vµ cçh tiªm

trøng thô tinh.

- LiÒu l−îng tiªm:

- Êp trøng:

LRH-A : 5-8 mg/kg cç¸i.

3

Thu trøng thô tinh vµo Êp trong cç bÓ

HCG: 500-800 UI/kg cç¸i.

composite cã thÓ tÝch 1 m3 (chiÒu cao h = 1 m).

Cç¸i vµ c¸ ®ùc chØ tiªm mét lÇn. C¸ ®ùc VÖ sinh khö trïng bÓ vµ cç dông cô tr−íc khi tiªm víi liÒu l−îng b»ng 1/2 so víi cç¸i.

Êp b»ng chlorine víi liÒu l−îng 50 ppm. §Æt bÓ ë

- VÞ trÝ tiªm: tiªm vµo phÇn mÒm gèc v©y ngùc.

n¬i r©m m¸t. M«i tr−êng Êp trøng lµ n−íc biÓn

- Cçh tiªm: Khi tiªm, ®Æt mòi kim vµo ®óng läc s¹ch ®· qua xö lý hãa chÊt, cã cç yÕu tè m«i vÞ trÝ ®· ®Þnh, nghiªng mòi kim 450 so víi th©n tr−êng ®−îc duy tr× æn ®Þnh. §iÒu khiÓn sôc khÝ

c¸, b¬m thuèc nhanh vµ rót ra tõ tõ ®Ó tr¸nh ë møc sôc võa ph¶i.

thuèc bÞ trµo ra ngoµi.

+ MËt ®é trøng Êp tõ 400-500 trøng/1 lÝt n−íc.

+ Thêi gian c¸ ®Î:

+ §iÒu kiÖn m«i tr−êng Êp trøng nh− sau: ®é C¸ hång ®á th−êng ®Î thµnh nhiÒu ®ît vµ vµo mÆn ®¹t 30‰; nhiÖt ®é trong kho¶ng 28-30oC; ban ®ªm tõ 22-24 giê; thêi gian c¸ ®Î th−êng pH 7,5-8,5; «xy hßa tan 6-8 mg/l.

kÐo dµi tõ 2-4 giê. Trong thêi gian c¸ ®Î cÇn Sau thêi gian Êp trøng kho¶ng 28-32 giê, tr¸nh g©y tiÕng ®éng lín lµm ¶nh h−ëng tíi c¸.

trøng b¾t ®Çu në ra thµnh c¸ bét.

13

14

https://thuviensach.vn

2.4. Thu vµ Êp trøng në

- Thu trøng ë bÓ ®Î:

Sau mçi lÇn c¸ ®Î dïng l−íi 60 m¾t/cm2 kÐo toµn bé sè trøng trong bÓ ®Î vµ cho vµo thïng nhùa 200 lÝt ®Ó läc trøng. Dïng tay khuÊy n−íc t¹o vßng xo¸y ®Ó cho cç chÊt cÆn b·, trøng háng (kh«ng thô tinh) l¾ng xuèng ®¸y vµ dån l¹i, ®Ó trøng yªn tÜnh kh«ng sôc khÝ

trong vßng 15-20 phót, trøng thô tinh næi lªn trªn mÆt n−íc, dïng vît 80 cm2/m¾t vít trøng

thô tinh. Vít liªn tôc nhiÒu lÇn ®Ó thu toµn bé VÞ trÝ vµ cçh tiªm

trøng thô tinh.

- LiÒu l−îng tiªm:

- Êp trøng:

LRH-A : 5-8 mg/kg cç¸i.

3

Thu trøng thô tinh vµo Êp trong cç bÓ

HCG: 500-800 UI/kg cç¸i.

composite cã thÓ tÝch 1 m3 (chiÒu cao h = 1 m).

Cç¸i vµ c¸ ®ùc chØ tiªm mét lÇn. C¸ ®ùc VÖ sinh khö trïng bÓ vµ cç dông cô tr−íc khi tiªm víi liÒu l−îng b»ng 1/2 so víi cç¸i.

Êp b»ng chlorine víi liÒu l−îng 50 ppm. §Æt bÓ ë

- VÞ trÝ tiªm: tiªm vµo phÇn mÒm gèc v©y ngùc.

n¬i r©m m¸t. M«i tr−êng Êp trøng lµ n−íc biÓn

- Cçh tiªm: Khi tiªm, ®Æt mòi kim vµo ®óng läc s¹ch ®· qua xö lý hãa chÊt, cã cç yÕu tè m«i vÞ trÝ ®· ®Þnh, nghiªng mòi kim 450 so víi th©n tr−êng ®−îc duy tr× æn ®Þnh. §iÒu khiÓn sôc khÝ

c¸, b¬m thuèc nhanh vµ rót ra tõ tõ ®Ó tr¸nh ë møc sôc võa ph¶i.

thuèc bÞ trµo ra ngoµi.

+ MËt ®é trøng Êp tõ 400-500 trøng/1 lÝt n−íc.

+ Thêi gian c¸ ®Î:

+ §iÒu kiÖn m«i tr−êng Êp trøng nh− sau: ®é C¸ hång ®á th−êng ®Î thµnh nhiÒu ®ît vµ vµo mÆn ®¹t 30‰; nhiÖt ®é trong kho¶ng 28-30oC; ban ®ªm tõ 22-24 giê; thêi gian c¸ ®Î th−êng pH 7,5-8,5; «xy hßa tan 6-8 mg/l.

kÐo dµi tõ 2-4 giê. Trong thêi gian c¸ ®Î cÇn Sau thêi gian Êp trøng kho¶ng 28-32 giê, tr¸nh g©y tiÕng ®éng lín lµm ¶nh h−ëng tíi c¸.

trøng b¾t ®Çu në ra thµnh c¸ bét.

13

14

https://thuviensach.vn

2.5. ¦¬ng c¸ bét lªn c¸ h−¬ng

+ Tõ ngµy thø 10 ®Õn ngµy thø 15 thøc ¨n lµ

- BÓ −¬ng: BÓ xi m¨ng cã thÓ tÝch V = 25-Rotifer, Copepoda víi mËt ®é: Rotifer: 6-8 con/ml, 30m3, chiÒu cao h = 1,0 m; cã m¸i che n¾ng, Copepoda: 8-10 con/ml.

n

m−a.

+ Tõ ngµy thø 15 ®Õn ngµy thø 25 thøc ¨n lµ

ChuÈn bÞ bÓ: BÓ ®−îc vÖ sinh s¹ch sÏ, l¾p ®Æt Copepoda vµ Artemia víi mËt ®é: Copepoda: 8-hÖ thèng sôc khÝ vµ dïng chlorine, formol khö 10 con/ml, Artemia: 4-6 con/ml.

trïng víi liÒu l−îng 50 ppm.

Trong qu¸ tr×nh −¬ng nu«i tõ ngµy thø 1 ®Õn

- MËt ®é, thêi gian −¬ng: MËt ®é −¬ng nu«i: ngµy 20 lu«n lu«n tiÕn hµnh cung cÊp thªm t¶o 40-50 con/l; thêi gian −¬ng lµ 20 ngµy.

Chlorella sp. nh»m duy tr× sù æn ®Þnh cña m«i

- §iÒu kiÖn m«i tr−êng −¬ng:

tr−êng n−íc trong bÓ −¬ng.

§iÒu kiÖn m«i tr−êng trong bÓ −¬ng nu«i lu«n

- Thu ho¹ch: Khi c¸ ®¹t kÝch cì 1-1,5 cm tiÕn b¶o ®¶m nh− sau: nhiÖt ®é n−íc: 26-32oC; ®é hµnh thu ho¹ch.

mÆn: 26-30‰; pH: 7,6-8,2; «xy hßa tan: ≥ 5

2.6. ¦¬ng c¸ h−¬ng lªn c¸ gièng

mg/l, ¸nh s¸ng: 500-2000 lux.

- Ch¨m sãc vµ qu¶n lý:

a) ¦¬ng trong bÓ xi m¨ng

N−íc dïng −¬ng c¸ bét lªn thµnh c¸ h−¬ng lµ

- BÓ −¬ng: BÓ xi m¨ng cã thÓ tÝch V = 30m3, n−íc biÓn ®−îc läc s¹ch; møc n−íc trong bÓ −¬ng h = 1,0 m; cã m¸i che n¾ng, m−a.

n

lµ 1/2 bÓ; tõ ngµy thø 4 mçi ngµy cÊp vµo bÓ

ChuÈn bÞ bÓ: BÓ ®−îc vÖ sinh s¹ch sÏ, l¾p ®Æt

−¬ng 5-10 cm n−íc.

hÖ thèng sôc khÝ vµ dïng chlorine, formol khö

+ H»ng ngµy tiÕn hµnh cÊp vµ thay n−íc.

trïng víi liÒu l−îng 50 ppm.

+ Xi ph«ng ®¸y 2 lÇn/ngµy.

- MËt ®é −¬ng: 2.000-2.500 con/m3.

+ Tõ ngµy thø 1 ®Õn ngµy thø 4 thøc ¨n lµ t¶o

- Ch¨m sãc vµ qu¶n lý:

Nannocholoropsis sp., Chlorella sp., trøng vµ Êu

+ H»ng ngµy cho ¨n tõ 4-6 lÇn.

trïng nhuyÔn thÓ (Êu trïng hµ) víi mËt ®é 6-10 Êu

+ Thøc ¨n: Copepoda mËt ®é 15-20 con/l, trïng/ml vµ Rotifer cì nhá víi mËt ®é 3-4 con/ml.

Artemia c−êng hãa mËt ®é 5-10 con/l. Khi c¸ ®−îc Mçi ngµy cho ¨n hai lÇn vµo 9h s¸ng vµ 15h chiÒu.

trªn 2 cm tiÕn hµnh tËp cho ¨n b»ng thøc ¨n c¸

+ Tõ ngµy thø 4 ®Õn ngµy thø 10 thøc ¨n lµ

t¹p nghiÒn nhá vµ thøc ¨n c«ng nghiÖp d¹ng næi.

Rotifer víi mËt ®é 6-8 con/ml.

+ H»ng ngµy tiÕn hµnh thay 150-200% n−íc 15

16

https://thuviensach.vn

2.5. ¦¬ng c¸ bét lªn c¸ h−¬ng

+ Tõ ngµy thø 10 ®Õn ngµy thø 15 thøc ¨n lµ

- BÓ −¬ng: BÓ xi m¨ng cã thÓ tÝch V = 25-Rotifer, Copepoda víi mËt ®é: Rotifer: 6-8 con/ml, 30m3, chiÒu cao h = 1,0 m; cã m¸i che n¾ng, Copepoda: 8-10 con/ml.

n

m−a.

+ Tõ ngµy thø 15 ®Õn ngµy thø 25 thøc ¨n lµ

ChuÈn bÞ bÓ: BÓ ®−îc vÖ sinh s¹ch sÏ, l¾p ®Æt Copepoda vµ Artemia víi mËt ®é: Copepoda: 8-hÖ thèng sôc khÝ vµ dïng chlorine, formol khö 10 con/ml, Artemia: 4-6 con/ml.

trïng víi liÒu l−îng 50 ppm.

Trong qu¸ tr×nh −¬ng nu«i tõ ngµy thø 1 ®Õn

- MËt ®é, thêi gian −¬ng: MËt ®é −¬ng nu«i: ngµy 20 lu«n lu«n tiÕn hµnh cung cÊp thªm t¶o 40-50 con/l; thêi gian −¬ng lµ 20 ngµy.

Chlorella sp. nh»m duy tr× sù æn ®Þnh cña m«i

- §iÒu kiÖn m«i tr−êng −¬ng:

tr−êng n−íc trong bÓ −¬ng.

§iÒu kiÖn m«i tr−êng trong bÓ −¬ng nu«i lu«n

- Thu ho¹ch: Khi c¸ ®¹t kÝch cì 1-1,5 cm tiÕn b¶o ®¶m nh− sau: nhiÖt ®é n−íc: 26-32oC; ®é hµnh thu ho¹ch.

mÆn: 26-30‰; pH: 7,6-8,2; «xy hßa tan: ≥ 5

2.6. ¦¬ng c¸ h−¬ng lªn c¸ gièng

mg/l, ¸nh s¸ng: 500-2000 lux.

- Ch¨m sãc vµ qu¶n lý:

a) ¦¬ng trong bÓ xi m¨ng

N−íc dïng −¬ng c¸ bét lªn thµnh c¸ h−¬ng lµ

- BÓ −¬ng: BÓ xi m¨ng cã thÓ tÝch V = 30m3, n−íc biÓn ®−îc läc s¹ch; møc n−íc trong bÓ −¬ng h = 1,0 m; cã m¸i che n¾ng, m−a.

n

lµ 1/2 bÓ; tõ ngµy thø 4 mçi ngµy cÊp vµo bÓ

ChuÈn bÞ bÓ: BÓ ®−îc vÖ sinh s¹ch sÏ, l¾p ®Æt

−¬ng 5-10 cm n−íc.

hÖ thèng sôc khÝ vµ dïng chlorine, formol khö

+ H»ng ngµy tiÕn hµnh cÊp vµ thay n−íc.

trïng víi liÒu l−îng 50 ppm.

+ Xi ph«ng ®¸y 2 lÇn/ngµy.

- MËt ®é −¬ng: 2.000-2.500 con/m3.

+ Tõ ngµy thø 1 ®Õn ngµy thø 4 thøc ¨n lµ t¶o

- Ch¨m sãc vµ qu¶n lý:

Nannocholoropsis sp., Chlorella sp., trøng vµ Êu

+ H»ng ngµy cho ¨n tõ 4-6 lÇn.

trïng nhuyÔn thÓ (Êu trïng hµ) víi mËt ®é 6-10 Êu

+ Thøc ¨n: Copepoda mËt ®é 15-20 con/l, trïng/ml vµ Rotifer cì nhá víi mËt ®é 3-4 con/ml.

Artemia c−êng hãa mËt ®é 5-10 con/l. Khi c¸ ®−îc Mçi ngµy cho ¨n hai lÇn vµo 9h s¸ng vµ 15h chiÒu.

trªn 2 cm tiÕn hµnh tËp cho ¨n b»ng thøc ¨n c¸

+ Tõ ngµy thø 4 ®Õn ngµy thø 10 thøc ¨n lµ

t¹p nghiÒn nhá vµ thøc ¨n c«ng nghiÖp d¹ng næi.

Rotifer víi mËt ®é 6-8 con/ml.

+ H»ng ngµy tiÕn hµnh thay 150-200% n−íc 15

16

https://thuviensach.vn

trong bÓ vµ xi ph«ng ®¸y 2 lÇn/ngµy.

®é s©u 1,4-1,8 m, bê vµ ®¸y ao ®−îc phñ b¹t.

+ Theo dâi cç ho¹t ®éng vµ ®o cç th«ng sè

- ChuÈn bÞ ao −¬ng:

vÒ m«i tr−êng ®Ó cã sù ®iÒu chØnh phï hîp.

Ao ®−îc b¬m c¹n n−íc vµ tiÕn hµnh vÐt bïn

+ Ph©n cì c¸: C¸ hång ®á lµ loµi c¸ ¨n thÞt

®¸y, ph¬i kh« råi san b»ng nÒn ®¸y ao. CÊp n−íc vµ phµm ¨n nªn trong suèt qu¸ tr×nh −¬ng vµo ao kho¶ng 20-30 cm, dïng saponin diÖt t¹p nu«i ph¶i th−êng xuyªn tiÕn hµnh ph©n cì c¸

víi liÒu l−îng 150-200 kg/0,5 ha. Sau 3 ngµy cÊp

®Ó tr¸nh hiÖn t−îng ¨n thÞt lÉn nhau vµ thuËn thªm n−íc vµo ao ®Õn khi n−íc ®ñ 1,0 m råi tiÕn tiÖn cho viÖc qu¶n lý, ch¨m sãc. Cçã kÝch cì hµnh g©y mµu n−íc b»ng c¸ t¹p xay nhá víi liÒu khç nhau ph¶i ®−îc −¬ng nu«i riªng. HiÖn l−îng 15-30 kg/100 m2. Sau 6 ngµy tiÕp theo bãn t−îng c¸ ¨n lÉn nhau xuÊt hiÖn râ rÖt tõ khi c¸ t¹p víi liÒu l−îng 5 kg/100 m2. C¸ t¹p ®ùng vµo chóng b¾t ®Çu ¨n Artemia (kho¶ng 15 ngµy bao tho¸t n−íc, buéc kÝn, treo vµo ao, h»ng ngµy tuæi). Ph©n cì ®−îc tiÕn hµnh 1 tuÇn sau khi c¸

xãc cç bao c¸ t¹p 2-3 lÇn. Cçh lµm tèt nhÊt lµ

b¾t ®Çu ¨n Artemia, sau ®ã cø 1 tuÇn tiÕn hµnh nÊu chÝn hoÆc xay nhá c¸ t¹p r¶i ®Òu kh¾p ao. Sau ph©n cì 1 lÇn. Dïng khay ph©n cì b»ng inox vµ

mét tuÇn bæ sung thªm ph©n gµ 3-5 kg/100 m2, nhùa; mçi khay cã 1 cì m¾t nhÊt ®Þnh chØ cho bãn NPK víi liÒu l−îng 0,2-0,4 kg/100 m2. NÕu phÐp 1 cì c¸ ®i qua.

thøc ¨n tù nhiªn ë ao kh«ng ®ñ, th× bãn thªm men

+ Th−êng xuyªn cung cÊp thªm t¶o Chlorella sp.

b¸nh mú 3,0 kg/0,5 ha. Kho¶ng 15-20 ngµy sau, nh»m duy tr× sù æn ®Þnh cña m«i tr−êng n−íc khi lu©n trïng vµ Copepoda ph¸t triÓn m¹nh ®¹t trong bÓ −¬ng.

100-150 con/ml th× tiÕn hµnh th¶ c¸ h−¬ng ra ao

- Thu ho¹ch:

−¬ng.

Khi c¸ ®¹t kÝch

- MËt ®é −¬ng: 100-120 con/m3.

cì 3-4 cm tiÕn

- Ch¨m sãc, qu¶n lý:

hµnh thu ho¹ch.

+ H»ng ngµy tiÕn hµnh ®o cç th«ng sè vÒ m«i b) ¦¬ng c¸

tr−êng nh− ®é mÆn, nhiÖt ®é, pH, «xy hßa tan.

h−¬ng lªn c¸

+ Theo dâi mäi ho¹t ®éng, biÓu hiÖn cña c¸.

gièng trong ao

H»ng ngµy cho c¸ ¨n 2 lÇn, thøc ¨n lµ c¸ t¹p

®Êt

C¸ gièng

xay ®−îc nÊu chÝn, thøc ¨n c«ng nghiÖp; khi cho

- Ao −¬ng: Ao −¬ng cã diÖn tÝch 5.000 m2,

¨n r¶i ®Òu kh¾p ao. Theo dâi møc ®é ¨n cña c¸

17

18

https://thuviensach.vn

trong bÓ vµ xi ph«ng ®¸y 2 lÇn/ngµy.

®é s©u 1,4-1,8 m, bê vµ ®¸y ao ®−îc phñ b¹t.

+ Theo dâi cç ho¹t ®éng vµ ®o cç th«ng sè

- ChuÈn bÞ ao −¬ng:

vÒ m«i tr−êng ®Ó cã sù ®iÒu chØnh phï hîp.

Ao ®−îc b¬m c¹n n−íc vµ tiÕn hµnh vÐt bïn

+ Ph©n cì c¸: C¸ hång ®á lµ loµi c¸ ¨n thÞt

®¸y, ph¬i kh« råi san b»ng nÒn ®¸y ao. CÊp n−íc vµ phµm ¨n nªn trong suèt qu¸ tr×nh −¬ng vµo ao kho¶ng 20-30 cm, dïng saponin diÖt t¹p nu«i ph¶i th−êng xuyªn tiÕn hµnh ph©n cì c¸

víi liÒu l−îng 150-200 kg/0,5 ha. Sau 3 ngµy cÊp

®Ó tr¸nh hiÖn t−îng ¨n thÞt lÉn nhau vµ thuËn thªm n−íc vµo ao ®Õn khi n−íc ®ñ 1,0 m råi tiÕn tiÖn cho viÖc qu¶n lý, ch¨m sãc. Cçã kÝch cì hµnh g©y mµu n−íc b»ng c¸ t¹p xay nhá víi liÒu khç nhau ph¶i ®−îc −¬ng nu«i riªng. HiÖn l−îng 15-30 kg/100 m2. Sau 6 ngµy tiÕp theo bãn t−îng c¸ ¨n lÉn nhau xuÊt hiÖn râ rÖt tõ khi c¸ t¹p víi liÒu l−îng 5 kg/100 m2. C¸ t¹p ®ùng vµo chóng b¾t ®Çu ¨n Artemia (kho¶ng 15 ngµy bao tho¸t n−íc, buéc kÝn, treo vµo ao, h»ng ngµy tuæi). Ph©n cì ®−îc tiÕn hµnh 1 tuÇn sau khi c¸

xãc cç bao c¸ t¹p 2-3 lÇn. Cçh lµm tèt nhÊt lµ

b¾t ®Çu ¨n Artemia, sau ®ã cø 1 tuÇn tiÕn hµnh nÊu chÝn hoÆc xay nhá c¸ t¹p r¶i ®Òu kh¾p ao. Sau ph©n cì 1 lÇn. Dïng khay ph©n cì b»ng inox vµ

mét tuÇn bæ sung thªm ph©n gµ 3-5 kg/100 m2, nhùa; mçi khay cã 1 cì m¾t nhÊt ®Þnh chØ cho bãn NPK víi liÒu l−îng 0,2-0,4 kg/100 m2. NÕu phÐp 1 cì c¸ ®i qua.

thøc ¨n tù nhiªn ë ao kh«ng ®ñ, th× bãn thªm men

+ Th−êng xuyªn cung cÊp thªm t¶o Chlorella sp.

b¸nh mú 3,0 kg/0,5 ha. Kho¶ng 15-20 ngµy sau, nh»m duy tr× sù æn ®Þnh cña m«i tr−êng n−íc khi lu©n trïng vµ Copepoda ph¸t triÓn m¹nh ®¹t trong bÓ −¬ng.

100-150 con/ml th× tiÕn hµnh th¶ c¸ h−¬ng ra ao

- Thu ho¹ch:

−¬ng.

Khi c¸ ®¹t kÝch

- MËt ®é −¬ng: 100-120 con/m3.

cì 3-4 cm tiÕn

- Ch¨m sãc, qu¶n lý:

hµnh thu ho¹ch.

+ H»ng ngµy tiÕn hµnh ®o cç th«ng sè vÒ m«i b) ¦¬ng c¸

tr−êng nh− ®é mÆn, nhiÖt ®é, pH, «xy hßa tan.

h−¬ng lªn c¸

+ Theo dâi mäi ho¹t ®éng, biÓu hiÖn cña c¸.

gièng trong ao

H»ng ngµy cho c¸ ¨n 2 lÇn, thøc ¨n lµ c¸ t¹p

®Êt

C¸ gièng

xay ®−îc nÊu chÝn, thøc ¨n c«ng nghiÖp; khi cho

- Ao −¬ng: Ao −¬ng cã diÖn tÝch 5.000 m2,

¨n r¶i ®Òu kh¾p ao. Theo dâi møc ®é ¨n cña c¸

17

18

https://thuviensach.vn

®Ó ®iÒu chØnh l−îng cho ¨n võa ®ñ, tr¸nh hiÖn b) Nu«i ®éng vËt t−¬i sèng Rotifer vµ Copepoda t−îng c¸ bÞ ®ãi ¨n thÞt lÉn nhau.

- Nu«i trong bÓ xi m¨ng: Nu«i theo h×nh thøc

+ Duy tr× t¶o æn ®Þnh.

b¸n liªn tôc.

- Thu ho¹ch: Khi c¸ ®¹t kÝch cì tõ 4-6 cm

+ §iÒu kiÖn nu«i: thÓ tÝch bÓ nu«i: 2-3 m3, ®é tiÕn hµnh thu ho¹ch.

mÆn: 10-30‰, nhiÖt ®é: 25-30oC, sôc khÝ liªn tôc, th¶ lu©n trïng gièng: 150-250 con/ml.

2.7. ¦¬ng nu«i thøc ¨n t−¬i sèng

+ Ch¨m sãc: cung cÊp ®Çy ®ñ thøc ¨n cho a) G©y nu«i t¶o Chlorella sp.

lu©n trïng lµ men b¸nh m× vµ t¶o Chlorella sp.

- M«i tr−êng nu«i t¶o:

LiÒu l−îng nh− sau:

+ Dung dÞch A: Na NO : 60g, KH PO : 5-10g, 2

3

2

4

Men b¸nh mú: 1 g/1.000.000 lu©n trïng.

ph©n ®¹m: 18-20g; FeCl : 0,5g, n−íc cÊt: 1.000

3

T¶o: mËt ®é duy tr× 1.000.000 Tb/ml.

ml.

+ Thu ho¹ch: Khi lu©n trïng ®¹t 200-250

+ Dung dÞch B: vitamin B : 10 mg; vitamin 1

con/ml tiÕn hµnh thu ho¹ch.

B : 5 mg; n−íc cÊt: 100 ml.

2

Dïng èng xi ph«ng hót lu©n trïng trong bÓ

§un s«i dung dÞch A tõ 30-40 phót ®Ó hßa nu«i qua cç tói läc 80 m¾t/cm2. Trong qu¸ tr×nh tan hÕt hãa chÊt.

thu ho¹ch cÇn ®iÒu chØnh sôc khÝ võa ph¶i Dïng 1 ml dung dÞch A vµ 0,1 ml dung dÞch B

nh»m tr¸nh g©y tæn th−¬ng.

hßa vµo 1 lÝt n−íc biÓn ®Ó nu«i t¶o.

- Nu«i trong ao ®Êt:

- Xö lý n−íc nu«i t¶o:

+ ChuÈn bÞ ao: DiÖn tÝch ao: 5.000 m2.

Xö lý n−íc b»ng chlorine nång ®é 20 ppm,

+ T¸t c¹n ao, ph¬i kh«:

sôc khÝ m¹nh 24/24 giê víi c−êng ®é ¸nh s¸ng

• Bãn v«i ®Ó khö trïng diÖt t¹p víi liÒu l−îng tõ 4.000-5.000 lux, tiÕn hµnh dïng thiosulphate 5-15 kg v«i bét/100 m2.

sodium ®Ó trung hßa chlorine víi tû lÖ 1:1. N−íc

• LÊy n−íc vµo ao ®é s©u 1,5 m víi cç yÕu tè tr−íc khi cÊp vµo bÓ nu«i t¶o ph¶i läc qua tói läc m«i tr−êng nh− sau: ®é mÆn: 20-30‰, nhiÖt ®é:

§µi Loan.

25-30oC, pH: 7,5-8,5.

- Thu ho¹ch:

+ Ch¨m sãc: lµm “BÐo n−íc”.

Khi thÊy t¶o ®¹t mËt ®é tõ 10.000.0000 -

• Dïng c¸ t¹p cho vµo bao døa, lÇn ®Çu 15-20.000.000 Tb/ml th× tiÕn hµnh thu sinh khèi.

30kg/100 m2 (ngµy ®Çu tiªn); ngµy tiÕp theo 19

20

https://thuviensach.vn

®Ó ®iÒu chØnh l−îng cho ¨n võa ®ñ, tr¸nh hiÖn b) Nu«i ®éng vËt t−¬i sèng Rotifer vµ Copepoda t−îng c¸ bÞ ®ãi ¨n thÞt lÉn nhau.

- Nu«i trong bÓ xi m¨ng: Nu«i theo h×nh thøc

+ Duy tr× t¶o æn ®Þnh.

b¸n liªn tôc.

- Thu ho¹ch: Khi c¸ ®¹t kÝch cì tõ 4-6 cm

+ §iÒu kiÖn nu«i: thÓ tÝch bÓ nu«i: 2-3 m3, ®é tiÕn hµnh thu ho¹ch.

mÆn: 10-30‰, nhiÖt ®é: 25-30oC, sôc khÝ liªn tôc, th¶ lu©n trïng gièng: 150-250 con/ml.

2.7. ¦¬ng nu«i thøc ¨n t−¬i sèng

+ Ch¨m sãc: cung cÊp ®Çy ®ñ thøc ¨n cho a) G©y nu«i t¶o Chlorella sp.

lu©n trïng lµ men b¸nh m× vµ t¶o Chlorella sp.

- M«i tr−êng nu«i t¶o:

LiÒu l−îng nh− sau:

+ Dung dÞch A: Na NO : 60g, KH PO : 5-10g, 2

3

2

4

Men b¸nh mú: 1 g/1.000.000 lu©n trïng.

ph©n ®¹m: 18-20g; FeCl : 0,5g, n−íc cÊt: 1.000

3

T¶o: mËt ®é duy tr× 1.000.000 Tb/ml.

ml.

+ Thu ho¹ch: Khi lu©n trïng ®¹t 200-250

+ Dung dÞch B: vitamin B : 10 mg; vitamin 1

con/ml tiÕn hµnh thu ho¹ch.

B : 5 mg; n−íc cÊt: 100 ml.

2

Dïng èng xi ph«ng hót lu©n trïng trong bÓ

§un s«i dung dÞch A tõ 30-40 phót ®Ó hßa nu«i qua cç tói läc 80 m¾t/cm2. Trong qu¸ tr×nh tan hÕt hãa chÊt.

thu ho¹ch cÇn ®iÒu chØnh sôc khÝ võa ph¶i Dïng 1 ml dung dÞch A vµ 0,1 ml dung dÞch B

nh»m tr¸nh g©y tæn th−¬ng.

hßa vµo 1 lÝt n−íc biÓn ®Ó nu«i t¶o.

- Nu«i trong ao ®Êt:

- Xö lý n−íc nu«i t¶o:

+ ChuÈn bÞ ao: DiÖn tÝch ao: 5.000 m2.

Xö lý n−íc b»ng chlorine nång ®é 20 ppm,

+ T¸t c¹n ao, ph¬i kh«:

sôc khÝ m¹nh 24/24 giê víi c−êng ®é ¸nh s¸ng

• Bãn v«i ®Ó khö trïng diÖt t¹p víi liÒu l−îng tõ 4.000-5.000 lux, tiÕn hµnh dïng thiosulphate 5-15 kg v«i bét/100 m2.

sodium ®Ó trung hßa chlorine víi tû lÖ 1:1. N−íc

• LÊy n−íc vµo ao ®é s©u 1,5 m víi cç yÕu tè tr−íc khi cÊp vµo bÓ nu«i t¶o ph¶i läc qua tói läc m«i tr−êng nh− sau: ®é mÆn: 20-30‰, nhiÖt ®é:

§µi Loan.

25-30oC, pH: 7,5-8,5.

- Thu ho¹ch:

+ Ch¨m sãc: lµm “BÐo n−íc”.

Khi thÊy t¶o ®¹t mËt ®é tõ 10.000.0000 -

• Dïng c¸ t¹p cho vµo bao døa, lÇn ®Çu 15-20.000.000 Tb/ml th× tiÕn hµnh thu sinh khèi.

30kg/100 m2 (ngµy ®Çu tiªn); ngµy tiÕp theo 19

20

https://thuviensach.vn

cho thªm mçi ngµy 3 kg/100 m2, liªn tôc trong 6-10 ngµy.

- Cçh Êp:

• Bãn thªm NPK víi liÒu l−îng 0,2-0,4 kg/100

Tr−íc khi Êp, tiÕn hµnh ng©m trøng Artemia m2.

trong n−íc ngät 30 phót, sau ®ã tiÕn hµnh ng©m

• Sau 1 tuÇn bæ sung thªm ph©n gµ, liÒu trong dung dÞch chlorine nång ®é 50 ppm thêi l−îng 3-5 kg/100 m2.

gian 1 giê råi ®em Êp.

- Thu ho¹ch:

- Thu ho¹ch: Sau thêi gian Êp 24 giê, tiÕn

• Dïng m¸y b¬m cã c«ng suÊt 13 m3/giê ®Ó

hµnh thu läc s¹ch vá Êu trïng.

thu ho¹ch.

- Ph−¬ng ph¸p c−êng hãa Artemia:

• Thêi gian b¬m thu ho¹ch lµ 8-10 giê/ngµy.

Artemia sau khi në, tiÕn hµnh läc Êu trïng,

- Ph−¬ng ph¸p c−êng hãa lu©n trïng: lo¹i bá vá, ®−a vµo bÓ ®Ó c−êng hãa, mËt ®é

+ B¬m n−íc t¶o xanh vµo bÓ, c−êng hãa mËt Artemia trong bÓ ®¹t 200.000-250.000 Nauplius/ l;

®é t¶o ®¹t 20-25

c−êng hãa b»ng dÇu DC DHA Selco.

× 106 tÕ bµo/ml.

+ §−a lu©n trïng ®· läc s¹ch vµo bÓ, c−êng B¬m n−íc t¶o xanh Chlorella sp. vµo bÓ c−êng hãa mËt ®é ®¹t 2.000-2.500 con/ml, sôc khÝ võa hãa, mËt ®é t¶o ®¹t 15-20 triÖu tÕ bµo/ml. Trong ph¶i, duy tr× «xy hßa tan 4 mg/lÝt.

thêi gian c−êng hãa, ®iÒu chØnh chÕ ®é sôc khÝ võa ph¶i ®Ó lu«n b¶o ®¶m hµm l−îng «xy > 4 mg/lÝt.

+ Dïng dÇu c−êng hãa DHA Selco ®−îc Sau thêi gian c−êng hãa kho¶ng 18 giê tiÕn khuÊy kü b»ng m¸y xay sinh tè cho vµo bÓ lµm hµnh thu ho¹ch Artemia trong bÓ råi röa s¹ch, giµu víi tû lÖ 10 g/lÝt.

cho vµo bÓ lµm thøc ¨n nu«i c¸.

+ Thêi gian c−êng hãa 8 giê, sau ®ã thu lu©n trïng, röa s¹ch lu©n trïng, cung cÊp cho c¸ ¨n.

2.8. Kü thuËt phßng trÞ mét sè lo¹i bÖnh

b) Êp Artemia

th−êng gÆp cho c¸ gièng vµ c¸ bè mÑ

- §iÒu kiÖn m«i tr−êng Êp:

a) Phßng trÞ bÖnh cho c¸ gièng

+ BÓ Êp: Dïng bÓ composite ®¸y h×nh phÔu cã

- BÖnh do nÊm:

thÓ tÝch lµ 0,5 m3.

+ BiÓu hiÖn bÖnh: Khi c¸ h−¬ng ®−îc 30 ngµy

+ §iÒu kiÖn m«i tr−êng Êp thÝch hîp: ®é mÆn: tuæi thÊy xuÊt hiÖn mét sè cçhÕt r¶i rç næi 25-35‰, nhiÖt ®é: 28-30oC, pH: 8-8,5, ¸nh s¸ng: trªn mÆt n−íc, quan s¸t bªn ngoµi thÊy cç ®èm 2.000 lux.

21

22

https://thuviensach.vn

cho thªm mçi ngµy 3 kg/100 m2, liªn tôc trong 6-10 ngµy.

- Cçh Êp:

• Bãn thªm NPK víi liÒu l−îng 0,2-0,4 kg/100

Tr−íc khi Êp, tiÕn hµnh ng©m trøng Artemia m2.

trong n−íc ngät 30 phót, sau ®ã tiÕn hµnh ng©m

• Sau 1 tuÇn bæ sung thªm ph©n gµ, liÒu trong dung dÞch chlorine nång ®é 50 ppm thêi l−îng 3-5 kg/100 m2.

gian 1 giê råi ®em Êp.

- Thu ho¹ch:

- Thu ho¹ch: Sau thêi gian Êp 24 giê, tiÕn

• Dïng m¸y b¬m cã c«ng suÊt 13 m3/giê ®Ó

hµnh thu läc s¹ch vá Êu trïng.

thu ho¹ch.

- Ph−¬ng ph¸p c−êng hãa Artemia:

• Thêi gian b¬m thu ho¹ch lµ 8-10 giê/ngµy.

Artemia sau khi në, tiÕn hµnh läc Êu trïng,

- Ph−¬ng ph¸p c−êng hãa lu©n trïng: lo¹i bá vá, ®−a vµo bÓ ®Ó c−êng hãa, mËt ®é

+ B¬m n−íc t¶o xanh vµo bÓ, c−êng hãa mËt Artemia trong bÓ ®¹t 200.000-250.000 Nauplius/ l;

®é t¶o ®¹t 20-25

c−êng hãa b»ng dÇu DC DHA Selco.

× 106 tÕ bµo/ml.

+ §−a lu©n trïng ®· läc s¹ch vµo bÓ, c−êng B¬m n−íc t¶o xanh Chlorella sp. vµo bÓ c−êng hãa mËt ®é ®¹t 2.000-2.500 con/ml, sôc khÝ võa hãa, mËt ®é t¶o ®¹t 15-20 triÖu tÕ bµo/ml. Trong ph¶i, duy tr× «xy hßa tan 4 mg/lÝt.

thêi gian c−êng hãa, ®iÒu chØnh chÕ ®é sôc khÝ võa ph¶i ®Ó lu«n b¶o ®¶m hµm l−îng «xy > 4 mg/lÝt.

+ Dïng dÇu c−êng hãa DHA Selco ®−îc Sau thêi gian c−êng hãa kho¶ng 18 giê tiÕn khuÊy kü b»ng m¸y xay sinh tè cho vµo bÓ lµm hµnh thu ho¹ch Artemia trong bÓ råi röa s¹ch, giµu víi tû lÖ 10 g/lÝt.

cho vµo bÓ lµm thøc ¨n nu«i c¸.

+ Thêi gian c−êng hãa 8 giê, sau ®ã thu lu©n trïng, röa s¹ch lu©n trïng, cung cÊp cho c¸ ¨n.

2.8. Kü thuËt phßng trÞ mét sè lo¹i bÖnh

b) Êp Artemia

th−êng gÆp cho c¸ gièng vµ c¸ bè mÑ

- §iÒu kiÖn m«i tr−êng Êp:

a) Phßng trÞ bÖnh cho c¸ gièng

+ BÓ Êp: Dïng bÓ composite ®¸y h×nh phÔu cã

- BÖnh do nÊm:

thÓ tÝch lµ 0,5 m3.

+ BiÓu hiÖn bÖnh: Khi c¸ h−¬ng ®−îc 30 ngµy

+ §iÒu kiÖn m«i tr−êng Êp thÝch hîp: ®é mÆn: tuæi thÊy xuÊt hiÖn mét sè cçhÕt r¶i rç næi 25-35‰, nhiÖt ®é: 28-30oC, pH: 8-8,5, ¸nh s¸ng: trªn mÆt n−íc, quan s¸t bªn ngoµi thÊy cç ®èm 21

22

https://thuviensach.vn

mµu tr¾ng ë phÝa tr−íc v©y l−ng; soi qua kÝnh

• Trén vµo thøc ¨n c¸ thuèc kh¸ng sinh hiÓn vi thÊy cç quÇn thÓ nÊm h×nh sîi.

oxytetracycline víi nång ®é 1-2 g/1 kg c¸/ngµy.

+ Tç nh©n g©y bÖnh: Ch−a xç ®Þnh ®−îc Cho ¨n liªn tôc 3-5 ngµy, kÕt hîp bæ sung loµi nÊm.

B.Complex vµ vitamin C.

+ Cçh phßng trÞ bÖnh:

- BÖnh do liªn cÇu khuÈn g©y ra: Th−êng xuyªn vÖ sinh s¹ch sÏ bÓ vµ cç dông

+ BiÓu hiÖn bÖnh: th−êng xuÊt hiÖn trong giai cô s¶n xuÊt.

®o¹n −¬ng c¸ gièng. Vµo cç buæi s¸ng thÊy c¸

N−íc cÊp vµo ph¶i xö lý qua hÖ thèng läc.

b¬i næi nhiÒu trªn mÆt n−íc. Quan s¸t mµu s¾c TiÕn hµnh phun hãa chÊt pronopol xuèng bÓ

cña c¸ thÊy chuyÓn tõ mµu hång sang mµu ®en,

−¬ng nu«i víi nång ®é 3-5 ppm.

n¾p mang mµu tr¾ng bît, tô m¸u ë phÇn ®u«i.

- BÖnh do vi khuÈn:

+ Tç nh©n g©y bÖnh: do liªn cÇu khuÈn g©y

+ BiÓu hiÖn bÖnh: BÖnh xuÊt hiÖn khi c¸

ra (ch−a xç ®Þnh ®−îc loµi).

gièng ®−îc 4-6 cm, khi ®ã x¶y ra hiÖn t−îng c¸

+ Cçh phßng trÞ bÖnh:

bá ¨n, bông ch−íng to, ®−êng tiªu hãa cã thøc Khi cho c¸ ¨n nªn r¶i thøc ¨n ®Òu kh¾p ao ®Ó

¨n kh«ng tiªu, c¸ ho¹t ®éng kÐm, b¬i chËm tr¸nh hiÖn t−îng c¸ tËp trung ¨n, tranh ¨n dÔ

ch¹p, mµu s¾c c¸ biÕn ®æi sang mµu x¸m ®en.

dÉn tíi c¬ thÓ bÞ x©y x¸t.

Qua gi¶i phÉu, soi kÝnh ph¸t hiÖn thÊy èng tiªu Cø 1 kg c¸ dïng 30-50 mg doxycycline trén hãa cã rÊt nhiÒu khuÈn h×nh que.

víi thøc ¨n, cho ¨n liªn tôc 5-7 ngµy vµo cç

+ Tç nh©n g©y bÖnh: Xç ®Þnh do vi khuÈn buæi s¸ng vµ kÕt hîp dïng thªm erythromycin mçi ngµy 30-50 mg/kg c¸ trén lÉn víi thøc ¨n, Vibrio sp., Vibrio anguillarum. Nguån g©y bÖnh cho ¨n liªn tôc kho¶ng 10 ngµy vµo cç buæi cã thÓ tõ nguån thøc ¨n: lu©n trïng vµ Artemia.

chiÒu tèi.

+ Cçh phßng trÞ bÖnh:

b) Phßng trÞ bÖnh cho c¸ bè mÑ

• Lu©n trïng vµ Artemia kh«ng nªn nu«i

- BÖnh xuÊt huyÕt trªn th©n c¸: trong ®iÒu kiÖn nhiÖt ®é cao vµ mËt ®é −¬ng

+ BiÓu hiÖn bÖnh: CçhuyÓn mµu hång ®á nu«i quçao.

sang mµu hång nh¹t, xuÊt huyÕt trªn da vµ v©y,

• §iÒu kiÖn m«i tr−êng n−íc −¬ng nu«i lu«n c¸ bá ¨n, b¬i lê ®ê trªn mÆt n−íc.

ph¶i s¹ch, kh«ng « nhiÔm.

23

24

https://thuviensach.vn

mµu tr¾ng ë phÝa tr−íc v©y l−ng; soi qua kÝnh

• Trén vµo thøc ¨n c¸ thuèc kh¸ng sinh hiÓn vi thÊy cç quÇn thÓ nÊm h×nh sîi.

oxytetracycline víi nång ®é 1-2 g/1 kg c¸/ngµy.

+ Tç nh©n g©y bÖnh: Ch−a xç ®Þnh ®−îc Cho ¨n liªn tôc 3-5 ngµy, kÕt hîp bæ sung loµi nÊm.

B.Complex vµ vitamin C.

+ Cçh phßng trÞ bÖnh:

- BÖnh do liªn cÇu khuÈn g©y ra: Th−êng xuyªn vÖ sinh s¹ch sÏ bÓ vµ cç dông

+ BiÓu hiÖn bÖnh: th−êng xuÊt hiÖn trong giai cô s¶n xuÊt.

®o¹n −¬ng c¸ gièng. Vµo cç buæi s¸ng thÊy c¸

N−íc cÊp vµo ph¶i xö lý qua hÖ thèng läc.

b¬i næi nhiÒu trªn mÆt n−íc. Quan s¸t mµu s¾c TiÕn hµnh phun hãa chÊt pronopol xuèng bÓ

cña c¸ thÊy chuyÓn tõ mµu hång sang mµu ®en,

−¬ng nu«i víi nång ®é 3-5 ppm.

n¾p mang mµu tr¾ng bît, tô m¸u ë phÇn ®u«i.

- BÖnh do vi khuÈn:

+ Tç nh©n g©y bÖnh: do liªn cÇu khuÈn g©y

+ BiÓu hiÖn bÖnh: BÖnh xuÊt hiÖn khi c¸

ra (ch−a xç ®Þnh ®−îc loµi).

gièng ®−îc 4-6 cm, khi ®ã x¶y ra hiÖn t−îng c¸

+ Cçh phßng trÞ bÖnh:

bá ¨n, bông ch−íng to, ®−êng tiªu hãa cã thøc Khi cho c¸ ¨n nªn r¶i thøc ¨n ®Òu kh¾p ao ®Ó

¨n kh«ng tiªu, c¸ ho¹t ®éng kÐm, b¬i chËm tr¸nh hiÖn t−îng c¸ tËp trung ¨n, tranh ¨n dÔ

ch¹p, mµu s¾c c¸ biÕn ®æi sang mµu x¸m ®en.

dÉn tíi c¬ thÓ bÞ x©y x¸t.

Qua gi¶i phÉu, soi kÝnh ph¸t hiÖn thÊy èng tiªu Cø 1 kg c¸ dïng 30-50 mg doxycycline trén hãa cã rÊt nhiÒu khuÈn h×nh que.

víi thøc ¨n, cho ¨n liªn tôc 5-7 ngµy vµo cç

+ Tç nh©n g©y bÖnh: Xç ®Þnh do vi khuÈn buæi s¸ng vµ kÕt hîp dïng thªm erythromycin mçi ngµy 30-50 mg/kg c¸ trén lÉn víi thøc ¨n, Vibrio sp., Vibrio anguillarum. Nguån g©y bÖnh cho ¨n liªn tôc kho¶ng 10 ngµy vµo cç buæi cã thÓ tõ nguån thøc ¨n: lu©n trïng vµ Artemia.

chiÒu tèi.

+ Cçh phßng trÞ bÖnh:

b) Phßng trÞ bÖnh cho c¸ bè mÑ

• Lu©n trïng vµ Artemia kh«ng nªn nu«i

- BÖnh xuÊt huyÕt trªn th©n c¸: trong ®iÒu kiÖn nhiÖt ®é cao vµ mËt ®é −¬ng

+ BiÓu hiÖn bÖnh: CçhuyÓn mµu hång ®á nu«i quçao.

sang mµu hång nh¹t, xuÊt huyÕt trªn da vµ v©y,

• §iÒu kiÖn m«i tr−êng n−íc −¬ng nu«i lu«n c¸ bá ¨n, b¬i lê ®ê trªn mÆt n−íc.

ph¶i s¹ch, kh«ng « nhiÔm.

23

24

https://thuviensach.vn

+ Tç nh©n g©y bÖnh: do ký sinh trïng ch−a

• TiÕn hµnh thay n−íc th−êng xuyªn 2-3

râ chñng lo¹i.

lÇn/ngµy, mçi lÇn thay 100% l−îng n−íc trong bÓ.

+ Cçh phßng trÞ bÖnh:

• T¾m cho c¸ b»ng formol nång ®é 150 ppm,

• TiÕn hµnh vÖ sinh s¹ch sÏ bÓ vµ thay 100%

thêi gian 20 phót, kÕt hîp dïng thªm «xy giµ

n−íc míi.

(H O ) nång ®é 100 ppm ®Ó t¾m trong 15 phót.

2

2

• T¾m b»ng Iodine víi nång ®é 25 ppm trong 10 phót.

• Sö dông thuèc erythromycin 40-50 mg/kg c¸ hoÆc dïng tetracycline kÕt hîp oxytetracycline víi liÒu l−îng 30-50 mg/kg c¸, trén víi thøc ¨n; cho ¨n liªn tôc 5 ngµy liÒn.

- BÖnh do rËn n−íc

+ BiÓu hiÖn bÖnh: C¸ ¨n kÐm, mang c¸ bÞ loÐt chuyÓn sang mµu nhît. BÖnh th−êng x¶y ra ë cuèi mïa hÌ.

+ Tç nh©n g©y bÖnh: do ký sinh trïng Clavellodes macrotrachelus g©y ra.

+ Cçh phßng trÞ bÖnh:

• Thay 100% n−íc trong bÓ.

TiÕn hµnh t¾m n−íc ngät 15 phót cho c¸, kÕt hîp dïng Iodine nång ®é 20 ppm ®Ó t¾m.

- BÖnh do s¸n l¸ ký sinh:

+ DÊu hiÖu: Trong thêi gian nu«i gi÷ c¸ bè mÑ

th−êng x¶y ra hiÖn t−îng c¸ bá ¨n, tËp trung nhiÒu ë nh÷ng vßi sôc khÝ, m¾t c¸ ®ôc vµ låi ra.

+ Nguyªn nh©n g©y bÖnh: ®−îc xç ®Þnh lµ do s¸n l¸ ký sinh Pseudorhabdosynycus haliotre b¸m vµo mang c¸, néi t¹ng vµ m¾t c¸.

+ Cçh phßng trÞ bÖnh:

25

26

https://thuviensach.vn

+ Tç nh©n g©y bÖnh: do ký sinh trïng ch−a

• TiÕn hµnh thay n−íc th−êng xuyªn 2-3

râ chñng lo¹i.

lÇn/ngµy, mçi lÇn thay 100% l−îng n−íc trong bÓ.

+ Cçh phßng trÞ bÖnh:

• T¾m cho c¸ b»ng formol nång ®é 150 ppm,

• TiÕn hµnh vÖ sinh s¹ch sÏ bÓ vµ thay 100%

thêi gian 20 phót, kÕt hîp dïng thªm «xy giµ

n−íc míi.

(H O ) nång ®é 100 ppm ®Ó t¾m trong 15 phót.

2

2

• T¾m b»ng Iodine víi nång ®é 25 ppm trong 10 phót.

• Sö dông thuèc erythromycin 40-50 mg/kg c¸ hoÆc dïng tetracycline kÕt hîp oxytetracycline víi liÒu l−îng 30-50 mg/kg c¸, trén víi thøc ¨n; cho ¨n liªn tôc 5 ngµy liÒn.

- BÖnh do rËn n−íc

+ BiÓu hiÖn bÖnh: C¸ ¨n kÐm, mang c¸ bÞ loÐt chuyÓn sang mµu nhît. BÖnh th−êng x¶y ra ë cuèi mïa hÌ.

+ Tç nh©n g©y bÖnh: do ký sinh trïng Clavellodes macrotrachelus g©y ra.

+ Cçh phßng trÞ bÖnh:

• Thay 100% n−íc trong bÓ.

TiÕn hµnh t¾m n−íc ngät 15 phót cho c¸, kÕt hîp dïng Iodine nång ®é 20 ppm ®Ó t¾m.

- BÖnh do s¸n l¸ ký sinh:

+ DÊu hiÖu: Trong thêi gian nu«i gi÷ c¸ bè mÑ

th−êng x¶y ra hiÖn t−îng c¸ bá ¨n, tËp trung nhiÒu ë nh÷ng vßi sôc khÝ, m¾t c¸ ®ôc vµ låi ra.

+ Nguyªn nh©n g©y bÖnh: ®−îc xç ®Þnh lµ do s¸n l¸ ký sinh Pseudorhabdosynycus haliotre b¸m vµo mang c¸, néi t¹ng vµ m¾t c¸.

+ Cçh phßng trÞ bÖnh:

25

26

https://thuviensach.vn

Tªn ViÖt Nam: C¸ sñ ®Êt.

Tªn tiÕng Anh: Speckled drum, Blackspotted croaker.

C¸ sñ ®Êt lµ loµi c¸ sèng ë tÇng ®¸y, gÇn bê, ph©n bè ë vïng biÓn phÝa nam NhËt B¶n, Quy tr×nh s¶n xuÊt gièng

Trung Quèc, Ên §é D−¬ng, vïng biÓn nhiÖt ®íi C¸ Sñ §ÊT

vµ ¸ nhiÖt ®íi. Theo cuèn sçh Nguån lîi Thñy

(Nibea dicanthus, LacÐpÌde, 1820) s¶n ViÖt Nam 1, c¸ sñ ®Êt còng cã ë vïng biÓn n−íc ta.

Lª V¨n Th¾ng

2. §Æc ®iÓm h×nh th¸i

C¸ sñ ®Êt cã h×nh thon dµi, th©n dµi, h¬i dÑt bªn, chiÒu dµi th©n b»ng 3,9-4,2 lÇn chiÒu cao.

Mµu th©n tõ mµu ®en trªn l−ng ®Õn h¬i s¸ng ë bông. V©y ®u«i mµu tèi. Kho¶ng cçh gi÷a m¾t vµ ®Çu kh«ng cã vÈy, bé phËn ®Çu (tõ mâm, C¸ sñ ®Êt bè mÑ

x−¬ng tr−íc m¾t vµ x−¬ng d−íi m¾t) ®Òu cã vÈy.

M¾t trung b×nh, miÖng réng ë phÝa tr−íc, h¬i I. §ÆC §IÓM SINH HäC

thÊp vµ h¬i lÖch phÝa d−íi, m«i máng, cã thÓ co CñA C¸ Sñ §ÊT

duçi ®−îc.

1. HÖ thèng ph©n lo¹i, ph©n bè 3. Kh¶ n¨ng thÝch øng víi m«i tr−êng Ngµnh: Vertebrata

C¸ sñ ®Êt lµ loµi c¸ nhiÖt ®íi, cËn «n ®íi.

Líp: Osteichthyes

- Lµ loµi c¸ réng nhiÖt, ph¹m vi nhiÖt ®é cã Bé: Perciformes

thÓ sèng tõ 5-34oC, nhiÖt ®é thÝch hîp lµ 20-Hä: Sciaenidae

Gièng: Nibea

____________

1. Nguån lîi thñy s¶n ViÖt Nam, Nxb. N«ng nghiÖp, Hµ

Loµi: Nibea dicanthus, LacÐpÌde, 1802

Néi, 2007.

27

28

https://thuviensach.vn

Tªn ViÖt Nam: C¸ sñ ®Êt.

Tªn tiÕng Anh: Speckled drum, Blackspotted croaker.

C¸ sñ ®Êt lµ loµi c¸ sèng ë tÇng ®¸y, gÇn bê, ph©n bè ë vïng biÓn phÝa nam NhËt B¶n, Quy tr×nh s¶n xuÊt gièng

Trung Quèc, Ên §é D−¬ng, vïng biÓn nhiÖt ®íi C¸ Sñ §ÊT

vµ ¸ nhiÖt ®íi. Theo cuèn sçh Nguån lîi Thñy

(Nibea dicanthus, LacÐpÌde, 1820) s¶n ViÖt Nam 1, c¸ sñ ®Êt còng cã ë vïng biÓn n−íc ta.

Lª V¨n Th¾ng

2. §Æc ®iÓm h×nh th¸i

C¸ sñ ®Êt cã h×nh thon dµi, th©n dµi, h¬i dÑt bªn, chiÒu dµi th©n b»ng 3,9-4,2 lÇn chiÒu cao.

Mµu th©n tõ mµu ®en trªn l−ng ®Õn h¬i s¸ng ë bông. V©y ®u«i mµu tèi. Kho¶ng cçh gi÷a m¾t vµ ®Çu kh«ng cã vÈy, bé phËn ®Çu (tõ mâm, C¸ sñ ®Êt bè mÑ

x−¬ng tr−íc m¾t vµ x−¬ng d−íi m¾t) ®Òu cã vÈy.

M¾t trung b×nh, miÖng réng ë phÝa tr−íc, h¬i I. §ÆC §IÓM SINH HäC

thÊp vµ h¬i lÖch phÝa d−íi, m«i máng, cã thÓ co CñA C¸ Sñ §ÊT

duçi ®−îc.

1. HÖ thèng ph©n lo¹i, ph©n bè 3. Kh¶ n¨ng thÝch øng víi m«i tr−êng Ngµnh: Vertebrata

C¸ sñ ®Êt lµ loµi c¸ nhiÖt ®íi, cËn «n ®íi.

Líp: Osteichthyes

- Lµ loµi c¸ réng nhiÖt, ph¹m vi nhiÖt ®é cã Bé: Perciformes

thÓ sèng tõ 5-34oC, nhiÖt ®é thÝch hîp lµ 20-Hä: Sciaenidae

28oC.

Gièng: Nibea

____________

1. Nguån lîi thñy s¶n ViÖt Nam, Nxb. N«ng nghiÖp, Hµ

Loµi: Nibea dicanthus, LacÐpÌde, 1802

Néi, 2007.

27

28

https://thuviensach.vn

10kg/con tõ kÝch cì c¸ gièng 30-50 g/con.

- §é mÆn: C¸ sñ ®Êt lµ loµi réng muèi, cã thÓ

sèng ®−îc trong kho¶ng S = 10-4‰, thÝch hîp 6. §Æc ®iÓm sinh s¶n

nhÊt lµ S = 15-30‰.

Mïa vô sinh s¶n cña c¸ sñ ®Êt tõ th¸ng 5

- Hµm l−îng «xy hßa tan: tõ 4-10 mg/l.

®Õn th¸ng 7, nh−ng ®Î ré vµo th¸ng 6. C¸ bè mÑ

trªn 3 tuæi, nÆng trªn 7-10 kg lµ cã thÓ tham gia 4. TÝnh ¨n

sinh s¶n. Khi ho¹t ®éng sinh s¶n, c¸ th−êng cÆp C¸ sñ ®Êt lµ lo¹i c¸ ¨n t¹p thiªn vÒ ®éng vËt.

®«i, theo ®uæi nhau vµ ®Î rÊt nhanh. §iÒu kiÖn TÝnh ¨n thay ®æi theo cç giai ®o¹n ph¸t triÓn c¸

sinh th¸i ®Ó c¸ ®Î, Êp në trøng tèt nhÊt ë nhiÖt thÓ. Khi cßn ë giai ®o¹n nhá chóng ¨n cç lo¹i

®é 26-28oC, ®é mÆn 28-32‰.

nh−: lu©n trïng, nguyªn sinh ®éng vËt, Êu trïng hÇu vµ hµ, Copepoda, Artemia; khi lín trªn 3 cm II. QUY TR×NH S¶N XUÊT GIèNG

th× chuyÓn sang ¨n cç lo¹i c¸ nhá, t«m nhá, cç lo¹i thÞt ®éng vËt th©n mÒm; giai ®o¹n c¸ gièng Quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt gièng c¸ sñ ®Êt lín, nu«i th−¬ng phÈm c¸ sö dông ®−îc thøc ¨n bao gåm cç kh©u s¶n xuÊt chñ yÕu: nu«i vç cç«ng nghiÖp hoÆc thøc ¨n tù chÕ biÕn.

bè mÑ, cho c¸ ®Î, Êp trøng vµ −¬ng nu«i Êu Trong s¶n xuÊt gièng c¸ sñ ®Êt cÇn ph¶i cung trïng, −¬ng nu«i c¸ gièng.

cÊp thøc ¨n cã hµm l−îng dinh d−ìng ®ñ vµ cì måi phï hîp ®Ó c¸ ph¸t triÓn, ®¹t tû lÖ sèng cao.

1. Nu«i vç c¸ bè mÑ

5. Sinh tr−ëng

1.1. ChuÈn bÞ c¸ bè mÑ

C¸ sñ ®Êt thuéc loµi cã tèc ®é sinh tr−ëng C¸ bè mÑ cã hai nguån: (1) Thùc hiÖn chän nhanh. Êp trøng c¸ thô tinh ë thang nhiÖt ®é läc hµng lo¹t ë thêi kú c¸ gièng, tr−ëng thµnh vµ

27-29oC, sau 15-17 giê c¸ b¾t ®Çu në; ë thang (2) TuyÓn chän tõ ®µn c¸ nu«i th−¬ng phÈm.

nhiÖt ®é 24-26oC c¸ në sau 22-24 giê; sau 50-Thêi kú c¸ gièng, chän nh÷ng c¸ thÓ cïng ®Î

55 ngµy tuæi c¸ ph¸t triÓn thµnh c¸ gièng mét ®ît, ®Òu vÒ cì, mµu s¾c b×nh th−êng, kh«ng kÝch cì 4-5 cm. Nu«i th−¬ng phÈm trong ao, dÞ h×nh, dÞ tËt ®Ó nu«i d−ìng; sau 2 n¨m nu«i lång sau 1 n¨m c¸ ®¹t kÝch cì th−¬ng phÈm tuyÓn chän lµm c¸ hËu bÞ bè mÑ.

1,5-2 kg/con, sau 2 n¨m tuæi cã thÓ ®¹t tíi 8 -

29

30

https://thuviensach.vn

10kg/con tõ kÝch cì c¸ gièng 30-50 g/con.

- §é mÆn: C¸ sñ ®Êt lµ loµi réng muèi, cã thÓ

sèng ®−îc trong kho¶ng S = 10-4‰, thÝch hîp 6. §Æc ®iÓm sinh s¶n

nhÊt lµ S = 15-30‰.

Mïa vô sinh s¶n cña c¸ sñ ®Êt tõ th¸ng 5

- Hµm l−îng «xy hßa tan: tõ 4-10 mg/l.

®Õn th¸ng 7, nh−ng ®Î ré vµo th¸ng 6. C¸ bè mÑ

trªn 3 tuæi, nÆng trªn 7-10 kg lµ cã thÓ tham gia 4. TÝnh ¨n

sinh s¶n. Khi ho¹t ®éng sinh s¶n, c¸ th−êng cÆp C¸ sñ ®Êt lµ lo¹i c¸ ¨n t¹p thiªn vÒ ®éng vËt.

®«i, theo ®uæi nhau vµ ®Î rÊt nhanh. §iÒu kiÖn TÝnh ¨n thay ®æi theo cç giai ®o¹n ph¸t triÓn c¸

sinh th¸i ®Ó c¸ ®Î, Êp në trøng tèt nhÊt ë nhiÖt thÓ. Khi cßn ë giai ®o¹n nhá chóng ¨n cç lo¹i

®é 26-28oC, ®é mÆn 28-32‰.

nh−: lu©n trïng, nguyªn sinh ®éng vËt, Êu trïng hÇu vµ hµ, Copepoda, Artemia; khi lín trªn 3 cm II. QUY TR×NH S¶N XUÊT GIèNG

th× chuyÓn sang ¨n cç lo¹i c¸ nhá, t«m nhá, cç lo¹i thÞt ®éng vËt th©n mÒm; giai ®o¹n c¸ gièng Quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt gièng c¸ sñ ®Êt lín, nu«i th−¬ng phÈm c¸ sö dông ®−îc thøc ¨n bao gåm cç kh©u s¶n xuÊt chñ yÕu: nu«i vç cç«ng nghiÖp hoÆc thøc ¨n tù chÕ biÕn.

bè mÑ, cho c¸ ®Î, Êp trøng vµ −¬ng nu«i Êu Trong s¶n xuÊt gièng c¸ sñ ®Êt cÇn ph¶i cung trïng, −¬ng nu«i c¸ gièng.

cÊp thøc ¨n cã hµm l−îng dinh d−ìng ®ñ vµ cì måi phï hîp ®Ó c¸ ph¸t triÓn, ®¹t tû lÖ sèng cao.

1. Nu«i vç c¸ bè mÑ

5. Sinh tr−ëng

1.1. ChuÈn bÞ c¸ bè mÑ

C¸ sñ ®Êt thuéc loµi cã tèc ®é sinh tr−ëng C¸ bè mÑ cã hai nguån: (1) Thùc hiÖn chän nhanh. Êp trøng c¸ thô tinh ë thang nhiÖt ®é läc hµng lo¹t ë thêi kú c¸ gièng, tr−ëng thµnh vµ

27-29oC, sau 15-17 giê c¸ b¾t ®Çu në; ë thang (2) TuyÓn chän tõ ®µn c¸ nu«i th−¬ng phÈm.

nhiÖt ®é 24-26oC c¸ në sau 22-24 giê; sau 50-Thêi kú c¸ gièng, chän nh÷ng c¸ thÓ cïng ®Î

55 ngµy tuæi c¸ ph¸t triÓn thµnh c¸ gièng mét ®ît, ®Òu vÒ cì, mµu s¾c b×nh th−êng, kh«ng kÝch cì 4-5 cm. Nu«i th−¬ng phÈm trong ao, dÞ h×nh, dÞ tËt ®Ó nu«i d−ìng; sau 2 n¨m nu«i lång sau 1 n¨m c¸ ®¹t kÝch cì th−¬ng phÈm tuyÓn chän lµm c¸ hËu bÞ bè mÑ.

1,5-2 kg/con, sau 2 n¨m tuæi cã thÓ ®¹t tíi 8 -

29

30

https://thuviensach.vn

m hoÆc 6 × 3 m; lång l−íi lµm b»ng sîi hãa häc, C¸ tù nhiªn

C¸ nu«i

kÝch th−íc 3 × 3 × 4 m hoÆc 6 × 3 × 4 m, kÝch th−íc m¾t l−íi (2) tõ 30 - 40 mm, ®é th« chØ l−íi d = 1 -

ThuÇn d−ìng

Nu«i vç

1,5 mm.

Lång ®−îc ®Æt ë n¬i cã nguån n−íc s¹ch, kh«ng Chän c¸ bè mÑ

bÞ « nhiÔm bëi chÊt th¶i c«ng nghiÖp, n«ng nghiÖp.

M«i tr−êng nu«i vç: nhiÖt ®é n−íc trung b×nh BÓ ®Î

26-30oC, pH 7,5-8,2, hµm l−îng «xy trªn 4 mg/l, KÝch thÝch hormone

®é mÆn 24-30‰.

C¸ ®Î

1.3. MËt ®é

MËt ®é nu«i vç c¸ bè mÑ tõ 3-5 kg/m3.

Thøc ¨n t−¬i

Êp trøng

Tû lÖ c¸ ®ùc vµ cç¸i lµ 1/1.

sè ng: lu©n trïng Copepoda,

Artemia

1.4. Ch¨m sãc, qu¶n lý

¦¬ng nu«i Êu trïng

Mïa nu«i vç chÝnh vô c¸ sñ ®Êt tõ th¸ng 2 - 5.

¦¬ng thµnh gièng

Qu¸ tr×nh nu«i vç c¸ bè mÑ sñ ®Êt trong lång Thøc ¨n hçn hîp

cÇn b¶o ®¶m n¬i nu«i yªn tÜnh, ®iÒu kiÖn m«i

tr−êng æn ®Þnh.

T hÞ tr−êng

Thøc ¨n nu«i vç c¸ bè mÑ lµ c¸ t¹p hîp cì S¬ ®å quy tr×nh c«ng nghÖ

måi, nh−ng −a thÝch nhÊt lµ cá nh©m; khÈu phÇn ¨n b»ng 5-8% khèi l−îng c¸ nu«i; cho c¸

Tiªu chuÈn tuyÓn chän c¸ bè mÑ: C¸ khoÎ

m¹nh, mµu s¾c b×nh th−êng, kh«ng dÞ h×nh, dÞ

¨n ngµy mét lÇn vµo lóc 8 giê.

Cuèi th¸ng 4 ®Çu th¸ng 5 c¸ sñ ®Êt thµnh tËt, kh«ng bÞ tæn th−¬ng, x©y x¸t; chän cç¸i vµ

thôc sinh dôc, tû lÖ thµnh thôc 90-100%.

c¸ ®ùc tõ 3 tuæi trë lªn, nÆng tõ 6 kg trë lªn.

2. Cho c¸ sñ ®Êt ®Î trøng

1.2. M«i tr−êng nu«i vç c¸ bè mÑ

2.1. N¬i cho c¸ ®Î trøng vµ ®iÒu kiÖn

C¸ bè mÑ ®−îc nu«i trong lång trªn biÓn.

m«i tr−êng

Khung lång nu«i lµm b»ng gç kÝch th−íc 3 × 3

31

32

https://thuviensach.vn

m hoÆc 6 × 3 m; lång l−íi lµm b»ng sîi hãa häc, C¸ tù nhiªn

C¸ nu«i

kÝch th−íc 3 × 3 × 4 m hoÆc 6 × 3 × 4 m, kÝch th−íc m¾t l−íi (2) tõ 30 - 40 mm, ®é th« chØ l−íi d = 1 -

ThuÇn d−ìng

Nu«i vç

1,5 mm.

Lång ®−îc ®Æt ë n¬i cã nguån n−íc s¹ch, kh«ng Chän c¸ bè mÑ

bÞ « nhiÔm bëi chÊt th¶i c«ng nghiÖp, n«ng nghiÖp.

M«i tr−êng nu«i vç: nhiÖt ®é n−íc trung b×nh BÓ ®Î

26-30oC, pH 7,5-8,2, hµm l−îng «xy trªn 4 mg/l, KÝch thÝch hormone

®é mÆn 24-30‰.

C¸ ®Î

1.3. MËt ®é

MËt ®é nu«i vç c¸ bè mÑ tõ 3-5 kg/m3.

Thøc ¨n t−¬i

Êp trøng

Tû lÖ c¸ ®ùc vµ cç¸i lµ 1/1.

sè ng: lu©n trïng Copepoda,

Artemia

1.4. Ch¨m sãc, qu¶n lý

¦¬ng nu«i Êu trïng

Mïa nu«i vç chÝnh vô c¸ sñ ®Êt tõ th¸ng 2 - 5.

¦¬ng thµnh gièng

Qu¸ tr×nh nu«i vç c¸ bè mÑ sñ ®Êt trong lång Thøc ¨n hçn hîp

cÇn b¶o ®¶m n¬i nu«i yªn tÜnh, ®iÒu kiÖn m«i

tr−êng æn ®Þnh.

T hÞ tr−êng

Thøc ¨n nu«i vç c¸ bè mÑ lµ c¸ t¹p hîp cì S¬ ®å quy tr×nh c«ng nghÖ

måi, nh−ng −a thÝch nhÊt lµ cá nh©m; khÈu phÇn ¨n b»ng 5-8% khèi l−îng c¸ nu«i; cho c¸

Tiªu chuÈn tuyÓn chän c¸ bè mÑ: C¸ khoÎ

m¹nh, mµu s¾c b×nh th−êng, kh«ng dÞ h×nh, dÞ

¨n ngµy mét lÇn vµo lóc 8 giê.

Cuèi th¸ng 4 ®Çu th¸ng 5 c¸ sñ ®Êt thµnh tËt, kh«ng bÞ tæn th−¬ng, x©y x¸t; chän cç¸i vµ

thôc sinh dôc, tû lÖ thµnh thôc 90-100%.

c¸ ®ùc tõ 3 tuæi trë lªn, nÆng tõ 6 kg trë lªn.

2. Cho c¸ sñ ®Êt ®Î trøng

1.2. M«i tr−êng nu«i vç c¸ bè mÑ

2.1. N¬i cho c¸ ®Î trøng vµ ®iÒu kiÖn

C¸ bè mÑ ®−îc nu«i trong lång trªn biÓn.

m«i tr−êng

Khung lång nu«i lµm b»ng gç kÝch th−íc 3 × 3

31

32

https://thuviensach.vn

C«ng viÖc cho c¸ sñ ®Êt sinh s¶n ®−îc thùc hiÖn trong bÓ ®Î hoÆc t¹i lång nu«i vç c¸ bè mÑ trªn biÓn. §iÒu kiÖn m«i tr−êng tèt nhÊt cho c¸ ®Î

trøng: nhiÖt ®é n−íc tõ 27-30oC, ®é mÆn tõ 30-34‰, hµm l−îng «xy hßa tan ≥ 4mg/lÝt, pH

7,5-8,5.

§èi víi c¸ bè mÑ ®−îc nu«i vç ë lång nu«i råi cho ®Î trong bÓ xi m¨ng th× ph¶i chuyÓn c¸ bè mÑ vµo trong bÓ ®Î tr−íc 15-20 ngµy ®Ó cho c¸

quen dÇn víi ®iÒu kiÖn sèng trong bÓ xi m¨ng.

Thêi kú c¸ thµnh thôc hoÆc trong thêi gian ®Î

Th¨m trøng cç¸i

trøng kh«ng ®−îc di chuyÓn c¸ bè mÑ lµm ¶nh h−ëng ®Õn sù thµnh thôc vµ ®Î trøng. Trong

2.3. Sö dông chÊt kÝch thÝch sinh s¶n

thêi gian c¸ ®Î trøng yªu cÇu ¸nh s¸ng tèi dÞu Sö dông hai lo¹i chÊt kÝch thÝch sinh s¶n vµ gi÷ yªn tÜnh.

sau: LRH-A kÕt hîp HCG.

3

2.2. Chän c¸ bè mÑ thµnh thôc cho ®Î

LiÒu l−îng: 15-20mg LRH-A + 300-500 UI 3

HCG/kg cç¸i; ®èi víi c¸ ®ùc liÒu l−îng b»ng Chän cç¸i: sö dông èng nhùa mÒm cã ®−êng 1/2 cña cç¸i.

kÝnh 1 mm ®Ó hót trøng kiÓm tra, nÕu thÊy LiÒu l−îng chÊt kÝch thÝch sinh s¶n cho cçã trøng cã mµu vµng xanh, cç h¹t trøng ®Òu, rêi thÓ nhiÒu hoÆc Ýt h¬n phô thuéc vµo møc ®é nhau lµ c¸ thµnh thôc tèt; nÕu cç h¹t trøng thµnh thôc cña tuyÕn sinh dôc vµ nhiÖt ®é m«i dÝnh l¹i, nh·o, kh«ng rêi nhau chøng tá trøng tr−êng n−íc t¹i thêi ®iÓm cho c¸ ®Î.

cßn non.

VÞ trÝ tiªm lµ gèc v©y ngùc cña c¸ (tiªm 1

§èi víi c¸ ®ùc còng dïng èng nhùa mÒm cã lÇn). ë thang nhiÖt 28-30oC thêi gian hiÖu

®−êng kÝnh 1 mm ®Ó kiÓm tra nÕu thÊy sÑ

øng cña chÊt kÝch thÝch sinh s¶n tõ 30-32

®Æc, tan nhanh trong n−íc lµ sÑ tèt, chän c¸

giê. Tû lÖ c¸ ®Î 90-100%; tû lÖ trøng thô tinh cho ®Î.

tõ 60-80%.

33

34

https://thuviensach.vn

C«ng viÖc cho c¸ sñ ®Êt sinh s¶n ®−îc thùc hiÖn trong bÓ ®Î hoÆc t¹i lång nu«i vç c¸ bè mÑ trªn biÓn. §iÒu kiÖn m«i tr−êng tèt nhÊt cho c¸ ®Î

trøng: nhiÖt ®é n−íc tõ 27-30oC, ®é mÆn tõ 30-34‰, hµm l−îng «xy hßa tan ≥ 4mg/lÝt, pH

7,5-8,5.

§èi víi c¸ bè mÑ ®−îc nu«i vç ë lång nu«i råi cho ®Î trong bÓ xi m¨ng th× ph¶i chuyÓn c¸ bè mÑ vµo trong bÓ ®Î tr−íc 15-20 ngµy ®Ó cho c¸

quen dÇn víi ®iÒu kiÖn sèng trong bÓ xi m¨ng.

Thêi kú c¸ thµnh thôc hoÆc trong thêi gian ®Î

Th¨m trøng cç¸i

trøng kh«ng ®−îc di chuyÓn c¸ bè mÑ lµm ¶nh h−ëng ®Õn sù thµnh thôc vµ ®Î trøng. Trong

2.3. Sö dông chÊt kÝch thÝch sinh s¶n

thêi gian c¸ ®Î trøng yªu cÇu ¸nh s¸ng tèi dÞu Sö dông hai lo¹i chÊt kÝch thÝch sinh s¶n vµ gi÷ yªn tÜnh.

sau: LRH-A kÕt hîp HCG.

3

2.2. Chän c¸ bè mÑ thµnh thôc cho ®Î

LiÒu l−îng: 15-20mg LRH-A + 300-500 UI 3

HCG/kg cç¸i; ®èi víi c¸ ®ùc liÒu l−îng b»ng Chän cç¸i: sö dông èng nhùa mÒm cã ®−êng 1/2 cña cç¸i.

kÝnh 1 mm ®Ó hót trøng kiÓm tra, nÕu thÊy LiÒu l−îng chÊt kÝch thÝch sinh s¶n cho cçã trøng cã mµu vµng xanh, cç h¹t trøng ®Òu, rêi thÓ nhiÒu hoÆc Ýt h¬n phô thuéc vµo møc ®é nhau lµ c¸ thµnh thôc tèt; nÕu cç h¹t trøng thµnh thôc cña tuyÕn sinh dôc vµ nhiÖt ®é m«i dÝnh l¹i, nh·o, kh«ng rêi nhau chøng tá trøng tr−êng n−íc t¹i thêi ®iÓm cho c¸ ®Î.

cßn non.

VÞ trÝ tiªm lµ gèc v©y ngùc cña c¸ (tiªm 1

§èi víi c¸ ®ùc còng dïng èng nhùa mÒm cã lÇn). ë thang nhiÖt 28-30oC thêi gian hiÖu

®−êng kÝnh 1 mm ®Ó kiÓm tra nÕu thÊy sÑ

øng cña chÊt kÝch thÝch sinh s¶n tõ 30-32

®Æc, tan nhanh trong n−íc lµ sÑ tèt, chän c¸

giê. Tû lÖ c¸ ®Î 90-100%; tû lÖ trøng thô tinh cho ®Î.

tõ 60-80%.

33

34

https://thuviensach.vn

mÆt, cç trøng kh«ng thô tinh, trøng háng vµ cç chÊt bÈn l¾ng ch×m xuèng ®¸y thïng. Dïng vît cã kÝch th−íc m¾t l−íi 60 m¾t/cm2 ®Ó vít hÕt trøng thô tinh chuyÓn sang bÓ Êp, tiÕn hµnh vít 2-3 lÇn ®Õn khi thu hÕt trøng ®−îc thô tinh.

3. Êp trøng

3.1. Dông cô vµ m«i tr−êng Êp trøng

Dông cô Êp trøng lµ bÓ composite cã thÓ tÝch 0,5-1 m3.

M«i tr−êng Êp trøng lµ n−íc biÓn s¹ch, cç yÕu tè m«i tr−êng lu«n b¶o ®¶m: ®é mÆn 28-32‰, nhiÖt ®é 26-30oC, pH: 7,5-8,5, hµm l−îng Tiªm chÊt kÝch thÝch sinh s¶n

«xy hßa tan: ≥ 5mg/lÝt.

ë phÇn mÒm gèc v©y ngùc cho c¸ ®ùc

3.2. MËt ®é Êp trøng

2.4. Thu trøng vµ tçh trøng

Trøng thô tinh ®−îc chuyÓn vµo bÓ Êp. MËt

- Thu trøng: Sau khi c¸ ®Î 8-10 giê tiÕn

®é Êp trøng tõ 1.000-1.500 trøng/lÝt.

hµnh thu toµn bé trøng cã trong bÓ, hoÆc giai.

Khi thu trøng dïng vît cã kÝch th−íc m¾t l−íi

3.3. Qu¶n lý bÓ Êp trøng

lµ 60 m¾t/cm2, vît h×nh ch÷ nhËt lo¹i nhá (80 cm ×

BÓ Êp ®Æt ë n¬i tho¸ng m¸t, tr¸nh ¸nh s¸ng 35 cm × 120 cm) hoÆc vît lo¹i lín (7 m × 1,8 m ×

mÆt trêi chiÕu trùc tiÕp vµo trong bÓ. Duy tr×

6 m) ®Ó thu trøng.

sôc khÝ liªn tôc. Hót bá trøng ch×m ë ®¸y bÓ b¶o

- Tçh trøng: Thu toµn bé trøng cã trong bÓ

®¶m m«i tr−êng lu«n s¹ch. Trong ®iÒu kiÖn chuyÓn vµo thïng nhùa cã thÓ tÝch lµ 100 hay nhiÖt ®é 26-30oC, trøng thô tinh sau 17-19 giê 200 lÝt ®Ó tçh trøng. Trøng ®−îc thô tinh b¾t ®Çu në. Tû lÖ në ®¹t 80%.

th−êng næi trªn mÆt n−íc, trøng kh«ng thô tinh hoÆc háng th−êng ch×m xuèng ®¸y. Dïng tay 4. ¦¬ng nu«i Êu trïng lªn cçì 2-3 cm khuÊy trßn dßng n−íc trong thïng råi ®Ó yªn

4.1. BÓ −¬ng vµ ®iÒu kiÖn m«i tr−êng

kho¶ng 20 phót cho trøng thô tinh næi trªn bÒ

- BÓ −¬ng: BÓ xi m¨ng hoÆc bÓ composite 35

36

https://thuviensach.vn

mÆt, cç trøng kh«ng thô tinh, trøng háng vµ cç chÊt bÈn l¾ng ch×m xuèng ®¸y thïng. Dïng vît cã kÝch th−íc m¾t l−íi 60 m¾t/cm2 ®Ó vít hÕt trøng thô tinh chuyÓn sang bÓ Êp, tiÕn hµnh vít 2-3 lÇn ®Õn khi thu hÕt trøng ®−îc thô tinh.

3. Êp trøng

3.1. Dông cô vµ m«i tr−êng Êp trøng

Dông cô Êp trøng lµ bÓ composite cã thÓ tÝch 0,5-1 m3.

M«i tr−êng Êp trøng lµ n−íc biÓn s¹ch, cç yÕu tè m«i tr−êng lu«n b¶o ®¶m: ®é mÆn 28-32‰, nhiÖt ®é 26-30oC, pH: 7,5-8,5, hµm l−îng Tiªm chÊt kÝch thÝch sinh s¶n

«xy hßa tan: ≥ 5mg/lÝt.

ë phÇn mÒm gèc v©y ngùc cho c¸ ®ùc

3.2. MËt ®é Êp trøng

2.4. Thu trøng vµ tçh trøng

Trøng thô tinh ®−îc chuyÓn vµo bÓ Êp. MËt

- Thu trøng: Sau khi c¸ ®Î 8-10 giê tiÕn

®é Êp trøng tõ 1.000-1.500 trøng/lÝt.

hµnh thu toµn bé trøng cã trong bÓ, hoÆc giai.

Khi thu trøng dïng vît cã kÝch th−íc m¾t l−íi

3.3. Qu¶n lý bÓ Êp trøng

lµ 60 m¾t/cm2, vît h×nh ch÷ nhËt lo¹i nhá (80 cm ×

BÓ Êp ®Æt ë n¬i tho¸ng m¸t, tr¸nh ¸nh s¸ng 35 cm × 120 cm) hoÆc vît lo¹i lín (7 m × 1,8 m ×

mÆt trêi chiÕu trùc tiÕp vµo trong bÓ. Duy tr×

6 m) ®Ó thu trøng.

sôc khÝ liªn tôc. Hót bá trøng ch×m ë ®¸y bÓ b¶o

- Tçh trøng: Thu toµn bé trøng cã trong bÓ

®¶m m«i tr−êng lu«n s¹ch. Trong ®iÒu kiÖn chuyÓn vµo thïng nhùa cã thÓ tÝch lµ 100 hay nhiÖt ®é 26-30oC, trøng thô tinh sau 17-19 giê 200 lÝt ®Ó tçh trøng. Trøng ®−îc thô tinh b¾t ®Çu në. Tû lÖ në ®¹t 80%.

th−êng næi trªn mÆt n−íc, trøng kh«ng thô tinh hoÆc háng th−êng ch×m xuèng ®¸y. Dïng tay 4. ¦¬ng nu«i Êu trïng lªn cçì 2-3 cm khuÊy trßn dßng n−íc trong thïng råi ®Ó yªn

4.1. BÓ −¬ng vµ ®iÒu kiÖn m«i tr−êng

kho¶ng 20 phót cho trøng thô tinh næi trªn bÒ

- BÓ −¬ng: BÓ xi m¨ng hoÆc bÓ composite 35

36

https://thuviensach.vn

h×nh trßn, vu«ng, ch÷ nhËt. Mùc n−íc trong bÓ

- Cho ¨n: C¸ sau khi në ®−îc 3 ngµy, Êu trïng tõ 0,7-1 m, dung tÝch bÓ 15-20 m3.

b¾t ®Çu më miÖng vµ ¨n thøc ¨n bªn ngoµi. Thøc

- §iÒu kiÖn m«i tr−êng: ®é mÆn 26-30‰,

¨n ban ®Çu cña c¸ lµ lu©n trïng. Lu©n trïng nhiÖt ®é 26-32oC, pH 7,5-8,5, hµm l−îng «xy ph¶i ®−îc c−êng hãa míi cho ¨n ®Ó t¨ng tû lÖ

hßa tan ≥ 4 mg/lÝt.

sèng cho Êu trïng, mçi ngµy cho ¨n 2 lÇn, duy tr×

mËt ®é lu©n trïng trong bÓ −¬ng c¸ 6-8 con/ml.

4.2. MËt ®é −¬ng

§Õn ngµy thø 13, ngoµi lu©n trïng, cho ¨n thªm MËt ®é −¬ng tõ 2.000-3.000 con/m3.

Artemia siªu nhá, sau ®ã cho c¸ ¨n Artemia hoÆc Copepoda b¶o ®¶m mËt ®é tõ 10-15 con/ml trong

4.3. Ch¨m sãc vµ qu¶n lý

bÓ −¬ng. Ngµy thø 25 trë ®i th× cho ¨n thøc ¨n Duy tr× b¶o ®¶m cç yÕu tè m«i tr−êng −¬ng hçn hîp lµ c¸ t¹p, thÞt cña ®éng vËt th©n mÒm 2

nu«i c¸:

m¶nh vá b¨m nhá, kÝch cì thøc ¨n hçn hîp cho

- Xi ph«ng ®¸y: Sau 5 ngµy tuæi tiÕn hµnh xi

¨n b¾t ®Çu 250 m

µ

t¨ng dÇn lªn 400 m

µ

vµ cuèi

ph«ng ®¸y ngµy 1 lÇn ®Ó lo¹i bá ph©n vµ xç cïng lµ 700 m

µ , khi cho ¨n ph¶i quan s¸t theo dâi chÕt ra ngoµi bÓ −¬ng.

c¸ ¨n, ®Ó ®Þnh l−îng thøc ¨n thÝch hîp.

- CÊp t¶o Chlorella vµo bÓ −¬ng ®¹t mËt ®é Thêi gian nu«i 20-25 ngµy c¸ ®¹t cì 2-3 cm, tû 50-100 v¹n/ml; ngµy thø 1 ®Õn ngµy thø 5 vít lÖ sèng trung b×nh ®¹t 50%. §Õn giai ®o¹n nµy, tËp v¸ng ë tÇng mÆt bÓ −¬ng 2 lÇn/ngµy.

tÝnh sèng cña c¸ gièng nh− c¸ tr−ëng thµnh. §Ó

- Thªm n−íc, thay n−íc: Møc n−íc ban ®Çu ë tr¸nh t×nh tr¹ng c¸ ¨n lÉn nhau ph¶i tiÕn hµnh bÓ −¬ng 0,5-0,6 m. Ngµy thø 1-6, h»ng ngµy cÊp läc c¸, ph©n ®µn −¬ng riªng theo tõng kÝch cì.

thªm n−íc vµo bÓ −¬ng ®Õn møc n−íc 1 m. Ngµy thø 7, thay 40% l−îng n−íc trong bÓ, sau ®ã cÊp 5. ¦¬ng nu«i c¸ h−¬ng lªn c¸ gièng (cì thªm 10 cm n−íc, n©ng møc n−íc trong bÓ lªn 4-6 cm)

70 cm. Ngµy thø 9 cÊp thªm n−íc, n©ng møc

5.1. N¬i −¬ng vµ ®iÒu kiÖn m«i tr−êng

n−íc trong bÓ lªn 0,8 m. Ngµy thø 11 cÊp thªm

- N¬i −¬ng: trong bÓ hoÆc trong ao. ¦¬ng n−íc, n©ng møc n−íc trong bÓ lªn 0,9 m. Tõ trong bÓ xi m¨ng h×nh trßn, vu«ng hay ch÷ nhËt ngµy thø 14 trë ®i, h»ng ngµy tiÕn hµnh xi cã ®é s©u n−íc kho¶ng 1 m, dung tÝch bÓ 15-20 m3.

ph«ng ®¸y vµ thay 40-60% n−íc trong bÓ.

¦¬ng trong ao cã diÖn tÝch 1.000-3.000 m2.

37

38

https://thuviensach.vn

h×nh trßn, vu«ng, ch÷ nhËt. Mùc n−íc trong bÓ

- Cho ¨n: C¸ sau khi në ®−îc 3 ngµy, Êu trïng tõ 0,7-1 m, dung tÝch bÓ 15-20 m3.

b¾t ®Çu më miÖng vµ ¨n thøc ¨n bªn ngoµi. Thøc

- §iÒu kiÖn m«i tr−êng: ®é mÆn 26-30‰,

¨n ban ®Çu cña c¸ lµ lu©n trïng. Lu©n trïng nhiÖt ®é 26-32oC, pH 7,5-8,5, hµm l−îng «xy ph¶i ®−îc c−êng hãa míi cho ¨n ®Ó t¨ng tû lÖ

hßa tan ≥ 4 mg/lÝt.

sèng cho Êu trïng, mçi ngµy cho ¨n 2 lÇn, duy tr×

mËt ®é lu©n trïng trong bÓ −¬ng c¸ 6-8 con/ml.

4.2. MËt ®é −¬ng

§Õn ngµy thø 13, ngoµi lu©n trïng, cho ¨n thªm MËt ®é −¬ng tõ 2.000-3.000 con/m3.

Artemia siªu nhá, sau ®ã cho c¸ ¨n Artemia hoÆc Copepoda b¶o ®¶m mËt ®é tõ 10-15 con/ml trong

4.3. Ch¨m sãc vµ qu¶n lý

bÓ −¬ng. Ngµy thø 25 trë ®i th× cho ¨n thøc ¨n Duy tr× b¶o ®¶m cç yÕu tè m«i tr−êng −¬ng hçn hîp lµ c¸ t¹p, thÞt cña ®éng vËt th©n mÒm 2

nu«i c¸:

m¶nh vá b¨m nhá, kÝch cì thøc ¨n hçn hîp cho

- Xi ph«ng ®¸y: Sau 5 ngµy tuæi tiÕn hµnh xi

¨n b¾t ®Çu 250 m

µ

t¨ng dÇn lªn 400 m

µ

vµ cuèi

ph«ng ®¸y ngµy 1 lÇn ®Ó lo¹i bá ph©n vµ xç cïng lµ 700 m

µ , khi cho ¨n ph¶i quan s¸t theo dâi chÕt ra ngoµi bÓ −¬ng.

c¸ ¨n, ®Ó ®Þnh l−îng thøc ¨n thÝch hîp.

- CÊp t¶o Chlorella vµo bÓ −¬ng ®¹t mËt ®é Thêi gian nu«i 20-25 ngµy c¸ ®¹t cì 2-3 cm, tû 50-100 v¹n/ml; ngµy thø 1 ®Õn ngµy thø 5 vít lÖ sèng trung b×nh ®¹t 50%. §Õn giai ®o¹n nµy, tËp v¸ng ë tÇng mÆt bÓ −¬ng 2 lÇn/ngµy.

tÝnh sèng cña c¸ gièng nh− c¸ tr−ëng thµnh. §Ó

- Thªm n−íc, thay n−íc: Møc n−íc ban ®Çu ë tr¸nh t×nh tr¹ng c¸ ¨n lÉn nhau ph¶i tiÕn hµnh bÓ −¬ng 0,5-0,6 m. Ngµy thø 1-6, h»ng ngµy cÊp läc c¸, ph©n ®µn −¬ng riªng theo tõng kÝch cì.

thªm n−íc vµo bÓ −¬ng ®Õn møc n−íc 1 m. Ngµy thø 7, thay 40% l−îng n−íc trong bÓ, sau ®ã cÊp 5. ¦¬ng nu«i c¸ h−¬ng lªn c¸ gièng (cì thªm 10 cm n−íc, n©ng møc n−íc trong bÓ lªn 4-6 cm)

70 cm. Ngµy thø 9 cÊp thªm n−íc, n©ng møc

5.1. N¬i −¬ng vµ ®iÒu kiÖn m«i tr−êng

n−íc trong bÓ lªn 0,8 m. Ngµy thø 11 cÊp thªm

- N¬i −¬ng: trong bÓ hoÆc trong ao. ¦¬ng n−íc, n©ng møc n−íc trong bÓ lªn 0,9 m. Tõ trong bÓ xi m¨ng h×nh trßn, vu«ng hay ch÷ nhËt ngµy thø 14 trë ®i, h»ng ngµy tiÕn hµnh xi cã ®é s©u n−íc kho¶ng 1 m, dung tÝch bÓ 15-20 m3.

ph«ng ®¸y vµ thay 40-60% n−íc trong bÓ.

¦¬ng trong ao cã diÖn tÝch 1.000-3.000 m2.

37

38

https://thuviensach.vn

- §iÒu kiÖn m«i tr−êng −¬ng nu«i: nguån n−íc s¹ch kh«ng bÞ « nhiÔm, n−íc ®Ó −¬ng nu«i

+ Thêi gian nu«i: 25-30 ngµy c¸ ®¹t cì 4-6 cm; ph¶i ®−îc läc qua c¸t. Cç yÕu tè m«i tr−êng tû lÖ sèng trung b×nh ®¹t 60-70%.

lu«n b¶o ®¶m: ®é mÆn: 26-32‰, nhiÖt ®é: 28-

- ¦¬ng c¸ gièng trong ao ®Êt:

32oC, pH: 7,5-8,5, hµm l−îng «xy hßa tan ≥ 4

+ Qu¶n lý m«i tr−êng nu«i: duy tr× m«i mg/lÝt.

tr−êng nu«i b¶o ®¶m cç yÕu tè m«i tr−êng.

+ Bãn xuèng ao xç m¾m c¸ t¹p víi l−îng

5.2. MËt ®é −¬ng nu«i

8-10 kg/100m2, 2 tuÇn bãn mét lÇn nh»m g©y

¦¬ng trong bÓ xi m¨ng mËt ®é tõ 100-200

nu«i Copepoda lµm thøc ¨n cho c¸ trong th¸ng con/m2; −¬ng trong ao ®Êt mËt ®é 50-100

nu«i ®Çu.

con/m2.

+ Cho ¨n: Cho c¸ ¨n thøc ¨n c«ng nghiÖp dïng cho cçhim v©y vµng giai ®o¹n −¬ng tõ c¸

5.3. Ch¨m sãc vµ qu¶n lý

h−¬ng lªn c¸ gièng, khÈu phÇn ¨n b»ng 10-15%

- ¦¬ng c¸ gièng trong bÓ xi m¨ng: thùc hiÖn träng l−îng th©n hay c¸ t¹p b¨m nhá (kÝch cì nh÷ng biÖn ph¸p kü thuËt nh− nu«i giai ®o¹n thøc ¨n phï hîp víi cì miÖng c¸, khÈu phÇn ¨n cuèi cña c¸ h−¬ng.

b»ng 10-15% träng l−îng th©n). Khi cho ¨n ph¶i

+ Qu¶n lý m«i tr−êng nu«i: duy tr× m«i quan s¸t theo dâi c¸ ¨n, ®Ó ®Þnh l−îng thøc ¨n tr−êng nu«i b¶o ®¶m cç yÕu tè m«i tr−êng nh−

cho thÝch hîp.

yªu cÇu xi ph«ng ®¸y bÓ, thùc hiÖn thay 40-60%

+ Thêi gian nu«i: 20-25 ngµy c¸ ®¹t cì 4-6 cm; n−íc trong bÓ h»ng ngµy.

tû lÖ sèng trung b×nh ®¹t 40-50%.

+ Cho ¨n: Cho c¸ ¨n thøc ¨n c«ng nghiÖp dïng cho cçhim v©y vµng giai ®o¹n −¬ng tõ c¸

6. Yªu cÇu thiÕt bÞ dïng cho quy tr×nh h−¬ng lªn c¸ gièng; khÈu phÇn ¨n b»ng 5-15%

c«ng nghÖ

träng l−îng th©n; cã thÓ cho c¸ ¨n cç thøc ¨n lµ

TÊt c¶ cç c«ng tr×nh x©y dùng ph¶i ch¾c c¸ t¹p, thÞt ®éng vËt th©n mÒm 2 m¶nh vá b¨m ch¾n, kh«ng nøt nÎ, kh«ng rß rØ. §èi víi bÓ nu«i nhá, kÝch cì thøc ¨n phï hîp víi cì miÖng c¸, Êu trïng, thµnh bÓ ph¶i nh½n bãng, gãc bÓ ®−îc khÈu phÇn ¨n b»ng 5-15% träng l−îng th©n.

bo trßn. Yªu cÇu chi tiÕt cña tõng lo¹i ®−îc quy Khi cho ¨n ph¶i quan s¸t theo dâi c¸ ¨n, ®Ó ®Þnh

®Þnh nh− sau:

l−îng thøc ¨n cho thÝch hîp.

39

40

https://thuviensach.vn

- §iÒu kiÖn m«i tr−êng −¬ng nu«i: nguån n−íc s¹ch kh«ng bÞ « nhiÔm, n−íc ®Ó −¬ng nu«i

+ Thêi gian nu«i: 25-30 ngµy c¸ ®¹t cì 4-6 cm; ph¶i ®−îc läc qua c¸t. Cç yÕu tè m«i tr−êng tû lÖ sèng trung b×nh ®¹t 60-70%.

lu«n b¶o ®¶m: ®é mÆn: 26-32‰, nhiÖt ®é: 28-

- ¦¬ng c¸ gièng trong ao ®Êt:

32oC, pH: 7,5-8,5, hµm l−îng «xy hßa tan ≥ 4

+ Qu¶n lý m«i tr−êng nu«i: duy tr× m«i mg/lÝt.

tr−êng nu«i b¶o ®¶m cç yÕu tè m«i tr−êng.

+ Bãn xuèng ao xç m¾m c¸ t¹p víi l−îng

5.2. MËt ®é −¬ng nu«i

8-10 kg/100m2, 2 tuÇn bãn mét lÇn nh»m g©y

¦¬ng trong bÓ xi m¨ng mËt ®é tõ 100-200

nu«i Copepoda lµm thøc ¨n cho c¸ trong th¸ng con/m2; −¬ng trong ao ®Êt mËt ®é 50-100

nu«i ®Çu.

con/m2.

+ Cho ¨n: Cho c¸ ¨n thøc ¨n c«ng nghiÖp dïng cho cçhim v©y vµng giai ®o¹n −¬ng tõ c¸

5.3. Ch¨m sãc vµ qu¶n lý

h−¬ng lªn c¸ gièng, khÈu phÇn ¨n b»ng 10-15%

- ¦¬ng c¸ gièng trong bÓ xi m¨ng: thùc hiÖn träng l−îng th©n hay c¸ t¹p b¨m nhá (kÝch cì nh÷ng biÖn ph¸p kü thuËt nh− nu«i giai ®o¹n thøc ¨n phï hîp víi cì miÖng c¸, khÈu phÇn ¨n cuèi cña c¸ h−¬ng.

b»ng 10-15% träng l−îng th©n). Khi cho ¨n ph¶i

+ Qu¶n lý m«i tr−êng nu«i: duy tr× m«i quan s¸t theo dâi c¸ ¨n, ®Ó ®Þnh l−îng thøc ¨n tr−êng nu«i b¶o ®¶m cç yÕu tè m«i tr−êng nh−

cho thÝch hîp.

yªu cÇu xi ph«ng ®¸y bÓ, thùc hiÖn thay 40-60%

+ Thêi gian nu«i: 20-25 ngµy c¸ ®¹t cì 4-6 cm; n−íc trong bÓ h»ng ngµy.

tû lÖ sèng trung b×nh ®¹t 40-50%.

+ Cho ¨n: Cho c¸ ¨n thøc ¨n c«ng nghiÖp dïng cho cçhim v©y vµng giai ®o¹n −¬ng tõ c¸

6. Yªu cÇu thiÕt bÞ dïng cho quy tr×nh h−¬ng lªn c¸ gièng; khÈu phÇn ¨n b»ng 5-15%

c«ng nghÖ

träng l−îng th©n; cã thÓ cho c¸ ¨n cç thøc ¨n lµ

TÊt c¶ cç c«ng tr×nh x©y dùng ph¶i ch¾c c¸ t¹p, thÞt ®éng vËt th©n mÒm 2 m¶nh vá b¨m ch¾n, kh«ng nøt nÎ, kh«ng rß rØ. §èi víi bÓ nu«i nhá, kÝch cì thøc ¨n phï hîp víi cì miÖng c¸, Êu trïng, thµnh bÓ ph¶i nh½n bãng, gãc bÓ ®−îc khÈu phÇn ¨n b»ng 5-15% träng l−îng th©n.

bo trßn. Yªu cÇu chi tiÕt cña tõng lo¹i ®−îc quy Khi cho ¨n ph¶i quan s¸t theo dâi c¸ ¨n, ®Ó ®Þnh

®Þnh nh− sau:

39

40

https://thuviensach.vn

- C«ng tr×nh cÊp n−íc: N−íc biÓn ®−îc b¬m lªn hÖ thèng läc c¬ häc theo ph−¬ng ph¸p läc xu«i qua cç líp c¸t mÞn, c¸t to, ®¸ nhá, ®¸ to vµ

tù ch¶y xuèng bÓ chøa xö lý. BÓ chøa x©y dùng cã cao tr×nh ®¸y b¶o ®¶m nguån n−íc tù ch¶y Quy tr×nh s¶n xuÊt gièng

vµo cç bÓ −¬ng nu«i Êu trïng. BÓ c¸ bè mÑ vµ

bÓ nu«i t¶o, cã hÖ thèng m¸i che.

C¸ R¤ §åNG

- BÓ gi÷ t¶o: cã cao tr×nh ®¸y b¶o ®¶m tù ( Anabas testudineus, Bloch, 1792) ch¶y ®Ó cÊp cho bÓ −¬ng nu«i Êu trïng.

Trung t©m

- BÓ g©y nu«i t¶o: thiÕt kÕ n¬i tho¸ng m¸t, ®ñ KhuyÕn ng− TiÒn Giang

¸nh s¸ng, cã m¸i che di ®éng; hÖ thèng lç x¶ b¶o

®¶m x¶ c¹n hoµn toµn khi cÇn thiÕt; mÆt trong bÓ t¶o cÇn s¬n tr¾ng, b¶o ®¶m vÖ sinh s¹ch sÏ

tr−íc khi nu«i cÊy.

- BÓ nu«i c¸ bè mÑ vµ −¬ng nu«i Êu trïng: hÖ

thèng bÓ cã m¸i che b»ng nhùa tr¾ng; thiÕt kÕ

lç tho¸t n−íc b¶o ®¶m cã thÓ x¶ c¹n hoµn toµn C¸ r« ®ång bè mÑ

khi cÇn thiÕt.

- BÓ xö lý n−íc th¶i: ph¶i ®−îc x©y dùng C¸ r« ®ång lµ loµi c¸ n−íc ngät phæ biÕn ë ch×m trong lßng ®Êt, kh«ng l¸ng ®¸y, b¶o ®¶m n−íc ta. C¸ sèng ë ao hå, ruéng, kªnh, m−¬ng n−íc th¶i thÊm hót nhanh; ë cçh xa khu vùc vïng ®ång b»ng. Tuy kÝch th−íc c¬ thÓ c¸ nhá s¶n xuÊt.

nh−ng cçã chÊt l−îng thÞt th¬m ngon ®−îc nhiÒu ng−êi −a thÝch. Do vËy, trªn thÞ tr−êng c¸

r« ®ång ®−îc tiªu thô dÔ dµng vµ gi¸ trÞ lu«n lu«n cao h¬n nhiÒu loµi c¸ khç.

C¸ r« ®ång cã kh¶ n¨ng chÞu ®ùng tèt víi m«i tr−êng kh«ng thuËn lîi nh− thiÕu «xy, nhiÖt ®é cao, pH thÊp... §©y lµ ®Æc tÝnh quý ®Ó cã thÓ

41

42

https://thuviensach.vn

- C«ng tr×nh cÊp n−íc: N−íc biÓn ®−îc b¬m lªn hÖ thèng läc c¬ häc theo ph−¬ng ph¸p läc xu«i qua cç líp c¸t mÞn, c¸t to, ®¸ nhá, ®¸ to vµ

tù ch¶y xuèng bÓ chøa xö lý. BÓ chøa x©y dùng cã cao tr×nh ®¸y b¶o ®¶m nguån n−íc tù ch¶y Quy tr×nh s¶n xuÊt gièng

vµo cç bÓ −¬ng nu«i Êu trïng. BÓ c¸ bè mÑ vµ

bÓ nu«i t¶o, cã hÖ thèng m¸i che.

C¸ R¤ §åNG

- BÓ gi÷ t¶o: cã cao tr×nh ®¸y b¶o ®¶m tù ( Anabas testudineus, Bloch, 1792) ch¶y ®Ó cÊp cho bÓ −¬ng nu«i Êu trïng.

Trung t©m

- BÓ g©y nu«i t¶o: thiÕt kÕ n¬i tho¸ng m¸t, ®ñ KhuyÕn ng− TiÒn Giang

¸nh s¸ng, cã m¸i che di ®éng; hÖ thèng lç x¶ b¶o

®¶m x¶ c¹n hoµn toµn khi cÇn thiÕt; mÆt trong bÓ t¶o cÇn s¬n tr¾ng, b¶o ®¶m vÖ sinh s¹ch sÏ

tr−íc khi nu«i cÊy.

- BÓ nu«i c¸ bè mÑ vµ −¬ng nu«i Êu trïng: hÖ

thèng bÓ cã m¸i che b»ng nhùa tr¾ng; thiÕt kÕ

lç tho¸t n−íc b¶o ®¶m cã thÓ x¶ c¹n hoµn toµn C¸ r« ®ång bè mÑ

khi cÇn thiÕt.

- BÓ xö lý n−íc th¶i: ph¶i ®−îc x©y dùng C¸ r« ®ång lµ loµi c¸ n−íc ngät phæ biÕn ë ch×m trong lßng ®Êt, kh«ng l¸ng ®¸y, b¶o ®¶m n−íc ta. C¸ sèng ë ao hå, ruéng, kªnh, m−¬ng n−íc th¶i thÊm hót nhanh; ë cçh xa khu vùc vïng ®ång b»ng. Tuy kÝch th−íc c¬ thÓ c¸ nhá s¶n xuÊt.

nh−ng cçã chÊt l−îng thÞt th¬m ngon ®−îc nhiÒu ng−êi −a thÝch. Do vËy, trªn thÞ tr−êng c¸

r« ®ång ®−îc tiªu thô dÔ dµng vµ gi¸ trÞ lu«n lu«n cao h¬n nhiÒu loµi c¸ khç.

C¸ r« ®ång cã kh¶ n¨ng chÞu ®ùng tèt víi m«i tr−êng kh«ng thuËn lîi nh− thiÕu «xy, nhiÖt ®é cao, pH thÊp... §©y lµ ®Æc tÝnh quý ®Ó cã thÓ

41

42

https://thuviensach.vn

ph¸t triÓn nu«i c¸ r« ®ång ë nhiÒu lo¹i h×nh

1.3. Kü thuËt nu«i vç

thuû vùc kÓ c¶ thñy vùc cã diÖn tÝch nhá (hå, ao, ruéng, bÓ xi m¨ng,...).

- §iÒu kiÖn ao nu«i: DiÖn tÝch ao nu«i vç tõ C¸ r« ®ång sinh s¶n ®−îc ngoµi tù nhiªn, 200-300 m2 lµ thÝch hîp. §é s©u mùc n−íc ao nh−ng do tç ®éng cña con ng−êi nªn chÊt l−îng 0,8-1,2 m. Xung quanh ao ph¶i cã l−íi ch¾n cao m«i tr−êng sèng cña c¸ r« ®ång ngµy cµng xÊu ®i; 0,3-0,5 m. Ao ph¶i chñ ®éng cÊp tho¸t n−íc vµ

mÆt khç do trong qu¸ tr×nh khai thç kh«ng chó dÔ dµng thay ®æi khi n−íc bÈn do sö dông thøc ý ®Õn b¶o vÖ nguån lîi loµi c¸ quý nµy ®· dÉn ®Õn

¨n giµu ®¹m ®Ó nu«i vç.

t×nh tr¹ng gi¶m sót ®¸ng kÓ nguån lîi c¸ r« ®ång

- C¶i t¹o ao nu«i vç: b¬m c¹n ao, lµm cá vÖ

ngoµi tù nhiªn (sè l−îng Ýt, kÝch cì c¸ thÓ nhá,...).

xung quanh bê ao s¹ch sÏ, lÊp hang hèc; sªn vÐt bïn ®¸y ao, chØ ®Ó l¹i líp bïn dµy 15-20 cm; bãn I. Kü THUËT SINH S¶N

v«i víi liÒu l−îng 7-10 kg/100 m2 ao; diÖt hÕt cÇ¸ R¤ §åNG

t¹p, c¸ d÷, ph¬i ®¸y ao 2-3 ngµy; bãn lãt 20-30

kg ph©n chuång/100 m2 ao.

1. Nu«i vç c¸ bè mÑ

Tr−íc khi th¶ c¸ vµo nu«i vç cÇn lÊy n−íc vµo ao qua l−íi läc.

1.1. Thêi gian nu«i vç

ViÖc nu«i vç c¸ bè mÑ tiÕn hµnh tr−íc mïa vô sinh s¶n 2-3 th¸ng.

1.2. Tiªu chuÈn chän c¸

- C¸ ®ùc: kÝch th−íc nhá, th©n thon dµi; mïa sinh s¶n vuèt bông cçã tinh dÞch mµu tr¾ng s÷a ch¶y ra.

- Cç¸i: th©n h×nh lín vµ t−¬ng ®èi trßn h¬n; mïa sinh s¶n bông to.

Chän c¸ 10-12 th¸ng tuæi, cã träng l−îng trung b×nh tõ 50-100 g/con. C¸ khoÎ m¹nh, Ao nu«i vç c¸ bè mÑ

kh«ng dÞ h×nh.

43

44

https://thuviensach.vn

ph¸t triÓn nu«i c¸ r« ®ång ë nhiÒu lo¹i h×nh

1.3. Kü thuËt nu«i vç

thuû vùc kÓ c¶ thñy vùc cã diÖn tÝch nhá (hå, ao, ruéng, bÓ xi m¨ng,...).

- §iÒu kiÖn ao nu«i: DiÖn tÝch ao nu«i vç tõ C¸ r« ®ång sinh s¶n ®−îc ngoµi tù nhiªn, 200-300 m2 lµ thÝch hîp. §é s©u mùc n−íc ao nh−ng do tç ®éng cña con ng−êi nªn chÊt l−îng 0,8-1,2 m. Xung quanh ao ph¶i cã l−íi ch¾n cao m«i tr−êng sèng cña c¸ r« ®ång ngµy cµng xÊu ®i; 0,3-0,5 m. Ao ph¶i chñ ®éng cÊp tho¸t n−íc vµ

mÆt khç do trong qu¸ tr×nh khai thç kh«ng chó dÔ dµng thay ®æi khi n−íc bÈn do sö dông thøc ý ®Õn b¶o vÖ nguån lîi loµi c¸ quý nµy ®· dÉn ®Õn

¨n giµu ®¹m ®Ó nu«i vç.

t×nh tr¹ng gi¶m sót ®¸ng kÓ nguån lîi c¸ r« ®ång

- C¶i t¹o ao nu«i vç: b¬m c¹n ao, lµm cá vÖ

ngoµi tù nhiªn (sè l−îng Ýt, kÝch cì c¸ thÓ nhá,...).

xung quanh bê ao s¹ch sÏ, lÊp hang hèc; sªn vÐt bïn ®¸y ao, chØ ®Ó l¹i líp bïn dµy 15-20 cm; bãn I. Kü THUËT SINH S¶N

v«i víi liÒu l−îng 7-10 kg/100 m2 ao; diÖt hÕt cÇ¸ R¤ §åNG

t¹p, c¸ d÷, ph¬i ®¸y ao 2-3 ngµy; bãn lãt 20-30

kg ph©n chuång/100 m2 ao.

1. Nu«i vç c¸ bè mÑ

Tr−íc khi th¶ c¸ vµo nu«i vç cÇn lÊy n−íc vµo ao qua l−íi läc.

1.1. Thêi gian nu«i vç

ViÖc nu«i vç c¸ bè mÑ tiÕn hµnh tr−íc mïa vô sinh s¶n 2-3 th¸ng.

1.2. Tiªu chuÈn chän c¸

- C¸ ®ùc: kÝch th−íc nhá, th©n thon dµi; mïa sinh s¶n vuèt bông cçã tinh dÞch mµu tr¾ng s÷a ch¶y ra.

- Cç¸i: th©n h×nh lín vµ t−¬ng ®èi trßn h¬n; mïa sinh s¶n bông to.

Chän c¸ 10-12 th¸ng tuæi, cã träng l−îng trung b×nh tõ 50-100 g/con. C¸ khoÎ m¹nh, Ao nu«i vç c¸ bè mÑ

kh«ng dÞ h×nh.

43

44

https://thuviensach.vn

- Tû lÖ c¸ ®ùc, cç¸i: nu«i vç theo tû lÖ 1 c¸

N¬i cho c¸ ®Î cÇn yªn tÜnh, dông cô cho c¸ ®Î

®ùc: 1 cç¸i; c¸ ®ùc vµ cç¸i nu«i chung.

ph¶i cã l−íi che ch¾n; mùc n−íc: 30-40 cm.

- MËt ®é nu«i vç c¸ bè mÑ: tõ 10-15 con/m2

mÆt n−íc.

- Cho ¨n vµ ch¨m sãc:

Trong thêi gian nu«i vç cÇn sö dông thøc ¨n giµu ®¹m, thøc ¨n c«ng nghiÖp d¹ng viªn næi, hoÆc thøc ¨n tù chÕ. Cçh phèi chÕ: 30-35% bét c¸, c¸

t−¬i hay thùc phÈm cã nguån gèc ®éng vËt xay nhuyÔn trén víi 50-60% c¸m, g¹o cho c¸ ¨n. Thøc

¨n cÇn ®−îc kÕt dÝnh vµ cho ¨n trong sµn ®Æt cè

®Þnh quanh ao. Cã thÓ cho c¸ ¨n thªm bÌo c¸m, èc Dông cô cho c¸ ®Î

b−¬u vµng, s¶n phÈm phÕ th¶i tõ n«ng nghiÖp,...

2.2. Chän c¸ bè mÑ cho ®Î

L−îng thøc ¨n mçi ngµy: 5-7% träng l−îng

®µn c¸.

a) Yªu cÇu chän cçho ®Î

Sè lÇn cho ¨n: 2 lÇn trong ngµy vµo s¸ng sím Chó ý thao tç nhÑ nhµng.

vµ chiÒu m¸t.

- C¸ ®ùc: khoÎ m¹nh, linh ho¹t, dïng tay Trong qu¸ tr×nh nu«i cÇn theo dâi m«i tr−êng vuèt nhÑ bông cçã tinh dÞch mµu tr¾ng ®ôc n−íc, nÕu qu¸ bÈn cÇn thay n−íc ngay. CÇn ch¶y ra.

cung cÊp ®ñ n−íc, kh«ng ®Ó n−íc ao quç¹n.

- Cç¸i: cã bông to nh« ra hai bªn h«ng cña T¹t v«i phßng ngõa bÖnh cho c¸ víi l−îng 1,1-2

c¸, dïng tay vuèt nhÑ, bông c¸ mÒm, lç sinh dôc kg/100cm3 n−íc ao.

cã mµu hång.

b) Tiªm kÝch dôc tè

2. Kü thuËt cho c¸ ®Î

Tr−íc khi tiªm kÝch dôc tè cho c¸ ®Î 2-3 giê,

2.1. Dông cô cho c¸ ®Î

cÇn ®−a c¸ vµo bÓ hoÆc vÌo cho c¸ khoÎ.

Cã thÓ cho c¸ ®Î trong bÓ xi m¨ng cã diÖn Lo¹i kÝch dôc tè vµ liÒu l−îng sö dông nh− sau: tÝch vµi mÐt vu«ng ®Õn vµi chôc mÐt vu«ng hoÆc

- Sö dông cç lo¹i kÝch dôc tè: trong thau, lu sµnh, hå tr¶i b¹t,...

+ HCG (Human Chorionic Gonadotropin) 45

46

https://thuviensach.vn

- Tû lÖ c¸ ®ùc, cç¸i: nu«i vç theo tû lÖ 1 c¸

N¬i cho c¸ ®Î cÇn yªn tÜnh, dông cô cho c¸ ®Î

®ùc: 1 cç¸i; c¸ ®ùc vµ cç¸i nu«i chung.

ph¶i cã l−íi che ch¾n; mùc n−íc: 30-40 cm.

- MËt ®é nu«i vç c¸ bè mÑ: tõ 10-15 con/m2

mÆt n−íc.

- Cho ¨n vµ ch¨m sãc:

Trong thêi gian nu«i vç cÇn sö dông thøc ¨n giµu ®¹m, thøc ¨n c«ng nghiÖp d¹ng viªn næi, hoÆc thøc ¨n tù chÕ. Cçh phèi chÕ: 30-35% bét c¸, c¸

t−¬i hay thùc phÈm cã nguån gèc ®éng vËt xay nhuyÔn trén víi 50-60% c¸m, g¹o cho c¸ ¨n. Thøc

¨n cÇn ®−îc kÕt dÝnh vµ cho ¨n trong sµn ®Æt cè

®Þnh quanh ao. Cã thÓ cho c¸ ¨n thªm bÌo c¸m, èc Dông cô cho c¸ ®Î

b−¬u vµng, s¶n phÈm phÕ th¶i tõ n«ng nghiÖp,...

2.2. Chän c¸ bè mÑ cho ®Î

L−îng thøc ¨n mçi ngµy: 5-7% träng l−îng

®µn c¸.

a) Yªu cÇu chän cçho ®Î

Sè lÇn cho ¨n: 2 lÇn trong ngµy vµo s¸ng sím Chó ý thao tç nhÑ nhµng.

vµ chiÒu m¸t.

- C¸ ®ùc: khoÎ m¹nh, linh ho¹t, dïng tay Trong qu¸ tr×nh nu«i cÇn theo dâi m«i tr−êng vuèt nhÑ bông cçã tinh dÞch mµu tr¾ng ®ôc n−íc, nÕu qu¸ bÈn cÇn thay n−íc ngay. CÇn ch¶y ra.

cung cÊp ®ñ n−íc, kh«ng ®Ó n−íc ao quç¹n.

- Cç¸i: cã bông to nh« ra hai bªn h«ng cña T¹t v«i phßng ngõa bÖnh cho c¸ víi l−îng 1,1-2

c¸, dïng tay vuèt nhÑ, bông c¸ mÒm, lç sinh dôc kg/100cm3 n−íc ao.

cã mµu hång.

b) Tiªm kÝch dôc tè

2. Kü thuËt cho c¸ ®Î

Tr−íc khi tiªm kÝch dôc tè cho c¸ ®Î 2-3 giê,

2.1. Dông cô cho c¸ ®Î

cÇn ®−a c¸ vµo bÓ hoÆc vÌo cho c¸ khoÎ.

Cã thÓ cho c¸ ®Î trong bÓ xi m¨ng cã diÖn Lo¹i kÝch dôc tè vµ liÒu l−îng sö dông nh− sau: tÝch vµi mÐt vu«ng ®Õn vµi chôc mÐt vu«ng hoÆc

- Sö dông cç lo¹i kÝch dôc tè: trong thau, lu sµnh, hå tr¶i b¹t,...

+ HCG (Human Chorionic Gonadotropin) 45

46

https://thuviensach.vn

+ LH-RHa + DOM (Lutenizing Hormone 3. Êp trøng

Releasing Hormone analog + Domperidone).

3.1. Dông cô Êp

- LiÒu l−îng sö dông:

+ Cç¸i: (1) HCG: tiªm 1.500-2.000 UI/kg c¸

Dông cô Êp trøng cã thÓ lµ thau, bÓ xi c¸i; (2) HoÆc LH-RHa: tiªm 0,2 mg + 2 viªn m¨ng..., ph¶i vÖ sinh s¹ch sÏ, ®Æt ë n¬i tho¸ng DOM (hoÆc 2 viªn motilium)/kg cç¸i.

m¸t, dÔ ch¨m sãc, qu¶n lý. Cã thÓ dïng dông cô

+ C¸ ®ùc: Tiªm b»ng 1/2 liÒu tiªm cña cç¸i.

cho c¸ ®Î ®Ó Êp c¸ nh−ng ph¶i thay 2/3 l−îng

+ ChØ tiªm1 lÇn.

n−íc cò trong dông cô cho ®Î b»ng n−íc míi b¶o

- VÞ trÝ tiªm: Th−êng tiªm vµo phÇn xoang

®¶m chÊt l−îng ®¹t yªu cÇu kü thuËt.

c¬ ë gèc vi ngùc (cã thÓ tiªm vµo phÇn c¬ ë gèc v©y l−ng).

- Thêi gian hiÖu øng: Sau khi tiªm 8-10 giê c¸ sÏ ®Î (trong ®iÒu kiÖn nhiÖt ®é 28-30oC).

- Thêi gian ®Î kÐo dµi 2-3 giê.

+ Bè trÝ cho c¸ ®Î:

Sau khi tiªm kÝch dôc tè, tiÕn hµnh bè trÝ cho c¸ ®Î trong cç dông cô ®· ®−îc chuÈn bÞ s½n.

Tû lÖ ®ùc/c¸i: Bè trÝ 1 c¸ ®ùc cho 1 cç¸i hoÆc 2 c¸ ®ùc cho 1 cç¸i.

+ MËt ®é:

Cã thÓ th¶ chung 2-4 cÆp c¸/m2 hoÆc 1-2 cÆp Dông cô Êp trøng

c¸ vµo 1 thau (chËu) cã dung tÝch 20 lÝt.

Sau khi c¸ ®Î xong tiÕn hµnh thu trøng ®Ó Êp.

3.2. N−íc Êp trøng

+ Mét sè th«ng sè ®¹t ®−îc khi cho c¸ ®Î

N−íc dïng ®Ó Êp trøng ph¶i lµ n−íc s¹ch, trong vô chÝnh:

l¾ng läc tr−íc khi dïng Êp trøng.

Tû lÖ c¸ ®Î 96-100%

Tû lÖ trøng thô tinh 82-93%

3.3. MËt ®é Êp

Tû lÖ në 87-98%.

- 3.000 trøng/lÝt n−íc trong ®iÒu kiÖn n−íc tÜnh.

47

48

https://thuviensach.vn

+ LH-RHa + DOM (Lutenizing Hormone 3. Êp trøng

Releasing Hormone analog + Domperidone).

3.1. Dông cô Êp

- LiÒu l−îng sö dông:

+ Cç¸i: (1) HCG: tiªm 1.500-2.000 UI/kg c¸

Dông cô Êp trøng cã thÓ lµ thau, bÓ xi c¸i; (2) HoÆc LH-RHa: tiªm 0,2 mg + 2 viªn m¨ng..., ph¶i vÖ sinh s¹ch sÏ, ®Æt ë n¬i tho¸ng DOM (hoÆc 2 viªn motilium)/kg cç¸i.

m¸t, dÔ ch¨m sãc, qu¶n lý. Cã thÓ dïng dông cô

+ C¸ ®ùc: Tiªm b»ng 1/2 liÒu tiªm cña cç¸i.

cho c¸ ®Î ®Ó Êp c¸ nh−ng ph¶i thay 2/3 l−îng

+ ChØ tiªm1 lÇn.

n−íc cò trong dông cô cho ®Î b»ng n−íc míi b¶o

- VÞ trÝ tiªm: Th−êng tiªm vµo phÇn xoang

®¶m chÊt l−îng ®¹t yªu cÇu kü thuËt.

c¬ ë gèc vi ngùc (cã thÓ tiªm vµo phÇn c¬ ë gèc v©y l−ng).

- Thêi gian hiÖu øng: Sau khi tiªm 8-10 giê c¸ sÏ ®Î (trong ®iÒu kiÖn nhiÖt ®é 28-30oC).

- Thêi gian ®Î kÐo dµi 2-3 giê.

+ Bè trÝ cho c¸ ®Î:

Sau khi tiªm kÝch dôc tè, tiÕn hµnh bè trÝ cho c¸ ®Î trong cç dông cô ®· ®−îc chuÈn bÞ s½n.

Tû lÖ ®ùc/c¸i: Bè trÝ 1 c¸ ®ùc cho 1 cç¸i hoÆc 2 c¸ ®ùc cho 1 cç¸i.

+ MËt ®é:

Cã thÓ th¶ chung 2-4 cÆp c¸/m2 hoÆc 1-2 cÆp Dông cô Êp trøng

c¸ vµo 1 thau (chËu) cã dung tÝch 20 lÝt.

Sau khi c¸ ®Î xong tiÕn hµnh thu trøng ®Ó Êp.

3.2. N−íc Êp trøng

+ Mét sè th«ng sè ®¹t ®−îc khi cho c¸ ®Î

N−íc dïng ®Ó Êp trøng ph¶i lµ n−íc s¹ch, trong vô chÝnh:

l¾ng läc tr−íc khi dïng Êp trøng.

Tû lÖ c¸ ®Î 96-100%

Tû lÖ trøng thô tinh 82-93%

3.3. MËt ®é Êp

Tû lÖ në 87-98%.

- 3.000 trøng/lÝt n−íc trong ®iÒu kiÖn n−íc tÜnh.

47

48

https://thuviensach.vn

- 6.000 trøng/lÝt n−íc trong ®iÒu kiÖn n−íc cã

- Söa dän bê bäng cho ch¾c ch¾n, lÊp cç lç sôc khÝ.

mäi, hang hèc quanh ao.

- Bãn v«i kh¾p ao, liÒu l−îng 10-15 kg/100 m2

3.4. Ch¨m sãc trøng

ao ®Ó diÖt trõ mét sè vi khuÈn g©y bÖnh cho c¸

Khi cã trøng h− (cã mµu tr¾ng ®ôc) cÇn ph¶i vµ c¶i t¹o nÒn ®¸y.

vít bá, nªn thay 1/3-1/2 l−îng n−íc trong dông

- NÕu cã ®iÒu kiÖn nªn bãn v«i trªn bê ao ®Ó

cô Êp.

tr¸nh phÌn bÞ röa tr«i xuèng ao khi trêi m−a.

- §èi víi cç ao kh«ng cã ®iÒu kiÖn th¸o c¹n n−íc

3.5. Thêi gian Êp

cÇn dïng thuèc diÖt c¸ ®Ó diÖt c¸ t¹p vµ c¸ d÷

Êp trøng trong ®iÒu kiÖn nhiÖt ®é 28-30oC, trong ao. L−îng dïng theo h−íng dÉn trªn bao b×.

sau kho¶ng 18-20 giê c¸ në; 2-3 ngµy sau khi c¸

- Bãn ph©n:

në th× chuyÓn ®i −¬ng.

Bãn ph©n cho ao nh»m cung cÊp chÊt dinh d−ìng ®Ó t¹o nguån thøc ¨n tù nhiªn cho c¸.

II. Kü THUËT ¦¥NG C¸ BéT

+ Ph©n h÷u c¬ (gµ, vÞt, heo): liÒu l−îng 20-THµNH C¸ GIèNG

30kg/100 m2.

1. ChuÈn bÞ ao −¬ng

Cçh bãn: r¶i ®Òu kh¾p ®¸y ao trong lóc ph¬i ao. Bãn ph©n xong míi lÊy n−íc vµo ao.

1.1. DiÖn tÝch

+ Ph©n v« c¬ (urª, NPK): liÒu l−îng 0,3-Ao hoÆc ruéng −¬ng cã diÖn tÝch tõ 200-1.000

0,5kg/100 m2.

m2 hoÆc lín h¬n.

Cçh bãn: Sau khi lÊy n−íc vµo ao ®ñ yªu cÇu, bãn ph©n v« c¬. Hßa tan ph©n vµo n−íc vµ

1.2. §iÒu kiÖn ao −¬ng

t¹t ®Òu kh¾p ao.

- Ao ph¶i chñ ®éng cÊp tho¸t n−íc khi cÇn, Sau khi lÊy n−íc vµo ao 1-2 ngµy, tiÕn hµnh mÆt ao tho¸ng, bê ao ch¾c ch¾n kh«ng cã c©y rËm th¶ c¸ −¬ng nu«i.

(lµ n¬i tró Èn cña cç loµi ®Þch h¹i c¸ Èn nÊp).

Khi lÊy n−íc vµo ao, n−íc ph¶i ®−îc läc qua

- Tr−íc khi th¶ c¸ −¬ng ph¶i sªn vÐt bïn ®¸y l−íi ®Ó kh«ng cho c¸ t¹p, c¸ d÷ vµ cç sinh vËt ao, kh«ng nªn ®Ó líp bïn ®¸y qu¸ dµy, tèt nhÊt khç vµo ao −¬ng ¨n h¹i c¸ vµ c¹nh tranh thøc cßn 15-20 cm.

¨n cña c¸.

49

50

https://thuviensach.vn

- 6.000 trøng/lÝt n−íc trong ®iÒu kiÖn n−íc cã

- Söa dän bê bäng cho ch¾c ch¾n, lÊp cç lç sôc khÝ.

mäi, hang hèc quanh ao.

- Bãn v«i kh¾p ao, liÒu l−îng 10-15 kg/100 m2

3.4. Ch¨m sãc trøng

ao ®Ó diÖt trõ mét sè vi khuÈn g©y bÖnh cho c¸

Khi cã trøng h− (cã mµu tr¾ng ®ôc) cÇn ph¶i vµ c¶i t¹o nÒn ®¸y.

vít bá, nªn thay 1/3-1/2 l−îng n−íc trong dông

- NÕu cã ®iÒu kiÖn nªn bãn v«i trªn bê ao ®Ó

cô Êp.

tr¸nh phÌn bÞ röa tr«i xuèng ao khi trêi m−a.

- §èi víi cç ao kh«ng cã ®iÒu kiÖn th¸o c¹n n−íc

3.5. Thêi gian Êp

cÇn dïng thuèc diÖt c¸ ®Ó diÖt c¸ t¹p vµ c¸ d÷

Êp trøng trong ®iÒu kiÖn nhiÖt ®é 28-30oC, trong ao. L−îng dïng theo h−íng dÉn trªn bao b×.

sau kho¶ng 18-20 giê c¸ në; 2-3 ngµy sau khi c¸

- Bãn ph©n:

në th× chuyÓn ®i −¬ng.

Bãn ph©n cho ao nh»m cung cÊp chÊt dinh d−ìng ®Ó t¹o nguån thøc ¨n tù nhiªn cho c¸.

II. Kü THUËT ¦¥NG C¸ BéT

+ Ph©n h÷u c¬ (gµ, vÞt, heo): liÒu l−îng 20-THµNH C¸ GIèNG

30kg/100 m2.

1. ChuÈn bÞ ao −¬ng

Cçh bãn: r¶i ®Òu kh¾p ®¸y ao trong lóc ph¬i ao. Bãn ph©n xong míi lÊy n−íc vµo ao.

1.1. DiÖn tÝch

+ Ph©n v« c¬ (urª, NPK): liÒu l−îng 0,3-Ao hoÆc ruéng −¬ng cã diÖn tÝch tõ 200-1.000

0,5kg/100 m2.

m2 hoÆc lín h¬n.

Cçh bãn: Sau khi lÊy n−íc vµo ao ®ñ yªu cÇu, bãn ph©n v« c¬. Hßa tan ph©n vµo n−íc vµ

1.2. §iÒu kiÖn ao −¬ng

t¹t ®Òu kh¾p ao.

- Ao ph¶i chñ ®éng cÊp tho¸t n−íc khi cÇn, Sau khi lÊy n−íc vµo ao 1-2 ngµy, tiÕn hµnh mÆt ao tho¸ng, bê ao ch¾c ch¾n kh«ng cã c©y rËm th¶ c¸ −¬ng nu«i.

(lµ n¬i tró Èn cña cç loµi ®Þch h¹i c¸ Èn nÊp).

Khi lÊy n−íc vµo ao, n−íc ph¶i ®−îc läc qua

- Tr−íc khi th¶ c¸ −¬ng ph¶i sªn vÐt bïn ®¸y l−íi ®Ó kh«ng cho c¸ t¹p, c¸ d÷ vµ cç sinh vËt ao, kh«ng nªn ®Ó líp bïn ®¸y qu¸ dµy, tèt nhÊt khç vµo ao −¬ng ¨n h¹i c¸ vµ c¹nh tranh thøc cßn 15-20 cm.

¨n cña c¸.

49

50

https://thuviensach.vn

1.3. MËt ®é −¬ng

- Tõ ngµy thø 10-20: cho c¸ ¨n bét c¸, c¸m vµ

Th¶ −¬ng víi mËt ®é 400-600 con/m2.

bét ®Ëu nµnh.

KhÈu phÇn cho 100.000 c¸/ngµy lµ: 300 g ®Ëu 2. Qu¶n lý, ch¨m sãc

nµnh + 300 g c¸m + 300 g bét c¸.

2.1. Cçh th¶ bét c¸

Cçh cho ¨n: Trén ®Òu 3 lo¹i thøc ¨n trªn,

- C¸ bét chøa trong bao nylon: sau ®ã r¶i ®Òu trªn mÆt ao. Ngµy cho ¨n 3 lÇn.

Th¶ bao c¸ xuèng ao 15-20 phót cho c©n b»ng

- Tõ ngµy thø 20-30: cho ¨n c¸m mÞn vµ bét c¸.

nhiÖt ®é bªn trong vµ bªn ngoµi, sau ®ã më KhÈu phÇn cho 100.000 c¸/ngµy: 800 g c¸m miÖng bao, ng−êi th¶ c¸ ®i lïi vÒ phÝa sau th¶

mÞn + 800 g bét c¸.

c¸ ra tõ tõ cho ®Õn khi hÕt c¸ trong bao.

Cçh cho ¨n: Trén ®Òu hai lo¹i thøc ¨n vµ r¶i

- C¸ bét chøa trong dông cô hë nh− thau, kh¾p ao hoÆc cho vµo cç sµn ®Æt xung quanh ao.

thïng (n¬i s¶n xuÊt c¸ bét cÇn gÇn ao −¬ng c¸

- Ngµy thø 30-60: cho c¸ ¨n 50% c¸m, 50%

gièng):

bét c¸. L−îng cho ¨n b»ng 10-15% träng l−îng Thªm tõ tõ n−íc ngoµi ao vµo dông cô chøa

®µn c¸ trong ao −¬ng. Cho c¸ ¨n trong sµn, hoÆc c¸, lµm vµi lÇn cho c¸ quen víi n−íc ao míi, 10-r¶i ®Òu trong ao.

15 phót chuyÓn thïng xuèng ao, tõ tõ nghiªng Chó ý: Thøc ¨n nªn trén thªm vitamin C, thïng vµ ®i lïi vÒ phÝa sau cho c¸ ra ngoµi ®Õn liÒu l−îng 30-40 mg/kg thøc ¨n.

khi hÕt c¸ trong thïng.

2.3. Ch¨m sãc, qu¶n lý ao −¬ng

2.2. Thøc ¨n

Trong qu¸ tr×nh −¬ng nªn h¹n chÕ thay n−íc,

- Thêi gian 7-8 ngµy ®Çu: cho c¸ ¨n lßng ®á tuy nhiªn khi thÊy n−íc ao bÈn hoÆc cã ®iÒu trøng (gµ, vÞt) vµ bét ®Ëu nµnh.

kiÖn th× nªn thay n−íc ®Ó kÝch thÝch ho¹t ®éng KhÈu phÇn cho 100.000 c¸ bét/ngµy lµ: 4 lßng b¾t måi cña c¸.

®á trøng + 400g bét ®Ëu nµnh.

H»ng ngµy, tr−íc khi cho c¸ ¨n ph¶i vÖ sinh Cçh cho ¨n: lßng ®á trøng luéc chÝn, bãp sµn ¨n vµ kiÓm tra l−îng thøc ¨n cßn l¹i ®Ó

nhuyÔn, hßa tan trong n−íc cïng bét ®Ëu nµnh.

t¨ng hoÆc gi¶m thøc ¨n hîp lý, tr¸nh t×nh tr¹ng T¹t ®Òu thøc ¨n kh¾p ao. Mçi ngµy cho ¨n 3 lÇn: d− thõa thøc ¨n lµm thèi n−íc hoÆc thiÕu thøc 7h s¸ng, 11h tr−a, 5h chiÒu.

¨n c¸ sÏ s¸t h¹i lÉn nhau.

51

52

https://thuviensach.vn

1.3. MËt ®é −¬ng

- Tõ ngµy thø 10-20: cho c¸ ¨n bét c¸, c¸m vµ

Th¶ −¬ng víi mËt ®é 400-600 con/m2.

bét ®Ëu nµnh.

KhÈu phÇn cho 100.000 c¸/ngµy lµ: 300 g ®Ëu 2. Qu¶n lý, ch¨m sãc

nµnh + 300 g c¸m + 300 g bét c¸.

2.1. Cçh th¶ bét c¸

Cçh cho ¨n: Trén ®Òu 3 lo¹i thøc ¨n trªn,

- C¸ bét chøa trong bao nylon: sau ®ã r¶i ®Òu trªn mÆt ao. Ngµy cho ¨n 3 lÇn.

Th¶ bao c¸ xuèng ao 15-20 phót cho c©n b»ng

- Tõ ngµy thø 20-30: cho ¨n c¸m mÞn vµ bét c¸.

nhiÖt ®é bªn trong vµ bªn ngoµi, sau ®ã më KhÈu phÇn cho 100.000 c¸/ngµy: 800 g c¸m miÖng bao, ng−êi th¶ c¸ ®i lïi vÒ phÝa sau th¶

mÞn + 800 g bét c¸.

c¸ ra tõ tõ cho ®Õn khi hÕt c¸ trong bao.

Cçh cho ¨n: Trén ®Òu hai lo¹i thøc ¨n vµ r¶i

- C¸ bét chøa trong dông cô hë nh− thau, kh¾p ao hoÆc cho vµo cç sµn ®Æt xung quanh ao.

thïng (n¬i s¶n xuÊt c¸ bét cÇn gÇn ao −¬ng c¸

- Ngµy thø 30-60: cho c¸ ¨n 50% c¸m, 50%

gièng):

bét c¸. L−îng cho ¨n b»ng 10-15% träng l−îng Thªm tõ tõ n−íc ngoµi ao vµo dông cô chøa

®µn c¸ trong ao −¬ng. Cho c¸ ¨n trong sµn, hoÆc c¸, lµm vµi lÇn cho c¸ quen víi n−íc ao míi, 10-r¶i ®Òu trong ao.

15 phót chuyÓn thïng xuèng ao, tõ tõ nghiªng Chó ý: Thøc ¨n nªn trén thªm vitamin C, thïng vµ ®i lïi vÒ phÝa sau cho c¸ ra ngoµi ®Õn liÒu l−îng 30-40 mg/kg thøc ¨n.

khi hÕt c¸ trong thïng.

2.3. Ch¨m sãc, qu¶n lý ao −¬ng

2.2. Thøc ¨n

Trong qu¸ tr×nh −¬ng nªn h¹n chÕ thay n−íc,

- Thêi gian 7-8 ngµy ®Çu: cho c¸ ¨n lßng ®á tuy nhiªn khi thÊy n−íc ao bÈn hoÆc cã ®iÒu trøng (gµ, vÞt) vµ bét ®Ëu nµnh.

kiÖn th× nªn thay n−íc ®Ó kÝch thÝch ho¹t ®éng KhÈu phÇn cho 100.000 c¸ bét/ngµy lµ: 4 lßng b¾t måi cña c¸.

®á trøng + 400g bét ®Ëu nµnh.

H»ng ngµy, tr−íc khi cho c¸ ¨n ph¶i vÖ sinh Cçh cho ¨n: lßng ®á trøng luéc chÝn, bãp sµn ¨n vµ kiÓm tra l−îng thøc ¨n cßn l¹i ®Ó

nhuyÔn, hßa tan trong n−íc cïng bét ®Ëu nµnh.

t¨ng hoÆc gi¶m thøc ¨n hîp lý, tr¸nh t×nh tr¹ng T¹t ®Òu thøc ¨n kh¾p ao. Mçi ngµy cho ¨n 3 lÇn: d− thõa thøc ¨n lµm thèi n−íc hoÆc thiÕu thøc 7h s¸ng, 11h tr−a, 5h chiÒu.

¨n c¸ sÏ s¸t h¹i lÉn nhau.

51

52

https://thuviensach.vn

B¶o ®¶m ®ñ sè l−îng vµ chÊt l−îng thøc ¨n gióp c¸ mau lín vµ ®¹t tû lÖ sèng cao.

2.4. Cç kÕt qu¶ ®¹t ®−îc sau 50-60

ngµy −¬ng

Quy tr×nh s¶n xuÊt gièng

- Tû lÖ sèng 20-33%.

vµ nu«i th−¬ng phÈm

- Cì c¸ gièng 600 con/kg.

C¸ TH¸T L¸T

( Notopterus notopterus, Pallas, 1767) ThS. NguyÔn Thµnh Trung,

TrÇn Ngäc Nguyªn & CTV

C¸ th¸t l¸t

C¸ th¸t l¸t cã phÈm chÊt thÞt ngon, cã thÓ

chÕ biÕn ®−îc nhiÒu mãn ¨n phôc vô nhu cÇu tiªu thô néi ®Þa vµ xuÊt khÈu, lµ mÆt hµng cã 53

54

https://thuviensach.vn

B¶o ®¶m ®ñ sè l−îng vµ chÊt l−îng thøc ¨n gióp c¸ mau lín vµ ®¹t tû lÖ sèng cao.

2.4. Cç kÕt qu¶ ®¹t ®−îc sau 50-60

ngµy −¬ng

Quy tr×nh s¶n xuÊt gièng

- Tû lÖ sèng 20-33%.

vµ nu«i th−¬ng phÈm

- Cì c¸ gièng 600 con/kg.

C¸ TH¸T L¸T

( Notopterus notopterus, Pallas, 1767) ThS. NguyÔn Thµnh Trung,

TrÇn Ngäc Nguyªn & CTV

C¸ th¸t l¸t

C¸ th¸t l¸t cã phÈm chÊt thÞt ngon, cã thÓ

chÕ biÕn ®−îc nhiÒu mãn ¨n phôc vô nhu cÇu tiªu thô néi ®Þa vµ xuÊt khÈu, lµ mÆt hµng cã 53

54

https://thuviensach.vn

gi¸ trÞ kinh tÕ cao. Do bÞ khai thç qu¸ møc, I. MéT Sè

thiÕu cç biÖn ph¸p b¶o vÖ nguån lîi nªn s¶n

§ÆC §IÓM SINH HäC CHñ YÕU

l−îng c¸ th¸t l¸t khai thç tù nhiªn ngµy cµng gi¶m vµ kÝch cì khai thç ngµy cµng nhá.

1. Ph©n bè

Nguån lîi c¸ th¸t l¸t trong tù nhiªn cã nguy C¸ th¸t l¸t cã tªn khoa häc lµ Notopterus c¬ sôt gi¶m.

notopterus (Pallas, 1767) sèng ë cç vïng cöa C¸ th¸t l¸t cã thÓ sèng ®−îc ë cç ao n−íc s«ng, kªnh, r¹ch, ao hå, ®ång ruéng... CçhÞu tÜnh, chÞu ®−îc m«i tr−êng chËt hÑp, n−íc cã

®−îc m«i tr−êng n−íc cã hµm l−îng «xy vµ pH

hµm l−îng «xy hßa tan thÊp, pH thÊp... nªn cã thÊp. Cçã thÓ sèng ®−îc ë cç ®Çm n−íc lî thÓ nu«i trong ao, ®¸p øng nhu cÇu tiªu thô, ven biÓn...

gi¶m viÖc khai thç qu¸ møc, phôc håi vµ ph¸t Trªn thÕ giíi, c¸ th¸t l¸t ph©n bè ë cç n−íc triÓn nguån lîi trong tù nhiªn. Tuy nhiªn ®Õn nh− Lµo, Campuchia, Th¸i Lan, Mianma, n¨m 1998 nguån c¸ gièng th¸t l¸t vÉn hoµn Malaixia, In®«nªxia, Ên §é... ë ViÖt Nam, c¸

toµn lÖ thuéc vµo tù nhiªn. §Ó chñ ®éng s¶n th¸t l¸t xuÊt hiÖn tõ Qu¶ng B×nh trë vµo Nam.

xuÊt gièng ®¸p øng nhu cÇu nu«i, viÖc nghiªn TÊt c¶ cç thuû vùc ë ®ång b»ng s«ng Cöu Long cøu mét sè ®Æc tÝnh sinh häc sinh s¶n cç loµi

®Òu cã c¸ th¸t l¸t ph©n bè.

cçã gi¸ trÞ kinh tÕ s½n cã ë ®Þa ph−¬ng trong

®ã cã c¸ th¸t l¸t nh»m b¶o tån vµ ph¸t triÓn 2. Mét sè ®Æc ®iÓm h×nh th¸i, ph©n lo¹i nguån lîi c¸ lµ yªu cÇu cÊp thiÕt. §Ò tµi

- §Æc ®iÓm h×nh th¸i:

nghiªn cøu khoa häc “Sinh s¶n c¸ th¸t l¸t”, do Cçã th©n dÑt hai bªn, l−ên bông s¾c. V¶y Së Khoa häc, C«ng nghÖ - M«i tr−êng tØnh nhá phñ toµn th©n, v¶y ë vïng ®Çu lín h¬n v¶y ë CÇn Th¬ ®Çu t−, Chi côc B¶o vÖ vµ Ph¸t triÓn th©n, vµ b¸m vµo da rÊt ch¾c. §−êng bªn hoµn nguån lîi Thñy s¶n CÇn Th¬ thùc hiÖn tõ toµn. Vi l−ng nhá n»m lÖch vÒ phÝa sau; vi bông th¸ng 6-1998 ®Õn th¸ng 12-1999, ®· nghiªn rÊt nhá; vi hËu m«n rÊt dµi tõ hËu m«n nèi liÒn cøu thµnh c«ng viÖc cho c¸ th¸t l¸t sinh s¶n

®Õn ®u«i; vi ngùc b×nh th−êng; vi ®u«i lµ mét nh©n t¹o. Nghiªn cøu ®−îc ®¸nh gi¸ xuÊt s¾c, thïy trßn.

lµ nÒn t¶ng ban ®Çu cho cç nghiªn cøu tiÕp Cçã l−ng mµu x¸m ®Ëm, h«ng vµ bông cã theo s©u h¬n.

mµu tr¾ng b¹c.

55

56

https://thuviensach.vn

gi¸ trÞ kinh tÕ cao. Do bÞ khai thç qu¸ møc, I. MéT Sè

thiÕu cç biÖn ph¸p b¶o vÖ nguån lîi nªn s¶n

§ÆC §IÓM SINH HäC CHñ YÕU

l−îng c¸ th¸t l¸t khai thç tù nhiªn ngµy cµng gi¶m vµ kÝch cì khai thç ngµy cµng nhá.

1. Ph©n bè

Nguån lîi c¸ th¸t l¸t trong tù nhiªn cã nguy C¸ th¸t l¸t cã tªn khoa häc lµ Notopterus c¬ sôt gi¶m.

notopterus (Pallas, 1767) sèng ë cç vïng cöa C¸ th¸t l¸t cã thÓ sèng ®−îc ë cç ao n−íc s«ng, kªnh, r¹ch, ao hå, ®ång ruéng... CçhÞu tÜnh, chÞu ®−îc m«i tr−êng chËt hÑp, n−íc cã

®−îc m«i tr−êng n−íc cã hµm l−îng «xy vµ pH

hµm l−îng «xy hßa tan thÊp, pH thÊp... nªn cã thÊp. Cçã thÓ sèng ®−îc ë cç ®Çm n−íc lî thÓ nu«i trong ao, ®¸p øng nhu cÇu tiªu thô, ven biÓn...

gi¶m viÖc khai thç qu¸ møc, phôc håi vµ ph¸t Trªn thÕ giíi, c¸ th¸t l¸t ph©n bè ë cç n−íc triÓn nguån lîi trong tù nhiªn. Tuy nhiªn ®Õn nh− Lµo, Campuchia, Th¸i Lan, Mianma, n¨m 1998 nguån c¸ gièng th¸t l¸t vÉn hoµn Malaixia, In®«nªxia, Ên §é... ë ViÖt Nam, c¸

toµn lÖ thuéc vµo tù nhiªn. §Ó chñ ®éng s¶n th¸t l¸t xuÊt hiÖn tõ Qu¶ng B×nh trë vµo Nam.

xuÊt gièng ®¸p øng nhu cÇu nu«i, viÖc nghiªn TÊt c¶ cç thuû vùc ë ®ång b»ng s«ng Cöu Long cøu mét sè ®Æc tÝnh sinh häc sinh s¶n cç loµi

®Òu cã c¸ th¸t l¸t ph©n bè.

cçã gi¸ trÞ kinh tÕ s½n cã ë ®Þa ph−¬ng trong

®ã cã c¸ th¸t l¸t nh»m b¶o tån vµ ph¸t triÓn 2. Mét sè ®Æc ®iÓm h×nh th¸i, ph©n lo¹i nguån lîi c¸ lµ yªu cÇu cÊp thiÕt. §Ò tµi

- §Æc ®iÓm h×nh th¸i:

nghiªn cøu khoa häc “Sinh s¶n c¸ th¸t l¸t”, do Cçã th©n dÑt hai bªn, l−ên bông s¾c. V¶y Së Khoa häc, C«ng nghÖ - M«i tr−êng tØnh nhá phñ toµn th©n, v¶y ë vïng ®Çu lín h¬n v¶y ë CÇn Th¬ ®Çu t−, Chi côc B¶o vÖ vµ Ph¸t triÓn th©n, vµ b¸m vµo da rÊt ch¾c. §−êng bªn hoµn nguån lîi Thñy s¶n CÇn Th¬ thùc hiÖn tõ toµn. Vi l−ng nhá n»m lÖch vÒ phÝa sau; vi bông th¸ng 6-1998 ®Õn th¸ng 12-1999, ®· nghiªn rÊt nhá; vi hËu m«n rÊt dµi tõ hËu m«n nèi liÒn cøu thµnh c«ng viÖc cho c¸ th¸t l¸t sinh s¶n

®Õn ®u«i; vi ngùc b×nh th−êng; vi ®u«i lµ mét nh©n t¹o. Nghiªn cøu ®−îc ®¸nh gi¸ xuÊt s¾c, thïy trßn.

lµ nÒn t¶ng ban ®Çu cho cç nghiªn cøu tiÕp Cçã l−ng mµu x¸m ®Ëm, h«ng vµ bông cã theo s©u h¬n.

mµu tr¾ng b¹c.

55

56

https://thuviensach.vn

MiÖng kh«ng co rót, r¹ch miÖng xiªn kÐo dµi

- Tuæi vµ kÝch th−íc thµnh thôc: C¸ th¸t l¸t

®Õn ®−êng th¼ng ®øng kÎ qua gi÷a m¾t.

ngoµi tù nhiªn thµnh thôc khi ®−îc h¬n 1 n¨m M¾t lín võa, n»m lÖch vÒ mÆt l−ng cña ®Çu, tuæi, ®¹t kÝch th−íc 18-20 cm. Khi thµnh thôc gÇn chãt mâm.

sinh dôc vµ vµo mïa sinh s¶n cçã ®Æc ®iÓm:

- Ph©n lo¹i:

+ C¸ ®ùc m×nh thon dµi, gai sinh dôc phÇn C¸ th¸t l¸t thuéc:

®Çu nhän.

- Bé: Osteoglossiformes

+ Cç¸i khi thµnh thôc bông to, gai sinh dôc

- Hä: Notopteridae

phÇn ®Çu tï.

- Gièng: Notopterus

+ TuyÕn sinh dôc c¸ th¸t l¸t ®ùc cã d¹ng

- Loµi: Notopterus notopterus (Pallas, 1767) tuyÕn ®¬n, h×nh tói.

+ Trøng c¸ thµnh thôc cã mµu vµng, to trßn, 3. Dinh d−ìng

®−êng kÝnh tõ 2,5-3,5 mm.

C¸ th¸t l¸t lµ loµi c¸ ¨n t¹p, thiªn vÒ thøc

+ Søc sinh s¶n t−¬ng ®èi cña cç¸i tõ 13.000

¨n ®éng vËt nh− gi¸p xç, nhuyÔn thÓ, cçon, trøng/kg ®Õn 20.000 trøng/kg. Sè l−îng trøng phiªu sinh vËt vµ c¶ rÔ c©y thuû sinh trong trong buång trøng vµo mïa sinh s¶n dao ®éng tõ n−íc...

700-1.800 trøng tuú kÝch cì cç¸i vµ trøng ë nhiÒu giai ®o¹n khç nhau. C¸ ®Î nhiÒu lÇn trong n¨m.

4. §Æc ®iÓm sinh tr−ëng

- Trøng c¸ thuéc lo¹i b¸m ®¸y, ®−îc ®Î vµo tæ Ngoµi tù nhiªn, c¸ 1 n¨m tuæi cã chiÒu dµi vµ ®−îc c¸ ®ùc

trung b×nh 16 cm, nÆng 40-60g/con; khi c¸ ®¹t b¶o vÖ. C¸ bè

kÝch cì nµy ®· ®−îc khai thç b¸n th−¬ng mÑ dïng ®u«i

phÈm. Trong ao, sau 12 th¸ng nu«i c¸ ®¹t 80-

®¶o cho n−íc

100 g/con.

vËn ®éng t¹o

®iÒu kiÖn cho

5. Sinh s¶n

viÖc trao ®æi

- Mïa vô sinh s¶n tËp trung tõ th¸ng 6 ®Õn khÝ cña trøng,

th¸ng 8 h»ng n¨m, cã thÓ kÐo dµi ®Õn gi÷a gióp cho trøng

th¸ng 11.

ph¸t triÓn.

Tinh sµo c¸ ®ùc

57

58

https://thuviensach.vn

MiÖng kh«ng co rót, r¹ch miÖng xiªn kÐo dµi

- Tuæi vµ kÝch th−íc thµnh thôc: C¸ th¸t l¸t

®Õn ®−êng th¼ng ®øng kÎ qua gi÷a m¾t.

ngoµi tù nhiªn thµnh thôc khi ®−îc h¬n 1 n¨m M¾t lín võa, n»m lÖch vÒ mÆt l−ng cña ®Çu, tuæi, ®¹t kÝch th−íc 18-20 cm. Khi thµnh thôc gÇn chãt mâm.

sinh dôc vµ vµo mïa sinh s¶n cçã ®Æc ®iÓm:

- Ph©n lo¹i:

+ C¸ ®ùc m×nh thon dµi, gai sinh dôc phÇn C¸ th¸t l¸t thuéc:

®Çu nhän.

- Bé: Osteoglossiformes

+ Cç¸i khi thµnh thôc bông to, gai sinh dôc

- Hä: Notopteridae

phÇn ®Çu tï.

- Gièng: Notopterus

+ TuyÕn sinh dôc c¸ th¸t l¸t ®ùc cã d¹ng

- Loµi: Notopterus notopterus (Pallas, 1767) tuyÕn ®¬n, h×nh tói.

+ Trøng c¸ thµnh thôc cã mµu vµng, to trßn, 3. Dinh d−ìng

®−êng kÝnh tõ 2,5-3,5 mm.

C¸ th¸t l¸t lµ loµi c¸ ¨n t¹p, thiªn vÒ thøc

+ Søc sinh s¶n t−¬ng ®èi cña cç¸i tõ 13.000

¨n ®éng vËt nh− gi¸p xç, nhuyÔn thÓ, cçon, trøng/kg ®Õn 20.000 trøng/kg. Sè l−îng trøng phiªu sinh vËt vµ c¶ rÔ c©y thuû sinh trong trong buång trøng vµo mïa sinh s¶n dao ®éng tõ n−íc...

700-1.800 trøng tuú kÝch cì cç¸i vµ trøng ë nhiÒu giai ®o¹n khç nhau. C¸ ®Î nhiÒu lÇn trong n¨m.

4. §Æc ®iÓm sinh tr−ëng

- Trøng c¸ thuéc lo¹i b¸m ®¸y, ®−îc ®Î vµo tæ Ngoµi tù nhiªn, c¸ 1 n¨m tuæi cã chiÒu dµi vµ ®−îc c¸ ®ùc

trung b×nh 16 cm, nÆng 40-60g/con; khi c¸ ®¹t b¶o vÖ. C¸ bè

kÝch cì nµy ®· ®−îc khai thç b¸n th−¬ng mÑ dïng ®u«i

phÈm. Trong ao, sau 12 th¸ng nu«i c¸ ®¹t 80-

®¶o cho n−íc

100 g/con.

vËn ®éng t¹o

®iÒu kiÖn cho

5. Sinh s¶n

viÖc trao ®æi

- Mïa vô sinh s¶n tËp trung tõ th¸ng 6 ®Õn khÝ cña trøng,

th¸ng 8 h»ng n¨m, cã thÓ kÐo dµi ®Õn gi÷a gióp cho trøng

th¸ng 11.

ph¸t triÓn.

Tinh sµo c¸ ®ùc

57

58

https://thuviensach.vn

- KiÓm tra bê ao lÊp mäi vµ cç hang hèc quanh bê ao.

- Bãn v«i víi l−îng tõ 7-8 kg/100 m2.

- Ph¬i n¾ng tõ 2-3 ngµy, sau ®ã tiÕn hµnh cho n−íc vµo ao qua l−íi läc.

1.3. Chän c¸ bè mÑ nu«i vç

- Ngo¹i h×nh: C¸ kh«ng bÞ dÞ tËt, dÞ h×nh, No·n sµo cç¸i

Vuèt trøng

m¹nh kháe, kh«ng bÞ x©y x¸t.

- Khèi l−îng 80 g trë lªn.

II. Kü THUËT S¶N XUÊT GIèNG

- Tuæi c¸: C¸ h¬n 1 n¨m tuæi, kÝch th−íc tõ 18-22 cm.

1. Nu«i vç c¸ bè mÑ

- C¸ bè mÑ tr−íc khi th¶ vµo ao ph¶i ®−îc xö

1.1. Ao nu«i vç

lý ng©m trong dung dÞch n−íc muèi 2-3% thêi

- Ao nu«i vç cã diÖn tÝch tõ 100-400 m2.

gian 15-30 phót. C¸ ®−îc th¶ nu«i vµo lóc s¸ng

- Bê ao ph¶i ch¾c ch¾n, kh«ng hang hèc hoÆc sím hoÆc chiÒu m¸t.

rß rØ.

1.4. MËt ®é nu«i vç

- §¸y ao b»ng ph¼ng, líp bïn ®¸y 0,1-0,2 m.

- Ao ph¶i cã ®iÒu kiÖn cÊp vµ tho¸t n−íc chñ

- C¸ bè mÑ ®−îc th¶ nu«i víi mËt ®é 0,2-0,5

®éng.

kg/m2 ao.

- N−íc ao cã pH 7-8; hµm l−îng «xy hßa tan

- C¸ ®ùc vµ cç¸i nu«i chung víi tû lÖ 1:1

> 3 mg/1.

®Õn 3:1 (3 cç¸i, 1 c¸ ®ùc) hoÆc nu«i vç riªng.

1.2. C¶i t¹o ao nu«i

1.5. Thøc ¨n nu«i vç

- Tr−íc khi th¶ c¸ mét tuÇn, tiÕn hµnh c¶i C¸ th¸t l¸t lµ loµi ¨n t¹p, nghiªng vÒ thøc ¨n t¹o ao nu«i.

®éng vËt, nªn cã thÓ nu«i vç b»ng cç lo¹i c¸,

- T¸t c¹n n−íc, diÖt b¾t c¸ t¹p.

tÐp vôn, èc, cua..., hoÆc cho ¨n b»ng tÊm, c¸m

- Sªn vÐt líp bïn ®¸y ao.

trén víi bét c¸ l¹t tû lÖ 50% bét c¸ + 50% tÊm 59

60

https://thuviensach.vn

- KiÓm tra bê ao lÊp mäi vµ cç hang hèc quanh bê ao.

- Bãn v«i víi l−îng tõ 7-8 kg/100 m2.

- Ph¬i n¾ng tõ 2-3 ngµy, sau ®ã tiÕn hµnh cho n−íc vµo ao qua l−íi läc.

1.3. Chän c¸ bè mÑ nu«i vç

- Ngo¹i h×nh: C¸ kh«ng bÞ dÞ tËt, dÞ h×nh, No·n sµo cç¸i

Vuèt trøng

m¹nh kháe, kh«ng bÞ x©y x¸t.

- Khèi l−îng 80 g trë lªn.

II. Kü THUËT S¶N XUÊT GIèNG

- Tuæi c¸: C¸ h¬n 1 n¨m tuæi, kÝch th−íc tõ 18-22 cm.

1. Nu«i vç c¸ bè mÑ

- C¸ bè mÑ tr−íc khi th¶ vµo ao ph¶i ®−îc xö

1.1. Ao nu«i vç

lý ng©m trong dung dÞch n−íc muèi 2-3% thêi

- Ao nu«i vç cã diÖn tÝch tõ 100-400 m2.

gian 15-30 phót. C¸ ®−îc th¶ nu«i vµo lóc s¸ng

- Bê ao ph¶i ch¾c ch¾n, kh«ng hang hèc hoÆc sím hoÆc chiÒu m¸t.

rß rØ.

1.4. MËt ®é nu«i vç

- §¸y ao b»ng ph¼ng, líp bïn ®¸y 0,1-0,2 m.

- Ao ph¶i cã ®iÒu kiÖn cÊp vµ tho¸t n−íc chñ

- C¸ bè mÑ ®−îc th¶ nu«i víi mËt ®é 0,2-0,5

®éng.

kg/m2 ao.

- N−íc ao cã pH 7-8; hµm l−îng «xy hßa tan

- C¸ ®ùc vµ cç¸i nu«i chung víi tû lÖ 1:1

> 3 mg/1.

®Õn 3:1 (3 cç¸i, 1 c¸ ®ùc) hoÆc nu«i vç riªng.

1.2. C¶i t¹o ao nu«i

1.5. Thøc ¨n nu«i vç

- Tr−íc khi th¶ c¸ mét tuÇn, tiÕn hµnh c¶i C¸ th¸t l¸t lµ loµi ¨n t¹p, nghiªng vÒ thøc ¨n t¹o ao nu«i.

®éng vËt, nªn cã thÓ nu«i vç b»ng cç lo¹i c¸,

- T¸t c¹n n−íc, diÖt b¾t c¸ t¹p.

tÐp vôn, èc, cua..., hoÆc cho ¨n b»ng tÊm, c¸m

- Sªn vÐt líp bïn ®¸y ao.

trén víi bét c¸ l¹t tû lÖ 50% bét c¸ + 50% tÊm 59

60

https://thuviensach.vn

c¸m. Bæ sung thªm cç lo¹i vitamin b»ng rau

§Þnh kú kiÓm tra: Mçi th¸ng ®Þnh kú ®¸nh xanh hay viªn vitamin trén vµo thøc ¨n.

b¾t kiÓm tra mét lÇn.

- Thøc ¨n t−¬i sèng: (c¸, tÐp vôn, cua èc) + chÊt kÕt dÝnh + 2% Premix.

2. Kü thuËt sinh s¶n

- Thøc ¨n nh©n t¹o: 50% bét c¸ + 50% c¸m +

2.1. Chän cçho sinh s¶n

chÊt kÕt dÝnh + 2% Premix.

Do c¸ th¸t l¸t kh«ng thÓ vuèt thö tinh còng

1.6. Qu¶n lý vµ ch¨m sãc

nh− dïng que th¨m trøng ®Ó xem, nªn th−êng dùa vµo biÓu hiÖn h×nh th¸i bªn ngoµi ®Ó chän

- Cçh cho ¨n:

cçho ®Î.

Thøc ¨n ®−îc cho vµo sµn ¨n. Sµn ¨n ®Æt cè Chän c¸ ®ùc to, kháe, kh«ng x©y x¸t, kh«ng dÞ

®Þnh ë bèn gãc ao.

h×nh, gai sinh dôc dµi, phÇn ®Çu nhän ®iÓm hång.

C¸ ®−îc cho ¨n 2 lÇn/ngµy (vµo lóc 7 h s¸ng vµ

Cç¸i c¬ thÓ mËp m¹p, bông to nh« lªn ë hai 17 h chiÒu). H»ng ngµy, tr−íc khi cho c¸ ¨n, bªn h«ng c¸. NÕu dïng tay sê vµo bông c¸ th× cã kiÓm tra sµn ¨n ®Ó ®iÒu chØnh luång thøc ¨n c¶m giç mÒm ®Òu, gai sinh dôc låi nhiÒu, phÇn cung cÊp.

®Çu gai sinh dôc to, cã mµu hång ®á.

- ChÕ ®é cung cÊp n−íc:

Cuèi mïa sinh s¶n (th¸ng 11) cç biÓu hiÖn Thay n−íc theo chÕ ®é thñy triÒu, mét th¸ng bªn ngoµi khã ph©n biÖt so víi thêi ®iÓm ®Çu 2 lÇn vµo cç kú n−íc c−êng (cßn gäi lµ n−íc mïa sinh s¶n.

rßng). Mçi ®ît thay n−íc 2-4 ngµy, cÇn th¸o x¶

Sau khi chän c¸ ®ñ tiªu chuÈn cho ®Î, c¸ ®−îc bít n−íc trong ao ra khi n−íc rßng, ®Ó nhËn

®−a ngay vµo bÓ n−íc s¹ch cã dßng ch¶y nhÑ vµ

n−íc míi khi n−íc lín.

®−îc gi÷ 2-5 giê tr−íc khi tiªm kÝch dôc tè cho ®Î.

- Thêi gian nu«i vç vµ kiÓm tra: B¾t ®Çu nu«i vç c¸ tõ th¸ng 12 d−¬ng lÞch

2.2. KÝch thÝch tè

h»ng n¨m. Sau khi nu«i vç 2 th¸ng tiÕn hµnh Cã thÓ sö dông ba lo¹i kÝch thÝch tè sinh s¶n

®¸nh b¾t kiÓm tra c¸ bè mÑ b»ng gi¶i phÉu sau: HCG, LH-RHa, n·o thïy cçhÐp; cã thÓ sö tuyÕn sinh dôc, quan s¸t ®¸nh gi¸ møc ®é dông liÒu ®¬n hoÆc hçn hîp nh− sau: thµnh thôc vµ chuÈn bÞ cho ®Î vµo mïa m−a

- N·o thïy:

h»ng n¨m.

LiÒu sö dông ®¬n: 5-10 mg n·o thïy/kg cç¸i.

61

62

https://thuviensach.vn

c¸m. Bæ sung thªm cç lo¹i vitamin b»ng rau

§Þnh kú kiÓm tra: Mçi th¸ng ®Þnh kú ®¸nh xanh hay viªn vitamin trén vµo thøc ¨n.

b¾t kiÓm tra mét lÇn.

- Thøc ¨n t−¬i sèng: (c¸, tÐp vôn, cua èc) + chÊt kÕt dÝnh + 2% Premix.

2. Kü thuËt sinh s¶n

- Thøc ¨n nh©n t¹o: 50% bét c¸ + 50% c¸m +

2.1. Chän cçho sinh s¶n

chÊt kÕt dÝnh + 2% Premix.

Do c¸ th¸t l¸t kh«ng thÓ vuèt thö tinh còng

1.6. Qu¶n lý vµ ch¨m sãc

nh− dïng que th¨m trøng ®Ó xem, nªn th−êng dùa vµo biÓu hiÖn h×nh th¸i bªn ngoµi ®Ó chän

- Cçh cho ¨n:

cçho ®Î.

Thøc ¨n ®−îc cho vµo sµn ¨n. Sµn ¨n ®Æt cè Chän c¸ ®ùc to, kháe, kh«ng x©y x¸t, kh«ng dÞ

®Þnh ë bèn gãc ao.

h×nh, gai sinh dôc dµi, phÇn ®Çu nhän ®iÓm hång.

C¸ ®−îc cho ¨n 2 lÇn/ngµy (vµo lóc 7 h s¸ng vµ

Cç¸i c¬ thÓ mËp m¹p, bông to nh« lªn ë hai 17 h chiÒu). H»ng ngµy, tr−íc khi cho c¸ ¨n, bªn h«ng c¸. NÕu dïng tay sê vµo bông c¸ th× cã kiÓm tra sµn ¨n ®Ó ®iÒu chØnh luång thøc ¨n c¶m giç mÒm ®Òu, gai sinh dôc låi nhiÒu, phÇn cung cÊp.

®Çu gai sinh dôc to, cã mµu hång ®á.

- ChÕ ®é cung cÊp n−íc:

Cuèi mïa sinh s¶n (th¸ng 11) cç biÓu hiÖn Thay n−íc theo chÕ ®é thñy triÒu, mét th¸ng bªn ngoµi khã ph©n biÖt so víi thêi ®iÓm ®Çu 2 lÇn vµo cç kú n−íc c−êng (cßn gäi lµ n−íc mïa sinh s¶n.

rßng). Mçi ®ît thay n−íc 2-4 ngµy, cÇn th¸o x¶

Sau khi chän c¸ ®ñ tiªu chuÈn cho ®Î, c¸ ®−îc bít n−íc trong ao ra khi n−íc rßng, ®Ó nhËn

®−a ngay vµo bÓ n−íc s¹ch cã dßng ch¶y nhÑ vµ

n−íc míi khi n−íc lín.

®−îc gi÷ 2-5 giê tr−íc khi tiªm kÝch dôc tè cho ®Î.

- Thêi gian nu«i vç vµ kiÓm tra: B¾t ®Çu nu«i vç c¸ tõ th¸ng 12 d−¬ng lÞch

2.2. KÝch thÝch tè

h»ng n¨m. Sau khi nu«i vç 2 th¸ng tiÕn hµnh Cã thÓ sö dông ba lo¹i kÝch thÝch tè sinh s¶n

®¸nh b¾t kiÓm tra c¸ bè mÑ b»ng gi¶i phÉu sau: HCG, LH-RHa, n·o thïy cçhÐp; cã thÓ sö tuyÕn sinh dôc, quan s¸t ®¸nh gi¸ møc ®é dông liÒu ®¬n hoÆc hçn hîp nh− sau: thµnh thôc vµ chuÈn bÞ cho ®Î vµo mïa m−a

- N·o thïy:

h»ng n¨m.

LiÒu sö dông ®¬n: 5-10 mg n·o thïy/kg cç¸i.

61

62

https://thuviensach.vn

LiÒu kÕt hîp: 5 mg n·o thïy kÕt hîp 3.000-cÇn vÐt kü bïn ®¸y ®Ó c¸ lµm tæ khi ®Î. §Æt gi¸

5.000 UI HCG/kg cç¸i.

thÓ quanh ®¸y ao (gi¸ thÓ lµ c©y cá kh«), n¬i gÇn

- HCG: Sö dông liÒu tõ 5.000-10.000 UI/kg bê vµ ®Þnh kú th¨m tæ 5-7 ngµy mét lÇn, nhÊt lµ

cç¸i.

vµo cç ngµy con n−íc rßng.

- LH-RHa + DOM: Sö dông liÒu tõ 100-Tæ lµ mét hè h×nh trßn, cã ®−êng kÝnh tõ 20-150 µ g LH-RHa + 5mg Dom/kg cç¸i.

40 cm, gÇn bê. C¸ gom c©y cá kh« vµo tæ lµm vËt

®Ó trøng b¸m.

2.3. Ph−¬ng ph¸p tiªm

Sau khi ®Î xong, c¸ ®ùc sÏ canh gi÷ tæ ®Ó

- Cçh tiªm:

ng¨n ngõa ®Þch h¹i tÊn c«ng vµ b¬i xung

+ Tiªm vµo gèc vi ngùc: kim tiªm chÕch víi quanh tæ nh»m t¹o sù chuyÓn ®éng n−íc, t¨ng th©n c¸ 45o-60o, s©u 1 cm.

c−êng hµm l−îng «xy trong n−íc ®Ó trøng

+ Tiªm vµo c¬ l−ng: kim tiªm chÕch víi th©n ph¸t triÓn tèt. Dùa vµo ®Æc ®iÓm nµy, vµo mïa c¸ 20o-25o; s©u l,5 cm.

sinh s¶n, khi thÊy gÇn bê ao cã c¸ lªn ®íp khÝ

- Sè lÇn tiªm:

trêi nhiÒu lÇn trong mét vÞ trÝ nhÊt ®Þnh, vµ

+ Cç¸i: tiªm hai lÇn.

thØnh tho¶ng cã r−ît ®uæi c¸ l¹, th× cã kh¶

• LiÒu s¬ bé: l−îng thuèc tiªm b»ng 1/3 tæng n¨ng ®· cã tæ c¸ ®Î, cÇn ph¸t hiÖn n¬i c¸ ®Î ®Ó

sè liÒu tiªm.

thu lÊy trøng ®em Êp.

• LiÒu quyÕt ®Þnh: tiªm 2/3 liÒu cßn l¹i.

§©y lµ h×nh thøc cho ®Î dÔ thùc hiÖn, Ýt tèn

+ C¸ ®ùc: tiªm mét lÇn cïng thêi gian víi kÐm, nh−ng sè l−îng tæ thu r¶i rç, kh«ng tËp tiªm liÒu quyÕt ®Þnh ë cç¸i.

trung vµ kh«ng ®−îc sè l−îng nhiÒu cçon ®ång LiÒu tiªm cña c¸ ®ùc b»ng 1/2 tæng liÒu tiªm cì, chØ thùc hiÖn ë quy m« nhá t¹i cç gia ®×nh cña cç¸i.

tù s¶n xuÊt gièng ®Ó nu«i.

- Thêi gian tiªm gi÷a liÒu s¬ bé vµ liÒu quyÕt

- Sinh s¶n cã kÝch thÝch sinh lý vµ sinh th¸i:

®Þnh tõ 12-24 giê.

Sau khi chän c¸ bè mÑ vµ tiªm kÝch dôc tè, th¶ tõng cÆp vµo trong bÓ xi m¨ng kh«ng cã m¸i

2.4. Cç h×nh thøc cho ®Î

che, diÖn tÝch bÓ kho¶ng 0,5 m, mùc n−íc s©u

- Sinh s¶n tù nhiªn trong ao nu«i vç: 0,6 m, d−íi ®¸y bÓ cã ®Æt tæ (tæ ®−îc lµm b»ng Khi tiÕn hµnh c¶i t¹o ao ®Ó nu«i vç c¸ bè mÑ, r¬m hoÆc cá kh« ®an nh− bµn ch¶i, mçi cäng 63

64

https://thuviensach.vn

LiÒu kÕt hîp: 5 mg n·o thïy kÕt hîp 3.000-cÇn vÐt kü bïn ®¸y ®Ó c¸ lµm tæ khi ®Î. §Æt gi¸

5.000 UI HCG/kg cç¸i.

thÓ quanh ®¸y ao (gi¸ thÓ lµ c©y cá kh«), n¬i gÇn

- HCG: Sö dông liÒu tõ 5.000-10.000 UI/kg bê vµ ®Þnh kú th¨m tæ 5-7 ngµy mét lÇn, nhÊt lµ

cç¸i.

vµo cç ngµy con n−íc rßng.

- LH-RHa + DOM: Sö dông liÒu tõ 100-Tæ lµ mét hè h×nh trßn, cã ®−êng kÝnh tõ 20-150 µ g LH-RHa + 5mg Dom/kg cç¸i.

40 cm, gÇn bê. C¸ gom c©y cá kh« vµo tæ lµm vËt

®Ó trøng b¸m.

2.3. Ph−¬ng ph¸p tiªm

Sau khi ®Î xong, c¸ ®ùc sÏ canh gi÷ tæ ®Ó

- Cçh tiªm:

ng¨n ngõa ®Þch h¹i tÊn c«ng vµ b¬i xung

+ Tiªm vµo gèc vi ngùc: kim tiªm chÕch víi quanh tæ nh»m t¹o sù chuyÓn ®éng n−íc, t¨ng th©n c¸ 45o-60o, s©u 1 cm.

c−êng hµm l−îng «xy trong n−íc ®Ó trøng

+ Tiªm vµo c¬ l−ng: kim tiªm chÕch víi th©n ph¸t triÓn tèt. Dùa vµo ®Æc ®iÓm nµy, vµo mïa c¸ 20o-25o; s©u l,5 cm.

sinh s¶n, khi thÊy gÇn bê ao cã c¸ lªn ®íp khÝ

- Sè lÇn tiªm:

trêi nhiÒu lÇn trong mét vÞ trÝ nhÊt ®Þnh, vµ

+ Cç¸i: tiªm hai lÇn.

thØnh tho¶ng cã r−ît ®uæi c¸ l¹, th× cã kh¶

• LiÒu s¬ bé: l−îng thuèc tiªm b»ng 1/3 tæng n¨ng ®· cã tæ c¸ ®Î, cÇn ph¸t hiÖn n¬i c¸ ®Î ®Ó

sè liÒu tiªm.

thu lÊy trøng ®em Êp.

• LiÒu quyÕt ®Þnh: tiªm 2/3 liÒu cßn l¹i.

§©y lµ h×nh thøc cho ®Î dÔ thùc hiÖn, Ýt tèn

+ C¸ ®ùc: tiªm mét lÇn cïng thêi gian víi kÐm, nh−ng sè l−îng tæ thu r¶i rç, kh«ng tËp tiªm liÒu quyÕt ®Þnh ë cç¸i.

trung vµ kh«ng ®−îc sè l−îng nhiÒu cçon ®ång LiÒu tiªm cña c¸ ®ùc b»ng 1/2 tæng liÒu tiªm cì, chØ thùc hiÖn ë quy m« nhá t¹i cç gia ®×nh cña cç¸i.

tù s¶n xuÊt gièng ®Ó nu«i.

- Thêi gian tiªm gi÷a liÒu s¬ bé vµ liÒu quyÕt

- Sinh s¶n cã kÝch thÝch sinh lý vµ sinh th¸i:

®Þnh tõ 12-24 giê.

Sau khi chän c¸ bè mÑ vµ tiªm kÝch dôc tè, th¶ tõng cÆp vµo trong bÓ xi m¨ng kh«ng cã m¸i

2.4. Cç h×nh thøc cho ®Î

che, diÖn tÝch bÓ kho¶ng 0,5 m, mùc n−íc s©u

- Sinh s¶n tù nhiªn trong ao nu«i vç: 0,6 m, d−íi ®¸y bÓ cã ®Æt tæ (tæ ®−îc lµm b»ng Khi tiÕn hµnh c¶i t¹o ao ®Ó nu«i vç c¸ bè mÑ, r¬m hoÆc cá kh« ®an nh− bµn ch¶i, mçi cäng 63

64

https://thuviensach.vn

r¬m cá nh« dµi ra kho¶ng 0,3-0,5 cm). Tæ cã tinh ®−îc r¶i lªn mÆt l−íi cña khung Êp ®· chuÈn diÖn tÝch 0,2-0,3 m2. KÝch thÝch c¸ ®Î b»ng cçh bÞ s½n. Khung Êp lµm b»ng l−íi mïng v¶i mÞn, cÊp n−íc míi vµ lµm m−a nh©n t¹o liªn tôc sau

®ãng trong mét khung gç h×nh vu«ng, c¹nh tõ 30-khi cho c¸ vµo bÓ.

50 cm, sau ®ã cho vµo bÓ Êp. BÓ Êp cã dßng n−íc

- Sinh s¶n nh©n t¹o:

ch¶y liªn tôc b¶o ®¶m ®Ó trøng ph¸t triÓn tèt.

Chän c¸ bè mÑ cho lªn vÌo chøa trong bÓ xi

- Êp trøng khö dÝnh: Trøng sau khi thô tinh m¨ng, tiªm kÝch dôc tè vµ kÝch thÝch n−íc liªn tôc.

®−îc tiÕn hµnh khö dÝnh trøng b»ng dung dÞch Sau khi tiªm liÒu quyÕt ®Þnh 20-24 giê, vuèt tannin nång ®é 20 ppm; thêi gian cho dung dÞch thö thÊy trøng rông, tiÕn hµnh vuèt trøng cho tannin vµo khö dÝnh trøng lµ 1-2 phót; sau ®ã thô tinh nh©n t¹o.

röa trøng b»ng n−íc s¹ch 2-3 lÇn tr−íc khi cho Vuèt trøng vµo thau s¹ch; mæ c¸ ®ùc lÊy tinh vµo b×nh Êp (weis), khung l−íi hoÆc trong thau sµo nghiÒn kü sau ®ã cho tinh dÞch vµo thau n−íc cã sôc khÝ ®Ó Êp.

trøng khuÊy ®Òu ®Ó trøng thô tinh, sau 2-3 phót cho n−íc muèi sinh lý vµo víi thÓ tÝch b»ng 1/3

3.2. Nguån n−íc

thÓ tÝch trøng; tiÕp tôc ®¶o ®Òu ®Õn khi trøng N−íc sö dông ®Ó Êp trøng ph¶i ®−îc l¾ng läc, tr−¬ng n−íc råi mang trøng cho vµo bÓ Êp.

pH = 7, «xy hßa tan > 3mg/l. NÕu sö dông L−îng tinh dÞch cña mét c¸ ®ùc cã thÓ thô nguån n−íc m¸y ph¶i ®Ó l¾ng trong bån chøa cã tinh cho trøng cña 6 cç¸i cã träng l−îng c¸ thÓ

sôc khÝ nh»m lµm bay h¬i chÊt s¸t trïng clor.

t−¬ng ®−¬ng.

3.3. Cçh Êp trøng

Sau khi cho ®Î, cã thÓ nu«i vç t¸i ph¸t dôc c¸

th¸t l¸t trong ao ®Êt hay trong bÓ xi m¨ng. Thêi Cã ba cçh Êp khç nhau:

gian nu«i vç t¸i ph¸t dôc tõ 6-7 tuÇn. Mét cç¸i a) Êp trong thau

cã thÓ tham gia sinh s¶n ba lÇn trong n¨m.

- VËt liÖu: thau nhùa cã thÓ tÝch 30-50 lÝt n−íc.

- MËt ®é Êp: 50 trøng/lÝt.

3. Êp trøng

- Cçh Êp: Trøng sau khi thô tinh cho vµo

3.1. H×nh thøc Êp trøng

cç thau nhùa chøa n−íc cã sôc khÝ liªn tôc, Cã hai h×nh thøc Êp trøng:

®Þnh kú 12 giê thay n−íc mét lÇn, mçi lÇn thay

- Êp trøng kh«ng khö dÝnh: Trøng sau khi thô 1/3 ®Õn 2/3 l−îng n−íc trong thau.

65

66

https://thuviensach.vn

r¬m cá nh« dµi ra kho¶ng 0,3-0,5 cm). Tæ cã tinh ®−îc r¶i lªn mÆt l−íi cña khung Êp ®· chuÈn diÖn tÝch 0,2-0,3 m2. KÝch thÝch c¸ ®Î b»ng cçh bÞ s½n. Khung Êp lµm b»ng l−íi mïng v¶i mÞn, cÊp n−íc míi vµ lµm m−a nh©n t¹o liªn tôc sau

®ãng trong mét khung gç h×nh vu«ng, c¹nh tõ 30-khi cho c¸ vµo bÓ.

50 cm, sau ®ã cho vµo bÓ Êp. BÓ Êp cã dßng n−íc

- Sinh s¶n nh©n t¹o:

ch¶y liªn tôc b¶o ®¶m ®Ó trøng ph¸t triÓn tèt.

Chän c¸ bè mÑ cho lªn vÌo chøa trong bÓ xi

- Êp trøng khö dÝnh: Trøng sau khi thô tinh m¨ng, tiªm kÝch dôc tè vµ kÝch thÝch n−íc liªn tôc.

®−îc tiÕn hµnh khö dÝnh trøng b»ng dung dÞch Sau khi tiªm liÒu quyÕt ®Þnh 20-24 giê, vuèt tannin nång ®é 20 ppm; thêi gian cho dung dÞch thö thÊy trøng rông, tiÕn hµnh vuèt trøng cho tannin vµo khö dÝnh trøng lµ 1-2 phót; sau ®ã thô tinh nh©n t¹o.

röa trøng b»ng n−íc s¹ch 2-3 lÇn tr−íc khi cho Vuèt trøng vµo thau s¹ch; mæ c¸ ®ùc lÊy tinh vµo b×nh Êp (weis), khung l−íi hoÆc trong thau sµo nghiÒn kü sau ®ã cho tinh dÞch vµo thau n−íc cã sôc khÝ ®Ó Êp.

trøng khuÊy ®Òu ®Ó trøng thô tinh, sau 2-3 phót cho n−íc muèi sinh lý vµo víi thÓ tÝch b»ng 1/3

3.2. Nguån n−íc

thÓ tÝch trøng; tiÕp tôc ®¶o ®Òu ®Õn khi trøng N−íc sö dông ®Ó Êp trøng ph¶i ®−îc l¾ng läc, tr−¬ng n−íc råi mang trøng cho vµo bÓ Êp.

pH = 7, «xy hßa tan > 3mg/l. NÕu sö dông L−îng tinh dÞch cña mét c¸ ®ùc cã thÓ thô nguån n−íc m¸y ph¶i ®Ó l¾ng trong bån chøa cã tinh cho trøng cña 6 cç¸i cã träng l−îng c¸ thÓ

sôc khÝ nh»m lµm bay h¬i chÊt s¸t trïng clor.

t−¬ng ®−¬ng.

3.3. Cçh Êp trøng

Sau khi cho ®Î, cã thÓ nu«i vç t¸i ph¸t dôc c¸

th¸t l¸t trong ao ®Êt hay trong bÓ xi m¨ng. Thêi Cã ba cçh Êp khç nhau:

gian nu«i vç t¸i ph¸t dôc tõ 6-7 tuÇn. Mét cç¸i a) Êp trong thau

cã thÓ tham gia sinh s¶n ba lÇn trong n¨m.

- VËt liÖu: thau nhùa cã thÓ tÝch 30-50 lÝt n−íc.

- MËt ®é Êp: 50 trøng/lÝt.

3. Êp trøng

- Cçh Êp: Trøng sau khi thô tinh cho vµo

3.1. H×nh thøc Êp trøng

cç thau nhùa chøa n−íc cã sôc khÝ liªn tôc, Cã hai h×nh thøc Êp trøng:

®Þnh kú 12 giê thay n−íc mét lÇn, mçi lÇn thay

- Êp trøng kh«ng khö dÝnh: Trøng sau khi thô 1/3 ®Õn 2/3 l−îng n−íc trong thau.

65

66

https://thuviensach.vn

Th−êng xuyªn kiÓm tra vít trøng kh«ng thô b×nh lµ 29,5oC, cç giai ®o¹n ph¸t triÓn cña ph«i tinh ®Ó tr¸nh tr−êng hîp trøng kh«ng thô tinh c¸ th¸t l¸t nh− sau:

bÞ háng, thèi trong thau Êp lµm ¶nh h−ëng ®Õn B¶ng 1: Cç giai ®o¹n ph¸t triÓn sù ph¸t triÓn ph«i cña trøng thô tinh.

cña ph«i c¸ th¸t l¸t

b) Êp trong khung l−íi mÞn VËt liÖu: khung h×nh ch÷ nhËt lµm b»ng gç, ®·

Thêi gian

®−îc ng©m röa s¹ch, kÝch th−íc 30 cm × 50 cm ×

sau khi

5 cm; hoÆc bao b»ng l−íi mïng, v¶i mÞn.

Cç giai ®o¹n ph¸t triÓn ph«i Ghi chó

thô tinh

MËt ®é Êp: 200 trøng/dm2.

Giê Phót

Cçh Êp: Trøng c¸ sau khi thô tinh ®−îc r¶i

®Òu lªn mÆt l−íi (trøng khö dÝnh hoÆc kh«ng Trøng thô tinh, mµng no·n §−êng kÝnh trøng 0

10

khö dÝnh), ®Æt cç khung cã trøng vµo bÓ xi hoµng tçh khái trøng

3,45 mm

m¨ng cho dßng n−íc nhÑ ch¶y liªn tôc. §Þnh kú 0

55 XuÊt hiÖn ®Üa mÇm

kiÓm tra vµ vít trøng háng ra.

c) Êp trøng c¸ b»ng b×nh Êp (b×nh weis) 1

25 Giai ®o¹n ph©n c¾t 2 tÕ bµo

- VËt liÖu: B×nh Êp ®−îc lµm b»ng nhùa, thuû 1

40 Giai ®o¹n ph©n c¾t 4 tÕ bµo tinh, hoÆc t«n cã cÊu t¹o ®Ó cho n−íc cÊp ®i tõ d−íi lªn vµ tho¸t ra ë phÝa trªn.

2

10 Giai ®o¹n ph©n c¾t 8 tÕ bµo

- MËt ®é Êp: 300 trøng/lÝt.

2

40 Giai ®o¹n ph©n c¾t 16 tÕ bµo

- Cçh Êp: Trøng sau khi thô tinh vµ khö 4

30 Giai ®o¹n ph©n c¾t nhiÒu tÕ bµo dÝnh cho vµo b×nh Êp cã dßng n−íc ch¶y qua, trøng trong b×nh ®−îc dßng n−íc x¸o trén nhÑ

7

10 Ph«i nang cao

(kh«ng ®−îc v−ît 1/2 chiÒu cao cña b×nh). Khi 10

10 Ph«i nang thÊp

thÊy c¸ b¾t ®Çu në, cho dßng n−íc ch¶y nhÑ, tû lÖ sèng sÏ cao h¬n.

17

40 Ph«i vÞ

Sau khi Êp kho¶ng 6-7 ngµy c¸ në, thêi gian 19

45 Thêi kú ph«i thÇn kinh

Êp kho¶ng 140 -160 giê tïy thuéc vµo nhiÖt ®é Êp vµ thêi tiÕt. Trong ®iÒu kiÖn nhiÖt ®é trung 25

10 H×nh thµnh d©y sèng

67

68

https://thuviensach.vn

Th−êng xuyªn kiÓm tra vít trøng kh«ng thô b×nh lµ 29,5oC, cç giai ®o¹n ph¸t triÓn cña ph«i tinh ®Ó tr¸nh tr−êng hîp trøng kh«ng thô tinh c¸ th¸t l¸t nh− sau:

bÞ háng, thèi trong thau Êp lµm ¶nh h−ëng ®Õn B¶ng 1: Cç giai ®o¹n ph¸t triÓn sù ph¸t triÓn ph«i cña trøng thô tinh.

cña ph«i c¸ th¸t l¸t

b) Êp trong khung l−íi mÞn VËt liÖu: khung h×nh ch÷ nhËt lµm b»ng gç, ®·

Thêi gian

®−îc ng©m röa s¹ch, kÝch th−íc 30 cm × 50 cm ×

sau khi

5 cm; hoÆc bao b»ng l−íi mïng, v¶i mÞn.

Cç giai ®o¹n ph¸t triÓn ph«i Ghi chó

thô tinh

MËt ®é Êp: 200 trøng/dm2.

Giê Phót

Cçh Êp: Trøng c¸ sau khi thô tinh ®−îc r¶i

®Òu lªn mÆt l−íi (trøng khö dÝnh hoÆc kh«ng Trøng thô tinh, mµng no·n §−êng kÝnh trøng 0

10

khö dÝnh), ®Æt cç khung cã trøng vµo bÓ xi hoµng tçh khái trøng

3,45 mm

m¨ng cho dßng n−íc nhÑ ch¶y liªn tôc. §Þnh kú 0

55 XuÊt hiÖn ®Üa mÇm

kiÓm tra vµ vít trøng háng ra.

c) Êp trøng c¸ b»ng b×nh Êp (b×nh weis) 1

25 Giai ®o¹n ph©n c¾t 2 tÕ bµo

- VËt liÖu: B×nh Êp ®−îc lµm b»ng nhùa, thuû 1

40 Giai ®o¹n ph©n c¾t 4 tÕ bµo tinh, hoÆc t«n cã cÊu t¹o ®Ó cho n−íc cÊp ®i tõ d−íi lªn vµ tho¸t ra ë phÝa trªn.

2

10 Giai ®o¹n ph©n c¾t 8 tÕ bµo

- MËt ®é Êp: 300 trøng/lÝt.

2

40 Giai ®o¹n ph©n c¾t 16 tÕ bµo

- Cçh Êp: Trøng sau khi thô tinh vµ khö 4

30 Giai ®o¹n ph©n c¾t nhiÒu tÕ bµo dÝnh cho vµo b×nh Êp cã dßng n−íc ch¶y qua, trøng trong b×nh ®−îc dßng n−íc x¸o trén nhÑ

7

10 Ph«i nang cao

(kh«ng ®−îc v−ît 1/2 chiÒu cao cña b×nh). Khi 10

10 Ph«i nang thÊp

thÊy c¸ b¾t ®Çu në, cho dßng n−íc ch¶y nhÑ, tû lÖ sèng sÏ cao h¬n.

17

40 Ph«i vÞ

Sau khi Êp kho¶ng 6-7 ngµy c¸ në, thêi gian 19

45 Thêi kú ph«i thÇn kinh

Êp kho¶ng 140 -160 giê tïy thuéc vµo nhiÖt ®é Êp vµ thêi tiÕt. Trong ®iÒu kiÖn nhiÖt ®é trung 25

10 H×nh thµnh d©y sèng

67

68

https://thuviensach.vn

Thêi gian

C¸ míi në cã chiÒu dµi tõ 0,9-1 cm víi khèi no·n hoµng rÊt lín do ®ã c¸ kh«ng b¬i léi ngay mµ

sau khi

Cç giai ®o¹n ph¸t triÓn ph«i Ghi chó

chØ n»m cö ®éng mét chç, ®Õn 24 giê sau khi në c¸

thô tinh

míi di chuyÓn, nh−ng còng thØnh tho¶ng vËn ®éng Giê Phót

m¹nh chuyÓn chç n»m chø kh«ng b¬i léi trong n−íc ®−îc. Sau khi në 3-4 ngµy, khèi no·n hoµng PhÇn ®u«i nh« lªn chuÈn bÞ

25

25

nhá l¹i, lóc nµy cã thÓ chuyÓn c¸ sang bÓ −¬ng.

tçh khái no·n hoµng

PhÇn ®u«i tçh khái no·n

26

50 hoµng

27

05 Ph«i cö ®éng xoay quanh

48

00 Tim ph«i ho¹t ®éng

148

15 C¸ në

C¸ dµi 0,95 cm

Tïy thuéc vµo ph−¬ng ph¸p cho ®Î, h×nh thøc C¸ bét

C¸ gièng

Êp, chÊt l−îng c¸ bè mÑ, thêi tiÕt, tû lÖ në cña c¸

4. Kü thuËt −¬ng c¸

th¸t l¸t dao ®éng tõ 47-99%.

4.1. ¦¬ng c¸ trong bÓ

B¶ng 2: KÕt qu¶ Êp trøng

b»ng cç ph−¬ng ph¸p khç nhau a) §iÒu kiÖn bÓ −¬ng

- BÓ −¬ng cã kÝch th−íc 1,5 m × 2,5 m × 0,5 m, TT

Ph−¬ng ph¸p Êp

MËt ®é Êp

Tû lÖ në (%)

kh«ng bÞ rß rØ tho¸t n−íc, bÓ kh«ng cã m¸i che.

- Nguån n−íc ph¶i trong s¹ch, cÊp ®ñ suèt 1 N−íc tÜnh, sôc khÝ

50 trøng/lÝt

47-75

thêi gian −¬ng; pH = 7-7,5; «xy hßa tan tõ 3 mg/l 2 PhÔu (b×nh weis)

300 trøng/lÝt

77-92

trë lªn.

b) ChuÈn bÞ bÓ −¬ng

3 Khung l−íi mÞn

200 trøng/dm2

82-99

Tr−íc khi cho n−íc vµo, bÓ −¬ng ®−îc dän s¹ch vµ khö trïng b»ng v«i víi liÒu 0,01 kg/bÓ; 69

70

https://thuviensach.vn

Thêi gian

C¸ míi në cã chiÒu dµi tõ 0,9-1 cm víi khèi no·n hoµng rÊt lín do ®ã c¸ kh«ng b¬i léi ngay mµ

sau khi

Cç giai ®o¹n ph¸t triÓn ph«i Ghi chó

chØ n»m cö ®éng mét chç, ®Õn 24 giê sau khi në c¸

thô tinh

míi di chuyÓn, nh−ng còng thØnh tho¶ng vËn ®éng Giê Phót

m¹nh chuyÓn chç n»m chø kh«ng b¬i léi trong n−íc ®−îc. Sau khi në 3-4 ngµy, khèi no·n hoµng PhÇn ®u«i nh« lªn chuÈn bÞ

25

25

nhá l¹i, lóc nµy cã thÓ chuyÓn c¸ sang bÓ −¬ng.

tçh khái no·n hoµng

PhÇn ®u«i tçh khái no·n

26

50 hoµng

27

05 Ph«i cö ®éng xoay quanh

48

00 Tim ph«i ho¹t ®éng

148

15 C¸ në

C¸ dµi 0,95 cm

Tïy thuéc vµo ph−¬ng ph¸p cho ®Î, h×nh thøc C¸ bét

C¸ gièng

Êp, chÊt l−îng c¸ bè mÑ, thêi tiÕt, tû lÖ në cña c¸

4. Kü thuËt −¬ng c¸

th¸t l¸t dao ®éng tõ 47-99%.

4.1. ¦¬ng c¸ trong bÓ

B¶ng 2: KÕt qu¶ Êp trøng

b»ng cç ph−¬ng ph¸p khç nhau a) §iÒu kiÖn bÓ −¬ng

- BÓ −¬ng cã kÝch th−íc 1,5 m × 2,5 m × 0,5 m, TT

Ph−¬ng ph¸p Êp

MËt ®é Êp

Tû lÖ në (%)

kh«ng bÞ rß rØ tho¸t n−íc, bÓ kh«ng cã m¸i che.

- Nguån n−íc ph¶i trong s¹ch, cÊp ®ñ suèt 1 N−íc tÜnh, sôc khÝ

50 trøng/lÝt

47-75

thêi gian −¬ng; pH = 7-7,5; «xy hßa tan tõ 3 mg/l 2 PhÔu (b×nh weis)

300 trøng/lÝt

77-92

trë lªn.

b) ChuÈn bÞ bÓ −¬ng

3 Khung l−íi mÞn

200 trøng/dm2

82-99

Tr−íc khi cho n−íc vµo, bÓ −¬ng ®−îc dän s¹ch vµ khö trïng b»ng v«i víi liÒu 0,01 kg/bÓ; 69

70

https://thuviensach.vn

sau ®ã bÓ ®−îc ph¬i n¾ng mét ngµy, röa s¹ch vµ

Tõ ngµy thø 8-30 cho ¨n trïn chØ, thøc ¨n cho n−íc vµo ngËp 0,4 m.

®−îc ®Ó trong ®Üa ®Æt ë ®¸y bÓ vµ chØ cung cÊp Do tËp tÝnh Èn nÊp, nªn trong bÓ −¬ng cã thÓ

thªm thøc ¨n khi thøc ¨n trong ®Üa ®· hÕt.

®Æt nhiÒu vËt che tèi ®Ó cho c¸ tró Èn ban ngµy

+ Thøc ¨n nh©n t¹o:

nh− g¹ch èng, g¹ch tµu...

Lßng ®á trøng luéc chÝn, bãp nhuyÔn, hßa tan c) MËt ®é −¬ng: 200 con/m2

trong n−íc vµ r¶i ®Òu trªn mÆt bÓ.

d) Thøc ¨n

Thøc ¨n chÕ biÕn ®−îc nÊu chÝn vµ bãp

- §éng vËt t−¬i sèng gåm: trïn chØ vµ trøng nhuyÔn, hßa tan trong n−íc, khi cho ¨n r¶i ®Òu n−íc (phiªu sinh ®éng vËt).

thøc ¨n lªn mÆt bÓ. Khi c¸ ®−îc 8 ngµy tuæi vß

- Thøc ¨n nh©n t¹o:

thøc ¨n thµnh viªn cho vµo ®Üa ®Æt ë ®¸y bÓ.

+ Lßng ®á trøng gµ luéc chÝn. Cho ¨n ba ngµy

- Thay n−íc:

®Çu víi liÒu l−îng 1 trøng/v¹n c¸/ngµy. Mçi Trong qu¸ tr×nh −¬ng, chØ cÊp n−íc thªm khi ngµy cho ¨n ba lÇn vµo 7 h s¸ng, 12 h tr−a vµ 17 h n−íc bÞ gi¶m do bèc h¬i. Khi bÓ bÞ nhiÔm bÈn chiÒu. L−îng thøc ¨n buæi chiÒu b»ng 2/3 tæng tiÕn hµnh rót bít 2/3 n−íc trong bÓ, chØ ®Ó l¹i l−îng thøc ¨n c¶ ngµy.

1/3, sau ®ã thªm n−íc míi vµo, tr¸nh lµm ¶nh

+ C¸m mÞn + bét c¸ xay mÞn:

h−ëng ®Õn c¸ −¬ng.

Thøc ¨n trén theo tû lÖ 70% bét c¸ vµ 30%

c¸m mÞn. KhÈu phÇn ¨n lµ 100 g thøc ¨n/v¹n

4.2. ¦¬ng c¸ trong ao

c¸/ngµy, sau ®ã t¨ng dÇn hoÆc gi¶m theo sù a) §iÒu kiÖn ao −¬ng

b¾t måi cña c¸. Mçi ngµy cho c¸ ¨n ba lÇn,

- Nguån n−íc:

l−îng thøc ¨n buæi s¸ng b»ng 1/5, buæi tr−a Ao −¬ng ph¶i cã nguån n−íc s¹ch kh«ng bÞ «

b»ng 1/5 vµ buæi chiÒu b»ng 3/5 tæng l−îng nhiÔm, ®iÒu kiÖn cÊp n−íc thuËn lîi; nhiÖt ®é thøc ¨n c¶ ngµy.

n−íc tõ 26-30°C; pH tõ 7-8,5; hµm l−îng «xy

®) Qu¶n lý vµ ch¨m sãc

hßa tan tõ 3mg/l trë lªn; ®é ®ôc tõ 20-30 cm.

- Cçh cho ¨n:

- Ao −¬ng:

+ Thøc ¨n lµ ®éng vËt t−¬i sèng: Ao h×nh ch÷ nhËt, tû lÖ chiÒu dµi vµ réng lµ

B¶y ngµy ®Çu cho ¨n trøng n−íc, mçi lÇn cho 3:1 hoÆc 4:1, diÖn tÝch tõ 100-400 m2, ®é s©u

¨n 100 g/v¹n c¸/ ngµy.

0,8-1,2 m.

71

72

https://thuviensach.vn

sau ®ã bÓ ®−îc ph¬i n¾ng mét ngµy, röa s¹ch vµ

Tõ ngµy thø 8-30 cho ¨n trïn chØ, thøc ¨n cho n−íc vµo ngËp 0,4 m.

®−îc ®Ó trong ®Üa ®Æt ë ®¸y bÓ vµ chØ cung cÊp Do tËp tÝnh Èn nÊp, nªn trong bÓ −¬ng cã thÓ

thªm thøc ¨n khi thøc ¨n trong ®Üa ®· hÕt.

®Æt nhiÒu vËt che tèi ®Ó cho c¸ tró Èn ban ngµy

+ Thøc ¨n nh©n t¹o:

nh− g¹ch èng, g¹ch tµu...

Lßng ®á trøng luéc chÝn, bãp nhuyÔn, hßa tan c) MËt ®é −¬ng: 200 con/m2

trong n−íc vµ r¶i ®Òu trªn mÆt bÓ.

d) Thøc ¨n

Thøc ¨n chÕ biÕn ®−îc nÊu chÝn vµ bãp

- §éng vËt t−¬i sèng gåm: trïn chØ vµ trøng nhuyÔn, hßa tan trong n−íc, khi cho ¨n r¶i ®Òu n−íc (phiªu sinh ®éng vËt).

thøc ¨n lªn mÆt bÓ. Khi c¸ ®−îc 8 ngµy tuæi vß

- Thøc ¨n nh©n t¹o:

thøc ¨n thµnh viªn cho vµo ®Üa ®Æt ë ®¸y bÓ.

+ Lßng ®á trøng gµ luéc chÝn. Cho ¨n ba ngµy

- Thay n−íc:

®Çu víi liÒu l−îng 1 trøng/v¹n c¸/ngµy. Mçi Trong qu¸ tr×nh −¬ng, chØ cÊp n−íc thªm khi ngµy cho ¨n ba lÇn vµo 7 h s¸ng, 12 h tr−a vµ 17 h n−íc bÞ gi¶m do bèc h¬i. Khi bÓ bÞ nhiÔm bÈn chiÒu. L−îng thøc ¨n buæi chiÒu b»ng 2/3 tæng tiÕn hµnh rót bít 2/3 n−íc trong bÓ, chØ ®Ó l¹i l−îng thøc ¨n c¶ ngµy.

1/3, sau ®ã thªm n−íc míi vµo, tr¸nh lµm ¶nh

+ C¸m mÞn + bét c¸ xay mÞn:

h−ëng ®Õn c¸ −¬ng.

Thøc ¨n trén theo tû lÖ 70% bét c¸ vµ 30%

c¸m mÞn. KhÈu phÇn ¨n lµ 100 g thøc ¨n/v¹n

4.2. ¦¬ng c¸ trong ao

c¸/ngµy, sau ®ã t¨ng dÇn hoÆc gi¶m theo sù a) §iÒu kiÖn ao −¬ng

b¾t måi cña c¸. Mçi ngµy cho c¸ ¨n ba lÇn,

- Nguån n−íc:

l−îng thøc ¨n buæi s¸ng b»ng 1/5, buæi tr−a Ao −¬ng ph¶i cã nguån n−íc s¹ch kh«ng bÞ «

b»ng 1/5 vµ buæi chiÒu b»ng 3/5 tæng l−îng nhiÔm, ®iÒu kiÖn cÊp n−íc thuËn lîi; nhiÖt ®é thøc ¨n c¶ ngµy.

n−íc tõ 26-30°C; pH tõ 7-8,5; hµm l−îng «xy

®) Qu¶n lý vµ ch¨m sãc

hßa tan tõ 3mg/l trë lªn; ®é ®ôc tõ 20-30 cm.

- Cçh cho ¨n:

- Ao −¬ng:

+ Thøc ¨n lµ ®éng vËt t−¬i sèng: Ao h×nh ch÷ nhËt, tû lÖ chiÒu dµi vµ réng lµ

B¶y ngµy ®Çu cho ¨n trøng n−íc, mçi lÇn cho 3:1 hoÆc 4:1, diÖn tÝch tõ 100-400 m2, ®é s©u

¨n 100 g/v¹n c¸/ ngµy.

0,8-1,2 m.

71

72

https://thuviensach.vn

§¸y ao ph¶i b»ng ph¼ng, líp bïn ®¸y d−íi

+ C¸m mÞn + bét c¸ xay mÞn:

0,1 m, cã ®é dèc nghiªng vÒ cèng tho¸t.

Cho c¸ ¨n theo tû lÖ 70% bét c¸ vµ 30% c¸m Bê ao ph¶i ch¾c ch¾n, kh«ng cã hang hèc ®Ó

mÞn. KhÈu phÇn ¨n 100g/v¹n c¸/ngµy, sau ®ã tr¸nh thÊt tho¸t c¸ vµ dÔ thu ho¹ch.

t¨ng dÇn hoÆc gi¶m theo sù b¾t måi cña c¸. Mçi

- ChuÈn bÞ ao −¬ng:

ngµy cho c¸ ¨n ba lÇn, theo ®Þnh l−îng: buæi Tr−íc khi th¶ c¸ nu«i 1 tuÇn th× tiÕn hµnh s¸ng 1/5, buæi tr−a 1/5 vµ buæi chiÒu 3/5 tæng c¶i t¹o ao theo quy tr×nh sau: l−îng thøc ¨n.

Ao ®−îc t¸t c¹n, vÐt bïn ®¸y, lÊp hang mäi, d) Qu¶n lý vµ ch¨m sãc

bãn v«i diÖt t¹p víi liÒu l−îng 7-10 kg v«i/100 m2

- Cçh cho ¨n:

ao; ph¬i n¾ng 2-3 ngµy. Dïng ph©n chuång ®· ñ

+ Lßng ®á trøng luéc chÝn, bãp nhuyÔn, hßa bãn lãt g©y nguån thøc ¨n tù nhiªn phï du sinh tan trong n−íc vµ r¶i ®Òu quanh ao n¬i ®Æt chµ.

+ Thøc ¨n chÕ biÕn ®−îc nÊu chÝn, vµ bãp vËt; liÒu l−îng 20-30 kg/100 m2. Ph©n chuång nhuyÔn, hßa tan trong n−íc. Khi cho ¨n r¶i thøc bãn ®Òu víi bïn ®¸y ao, sau hai ngµy cho n−íc

¨n quanh ao. Khi c¸ ®−îc 8 ngµy tuæi vß thøc ¨n vµo s©u tõ 0,8-1 m. NÕu thiÕu nguån ph©n thµnh viªn r¶i ë n¬i ®Æt chµ.

chuång cã thÓ bãn ph©n NPK bæ sung víi liÒu

- KiÓm tra ho¹t ®éng cña c¸ vµ ao nu«i: l−îng 2-4 ppm.

C¸ th−êng cã ®Æc tÝnh sèng Èn nóp thµnh tõng

§Æt gi¸ thÓ cho c¸ Èn nóp b»ng chµ. Chµ

nhãm ë n¬i ®Æt chµ, sau khi −¬ng bèn tuÇn tuæi

®−îc bã thµnh tõng bã ®Æt quanh ao ®Ó thuËn c¸ b¾t ®Çu ngoi lªn mÆt n−íc hÝt thë khÝ trêi.

lîi khi cho ¨n, ch¨m sãc vµ thu ho¹ch.

NÕu quan s¸t thÊy cã c¸ næi trªn mÆt n−íc, b) MËt ®é −¬ng: 150-200 con/m2 ao.

cÇn vít bá vµ tiÕn hµnh xö lý ao nu«i. Mµu n−íc c) Thøc ¨n

ao ph¶i ®−îc theo dâi th−êng xuyªn (mµu ®ät

- Thøc ¨n nh©n t¹o:

chuèi lµ mµu thÝch hîp cho ao nu«i). NÕu ao

+ Lßng ®á trøng gµ ®· luéc chÝn:

−¬ng bÞ nhiÔm bÈn do t¶o në hoa ph¶i tiÕn hµnh Cho ¨n ba ngµy ®Çu víi l−îng 1 trøng/v¹n thay 1/3 n−íc míi, khi b¬m n−íc míi tr¸nh lµm c¸/ngµy. Mçi ngµy cho c¸ ¨n ba lÇn: buæi s¸ng 7 h, x¸o trén ao nu«i.

buæi tr−a 12 h vµ buæi chiÒu 17 h. L−îng thøc Sau khi −¬ng 30 ngµy, c¸ ®¹t chiÒu dµi th©n

¨n buæi chiÒu b»ng 2/3 cña buæi cßn l¹i.

3-4 cm.

73

74

https://thuviensach.vn

§¸y ao ph¶i b»ng ph¼ng, líp bïn ®¸y d−íi

+ C¸m mÞn + bét c¸ xay mÞn:

0,1 m, cã ®é dèc nghiªng vÒ cèng tho¸t.

Cho c¸ ¨n theo tû lÖ 70% bét c¸ vµ 30% c¸m Bê ao ph¶i ch¾c ch¾n, kh«ng cã hang hèc ®Ó

mÞn. KhÈu phÇn ¨n 100g/v¹n c¸/ngµy, sau ®ã tr¸nh thÊt tho¸t c¸ vµ dÔ thu ho¹ch.

t¨ng dÇn hoÆc gi¶m theo sù b¾t måi cña c¸. Mçi

- ChuÈn bÞ ao −¬ng:

ngµy cho c¸ ¨n ba lÇn, theo ®Þnh l−îng: buæi Tr−íc khi th¶ c¸ nu«i 1 tuÇn th× tiÕn hµnh s¸ng 1/5, buæi tr−a 1/5 vµ buæi chiÒu 3/5 tæng c¶i t¹o ao theo quy tr×nh sau: l−îng thøc ¨n.

Ao ®−îc t¸t c¹n, vÐt bïn ®¸y, lÊp hang mäi, d) Qu¶n lý vµ ch¨m sãc

bãn v«i diÖt t¹p víi liÒu l−îng 7-10 kg v«i/100 m2

- Cçh cho ¨n:

ao; ph¬i n¾ng 2-3 ngµy. Dïng ph©n chuång ®· ñ

+ Lßng ®á trøng luéc chÝn, bãp nhuyÔn, hßa bãn lãt g©y nguån thøc ¨n tù nhiªn phï du sinh tan trong n−íc vµ r¶i ®Òu quanh ao n¬i ®Æt chµ.

+ Thøc ¨n chÕ biÕn ®−îc nÊu chÝn, vµ bãp vËt; liÒu l−îng 20-30 kg/100 m2. Ph©n chuång nhuyÔn, hßa tan trong n−íc. Khi cho ¨n r¶i thøc bãn ®Òu víi bïn ®¸y ao, sau hai ngµy cho n−íc

¨n quanh ao. Khi c¸ ®−îc 8 ngµy tuæi vß thøc ¨n vµo s©u tõ 0,8-1 m. NÕu thiÕu nguån ph©n thµnh viªn r¶i ë n¬i ®Æt chµ.

chuång cã thÓ bãn ph©n NPK bæ sung víi liÒu

- KiÓm tra ho¹t ®éng cña c¸ vµ ao nu«i: l−îng 2-4 ppm.

C¸ th−êng cã ®Æc tÝnh sèng Èn nóp thµnh tõng

§Æt gi¸ thÓ cho c¸ Èn nóp b»ng chµ. Chµ

nhãm ë n¬i ®Æt chµ, sau khi −¬ng bèn tuÇn tuæi

®−îc bã thµnh tõng bã ®Æt quanh ao ®Ó thuËn c¸ b¾t ®Çu ngoi lªn mÆt n−íc hÝt thë khÝ trêi.

lîi khi cho ¨n, ch¨m sãc vµ thu ho¹ch.

NÕu quan s¸t thÊy cã c¸ næi trªn mÆt n−íc, b) MËt ®é −¬ng: 150-200 con/m2 ao.

cÇn vít bá vµ tiÕn hµnh xö lý ao nu«i. Mµu n−íc c) Thøc ¨n

ao ph¶i ®−îc theo dâi th−êng xuyªn (mµu ®ät

- Thøc ¨n nh©n t¹o:

chuèi lµ mµu thÝch hîp cho ao nu«i). NÕu ao

+ Lßng ®á trøng gµ ®· luéc chÝn:

−¬ng bÞ nhiÔm bÈn do t¶o në hoa ph¶i tiÕn hµnh Cho ¨n ba ngµy ®Çu víi l−îng 1 trøng/v¹n thay 1/3 n−íc míi, khi b¬m n−íc míi tr¸nh lµm c¸/ngµy. Mçi ngµy cho c¸ ¨n ba lÇn: buæi s¸ng 7 h, x¸o trén ao nu«i.

buæi tr−a 12 h vµ buæi chiÒu 17 h. L−îng thøc Sau khi −¬ng 30 ngµy, c¸ ®¹t chiÒu dµi th©n

¨n buæi chiÒu b»ng 2/3 cña buæi cßn l¹i.

3-4 cm.

73

74

https://thuviensach.vn

®) Tû lÖ sèng

- Chän n¬i cã vïng ®Êt kh«ng bÞ nhiÔm phÌn, Tû lÖ sèng cña c¸ −¬ng tïy thuéc vµo chÊt tho¸ng m¸t, nhiÒu ¸nh s¸ng, gÇn nhµ ®Ó tiÖn l−îng c¸ bét, vµ chÊt l−îng thøc ¨n cung cÊp. Tû ch¨m sãc vµ b¶o vÖ.

lÖ sèng c¸ −¬ng ®¹t cao nhÊt trong ®iÒu kiÖn cho

¨n ®éng vËt sèng.

1.1. Ao nu«i

B¶ng 3: Tû lÖ sèng cña c¸ th¸t l¸t Ao cã h×nh ch÷ nhËt, tû lÖ chiÒu dµi vµ chiÒu sau 30 ngµy −¬ng

réng lµ 2:1 hoÆc 3:1 ®Ó dÔ ch¨m sãc, qu¶n lý vµ

thu ho¹ch.

TT

Thøc ¨n

Tû lÖ sèng (%)

§é s©u ao tõ 1,2-1,5 m, b¶o ®¶m l−îng n−íc 1 Bãn ph©n g©y mµu n−íc

23,6 ± 1,47

trong ao lu«n ë møc 90-120 cm. Mçi ao nªn cã 2 Thøc ¨n chÕ biÕn

45,7 ± 5,49

cèng cÊp tho¸t n−íc riªng.

3 §éng vËt sèng

77,3 ± 5,67

1.2. Ruéng nu«i

Thu ho¹ch vµ vËn chuyÓn c¸ gièng Ruéng nu«i th−êng cã diÖn tÝch tõ 0,5-2 ha, Tr−íc khi thu ho¹ch ®Ó tr¸nh hao hôt vµ b¶o bê ch¾c ch¾n, kh«ng cã hang hèc.

®¶m søc kháe cho c¸ ph¶i thùc hiÖn luyÖn c¸ tr−íc Ruéng cã m−¬ng bao xung quanh. M−¬ng khi ®¸nh b¾t 5-7 ngµy vµo lóc s¸ng sím hoÆc chiÒu réng 2-3 m, s©u 0,8-1,2 m, ®¸y ph¼ng dèc vÒ

m¸t; thao tç ®¸nh b¾t c¸ ph¶i nhÑ nhµng.

phÝa cèng tho¸t n−íc.

C¸ sau khi ®¸nh b¾t ph¶i ®−îc gi÷ trong bÓ

M−¬ng n−íc cçh bê ruéng 0,5 m ®Ó tr¸nh s¹t lë.

hoÆc giai, sau ®ã ®−îc t¾m n−íc muèi nång ®é Ruéng nu«i cã cèng cÊp tho¸t n−íc riªng, 2-3% trong thêi gian 15-20 phót.

cèng tho¸t n−íc cã khÈu ®é 0,3-0,5 m n»m s¸t VËn chuyÓn c¸ b»ng thïng x« cã sôc khÝ,

®¸y m−¬ng, phÝa ®Çu cèng tho¸t cã l−íi ®¸y bÞt hoÆc tói nilon b¬m «xy.

kÝn ë miÖng cèng, ngoµi cã ®¨ng tre quÊn tr−íc cöa cèng.

III. Kü THUËT NU¤I C¸ THÞT

1. §iÒu kiÖn ao, ruéng nu«i 2. ChuÈn bÞ ao, ruéng nu«i

- GÇn nguån n−íc s¹ch, kh«ng bÞ « nhiÔm, T¸t c¹n n−íc, b¾t c¸ t¹p, kiÓm tra bê, lÊp mäi

®iÒu kiÖn cÊp tho¸t n−íc thuËn lîi.

vµ cç hang hèc quanh bê ao, ruéng nu«i.

75

76

https://thuviensach.vn

®) Tû lÖ sèng

- Chän n¬i cã vïng ®Êt kh«ng bÞ nhiÔm phÌn, Tû lÖ sèng cña c¸ −¬ng tïy thuéc vµo chÊt tho¸ng m¸t, nhiÒu ¸nh s¸ng, gÇn nhµ ®Ó tiÖn l−îng c¸ bét, vµ chÊt l−îng thøc ¨n cung cÊp. Tû ch¨m sãc vµ b¶o vÖ.

lÖ sèng c¸ −¬ng ®¹t cao nhÊt trong ®iÒu kiÖn cho

¨n ®éng vËt sèng.

1.1. Ao nu«i

B¶ng 3: Tû lÖ sèng cña c¸ th¸t l¸t Ao cã h×nh ch÷ nhËt, tû lÖ chiÒu dµi vµ chiÒu sau 30 ngµy −¬ng

réng lµ 2:1 hoÆc 3:1 ®Ó dÔ ch¨m sãc, qu¶n lý vµ

thu ho¹ch.

TT

Thøc ¨n

Tû lÖ sèng (%)

§é s©u ao tõ 1,2-1,5 m, b¶o ®¶m l−îng n−íc 1 Bãn ph©n g©y mµu n−íc

23,6 ± 1,47

trong ao lu«n ë møc 90-120 cm. Mçi ao nªn cã 2 Thøc ¨n chÕ biÕn

45,7 ± 5,49

cèng cÊp tho¸t n−íc riªng.

3 §éng vËt sèng

77,3 ± 5,67

1.2. Ruéng nu«i

Thu ho¹ch vµ vËn chuyÓn c¸ gièng Ruéng nu«i th−êng cã diÖn tÝch tõ 0,5-2 ha, Tr−íc khi thu ho¹ch ®Ó tr¸nh hao hôt vµ b¶o bê ch¾c ch¾n, kh«ng cã hang hèc.

®¶m søc kháe cho c¸ ph¶i thùc hiÖn luyÖn c¸ tr−íc Ruéng cã m−¬ng bao xung quanh. M−¬ng khi ®¸nh b¾t 5-7 ngµy vµo lóc s¸ng sím hoÆc chiÒu réng 2-3 m, s©u 0,8-1,2 m, ®¸y ph¼ng dèc vÒ

m¸t; thao tç ®¸nh b¾t c¸ ph¶i nhÑ nhµng.

phÝa cèng tho¸t n−íc.

C¸ sau khi ®¸nh b¾t ph¶i ®−îc gi÷ trong bÓ

M−¬ng n−íc cçh bê ruéng 0,5 m ®Ó tr¸nh s¹t lë.

hoÆc giai, sau ®ã ®−îc t¾m n−íc muèi nång ®é Ruéng nu«i cã cèng cÊp tho¸t n−íc riªng, 2-3% trong thêi gian 15-20 phót.

cèng tho¸t n−íc cã khÈu ®é 0,3-0,5 m n»m s¸t VËn chuyÓn c¸ b»ng thïng x« cã sôc khÝ,

®¸y m−¬ng, phÝa ®Çu cèng tho¸t cã l−íi ®¸y bÞt hoÆc tói nilon b¬m «xy.

kÝn ë miÖng cèng, ngoµi cã ®¨ng tre quÊn tr−íc cöa cèng.

III. Kü THUËT NU¤I C¸ THÞT

1. §iÒu kiÖn ao, ruéng nu«i 2. ChuÈn bÞ ao, ruéng nu«i

- GÇn nguån n−íc s¹ch, kh«ng bÞ « nhiÔm, T¸t c¹n n−íc, b¾t c¸ t¹p, kiÓm tra bê, lÊp mäi

®iÒu kiÖn cÊp tho¸t n−íc thuËn lîi.

vµ cç hang hèc quanh bê ao, ruéng nu«i.

75

76

https://thuviensach.vn

Ao míi ®µo ph¶i bãn v«i víi liÒu l−îng 10-15

Nªn cho c¸ ¨n b»ng sµn ¨n ®Ó theo dâi, ®iÒu kg/100 m2, sau ®ã ph¬i ®¸y ao 2-3 ngµy råi lÊy chØnh l−îng thøc ¨n phï hîp. Cho c¸ ¨n 2 lÇn/ngµy.

n−íc qua l−íi läc vµo ao vµ bãn ph©n g©y nguån Do c¸ ho¹t ®éng m¹nh vµo ban ®ªm, nªn buæi thøc ¨n tù nhiªn.

s¸ng chØ cho ¨n 1/3 khÈu phÇn thøc ¨n, buæi chiÒu Ao ®· qua mét vô nu«i ph¶i b¬m c¹n n−íc 2/3 khÈu phÇn thøc ¨n trong ngµy.

ao, vÐt bít bïn ®¸y chØ gi÷ l¹i líp bïn non tõ KhÈu phÇn thøc ¨n b»ng 5-10% träng l−îng 15-20 cm, råi bãn v«i víi liÒu l−îng 7-10 kg/100

c¸ th¶ nu«i.

m2.

H»ng ngµy, theo dâi l−îng thøc ¨n ®Ó ®iÒu chØnh cho phï hîp, quan s¸t ho¹t ®éng cña c¸, 3. Chän gièng nu«i vµ th¶ gièng

®Þnh kú cÊp n−íc míi cho ao nu«i,....

3.1. ChuÈn bÞ gièng

Con gièng cã kÝch cì ®ång ®Òu kh«ng bÞ x©y 5. Thu ho¹ch

x¸t. Gièng kháe m¹nh th−êng tËp trung thµnh C¸ nu«i cã ®ñ thøc ¨n, sau 1 n¨m cã thÓ ®¹t nhãm, trèn trong gi¸ thÓ, kh«ng b¬i léi rêi r¹c.

träng l−îng tõ 80-100 g/con. Lóc nµy cã thÓ thu ho¹ch c¸ th−¬ng phÈm ®Ó b¸n.

3.2. Th¶ gièng

Nªn th¶ c¸ vµo lóc s¸ng sím hoÆc chiÒu m¸t, tr−íc khi th¶ ph¶i ng©m tói chøa c¸ vµo ao tõ 15-20 phót tr¸nh g©y sèc do nhiÖt ®é vµ m«i tr−êng n−íc ao thay ®æi.

MËt ®é th¶ tõ 5-10 con/m2.

3.3. Thøc ¨n

Thøc ¨n cho c¸ lµ ®éng vËt t−¬i sèng nh−: t«m tÐp, c¸ nhá b¨m nhá hoÆc xay nhuyÔn trén víi chÊt kÕt dÝnh; cã thÓ cho ¨n b»ng c¸m, tÊm trén bét c¸ l¹t theo tû lÖ 30% bét c¸, 70% tÊm c¸m.

4. Ch¨m sãc, qu¶n lý

77

78

https://thuviensach.vn

Ao míi ®µo ph¶i bãn v«i víi liÒu l−îng 10-15

Nªn cho c¸ ¨n b»ng sµn ¨n ®Ó theo dâi, ®iÒu kg/100 m2, sau ®ã ph¬i ®¸y ao 2-3 ngµy råi lÊy chØnh l−îng thøc ¨n phï hîp. Cho c¸ ¨n 2 lÇn/ngµy.

n−íc qua l−íi läc vµo ao vµ bãn ph©n g©y nguån Do c¸ ho¹t ®éng m¹nh vµo ban ®ªm, nªn buæi thøc ¨n tù nhiªn.

s¸ng chØ cho ¨n 1/3 khÈu phÇn thøc ¨n, buæi chiÒu Ao ®· qua mét vô nu«i ph¶i b¬m c¹n n−íc 2/3 khÈu phÇn thøc ¨n trong ngµy.

ao, vÐt bít bïn ®¸y chØ gi÷ l¹i líp bïn non tõ KhÈu phÇn thøc ¨n b»ng 5-10% träng l−îng 15-20 cm, råi bãn v«i víi liÒu l−îng 7-10 kg/100

c¸ th¶ nu«i.

m2.

H»ng ngµy, theo dâi l−îng thøc ¨n ®Ó ®iÒu chØnh cho phï hîp, quan s¸t ho¹t ®éng cña c¸, 3. Chän gièng nu«i vµ th¶ gièng

®Þnh kú cÊp n−íc míi cho ao nu«i,....

3.1. ChuÈn bÞ gièng

Con gièng cã kÝch cì ®ång ®Òu kh«ng bÞ x©y 5. Thu ho¹ch

x¸t. Gièng kháe m¹nh th−êng tËp trung thµnh C¸ nu«i cã ®ñ thøc ¨n, sau 1 n¨m cã thÓ ®¹t nhãm, trèn trong gi¸ thÓ, kh«ng b¬i léi rêi r¹c.

träng l−îng tõ 80-100 g/con. Lóc nµy cã thÓ thu ho¹ch c¸ th−¬ng phÈm ®Ó b¸n.

3.2. Th¶ gièng

Nªn th¶ c¸ vµo lóc s¸ng sím hoÆc chiÒu m¸t, tr−íc khi th¶ ph¶i ng©m tói chøa c¸ vµo ao tõ 15-20 phót tr¸nh g©y sèc do nhiÖt ®é vµ m«i tr−êng n−íc ao thay ®æi.

MËt ®é th¶ tõ 5-10 con/m2.

3.3. Thøc ¨n

Thøc ¨n cho c¸ lµ ®éng vËt t−¬i sèng nh−: t«m tÐp, c¸ nhá b¨m nhá hoÆc xay nhuyÔn trén víi chÊt kÕt dÝnh; cã thÓ cho ¨n b»ng c¸m, tÊm trén bét c¸ l¹t theo tû lÖ 30% bét c¸, 70% tÊm c¸m.

4. Ch¨m sãc, qu¶n lý

77

78

https://thuviensach.vn

- Nguån n−íc cÊp vµ tho¸t ph¶i b¶o ®¶m chñ ®éng.

- N−íc dïng −¬ng, Êp trøng cÇn khèng chÕ

nhiÖt ®é trong kho¶ng 28-31oC, pH = 6-8, hµm Quy tr×nh sinh s¶n nh©n t¹o l−îng «xy trªn 3 mg/lÝt.

vµ −¬ng nu«i

B¶ng 1: Cç th«ng sè kü thuËt C¸ BèNG T¦îNG

§¬n vÞ: %

( Oxyeleotris marmoratus, Bleeker) TT

Lo¹i môc

Th«ng sè

1

Tû lÖ thµnh thôc cç¸i

80 - 90

2

Tû lÖ thµnh thôc c¸ ®ùc

90 - 100

3

Tû lÖ ®Î cç¸i

80 - 90

4

Tû lÖ thô tinh

70 - 80

5

Tû lÖ në

70 - 80

6

C¸ bét −¬ng lªn c¸ h−¬ng 2,5-3cm 20 - 30

7

C¸ h−¬ng −¬ng lªn c¸ gièng

70 - 80

C¸ bèng t−îng

II. Kü THUËT NU¤I Vç C¸ Bè MÑ

I. QUY §ÞNH CHUNG

§iÒu kiÖn m«i tr−êng thÝch hîp cho sù ph¸t 1. Thêi vô nu«i - ChuÈn bÞ ao −¬ng triÓn vµ ph¸t dôc cña c¸ bèng t−îng gåm: Thêi gian nu«i vç c¸ bè mÑ b¾t ®Çu tõ th¸ng 1.

- NhiÖt ®é n−íc tõ 28-31oC.

C¸ ®−îc chän lµm c¸ bè mÑ ph¶i cã phÈm chÊt

- pH = 6,5-8.

tèt, kháe m¹nh, kh«ng dÞ h×nh, kh«ng nhiÔm

- Hµm l−îng «xy hoµ tan 3-4 mg/lÝt.

bÖnh, ®é tuæi tõ 1 n¨m trë lªn, träng l−îng tõ 79

80

https://thuviensach.vn

- Nguån n−íc cÊp vµ tho¸t ph¶i b¶o ®¶m chñ ®éng.

- N−íc dïng −¬ng, Êp trøng cÇn khèng chÕ

nhiÖt ®é trong kho¶ng 28-31oC, pH = 6-8, hµm Quy tr×nh sinh s¶n nh©n t¹o l−îng «xy trªn 3 mg/lÝt.

vµ −¬ng nu«i

B¶ng 1: Cç th«ng sè kü thuËt C¸ BèNG T¦îNG

§¬n vÞ: %

( Oxyeleotris marmoratus, Bleeker) TT

Lo¹i môc

Th«ng sè

1

Tû lÖ thµnh thôc cç¸i

80 - 90

2

Tû lÖ thµnh thôc c¸ ®ùc

90 - 100

3

Tû lÖ ®Î cç¸i

80 - 90

4

Tû lÖ thô tinh

70 - 80

5

Tû lÖ në

70 - 80

6

C¸ bét −¬ng lªn c¸ h−¬ng 2,5-3cm 20 - 30

7

C¸ h−¬ng −¬ng lªn c¸ gièng

70 - 80

C¸ bèng t−îng

II. Kü THUËT NU¤I Vç C¸ Bè MÑ

I. QUY §ÞNH CHUNG

§iÒu kiÖn m«i tr−êng thÝch hîp cho sù ph¸t 1. Thêi vô nu«i - ChuÈn bÞ ao −¬ng triÓn vµ ph¸t dôc cña c¸ bèng t−îng gåm: Thêi gian nu«i vç c¸ bè mÑ b¾t ®Çu tõ th¸ng 1.

- NhiÖt ®é n−íc tõ 28-31oC.

C¸ ®−îc chän lµm c¸ bè mÑ ph¶i cã phÈm chÊt

- pH = 6,5-8.

tèt, kháe m¹nh, kh«ng dÞ h×nh, kh«ng nhiÔm

- Hµm l−îng «xy hoµ tan 3-4 mg/lÝt.

bÖnh, ®é tuæi tõ 1 n¨m trë lªn, träng l−îng tõ 79

80

https://thuviensach.vn

200 g trë lªn. Tr−íc khi th¶ c¸ vµo ao nu«i vç, hay thõa ®Ó ®iÒu chØnh cho thÝch hîp. NÕu cho ph¶i t¾m n−íc muèi 2% trong 5-10 phót.

¨n tÐp, cã thÓ cho vµo m¸ng, cho ¨n cçÇn ®−îc Ao nu«i vç c¸ bè mÑ ph¶i cã diÖn tÝch tõ 500-c¾t nhá, cho ¨n èc ph¶i ®Ëp vá (®èi víi èc nhá).

1.000 m2, ®é s©u tõ 1-1,2 m.

Cã thÓ cho ¨n thªm phô phÈm tõ cç lß mæ nh−

Ao nu«i ph¶i dÔ cÊp tho¸t n−íc. Tr−íc khi lßng gµ, lßng heo c¾t nhá.

th¶ c¸ vµo ao nu«i vç, ao cÇn ®−îc diÖt t¹p vµ

N−íc ao nªn ®−îc thay ®æi h»ng ngµy, hoÆc lo¹i bá cç mÇm bÖnh b»ng cçh b¬m hoÆc th¸o

®Þnh kú b»ng cçh tËn dông con n−íc thñy c¹n ao, r¶i v«i bét 7-10 kg/100 m2, ph¬i ®¸y ao triÒu. Nh÷ng n¬i kh«ng tËn dông ®−îc thñy 1-2 ngµy råi läc n−íc tõ tõ vµo ao, ®Õn khi ®¹t triÒu còng cÇn ph¶i thay n−íc ao Ýt nhÊt mçi

®óng ®é s©u nh− ®· nªu trªn th× th¶ c¸ bè mÑ

tuÇn mét lÇn ®Ó c¶i thiÖn ®iÒu kiÖn n−íc trong vµo nu«i.

ao. Mçi lÇn thay kho¶ng 20-30% l−îng n−íc MËt ®é nu«i chung c¸ bè mÑ trong mét ao tõ trong ao.

0,2-0,3 kg/m2. NÕu nu«i riªng c¸ ®ùc, cç¸i, th×

mËt ®é cç¸i lµ 0,2 kg/m2 vµ c¸ ®ùc lµ 0,5

3. KiÓm tra ®é thµnh thôc cña c¸

kg/m2.

Th«ng th−êng, sau khi nu«i vç ®−îc 1-2

Nu«i vç c¸ ®ùc, cç¸i chung vµ cho ®Î tù th¸ng c¸ ®· ph¸t dôc, cã thÓ ph©n biÖt ®−îc c¸

nhiªn trong ao th× tû lÖ ®ùc, c¸i = 1:1.

®ùc vµ cç¸i qua quan s¸t h×nh d¹ng bªn ngoµi.

§Ó ®¸nh giçhÊt l−îng trøng, cÇn sö dông biÖn 2. Kü thuËt cho ¨n, ch¨m sãc ph¸p th¨m trøng.

C¸ ¨n cç lo¹i thøc ¨n cßn t−¬i sèng ch−a bÞ

C¸ ®ùc cã gai sinh dôc nhá, ®Çu nhän h×nh

−¬n thèi. Chñ yÕu lµ cç lo¹i cçon, t«m, tÐp tam giç. Khi c¸ thµnh thôc, vuèt nhÑ trªn c¬

nhá cßn t−¬i hoÆc sèng.

thÓ sÏ ra mét Ýt sÑ mµu tr¾ng.

Mçi ngµy cho c¸ ¨n hai lÇn vµo lóc chiÒu tèi Cç¸i cã gai sinh dôc lín, nh−ng kh«ng vµ s¸ng sím, víi khÈu phÇn ¨n b»ng 3-5% träng nhän ®Çu nh− gai sinh dôc cña c¸ ®ùc. GÇn l−îng th©n c¸ mçi ngµy.

thêi gian sinh s¶n mÊu sinh dôc låi ra, ®á Thøc ¨n nªn ®−îc ®Æt trong m¸ng hoÆc sµn mäng. Cã thÓ dïng que th¨m trøng ®Ó lÊy

¨n vµ ®−îc ®Æt ë nh÷ng n¬i cè ®Þnh trong ao.

trøng quan s¸t. Trøng cÇn ph¶i ®Òu, h¬i rêi, H»ng ngµy kiÓm tra l−îng thøc ¨n xem thiÕu kÝch th−íc 0,5-0,6 mm.

81

82

https://thuviensach.vn

200 g trë lªn. Tr−íc khi th¶ c¸ vµo ao nu«i vç, hay thõa ®Ó ®iÒu chØnh cho thÝch hîp. NÕu cho ph¶i t¾m n−íc muèi 2% trong 5-10 phót.

¨n tÐp, cã thÓ cho vµo m¸ng, cho ¨n cçÇn ®−îc Ao nu«i vç c¸ bè mÑ ph¶i cã diÖn tÝch tõ 500-c¾t nhá, cho ¨n èc ph¶i ®Ëp vá (®èi víi èc nhá).

1.000 m2, ®é s©u tõ 1-1,2 m.

Cã thÓ cho ¨n thªm phô phÈm tõ cç lß mæ nh−

Ao nu«i ph¶i dÔ cÊp tho¸t n−íc. Tr−íc khi lßng gµ, lßng heo c¾t nhá.

th¶ c¸ vµo ao nu«i vç, ao cÇn ®−îc diÖt t¹p vµ

N−íc ao nªn ®−îc thay ®æi h»ng ngµy, hoÆc lo¹i bá cç mÇm bÖnh b»ng cçh b¬m hoÆc th¸o

®Þnh kú b»ng cçh tËn dông con n−íc thñy c¹n ao, r¶i v«i bét 7-10 kg/100 m2, ph¬i ®¸y ao triÒu. Nh÷ng n¬i kh«ng tËn dông ®−îc thñy 1-2 ngµy råi läc n−íc tõ tõ vµo ao, ®Õn khi ®¹t triÒu còng cÇn ph¶i thay n−íc ao Ýt nhÊt mçi

®óng ®é s©u nh− ®· nªu trªn th× th¶ c¸ bè mÑ

tuÇn mét lÇn ®Ó c¶i thiÖn ®iÒu kiÖn n−íc trong vµo nu«i.

ao. Mçi lÇn thay kho¶ng 20-30% l−îng n−íc MËt ®é nu«i chung c¸ bè mÑ trong mét ao tõ trong ao.

0,2-0,3 kg/m2. NÕu nu«i riªng c¸ ®ùc, cç¸i, th×

mËt ®é cç¸i lµ 0,2 kg/m2 vµ c¸ ®ùc lµ 0,5

3. KiÓm tra ®é thµnh thôc cña c¸

kg/m2.

Th«ng th−êng, sau khi nu«i vç ®−îc 1-2

Nu«i vç c¸ ®ùc, cç¸i chung vµ cho ®Î tù th¸ng c¸ ®· ph¸t dôc, cã thÓ ph©n biÖt ®−îc c¸

nhiªn trong ao th× tû lÖ ®ùc, c¸i = 1:1.

®ùc vµ cç¸i qua quan s¸t h×nh d¹ng bªn ngoµi.

§Ó ®¸nh giçhÊt l−îng trøng, cÇn sö dông biÖn 2. Kü thuËt cho ¨n, ch¨m sãc ph¸p th¨m trøng.

C¸ ¨n cç lo¹i thøc ¨n cßn t−¬i sèng ch−a bÞ

C¸ ®ùc cã gai sinh dôc nhá, ®Çu nhän h×nh

−¬n thèi. Chñ yÕu lµ cç lo¹i cçon, t«m, tÐp tam giç. Khi c¸ thµnh thôc, vuèt nhÑ trªn c¬

nhá cßn t−¬i hoÆc sèng.

thÓ sÏ ra mét Ýt sÑ mµu tr¾ng.

Mçi ngµy cho c¸ ¨n hai lÇn vµo lóc chiÒu tèi Cç¸i cã gai sinh dôc lín, nh−ng kh«ng vµ s¸ng sím, víi khÈu phÇn ¨n b»ng 3-5% träng nhän ®Çu nh− gai sinh dôc cña c¸ ®ùc. GÇn l−îng th©n c¸ mçi ngµy.

thêi gian sinh s¶n mÊu sinh dôc låi ra, ®á Thøc ¨n nªn ®−îc ®Æt trong m¸ng hoÆc sµn mäng. Cã thÓ dïng que th¨m trøng ®Ó lÊy

¨n vµ ®−îc ®Æt ë nh÷ng n¬i cè ®Þnh trong ao.

trøng quan s¸t. Trøng cÇn ph¶i ®Òu, h¬i rêi, H»ng ngµy kiÓm tra l−îng thøc ¨n xem thiÕu kÝch th−íc 0,5-0,6 mm.

81

82

https://thuviensach.vn

4. Kü thuËt sinh s¶n

Thêi gian tõ lóc trøng thô tinh ®Õn lóc në lµ

4.1. ChuÈn bÞ gi¸ thÓ cho trøng dÝnh

24-30 giê. §«i khi cã nh÷ng ®ît trøng kÐo dµi tíi 48 giê míi në. Khi trøng në chËm, cçon Trøng c¸ bèng t−îng khi ®Î ra dÝnh trªn cç th−êng yÕu, dÔ bÞ chÕt sau khi në.

gi¸ thÓ. VËt b¸m hay tæ ®Î th−êng ®−îc dïng lµ

C¸ në ®Õn ®©u nªn vít ®Õn ®Êy vµ cho ra bÓ

viªn g¹ch tµu, èng cèng sµnh, ngãi s¾p nãc nhµ,

−¬ng cã sôc khÝ. Sè trøng cßn l¹i tiÕp tôc Êp, thêi èng bäng c©y,... Mçi cÆp c¸ bè mÑ sÏ chiÕm mét gian në hÕt th−êng 2-3 ngµy. Cçon míi në rÊt tæ. V× vËy, sè l−îng tæ ®Î ph¶i t−¬ng ®−¬ng víi yÕu, cã mµu trong suèt, cã chiÒu dµi 0,3-0,4 mm.

sè l−îng cÆp c¸ bè mÑ cã trong ao.

Sau khi c¸ në 5-6 ngµy, khèi no·n hoµng sÏ tiªu VÞ trÝ ®Ó ®Æt tæ ph¶i cè ®Þnh ë gÇn bê ao (cã hÕt. Lóc nµy cçã kh¶ n¨ng ¨n måi.

lµm dÊu) ®Æt nghiªng víi bê ao 450. Sau khi ®Æt tæ, mçi ngµy kiÓm tra cç vÞ trÝ ®Æt tõ 2-3 lÇn ®Ó

III. Kü THUËT ¦¥NG C¸ BéT

thu trøng kÞp thêi vµ ®em Êp. C«ng viÖc kiÓm L£N C¸ H¦¥NG GIèNG

tra ph¶i ®−îc tiÕn hµnh nhÑ nhµng, tr¸nh khuÊy ®éng nhiÒu lµm ¶nh h−ëng tíi kh¶ n¨ng (trong ao ®Êt)

®Î cña c¸.

1. ChuÈn bÞ ao −¬ng

4.2. Êp trøng c¸

Ao cã diÖn tÝch tõ 200-500 m2. §é s©u mùc Khi ph¸t hiÖn cã trøng trªn tæ, nªn ®−a c¶ tæ n−íc trong ao tõ 0,8-1 m. Tr−íc khi −¬ng c¸, ao cã trøng vµo dông cô Êp. Dông cô Êp th−êng ph¶i ®−îc t¸t c¹n, lµm vÖ sinh, vÐt s¹ch líp bïn dïng lµ thau, hoÆc chËu, hay bÓ kÝnh cã sôc

®¸y, lÊp cç khe hë, cç lç rß rØ, hang hèc quanh khÝ. Mçi thau nhùa chØ ®−îc Êp tõ 1-2 tæ. Dïng ao, lµm s¹ch hÕt cá trªn bê ao. DiÖt c¸ t¹p, c¸ d÷

bÓ xi m¨ng cã thÓ Êp mét lÇn nhiÒu h¬n. N−íc b»ng d©y thuèc c¸, l−îng dïng 1 kg rÔ c©y thuèc trong thau hoÆc bÓ Êp ®−îc thay mçi ngµy. Khi c¸ ®Ëp dËp cho 100 m3 n−íc trong ao.

thay n−íc nªn chó ý ®Ó tr¸nh lät c¸ míi në ra Sau khi diÖt c¸ t¹p, ®¸y ao ®−îc trang b»ng, ngoµi. NhiÖt ®é n−íc Êp gi÷ æn ®Þnh ë 28-29oC, nghiªng vÒ phÝa cèng tho¸t. Dïng v«i bét víi

®é pH = 6,5-7,5. N−íc trong s¹ch, kh«ng bÞ

liÒu l−îng 7-8 kg/100 m2, r¶i ®Òu mÆt ®¸y ao vµ

nhiÔm mÆn, phÌn.

m¸i bê ao.

83

84

https://thuviensach.vn

4. Kü thuËt sinh s¶n

Thêi gian tõ lóc trøng thô tinh ®Õn lóc në lµ

4.1. ChuÈn bÞ gi¸ thÓ cho trøng dÝnh

24-30 giê. §«i khi cã nh÷ng ®ît trøng kÐo dµi tíi 48 giê míi në. Khi trøng në chËm, cçon Trøng c¸ bèng t−îng khi ®Î ra dÝnh trªn cç th−êng yÕu, dÔ bÞ chÕt sau khi në.

gi¸ thÓ. VËt b¸m hay tæ ®Î th−êng ®−îc dïng lµ

C¸ në ®Õn ®©u nªn vít ®Õn ®Êy vµ cho ra bÓ

viªn g¹ch tµu, èng cèng sµnh, ngãi s¾p nãc nhµ,

−¬ng cã sôc khÝ. Sè trøng cßn l¹i tiÕp tôc Êp, thêi èng bäng c©y,... Mçi cÆp c¸ bè mÑ sÏ chiÕm mét gian në hÕt th−êng 2-3 ngµy. Cçon míi në rÊt tæ. V× vËy, sè l−îng tæ ®Î ph¶i t−¬ng ®−¬ng víi yÕu, cã mµu trong suèt, cã chiÒu dµi 0,3-0,4 mm.

sè l−îng cÆp c¸ bè mÑ cã trong ao.

Sau khi c¸ në 5-6 ngµy, khèi no·n hoµng sÏ tiªu VÞ trÝ ®Ó ®Æt tæ ph¶i cè ®Þnh ë gÇn bê ao (cã hÕt. Lóc nµy cçã kh¶ n¨ng ¨n måi.

lµm dÊu) ®Æt nghiªng víi bê ao 450. Sau khi ®Æt tæ, mçi ngµy kiÓm tra cç vÞ trÝ ®Æt tõ 2-3 lÇn ®Ó

III. Kü THUËT ¦¥NG C¸ BéT

thu trøng kÞp thêi vµ ®em Êp. C«ng viÖc kiÓm L£N C¸ H¦¥NG GIèNG

tra ph¶i ®−îc tiÕn hµnh nhÑ nhµng, tr¸nh khuÊy ®éng nhiÒu lµm ¶nh h−ëng tíi kh¶ n¨ng (trong ao ®Êt)

®Î cña c¸.

1. ChuÈn bÞ ao −¬ng

4.2. Êp trøng c¸

Ao cã diÖn tÝch tõ 200-500 m2. §é s©u mùc Khi ph¸t hiÖn cã trøng trªn tæ, nªn ®−a c¶ tæ n−íc trong ao tõ 0,8-1 m. Tr−íc khi −¬ng c¸, ao cã trøng vµo dông cô Êp. Dông cô Êp th−êng ph¶i ®−îc t¸t c¹n, lµm vÖ sinh, vÐt s¹ch líp bïn dïng lµ thau, hoÆc chËu, hay bÓ kÝnh cã sôc

®¸y, lÊp cç khe hë, cç lç rß rØ, hang hèc quanh khÝ. Mçi thau nhùa chØ ®−îc Êp tõ 1-2 tæ. Dïng ao, lµm s¹ch hÕt cá trªn bê ao. DiÖt c¸ t¹p, c¸ d÷

bÓ xi m¨ng cã thÓ Êp mét lÇn nhiÒu h¬n. N−íc b»ng d©y thuèc c¸, l−îng dïng 1 kg rÔ c©y thuèc trong thau hoÆc bÓ Êp ®−îc thay mçi ngµy. Khi c¸ ®Ëp dËp cho 100 m3 n−íc trong ao.

thay n−íc nªn chó ý ®Ó tr¸nh lät c¸ míi në ra Sau khi diÖt c¸ t¹p, ®¸y ao ®−îc trang b»ng, ngoµi. NhiÖt ®é n−íc Êp gi÷ æn ®Þnh ë 28-29oC, nghiªng vÒ phÝa cèng tho¸t. Dïng v«i bét víi

®é pH = 6,5-7,5. N−íc trong s¹ch, kh«ng bÞ

liÒu l−îng 7-8 kg/100 m2, r¶i ®Òu mÆt ®¸y ao vµ

nhiÔm mÆn, phÌn.

m¸i bê ao.

83

84

https://thuviensach.vn

N−íc ®−a vµo ao ph¶i ®−îc läc qua l−íi m¾t Khi ®−îc 20 ngµy tuæi, cçã thÓ ¨n thøc ¨n nhá mÞn ®Ó tr¸nh c¸ t¹p, c¸ d÷ vµ cç lo¹i ®éng phï du ®éng vËt lín nh− chi giç, lu©n trïng, vËt thñy sinh g©y h¹i. NÕu cã bä g¹o xuÊt hiÖn Moina. Cã thÓ g©y nu«i thøc ¨n tù nhiªn trong th× ph¶i diÖt ngay b»ng dÇu h«i tr−íc khi th¶

ao b»ng bét ®Ëu nµnh (2,5 g bét cho 1 m3 n−íc c¸. Sau ®ã x¶ líp n−íc mÆt vµ th¶ c¸.

ao mçi ngµy).

§Ó kiÓm tra c¸ trong ao, ta cã thÓ ®Æt ë d−íi 2. MËt ®é th¶

®¸y ao mét sè èng bäng, èng cèng sµnh ®Ó cçon C¸ bét ®−îc th¶ −¬ng víi mËt ®é 1.000

chui vµo tró Èn. Mçi khi kiÓm tra, nhÑ nhµng con/m2. Nªn th¶ c¸ bét lóc võa hÕt no·n hoµng.

bÞt hai ®Çu èng vµ ®−a c¸ lªn.

C¸ ®−îc th¶ −¬ng lóc s¸ng sím hoÆc chiÒu m¸t.

Sau 30-40 ngµy −¬ng, c¸ ®· cã kÝch th−íc 2-3

NhiÖt ®é n−íc tõ 28-30oC, hµm l−îng «xy hoµ

cm, lóc nµy cã thÓ ¨n cç thøc ¨n sèng nh− trïn tan 4-5 mg/lÝt, pH tõ 6,5-7,5.

chØ, c¸, tÐp b¨m n¸t. C¸ nªn ®−îc san th−a ®Ó

−¬ng tiÕp.

3. Ch¨m sãc ao −¬ng

Ngay sau khi th¶ ph¶i cho c¸ ¨n. Nh÷ng 4. ¦¬ng c¸ h−¬ng thµnh c¸ gièng ngµy ®Çu, thøc ¨n chñ yÕu lµ bét ®Ëu nµnh vµ

§Ó cã cçã kÝch th−íc tõ 5-6 cm, tiÕp tôc lßng ®á trøng. Trøng vµ bét ®−îc nÊu chÝn,

−¬ng c¸ thªm 1,5-2 th¸ng. Kü thuËt chuÈn bÞ

bãp nhuyÔn thµnh nh÷ng h¹t cã kÝch th−íc ao −¬ng nh− chuÈn bÞ ao −¬ng c¸ bét lªn c¸

võa miÖng c¸. Cçã thÓ ¨n thøc ¨n lµ ®éng h−¬ng. MËt ®é −¬ng tõ 100-150 con/m2. Thøc vËt, thùc vËt phï du cã trong n−íc ao. Thøc ¨n

¨n cho c¸ lµ c¸ vôn, tÐp, èc, lßng gµ, vÞt, heo...

thÝch hîp nhÊt cña c¸ ë giai ®o¹n nµy lµ cç b¨m nhá.

lo¹i lu©n trïng ( Rotifer) cã kÝch th−íc nhá.

Mçi ngµy cho c¸ ¨n hai lÇn. Thøc ¨n ®−îc cho Mçi ngµy cho c¸ ¨n tõ 2-3 lÇn. Cø 100.000 c¸

vµo sµn ®Æt n¬i cè ®Þnh. L−îng thøc ¨n mçi bét th× dïng 50-70 g bét ®Ëu nµnh nÊu chÝn ngµy b»ng 5% träng l−îng sè c¸ th¶, th−êng cïng víi 10 lßng ®á trøng vÞt luéc. Bãp nhuyÔn xuyªn kiÓm tra tèc ®é t¨ng tr−ëng cña c¸ ®Ó

trøng vÞt víi bét ®Ëu nµnh hoµ vµo n−íc vµ r¶i

®iÒu chØnh l−îng thøc ¨n cho thÝch hîp.

®Òu kh¾p ao. L−îng thøc ¨n mçi ngµy t¨ng N−íc trong ao −¬ng nªn ®−îc thay th−êng dÇn lªn tõ 5-10%.

xuyªn. NÕu kh«ng lîi dông ®−îc thñy triÒu còng 85

86

https://thuviensach.vn

N−íc ®−a vµo ao ph¶i ®−îc läc qua l−íi m¾t Khi ®−îc 20 ngµy tuæi, cçã thÓ ¨n thøc ¨n nhá mÞn ®Ó tr¸nh c¸ t¹p, c¸ d÷ vµ cç lo¹i ®éng phï du ®éng vËt lín nh− chi giç, lu©n trïng, vËt thñy sinh g©y h¹i. NÕu cã bä g¹o xuÊt hiÖn Moina. Cã thÓ g©y nu«i thøc ¨n tù nhiªn trong th× ph¶i diÖt ngay b»ng dÇu h«i tr−íc khi th¶

ao b»ng bét ®Ëu nµnh (2,5 g bét cho 1 m3 n−íc c¸. Sau ®ã x¶ líp n−íc mÆt vµ th¶ c¸.

ao mçi ngµy).

§Ó kiÓm tra c¸ trong ao, ta cã thÓ ®Æt ë d−íi 2. MËt ®é th¶

®¸y ao mét sè èng bäng, èng cèng sµnh ®Ó cçon C¸ bét ®−îc th¶ −¬ng víi mËt ®é 1.000

chui vµo tró Èn. Mçi khi kiÓm tra, nhÑ nhµng con/m2. Nªn th¶ c¸ bét lóc võa hÕt no·n hoµng.

bÞt hai ®Çu èng vµ ®−a c¸ lªn.

C¸ ®−îc th¶ −¬ng lóc s¸ng sím hoÆc chiÒu m¸t.

Sau 30-40 ngµy −¬ng, c¸ ®· cã kÝch th−íc 2-3

NhiÖt ®é n−íc tõ 28-30oC, hµm l−îng «xy hoµ

cm, lóc nµy cã thÓ ¨n cç thøc ¨n sèng nh− trïn tan 4-5 mg/lÝt, pH tõ 6,5-7,5.

chØ, c¸, tÐp b¨m n¸t. C¸ nªn ®−îc san th−a ®Ó

−¬ng tiÕp.

3. Ch¨m sãc ao −¬ng

Ngay sau khi th¶ ph¶i cho c¸ ¨n. Nh÷ng 4. ¦¬ng c¸ h−¬ng thµnh c¸ gièng ngµy ®Çu, thøc ¨n chñ yÕu lµ bét ®Ëu nµnh vµ

§Ó cã cçã kÝch th−íc tõ 5-6 cm, tiÕp tôc lßng ®á trøng. Trøng vµ bét ®−îc nÊu chÝn,

−¬ng c¸ thªm 1,5-2 th¸ng. Kü thuËt chuÈn bÞ

bãp nhuyÔn thµnh nh÷ng h¹t cã kÝch th−íc ao −¬ng nh− chuÈn bÞ ao −¬ng c¸ bét lªn c¸

võa miÖng c¸. Cçã thÓ ¨n thøc ¨n lµ ®éng h−¬ng. MËt ®é −¬ng tõ 100-150 con/m2. Thøc vËt, thùc vËt phï du cã trong n−íc ao. Thøc ¨n

¨n cho c¸ lµ c¸ vôn, tÐp, èc, lßng gµ, vÞt, heo...

thÝch hîp nhÊt cña c¸ ë giai ®o¹n nµy lµ cç b¨m nhá.

lo¹i lu©n trïng ( Rotifer) cã kÝch th−íc nhá.

Mçi ngµy cho c¸ ¨n hai lÇn. Thøc ¨n ®−îc cho Mçi ngµy cho c¸ ¨n tõ 2-3 lÇn. Cø 100.000 c¸

vµo sµn ®Æt n¬i cè ®Þnh. L−îng thøc ¨n mçi bét th× dïng 50-70 g bét ®Ëu nµnh nÊu chÝn ngµy b»ng 5% träng l−îng sè c¸ th¶, th−êng cïng víi 10 lßng ®á trøng vÞt luéc. Bãp nhuyÔn xuyªn kiÓm tra tèc ®é t¨ng tr−ëng cña c¸ ®Ó

trøng vÞt víi bét ®Ëu nµnh hoµ vµo n−íc vµ r¶i

®iÒu chØnh l−îng thøc ¨n cho thÝch hîp.

®Òu kh¾p ao. L−îng thøc ¨n mçi ngµy t¨ng N−íc trong ao −¬ng nªn ®−îc thay th−êng dÇn lªn tõ 5-10%.

xuyªn. NÕu kh«ng lîi dông ®−îc thñy triÒu còng 85

86

https://thuviensach.vn

ph¶i thay Ýt nhÊt 2 lÇn trong 1 tuÇn. Khi c¸ ®¹t kÝch th−íc 4-6 cm th× vít sang ao nu«i thÞt, hoÆc chuyÓn sang nu«i bÌ.

Quy tr×nh s¶n xuÊt gièng

GHÑ XANH

( Portunus pelagicus, Linnaeus, 1766) NguyÔn ThÞ BÝch Thóy

GhÑ xanh

I. MéT Sè §ÆC §IÓM SINH HäC

1. §Æc ®iÓm h×nh th¸i vµ vÞ trÝ ph©n lo¹i

1.1. VÞ trÝ ph©n lo¹i

GhÑ xanh thuéc hÖ thèng ph©n lo¹i sau:

- Ngµnh ch©n ®èt: Arthropoda

87

88

https://thuviensach.vn

ph¶i thay Ýt nhÊt 2 lÇn trong 1 tuÇn. Khi c¸ ®¹t kÝch th−íc 4-6 cm th× vít sang ao nu«i thÞt, hoÆc chuyÓn sang nu«i bÌ.

Quy tr×nh s¶n xuÊt gièng

GHÑ XANH

( Portunus pelagicus, Linnaeus, 1766) NguyÔn ThÞ BÝch Thóy

GhÑ xanh

I. MéT Sè §ÆC §IÓM SINH HäC

1. §Æc ®iÓm h×nh th¸i vµ vÞ trÝ ph©n lo¹i

1.1. VÞ trÝ ph©n lo¹i

GhÑ xanh thuéc hÖ thèng ph©n lo¹i sau:

- Ngµnh ch©n ®èt: Arthropoda

87

88

https://thuviensach.vn

- Líp gi¸p xç: Crustaceae

trïng, chóng sèng tr«i næi; giai ®o¹n ghÑ bét sèng

- Bé m−êi ch©n: Decapoda

®Þnh c− ë cç biÓn n«ng ven bê cña ®Çm, vÞnh,

- Ph©n bé: Pleocyemate

vòng hoÆc ven bê h¶i ®¶o. Khi ®· tr−ëng thµnh,

- Hä cua b¬i: Portunidae

chóng di chuyÓn ra cç vïng biÓn s©u xa bê, råi

- Gièng: Portunus

cÆp ®«i, thô tinh vµ ®Î trøng. Êu trïng ph¸t triÓn,

- Loµi: Portunus pelagicus (Linnaeus, 1766).

biÕn th¸i qua cç giai ®o¹n zoae - megalopae -

ghÑ bét trong kho¶ng 17-22 ngµy, sau ®ã ghÑ con

1.2. H×nh th¸i vµ cÊu t¹o

l¹i trë vÒ sèng ë cç vïng biÓn n«ng.

GhÑ xanh cã mµu s¾c c¬ thÓ gièng nh− tªn gäi Qua cç chuyÕn ®iÒu tra vÒ khai thç ghÑ cho cña chóng. Giai ®o¹n nhá con ®ùc vµ con c¸i rÊt thÊy, ë cç ®Çm, vòng kÝch cì ghÑ xanh nhá, khã ph©n biÖt b»ng mµu s¾c, chóng ®Òu cã mµu trung b×nh kho¶ng 100-120 mm CW, ®¹t träng xanh nh¹t. Khi tr−ëng thµnh, mµu s¾c cña con l−îng 120-150 g/con, trong khi kÝch cì ghÑ khai

®ùc thay ®æi, chóng th−êng cã nhiÒu ®èm tr¾ng thç ë cç vÞnh hoÆc ®¶o ngoµi kh¬i ®¹t tíi 150-trªn kh¾p c¬ thÓ, cç ®«i ch©n bß cã mµu tÝm 170 mm CW víi träng l−îng t−¬ng øng lµ 200-xanh. §èi víi con c¸i, toµn bé c¬ thÓ cã mµu 300 g/con. §iÒu nµy chøng tá r»ng, ghÑ xanh cã xanh vµng vµ còng cã cç chÊm tr¾ng trªn c¬

tËp tÝnh sèng quÇn ®µn theo vïng, t¹o nªn cç thÓ nh−ng kh«ng sÆc sì nh− con ®ùc.

quÇn thÓ ghÑ cña vïng kh¬i h¶i ®¶o.

2. TËp tÝnh sèng vµ ph©n bè 3. Sinh tr−ëng

GhÑ xanh ph©n bè réng kh¾p cç vïng biÓn GhÑ xanh ph¶i tr¶i qua lét xç ®Ó t¨ng lªn vÒ

Ên §é D−¬ng vµ T©y Th¸i B×nh D−¬ng. ë ViÖt kÝch cì vµ träng l−îng cña c¸ thÓ. Chu kú lét Nam, chóng ph©n bè kh¾p cç vïng biÓn, h¶i xç thay ®æi theo tõng giai ®o¹n ph¸t triÓn. Giai

®¶o miÒn B¾c, miÒn Trung vµ miÒn Nam.

®o¹n Êu trïng thêi gian lét xç tõ 2-4 ngµy, Vïng ph©n bè cña ghÑ xanh tr−ëng thµnh cµng vÒ sau thêi gian gi÷a hai lÇn lét xç cµng th−êng cã ®é s©u dao ®éng 10-30 m n−íc, nÒn ®¸y kÐo dµi. Trong mét chu kú lét xç th−êng tr¶i lµ c¸t bïn vµ san h« chÕt, ®é mÆn kho¶ng 30-qua 5 tr¹ng th¸i, mçi tr¹ng th¸i sÏ t−¬ng øng 35‰. ë mçi giai ®o¹n ph¸t triÓn, ®é s©u ph©n bè víi mét giai ®o¹n, cã mét ®Æc ®iÓm ®Æc tr−ng cña ghÑ xanh cã sù thay ®æi kh¸ râ rÖt. Thêi kú Êu

®−îc tr×nh bµy ë B¶ng 1.

89

90

https://thuviensach.vn

- Líp gi¸p xç: Crustaceae

trïng, chóng sèng tr«i næi; giai ®o¹n ghÑ bét sèng

- Bé m−êi ch©n: Decapoda

®Þnh c− ë cç biÓn n«ng ven bê cña ®Çm, vÞnh,

- Ph©n bé: Pleocyemate

vòng hoÆc ven bê h¶i ®¶o. Khi ®· tr−ëng thµnh,

- Hä cua b¬i: Portunidae

chóng di chuyÓn ra cç vïng biÓn s©u xa bê, råi

- Gièng: Portunus

cÆp ®«i, thô tinh vµ ®Î trøng. Êu trïng ph¸t triÓn,

- Loµi: Portunus pelagicus (Linnaeus, 1766).

biÕn th¸i qua cç giai ®o¹n zoae - megalopae -

ghÑ bét trong kho¶ng 17-22 ngµy, sau ®ã ghÑ con

1.2. H×nh th¸i vµ cÊu t¹o

l¹i trë vÒ sèng ë cç vïng biÓn n«ng.

GhÑ xanh cã mµu s¾c c¬ thÓ gièng nh− tªn gäi Qua cç chuyÕn ®iÒu tra vÒ khai thç ghÑ cho cña chóng. Giai ®o¹n nhá con ®ùc vµ con c¸i rÊt thÊy, ë cç ®Çm, vòng kÝch cì ghÑ xanh nhá, khã ph©n biÖt b»ng mµu s¾c, chóng ®Òu cã mµu trung b×nh kho¶ng 100-120 mm CW, ®¹t träng xanh nh¹t. Khi tr−ëng thµnh, mµu s¾c cña con l−îng 120-150 g/con, trong khi kÝch cì ghÑ khai

®ùc thay ®æi, chóng th−êng cã nhiÒu ®èm tr¾ng thç ë cç vÞnh hoÆc ®¶o ngoµi kh¬i ®¹t tíi 150-trªn kh¾p c¬ thÓ, cç ®«i ch©n bß cã mµu tÝm 170 mm CW víi träng l−îng t−¬ng øng lµ 200-xanh. §èi víi con c¸i, toµn bé c¬ thÓ cã mµu 300 g/con. §iÒu nµy chøng tá r»ng, ghÑ xanh cã xanh vµng vµ còng cã cç chÊm tr¾ng trªn c¬

tËp tÝnh sèng quÇn ®µn theo vïng, t¹o nªn cç thÓ nh−ng kh«ng sÆc sì nh− con ®ùc.

quÇn thÓ ghÑ cña vïng kh¬i h¶i ®¶o.

2. TËp tÝnh sèng vµ ph©n bè 3. Sinh tr−ëng

GhÑ xanh ph©n bè réng kh¾p cç vïng biÓn GhÑ xanh ph¶i tr¶i qua lét xç ®Ó t¨ng lªn vÒ

Ên §é D−¬ng vµ T©y Th¸i B×nh D−¬ng. ë ViÖt kÝch cì vµ träng l−îng cña c¸ thÓ. Chu kú lét Nam, chóng ph©n bè kh¾p cç vïng biÓn, h¶i xç thay ®æi theo tõng giai ®o¹n ph¸t triÓn. Giai

®¶o miÒn B¾c, miÒn Trung vµ miÒn Nam.

®o¹n Êu trïng thêi gian lét xç tõ 2-4 ngµy, Vïng ph©n bè cña ghÑ xanh tr−ëng thµnh cµng vÒ sau thêi gian gi÷a hai lÇn lét xç cµng th−êng cã ®é s©u dao ®éng 10-30 m n−íc, nÒn ®¸y kÐo dµi. Trong mét chu kú lét xç th−êng tr¶i lµ c¸t bïn vµ san h« chÕt, ®é mÆn kho¶ng 30-qua 5 tr¹ng th¸i, mçi tr¹ng th¸i sÏ t−¬ng øng 35‰. ë mçi giai ®o¹n ph¸t triÓn, ®é s©u ph©n bè víi mét giai ®o¹n, cã mét ®Æc ®iÓm ®Æc tr−ng cña ghÑ xanh cã sù thay ®æi kh¸ râ rÖt. Thêi kú Êu

®−îc tr×nh bµy ë B¶ng 1.

89

90

https://thuviensach.vn

B¶ng 1: Tr¹ng th¸i trong mét chu kú

4.1. Mïa vô sinh s¶n

lét xç ghÑ xanh vµ cç ®Æc ®iÓm t−¬ng øng Mïa vô sinh s¶n cña ghÑ xanh lµ chØ sè tû lÖ

gi÷a ghÑ c¸i mang trøng vµ tæng sè ghÑ c¸i. ChØ

Tr¹ng th¸i

Giai

§Æc ®iÓm

sè nµy biÕn ®éng qua cç th¸ng trong n¨m.

®o¹n

Th−êng b¾t gÆp ghÑ xanh «m trøng quanh Vá cøng

1

Vá rÊt ch¾c vµ bÒn

n¨m, nh−ng thêi gian cã tû lÖ cao nhÊt lµ vµo th¸ng 3, th¸ng 4, cã thÓ b¾t gÆp kho¶ng 77,61%

Tr−íc lét xç

2

Ph¸t triÓn líp vá míi. Gi÷a vá cò

®Õn 83,51% con c¸i «m trøng trong tæng sè con míi cã sù ph©n tçh vµ cã thÓ

c¸i bÞ khai thç. Tû lÖ con c¸i «m trøng chiÕm ë nh×n thÊy râ rµng. Hai tÇng cña møc cao trong suèt thêi gian tõ th¸ng 2 ®Õn vá míi n»m bªn trong vá cò.

th¸ng 6, sau ®ã Ýt dÇn vµ Ýt nhÊt vµo th¸ng 10

Lét xç

3

Võa míi lét, vá rÊt mÒm

vµ th¸ng 11, tû lÖ nµy chØ kho¶ng 7,55-7,86%.

Vá mÒm

4

Vá ngoµi dai, kh«ng bÞ nøt khi Mïa vô sinh s¶n cña ghÑ xanh kÐo dµi quanh uèn cong

n¨m, nh−ng b¾t ®Çu vµo th¸ng 12 trong n¨m, vµ ®¹t ®Ønh cao sinh s¶n vµo th¸ng 3 vµ th¸ng 4

Sau lét xç

5

Vá ngoµi gißn, dÔ g·y, bÞ nøt khi n¨m sau.

uèn cong

4.2. KÝch cì tham gia sinh s¶n

4. §Æc ®iÓm sinh häc sinh s¶n KÝch th−íc tham gia sinh s¶n lÇn ®Çu cña ghÑ

Cç ®Æc ®iÓm sinh häc sinh s¶n cña ghÑ

xanh xç ®Þnh ®èi víi c¸ thÓ c¸i, trªn c¬ së x©y xanh nh− mïa vô sinh s¶n, kÝch cì tham gia dùng ph−¬ng tr×nh sinh tr−ëng gi÷a hai nhãm: sinh s¶n lÇn ®Çu, søc sinh s¶n, tËp tÝnh sinh nhãm ghÑ ch−a thµnh thôc sinh dôc vµ cña nhãm s¶n,... ®−îc ®¸nh gi¸ lµ nh÷ng chØ sè khoa häc ghÑ ®· tham gia sinh s¶n.

thÓ hiÖn sù phong phó cña quÇn thÓ, kh¶ n¨ng GhÑ xanh b¾t ®Çu tham gia sinh s¶n ë kÝch bæ sung nguån lîi cña loµi vµ lµm c¬ së cho kÕ

cì 74,5 mm chiÒu réng gi¸p ®Çu ngùc (CW) vµ

ho¹ch vÒ nghiªn cøu s¶n xuÊt gièng nh©n t¹o, träng l−îng c¸ thÓ (W) lµ 30,4 g. Tuy nhiªn, trªn qu¶n lý khai thç vµ b¶o vÖ nguån lîi ®èi thùc tÕ ®«i khi vÉn b¾t gÆp ghÑ c¸i «m trøng ë t−îng nµy.

70 mm chiÒu réng gi¸p ®Çu ngùc vµ träng l−îng 91

92

https://thuviensach.vn

B¶ng 1: Tr¹ng th¸i trong mét chu kú

4.1. Mïa vô sinh s¶n

lét xç ghÑ xanh vµ cç ®Æc ®iÓm t−¬ng øng Mïa vô sinh s¶n cña ghÑ xanh lµ chØ sè tû lÖ

gi÷a ghÑ c¸i mang trøng vµ tæng sè ghÑ c¸i. ChØ

Tr¹ng th¸i

Giai

§Æc ®iÓm

sè nµy biÕn ®éng qua cç th¸ng trong n¨m.

®o¹n

Th−êng b¾t gÆp ghÑ xanh «m trøng quanh Vá cøng

1

Vá rÊt ch¾c vµ bÒn

n¨m, nh−ng thêi gian cã tû lÖ cao nhÊt lµ vµo th¸ng 3, th¸ng 4, cã thÓ b¾t gÆp kho¶ng 77,61%

Tr−íc lét xç

2

Ph¸t triÓn líp vá míi. Gi÷a vá cò

®Õn 83,51% con c¸i «m trøng trong tæng sè con míi cã sù ph©n tçh vµ cã thÓ

c¸i bÞ khai thç. Tû lÖ con c¸i «m trøng chiÕm ë nh×n thÊy râ rµng. Hai tÇng cña møc cao trong suèt thêi gian tõ th¸ng 2 ®Õn vá míi n»m bªn trong vá cò.

th¸ng 6, sau ®ã Ýt dÇn vµ Ýt nhÊt vµo th¸ng 10

Lét xç

3

Võa míi lét, vá rÊt mÒm

vµ th¸ng 11, tû lÖ nµy chØ kho¶ng 7,55-7,86%.

Vá mÒm

4

Vá ngoµi dai, kh«ng bÞ nøt khi Mïa vô sinh s¶n cña ghÑ xanh kÐo dµi quanh uèn cong

n¨m, nh−ng b¾t ®Çu vµo th¸ng 12 trong n¨m, vµ ®¹t ®Ønh cao sinh s¶n vµo th¸ng 3 vµ th¸ng 4

Sau lét xç

5

Vá ngoµi gißn, dÔ g·y, bÞ nøt khi n¨m sau.

uèn cong

4.2. KÝch cì tham gia sinh s¶n

4. §Æc ®iÓm sinh häc sinh s¶n KÝch th−íc tham gia sinh s¶n lÇn ®Çu cña ghÑ

Cç ®Æc ®iÓm sinh häc sinh s¶n cña ghÑ

xanh xç ®Þnh ®èi víi c¸ thÓ c¸i, trªn c¬ së x©y xanh nh− mïa vô sinh s¶n, kÝch cì tham gia dùng ph−¬ng tr×nh sinh tr−ëng gi÷a hai nhãm: sinh s¶n lÇn ®Çu, søc sinh s¶n, tËp tÝnh sinh nhãm ghÑ ch−a thµnh thôc sinh dôc vµ cña nhãm s¶n,... ®−îc ®¸nh gi¸ lµ nh÷ng chØ sè khoa häc ghÑ ®· tham gia sinh s¶n.

thÓ hiÖn sù phong phó cña quÇn thÓ, kh¶ n¨ng GhÑ xanh b¾t ®Çu tham gia sinh s¶n ë kÝch bæ sung nguån lîi cña loµi vµ lµm c¬ së cho kÕ

cì 74,5 mm chiÒu réng gi¸p ®Çu ngùc (CW) vµ

ho¹ch vÒ nghiªn cøu s¶n xuÊt gièng nh©n t¹o, träng l−îng c¸ thÓ (W) lµ 30,4 g. Tuy nhiªn, trªn qu¶n lý khai thç vµ b¶o vÖ nguån lîi ®èi thùc tÕ ®«i khi vÉn b¾t gÆp ghÑ c¸i «m trøng ë t−îng nµy.

70 mm chiÒu réng gi¸p ®Çu ngùc vµ träng l−îng 91

92

https://thuviensach.vn

c¸ thÓ lµ 26-28 g, nh−ng ®a sè b¾t gÆp ghÑ mÑ

träng nh»m hiÓu râ h¬n vÒ ®Æc ®iÓm sinh s¶n

«m trøng cã kÝch cì lín h¬n 74 mm chiÒu réng cña ghÑ xanh vµ chñ ®éng trong s¶n xuÊt gièng gi¸p ®Çu ngùc.

nh©n t¹o ghÑ xanh.

- CÊu t¹o c¬ quan sinh dôc:

4.3. Søc sinh s¶n

+ Con ®ùc:

Søc sinh s¶n cña ghÑ xanh ®−îc tÝnh b»ng ë ghÑ xanh ®ùc c¬ quan sinh dôc bªn trong sè l−îng trøng cña con c¸i «m Êp ë ch©n bông n»m trªn khèi gan tuþ, bé phËn sinh tinh vµ

vµ lµ th«ng sè ®−îc sö dông ®Ó ®¸nh gi¸ kh¶

tói chøa tinh dµi, gÊp khóc ®æ ra lç sinh dôc n¨ng thÝch nghi cña loµi ®èi víi m«i tr−êng vµ nèi liÒn víi gai giao cÊu ë mÆt bông, gèc sèng vµ b¶o ®¶m sù sinh tån cña loµi trong cña ch©n b¬i.

®iÒu kiÖn tù nhiªn.

+ Con c¸i:

GhÑ xanh ë cç nhãm kÝch cì khç nhau cã C¬ quan sinh dôc cña ghÑ xanh c¸i gåm sè l−îng trøng t¨ng lªn theo chiÒu t¨ng cña mét ®«i buång trøng h×nh d¹ng gièng nh−

CW, kÝch cì ghÑ cµng lín th× søc sinh s¶n ch÷ sè 3 óp, n»m s¸t mÐp ngoµi phÝa trªn cña cµng cao. §èi víi nhãm ghÑ ë kÝch cì b¾t ®Çu gi¸p ®Çu ngùc. Thµnh buång trøng t−¬ng ®èi tham gia sinh s¶n (CW kho¶ng 70-75 mm), sè dµy, gåm mét khoang hÑp do sù gÊp khóc cña l−îng trøng dao ®éng tõ 52.700-74.500 qu¶, mÆt trong, tiÕp ®Õn lµ èng dÉn trøng ng¾n, trung b×nh lµ 68.200 qu¶, nh−ng khi ghÑ mÑ

to; vµ mét tói nhËn tinh h×nh qu¶ lª, èng dÉn

®¹t ®Õn kÝch cì 135-140 mm CW, sè l−îng hÑp t¹o thµnh cuèng qu¶ lª råi cïng ®æ ra lç trøng cña chóng dao ®éng tõ 957.700-sinh dôc c¸i ë mÆt bông gÇn gèc ®«i ch©n bß 1.135.000 qu¶, víi gi¸ trÞ trung b×nh lµ

thø ba.

1.025.900 qu¶/c¸ thÓ mÑ.

- Sù ph¸t triÓn cña tuyÕn sinh dôc: Qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña tuyÕn sinh dôc ë

4.4. Thµnh thôc sinh dôc vµ ®Î trøng

ghÑ xanh cã thÓ chia thµnh 5 giai ®o¹n khç Nghiªn cøu qu¸ tr×nh thµnh thôc sinh dôc nhau, mçi giai ®o¹n cã nh÷ng ®Æc ®iÓm ®Æc trong mèi liªn quan chÆt chÏ víi cç tiÕn tr×nh tr−ng, ®−îc tãm t¾t ë B¶ng 2.

ph¸t triÓn cña cç c¬ quan sinh dôc, còng nh−

cç ho¹t ®éng sinh s¶n lµ mét phÇn rÊt quan 93

94

https://thuviensach.vn

c¸ thÓ lµ 26-28 g, nh−ng ®a sè b¾t gÆp ghÑ mÑ

träng nh»m hiÓu râ h¬n vÒ ®Æc ®iÓm sinh s¶n

«m trøng cã kÝch cì lín h¬n 74 mm chiÒu réng cña ghÑ xanh vµ chñ ®éng trong s¶n xuÊt gièng gi¸p ®Çu ngùc.

nh©n t¹o ghÑ xanh.

- CÊu t¹o c¬ quan sinh dôc:

4.3. Søc sinh s¶n

+ Con ®ùc:

Søc sinh s¶n cña ghÑ xanh ®−îc tÝnh b»ng ë ghÑ xanh ®ùc c¬ quan sinh dôc bªn trong sè l−îng trøng cña con c¸i «m Êp ë ch©n bông n»m trªn khèi gan tuþ, bé phËn sinh tinh vµ

vµ lµ th«ng sè ®−îc sö dông ®Ó ®¸nh gi¸ kh¶

tói chøa tinh dµi, gÊp khóc ®æ ra lç sinh dôc n¨ng thÝch nghi cña loµi ®èi víi m«i tr−êng vµ nèi liÒn víi gai giao cÊu ë mÆt bông, gèc sèng vµ b¶o ®¶m sù sinh tån cña loµi trong cña ch©n b¬i.

®iÒu kiÖn tù nhiªn.

+ Con c¸i:

GhÑ xanh ë cç nhãm kÝch cì khç nhau cã C¬ quan sinh dôc cña ghÑ xanh c¸i gåm sè l−îng trøng t¨ng lªn theo chiÒu t¨ng cña mét ®«i buång trøng h×nh d¹ng gièng nh−

CW, kÝch cì ghÑ cµng lín th× søc sinh s¶n ch÷ sè 3 óp, n»m s¸t mÐp ngoµi phÝa trªn cña cµng cao. §èi víi nhãm ghÑ ë kÝch cì b¾t ®Çu gi¸p ®Çu ngùc. Thµnh buång trøng t−¬ng ®èi tham gia sinh s¶n (CW kho¶ng 70-75 mm), sè dµy, gåm mét khoang hÑp do sù gÊp khóc cña l−îng trøng dao ®éng tõ 52.700-74.500 qu¶, mÆt trong, tiÕp ®Õn lµ èng dÉn trøng ng¾n, trung b×nh lµ 68.200 qu¶, nh−ng khi ghÑ mÑ

to; vµ mét tói nhËn tinh h×nh qu¶ lª, èng dÉn

®¹t ®Õn kÝch cì 135-140 mm CW, sè l−îng hÑp t¹o thµnh cuèng qu¶ lª råi cïng ®æ ra lç trøng cña chóng dao ®éng tõ 957.700-sinh dôc c¸i ë mÆt bông gÇn gèc ®«i ch©n bß 1.135.000 qu¶, víi gi¸ trÞ trung b×nh lµ

thø ba.

1.025.900 qu¶/c¸ thÓ mÑ.

- Sù ph¸t triÓn cña tuyÕn sinh dôc: Qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña tuyÕn sinh dôc ë

4.4. Thµnh thôc sinh dôc vµ ®Î trøng

ghÑ xanh cã thÓ chia thµnh 5 giai ®o¹n khç Nghiªn cøu qu¸ tr×nh thµnh thôc sinh dôc nhau, mçi giai ®o¹n cã nh÷ng ®Æc ®iÓm ®Æc trong mèi liªn quan chÆt chÏ víi cç tiÕn tr×nh tr−ng, ®−îc tãm t¾t ë B¶ng 2.

ph¸t triÓn cña cç c¬ quan sinh dôc, còng nh−

cç ho¹t ®éng sinh s¶n lµ mét phÇn rÊt quan 93

94

https://thuviensach.vn

B¶ng 2: Cç giai ®o¹n ph¸t triÓn tuyÕn 5 Tr−íc khi phãng Nh− trªn

H¹t trøng c¨ng trßn vµ

sinh dôc ë ghÑ xanh

s¶n phÈm sinh

rÊt dÔ rêi nhau. Buång

dôc ra ngoµi

trøng cã mµu vµng

§Æc ®iÓm chÝnh cña

Giai ®o¹n

§Æc ®iÓm chÝnh cña

cam ®Ëm vµ chiÕm

STT

tuyÕn

ph¸t triÓn

tuyÕn sinh dôc ®ùc

h¬n 50% thÓ tÝch khèi

sinh dôc c¸i

néi t¹ng

TuyÕn

sinh Kh«ng thÓ quan s¸t tói Kh«ng thÓ quan s¸t 1 dôc ch−a ph¸t tinh víi ®é phãng ®¹i buång trøng víi ®é

- CÆp ®«i vµ giao vÜ:

triÓn

40 lÇn

phãng ®¹i 40 lÇn

CÆp ®«i vµ giao vÜ lµ b−íc ®Çu tiªn trong chu kú sinh s¶n cña ghÑ xanh. Giao vÜ chØ x¶y ra TuyÕn sinh dôc gièng Buång trøng xuÊt hiÖn trong vßng 24 giê sau khi lét xç.

èng dÉn tinh nh− sîi chØ, trong suèt. h¹t trøng, cã mµu Khi ghÑ ®· thµnh thôc sinh dôc, ngoµi nh÷ng máng

manh Cuèi giai ®o¹n nµy, cã cam, kÝch th−íc t¨ng 2

tiªu chuÈn vÒ h×nh d¹ng nh− vá cøng, khoÎ

gièng nh− sîi mµu cam nh¹t vµ ph¸t lªn chiÕm xÊp xØ 10%

m¹nh, cã ®Çy ®ñ cç phÇn phô... ë con c¸i ph¶i chØ, trong suèt triÓn bÒ réng ®¹t kÝch thÓ tÝch khèi néi t¹ng cã c¬ quan nhËn tinh trïng hoµn chØnh vµ c¬ thÓ

cì kho¶ng 2,5-3,0 mm

®· h×nh thµnh líp vá míi; ë con ®ùc ®«i gai giao TuyÕn sinh dôc cã Buång trøng xuÊt hiÖn cÊu ph¶i ph¸t triÓn vµ ®«i cµng dµi, ch¾c. §ã lµ

mµu tr¾ng ®ôc gièng h¹t trøng, cã mµu nh÷ng ®iÒu kiÖn cÇn vµ ®ñ ®Ó ghÑ xanh tham 3 Thµnh thôc

nh− ®Çu que diªm, bÒ cam, kÝch th−íc t¨ng gia cÆp ®«i giao vÜ.

réng kho¶ng 2,5-3 mm lªn xÊp xØ 10% thÓ

TiÕn tr×nh cÆp ®«i giao vÜ th−êng x¶y ra tr−íc tÝch khèi néi t¹ng

lóc ghÑ c¸i lét xç giao vÜ kho¶ng 5-14 ngµy.

TuyÕn sinh dôc lín h¬n H¹t trøng xuÊt hiÖn rÊt Thêi gian giao vÜ kÐo dµi kho¶ng 5-24 giê, sau thêi kú thµnh thôc vµ râ, bÒ réng buång

®ã con ®ùc ë bªn c¹nh ®Ó b¶o vÖ con c¸i. Sau khi cã mµu tr¾ng s÷a, kÝch trøng ®¹t kÝch th−íc giao vÜ, ghÑ c¸i ®Î trøng vµ th−êng ®Î vµo ban 4 ChÝn sinh dôc th−íc cã thÓ ®¹t tèi ®a kho¶ng 5-7 mm vµ

®ªm. Khi ®Î trøng, nã dïng cç ch©n bß b¸m kho¶ng 3,8-4,2 mm vµ chiÕm gÇn 40% thÓ

ch¾c vµo nÒn ®¸y, phÇn ngùc ®−îc n©ng lªn, chiÕm tíi h¬n 10% thÓ tÝch khèi néi t¹ng vµ

phÇn yÕm ®−îc më ra, cç ch©n bông dùng ®øng tÝch khèi néi t¹ng

cã mµu vµng cam nh¹t

lªn. Trøng chÝn ®i qua èng dÉn trøng vµ ®−îc 95

96

https://thuviensach.vn

B¶ng 2: Cç giai ®o¹n ph¸t triÓn tuyÕn 5 Tr−íc khi phãng Nh− trªn

H¹t trøng c¨ng trßn vµ

sinh dôc ë ghÑ xanh

s¶n phÈm sinh

rÊt dÔ rêi nhau. Buång

dôc ra ngoµi

trøng cã mµu vµng

§Æc ®iÓm chÝnh cña

Giai ®o¹n

§Æc ®iÓm chÝnh cña

cam ®Ëm vµ chiÕm

STT

tuyÕn

ph¸t triÓn

tuyÕn sinh dôc ®ùc

h¬n 50% thÓ tÝch khèi

sinh dôc c¸i

néi t¹ng

TuyÕn

sinh Kh«ng thÓ quan s¸t tói Kh«ng thÓ quan s¸t 1 dôc ch−a ph¸t tinh víi ®é phãng ®¹i buång trøng víi ®é

- CÆp ®«i vµ giao vÜ:

triÓn

40 lÇn

phãng ®¹i 40 lÇn

CÆp ®«i vµ giao vÜ lµ b−íc ®Çu tiªn trong chu kú sinh s¶n cña ghÑ xanh. Giao vÜ chØ x¶y ra TuyÕn sinh dôc gièng Buång trøng xuÊt hiÖn trong vßng 24 giê sau khi lét xç.

èng dÉn tinh nh− sîi chØ, trong suèt. h¹t trøng, cã mµu Khi ghÑ ®· thµnh thôc sinh dôc, ngoµi nh÷ng máng

manh Cuèi giai ®o¹n nµy, cã cam, kÝch th−íc t¨ng 2

tiªu chuÈn vÒ h×nh d¹ng nh− vá cøng, khoÎ

gièng nh− sîi mµu cam nh¹t vµ ph¸t lªn chiÕm xÊp xØ 10%

m¹nh, cã ®Çy ®ñ cç phÇn phô... ë con c¸i ph¶i chØ, trong suèt triÓn bÒ réng ®¹t kÝch thÓ tÝch khèi néi t¹ng cã c¬ quan nhËn tinh trïng hoµn chØnh vµ c¬ thÓ

cì kho¶ng 2,5-3,0 mm

®· h×nh thµnh líp vá míi; ë con ®ùc ®«i gai giao TuyÕn sinh dôc cã Buång trøng xuÊt hiÖn cÊu ph¶i ph¸t triÓn vµ ®«i cµng dµi, ch¾c. §ã lµ

mµu tr¾ng ®ôc gièng h¹t trøng, cã mµu nh÷ng ®iÒu kiÖn cÇn vµ ®ñ ®Ó ghÑ xanh tham 3 Thµnh thôc

nh− ®Çu que diªm, bÒ cam, kÝch th−íc t¨ng gia cÆp ®«i giao vÜ.

réng kho¶ng 2,5-3 mm lªn xÊp xØ 10% thÓ

TiÕn tr×nh cÆp ®«i giao vÜ th−êng x¶y ra tr−íc tÝch khèi néi t¹ng

lóc ghÑ c¸i lét xç giao vÜ kho¶ng 5-14 ngµy.

TuyÕn sinh dôc lín h¬n H¹t trøng xuÊt hiÖn rÊt Thêi gian giao vÜ kÐo dµi kho¶ng 5-24 giê, sau thêi kú thµnh thôc vµ râ, bÒ réng buång

®ã con ®ùc ë bªn c¹nh ®Ó b¶o vÖ con c¸i. Sau khi cã mµu tr¾ng s÷a, kÝch trøng ®¹t kÝch th−íc giao vÜ, ghÑ c¸i ®Î trøng vµ th−êng ®Î vµo ban 4 ChÝn sinh dôc th−íc cã thÓ ®¹t tèi ®a kho¶ng 5-7 mm vµ

®ªm. Khi ®Î trøng, nã dïng cç ch©n bß b¸m kho¶ng 3,8-4,2 mm vµ chiÕm gÇn 40% thÓ

ch¾c vµo nÒn ®¸y, phÇn ngùc ®−îc n©ng lªn, chiÕm tíi h¬n 10% thÓ tÝch khèi néi t¹ng vµ

phÇn yÕm ®−îc më ra, cç ch©n bông dùng ®øng tÝch khèi néi t¹ng

cã mµu vµng cam nh¹t

lªn. Trøng chÝn ®i qua èng dÉn trøng vµ ®−îc 95

96

https://thuviensach.vn

thô tinh víi tinh trïng phãng ra tõ tói nhËn 1. Chän vÞ trÝ x©y dùng nhµ tr¹i s¶n tinh. Trøng ®Î ra ®−îc thô tinh, t¹o ra chÊt kÕt xuÊt gièng

dÝnh liªn kÕt cç trøng víi nhau thµnh chïm vµ

1.1. Nguån n−íc

b¸m vµo cç l«ng t¬ kÕt trøng phÝa trong ch©n Vïng n−íc biÓn sö dông cho s¶n xuÊt gièng bông cña ghÑ mÑ. T¹i ®©y, trøng thô tinh sÏ

ph¶i trong s¹ch, kh«ng bÞ nhiÔm bÈn do cç lo¹i ph©n c¾t, ph¸t triÓn qua cç giai ®o¹n ph«i khç chÊt th¶i (c«ng nghiÖp, sinh ho¹t...), ®é mÆn æn nhau cho ®Õn khi në thµnh Êu trïng.

®Þnh tõ 30-34‰, cç chØ tiªu thuû lý hãa phï hîp Trong ba ngµy ®Çu ë ®iÒu kiÖn nhiÖt ®é n−íc víi ®iÒu kiÖn sèng cña cç loµi thñy sinh vËt.

kho¶ng 28-30oC, ph«i b¾t ®Çu ph©n c¾t qua cç N−íc ngät phôc vô cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt thêi kú ph«i nang, ph«i tang vµ ph«i vÞ. Lóc nµy gièng còng cÇn trong s¹ch, kh«ng bÞ « nhiÔm.

trøng thô tinh cã mµu vµng cam t−¬i s¸ng. §Õn ngµy thø 4 xuÊt hiÖn cç mÇm ch©n vµ m¾t.

1.2. §Þa h×nh, ®Þa chÊt

Sang ngµy thø 6 tim b¾t ®Çu ho¹t ®éng nh−ng Nªn chän vÞ trÝ x©y dùng tr¹i gièng cã cÊu t¹o nhÞp tim yÕu vµ th−a. Kho¶ng ngµy thø 7-8, tim

®Þa chÊt æn ®Þnh, ®Þa h×nh b»ng ph¼ng ®Ó c«ng b¾t ®Çu ®Ëp m¹nh vµ nhanh, cç phÇn c¬ thÓ vµ

tr×nh x©y dùng ®−îc v÷ng ch¾c, hÖ thèng cÊp, th©n phô ®Çu ngùc, ch©n hµm ph¸t triÓn; cç tho¸t n−íc thuËn lîi vµ b¶o ®¶m cho cç kh©u

®èt bông ®−îc h×nh thµnh. Lóc nµy ph«i cã mµu vÖ sinh tr¹i trong suèt qu¸ tr×nh s¶n xuÊt.

x¸m ®Ëm. Sau ®ã, toµn thÓ ph«i b¾t ®Çu ho¹t

®éng, co bãp kh¸ m¹nh, ph¸ vì vá trøng vµ lao

1.3. §iÖn vµ giao th«ng

ra ngoµi trë thµnh Êu trïng Zoae 1 sèng tù do VÞ trÝ x©y dùng tr¹i nªn thuËn lîi vÒ giao trong m«i tr−êng n−íc.

th«ng vµ cã thÓ sö dông ®−îc ®iÖn l−íi quèc gia nh»m b¶o ®¶m cç ®iÒu kiÖn tèt nhÊt cho ho¹t II. Kü THUËT S¶N XUÊT GIèNG

®éng cña tr¹i.

NH¢N T¹O GHÑ XANH

2. Khu vùc tr¹i s¶n xuÊt gièng

§Ó b¶o ®¶m con gièng nh©n t¹o ghÑ xanh cã

2.1. Nhµ s¶n xuÊt

chÊt l−îng cao, cç kü thuËt cÇn ®−îc ®¸p øng Tuú theo tõng vïng mµ thiÕt kÕ nhµ s¶n xuÊt nh− sau:

cho phï hîp, nªn chän h−íng x©y nhµ ®Ó b¶o 97

98

https://thuviensach.vn

thô tinh víi tinh trïng phãng ra tõ tói nhËn 1. Chän vÞ trÝ x©y dùng nhµ tr¹i s¶n tinh. Trøng ®Î ra ®−îc thô tinh, t¹o ra chÊt kÕt xuÊt gièng

dÝnh liªn kÕt cç trøng víi nhau thµnh chïm vµ

1.1. Nguån n−íc

b¸m vµo cç l«ng t¬ kÕt trøng phÝa trong ch©n Vïng n−íc biÓn sö dông cho s¶n xuÊt gièng bông cña ghÑ mÑ. T¹i ®©y, trøng thô tinh sÏ

ph¶i trong s¹ch, kh«ng bÞ nhiÔm bÈn do cç lo¹i ph©n c¾t, ph¸t triÓn qua cç giai ®o¹n ph«i khç chÊt th¶i (c«ng nghiÖp, sinh ho¹t...), ®é mÆn æn nhau cho ®Õn khi në thµnh Êu trïng.

®Þnh tõ 30-34‰, cç chØ tiªu thuû lý hãa phï hîp Trong ba ngµy ®Çu ë ®iÒu kiÖn nhiÖt ®é n−íc víi ®iÒu kiÖn sèng cña cç loµi thñy sinh vËt.

kho¶ng 28-30oC, ph«i b¾t ®Çu ph©n c¾t qua cç N−íc ngät phôc vô cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt thêi kú ph«i nang, ph«i tang vµ ph«i vÞ. Lóc nµy gièng còng cÇn trong s¹ch, kh«ng bÞ « nhiÔm.

trøng thô tinh cã mµu vµng cam t−¬i s¸ng. §Õn ngµy thø 4 xuÊt hiÖn cç mÇm ch©n vµ m¾t.

1.2. §Þa h×nh, ®Þa chÊt

Sang ngµy thø 6 tim b¾t ®Çu ho¹t ®éng nh−ng Nªn chän vÞ trÝ x©y dùng tr¹i gièng cã cÊu t¹o nhÞp tim yÕu vµ th−a. Kho¶ng ngµy thø 7-8, tim

®Þa chÊt æn ®Þnh, ®Þa h×nh b»ng ph¼ng ®Ó c«ng b¾t ®Çu ®Ëp m¹nh vµ nhanh, cç phÇn c¬ thÓ vµ

tr×nh x©y dùng ®−îc v÷ng ch¾c, hÖ thèng cÊp, th©n phô ®Çu ngùc, ch©n hµm ph¸t triÓn; cç tho¸t n−íc thuËn lîi vµ b¶o ®¶m cho cç kh©u

®èt bông ®−îc h×nh thµnh. Lóc nµy ph«i cã mµu vÖ sinh tr¹i trong suèt qu¸ tr×nh s¶n xuÊt.

x¸m ®Ëm. Sau ®ã, toµn thÓ ph«i b¾t ®Çu ho¹t

®éng, co bãp kh¸ m¹nh, ph¸ vì vá trøng vµ lao

1.3. §iÖn vµ giao th«ng

ra ngoµi trë thµnh Êu trïng Zoae 1 sèng tù do VÞ trÝ x©y dùng tr¹i nªn thuËn lîi vÒ giao trong m«i tr−êng n−íc.

th«ng vµ cã thÓ sö dông ®−îc ®iÖn l−íi quèc gia nh»m b¶o ®¶m cç ®iÒu kiÖn tèt nhÊt cho ho¹t II. Kü THUËT S¶N XUÊT GIèNG

®éng cña tr¹i.

NH¢N T¹O GHÑ XANH

2. Khu vùc tr¹i s¶n xuÊt gièng

§Ó b¶o ®¶m con gièng nh©n t¹o ghÑ xanh cã

2.1. Nhµ s¶n xuÊt

chÊt l−îng cao, cç kü thuËt cÇn ®−îc ®¸p øng Tuú theo tõng vïng mµ thiÕt kÕ nhµ s¶n xuÊt nh− sau:

cho phï hîp, nªn chän h−íng x©y nhµ ®Ó b¶o 97

98

https://thuviensach.vn

®¶m tho¸ng m¸t trong mïa hÌ, Êm vµ kh«ng bÞ

- Chän mua ghÑ mÑ tõ nguån khai thç tù giã lïa trong mïa ®«ng.

nhiªn, sö dông nguån n−íc biÓn ngay t¹i vïng

2.2. HÖ thèng bÓ

b¾t ghÑ.

- Chän ghÑ mÑ ngay khi ghÑ khai thç võa Sè l−îng vµ diÖn tÝch bÓ trong tr¹i s¶n xuÊt cËp bÕn, vµ ®−a ngay vµo thïng xèp ®· ®−îc gièng ghÑ xanh ®−îc thiÕt kÕ phô thuéc hoµn toµn vµo c«ng suÊt vµ quy m« s¶n xuÊt, nh−ng chuÈn bÞ.

hÖ thèng cç lo¹i bÓ cÇn ®−îc b¶o ®¶m nh− sau:

- Chän ra nh÷ng con khoÎ, cç phÇn phô ®Çy

- BÓ l¾ng vµ xö lý n−íc biÓn: th−êng dïng bÓ

®ñ, khèi ph«i d−íi ch©n bông ph¼ng mÞn, t−¬i xi m¨ng cã thÓ tÝch kho¶ng 300-500 m3/bÓ.

s¸ng, cã mµu s¾c t−¬ng tù nhau; träng l−îng ®¹t

- BÓ läc: th−êng dïng bÓ xi m¨ng cã thÓ tÝch trªn 100 g/con.

kho¶ng 15-25 m3/bÓ ®Ó läc n−íc biÓn theo ph−¬ng

- §−a ghÑ vÒ tr¹i b»ng cç ph−¬ng tiÖn ph¸p läc c¬ häc.

nhanh nhÊt.

- BÓ nu«i gi÷ ghÑ mÑ: cã thÓ lµ bÓ xi m¨ng

- NÕu vËn chuyÓn ®−êng xa, cÇn mang theo hoÆc bÓ composite. BÓ xi m¨ng cã thÓ cã d¹ng n−íc biÓn dù tr÷ ®−îc lÊy t¹i bÕn, vµ gi÷ nhiÖt h×nh trßn hoÆc h×nh vu«ng nh−ng ph¶i b¶o ®¶m khi sôc khÝ kh«ng t¹o ra cç “gãc chÕt” trong bÓ,

®é trªn ®−êng vËn chuyÓn kho¶ng 24-25oC

thÓ tÝch bÓ 3-5 m3/bÓ. BÓ composite cã d¹ng b»ng ®¸ l¹nh.

h×nh b¸n cÇu, thÓ tÝch 1-2 m3.

- Ngay khi vÒ ®Õn tr¹i, thay n−íc trong

- BÓ nu«i Artemia sinh khèi: cã thÓ dïng bÓ

thïng xèp b»ng n−íc biÓn s¹ch cña tr¹i. Thay xi m¨ng hoÆc composite, thÓ tÝch 1-1,5 m3.

n−íc tõ tõ trong thêi gian kho¶ng 30-60 phót.

2.3. M¸y vµ cç trang thiÕt bÞ thiÕt yÕu

- LÊy ngay mÉu ph«i ghÑ kiÓm tra trªn kÝnh hiÓn vi ®Ó ®¸nh giçhÊt l−îng ph«i vµ

M¸y b¬m, m¸y sôc khÝ, kÝnh hiÓn vi, tñ l¹nh, ph©n lo¹i nhãm ghÑ mÑ cã cïng giai ®o¹n que ®un ®iÖn, x«, chËu, vît cç lo¹i,...

ph«i, ®ång thêi kiÓm tra ký sinh trïng hoÆc 3. Cç kh©u kü thuËt s¶n xuÊt gièng nÊm trªn ph«i.

3.1. Chän ghÑ mÑ

- Sau ®ã vít ghÑ mÑ vµo bÓ nu«i vç víi n−íc

- Dông cô thiÕt yÕu gåm: thïng xèp, m¸y sôc

®−îc xö lý 10ppm EDTA vµ ghi ®Çy ®ñ vµo sæ khÝ cÇm tay.

nhËt ký.

99

100

https://thuviensach.vn

®¶m tho¸ng m¸t trong mïa hÌ, Êm vµ kh«ng bÞ

- Chän mua ghÑ mÑ tõ nguån khai thç tù giã lïa trong mïa ®«ng.

nhiªn, sö dông nguån n−íc biÓn ngay t¹i vïng

2.2. HÖ thèng bÓ

b¾t ghÑ.

- Chän ghÑ mÑ ngay khi ghÑ khai thç võa Sè l−îng vµ diÖn tÝch bÓ trong tr¹i s¶n xuÊt cËp bÕn, vµ ®−a ngay vµo thïng xèp ®· ®−îc gièng ghÑ xanh ®−îc thiÕt kÕ phô thuéc hoµn toµn vµo c«ng suÊt vµ quy m« s¶n xuÊt, nh−ng chuÈn bÞ.

hÖ thèng cç lo¹i bÓ cÇn ®−îc b¶o ®¶m nh− sau:

- Chän ra nh÷ng con khoÎ, cç phÇn phô ®Çy

- BÓ l¾ng vµ xö lý n−íc biÓn: th−êng dïng bÓ

®ñ, khèi ph«i d−íi ch©n bông ph¼ng mÞn, t−¬i xi m¨ng cã thÓ tÝch kho¶ng 300-500 m3/bÓ.

s¸ng, cã mµu s¾c t−¬ng tù nhau; träng l−îng ®¹t

- BÓ läc: th−êng dïng bÓ xi m¨ng cã thÓ tÝch trªn 100 g/con.

kho¶ng 15-25 m3/bÓ ®Ó läc n−íc biÓn theo ph−¬ng

- §−a ghÑ vÒ tr¹i b»ng cç ph−¬ng tiÖn ph¸p läc c¬ häc.

nhanh nhÊt.

- BÓ nu«i gi÷ ghÑ mÑ: cã thÓ lµ bÓ xi m¨ng

- NÕu vËn chuyÓn ®−êng xa, cÇn mang theo hoÆc bÓ composite. BÓ xi m¨ng cã thÓ cã d¹ng n−íc biÓn dù tr÷ ®−îc lÊy t¹i bÕn, vµ gi÷ nhiÖt h×nh trßn hoÆc h×nh vu«ng nh−ng ph¶i b¶o ®¶m khi sôc khÝ kh«ng t¹o ra cç “gãc chÕt” trong bÓ,

®é trªn ®−êng vËn chuyÓn kho¶ng 24-25oC

thÓ tÝch bÓ 3-5 m3/bÓ. BÓ composite cã d¹ng b»ng ®¸ l¹nh.

h×nh b¸n cÇu, thÓ tÝch 1-2 m3.

- Ngay khi vÒ ®Õn tr¹i, thay n−íc trong

- BÓ nu«i Artemia sinh khèi: cã thÓ dïng bÓ

thïng xèp b»ng n−íc biÓn s¹ch cña tr¹i. Thay xi m¨ng hoÆc composite, thÓ tÝch 1-1,5 m3.

n−íc tõ tõ trong thêi gian kho¶ng 30-60 phót.

2.3. M¸y vµ cç trang thiÕt bÞ thiÕt yÕu

- LÊy ngay mÉu ph«i ghÑ kiÓm tra trªn kÝnh hiÓn vi ®Ó ®¸nh giçhÊt l−îng ph«i vµ

M¸y b¬m, m¸y sôc khÝ, kÝnh hiÓn vi, tñ l¹nh, ph©n lo¹i nhãm ghÑ mÑ cã cïng giai ®o¹n que ®un ®iÖn, x«, chËu, vît cç lo¹i,...

ph«i, ®ång thêi kiÓm tra ký sinh trïng hoÆc 3. Cç kh©u kü thuËt s¶n xuÊt gièng nÊm trªn ph«i.

3.1. Chän ghÑ mÑ

- Sau ®ã vít ghÑ mÑ vµo bÓ nu«i vç víi n−íc

- Dông cô thiÕt yÕu gåm: thïng xèp, m¸y sôc

®−îc xö lý 10ppm EDTA vµ ghi ®Çy ®ñ vµo sæ khÝ cÇm tay.

nhËt ký.

99

100

https://thuviensach.vn

3.2. Ch¨m sãc vµ qu¶n lý ghÑ mÑ

nhÑ nhµng vµo chËu n−íc biÓn ®· ®−îc chuÈn bÞ

- Nu«i ghÑ mÑ trong cç bÓ nu«i vç víi n−íc víi formol 30 ppm vµ t¾m chóng trong kho¶ng

®−îc xö lý 10ppm EDTA vµ ghi ®Çy ®ñ vµo sæ 30 phót.

nhËt ký.

- Sau ®ã vít ghÑ mÑ vµo bÓ ®Î, mËt ®é 1

- H»ng ngµy cho ¨n mét lÇn tr−íc khi thay con/bÓ. Sôc khÝ 24/24 giê. Che ¸nh s¸ng ®Ìn vµo ban ®ªm hoÆc che bÓ b»ng b¹t nhùa.

n−íc víi l−îng thøc ¨n b»ng kho¶ng 5-7% träng

- Kh«ng cho ghÑ mÑ ¨n trong bÓ ®Î.

l−îng ghÑ mÑ.

- Theo dâi cç bÓ ®Î vµ thêi gian në ë tõng

- Thøc ¨n gåm cã: t«m, nhuyÔn thÓ, c¸ ®−îc bÓ ®Ó chñ ®éng chän bÓ cã Êu trïng tèt. Nªn röa s¹ch.

chän bÓ Êu trïng në nhanh (në trong kho¶ng

- Thay n−íc 1 lÇn/ngµy, l−îng n−íc thay 15 phót), vµ Êu trïng cuén l¹i tõng ®¸m trªn kho¶ng 70-80% vµ xö lý EDTA víi nång ®é mÆt bÓ.

10 ppm.

- T¾t sôc khÝ kho¶ng 3-5 phót, tr−íc khi

- KiÓm tra ph«i trªn kÝnh hiÓn vi 2 ngµy/lÇn, chuyÓn Êu trïng sang bÓ −¬ng ®¸nh Êu trïng ra theo dâi nhiÖt ®é n−íc, ®é muèi, pH trong bÓ; t¾m oxytetracycline víi nång ®é 0,005 ppm.

nu«i vç 1 lÇn/ngµy vµ ghi vµo sæ nhËt ký.

TuyÖt ®èi kh«ng sö dông Êu trïng l¬ löng ë gi÷a

3.3. ChuÈn bÞ bÓ −¬ng Êu trïng

hoÆc ë ®¸y bÓ ®−a vµo bÓ −¬ng.

- §Þnh l−îng Êu trïng trong cç bÓ −¬ng.

- BÓ −¬ng Êu trïng ®−îc vÖ sinh b»ng chlorine vµ formol. L¾p sôc khÝ tr−íc khi cÊp

3.5. ¦¬ng nu«i Êu trïng

n−íc vµo bÓ.

- M«i tr−êng −¬ng Êu trïng:

- N−íc biÓn cÊp vµo bÓ −¬ng ®−îc läc s¹ch vµ

Mét sè yÕu tè thñy lý vµ thñy hãa trong xö lý b»ng chÊt shrimp favour víi l−îng 1 ppm m«i tr−êng n−íc −¬ng nu«i Êu trïng tõ giai sôc khÝ liªn tôc trong 24-30 giê tr−íc khi

®o¹n Zoae ®Õn ghÑ bét cÇn ®−îc b¶o ®¶m chuyÓn Êu trïng vµo bÓ −¬ng.

®óng theo cç th«ng sè ë B¶ng 3. Tuy nhiªn,

®é mÆn cã thÓ thay ®æi tïy thuéc vµo vïng

3.4. Cho ghÑ mÑ ®Î vµ thu Êu trïng

biÓn mµ ghÑ bè mÑ ph©n bè, nh−ng kh«ng

- Khi ph«i ®· cã mµu x¸m ®Ëm, vít ghÑ mÑ

thÊp d−íi 20‰.

101

102

https://thuviensach.vn

3.2. Ch¨m sãc vµ qu¶n lý ghÑ mÑ

nhÑ nhµng vµo chËu n−íc biÓn ®· ®−îc chuÈn bÞ

- Nu«i ghÑ mÑ trong cç bÓ nu«i vç víi n−íc víi formol 30 ppm vµ t¾m chóng trong kho¶ng

®−îc xö lý 10ppm EDTA vµ ghi ®Çy ®ñ vµo sæ 30 phót.

nhËt ký.

- Sau ®ã vít ghÑ mÑ vµo bÓ ®Î, mËt ®é 1

- H»ng ngµy cho ¨n mét lÇn tr−íc khi thay con/bÓ. Sôc khÝ 24/24 giê. Che ¸nh s¸ng ®Ìn vµo ban ®ªm hoÆc che bÓ b»ng b¹t nhùa.

n−íc víi l−îng thøc ¨n b»ng kho¶ng 5-7% träng

- Kh«ng cho ghÑ mÑ ¨n trong bÓ ®Î.

l−îng ghÑ mÑ.

- Theo dâi cç bÓ ®Î vµ thêi gian në ë tõng

- Thøc ¨n gåm cã: t«m, nhuyÔn thÓ, c¸ ®−îc bÓ ®Ó chñ ®éng chän bÓ cã Êu trïng tèt. Nªn röa s¹ch.

chän bÓ Êu trïng në nhanh (në trong kho¶ng

- Thay n−íc 1 lÇn/ngµy, l−îng n−íc thay 15 phót), vµ Êu trïng cuén l¹i tõng ®¸m trªn kho¶ng 70-80% vµ xö lý EDTA víi nång ®é mÆt bÓ.

10 ppm.

- T¾t sôc khÝ kho¶ng 3-5 phót, tr−íc khi

- KiÓm tra ph«i trªn kÝnh hiÓn vi 2 ngµy/lÇn, chuyÓn Êu trïng sang bÓ −¬ng ®¸nh Êu trïng ra theo dâi nhiÖt ®é n−íc, ®é muèi, pH trong bÓ; t¾m oxytetracycline víi nång ®é 0,005 ppm.

nu«i vç 1 lÇn/ngµy vµ ghi vµo sæ nhËt ký.

TuyÖt ®èi kh«ng sö dông Êu trïng l¬ löng ë gi÷a

3.3. ChuÈn bÞ bÓ −¬ng Êu trïng

hoÆc ë ®¸y bÓ ®−a vµo bÓ −¬ng.

- §Þnh l−îng Êu trïng trong cç bÓ −¬ng.

- BÓ −¬ng Êu trïng ®−îc vÖ sinh b»ng chlorine vµ formol. L¾p sôc khÝ tr−íc khi cÊp

3.5. ¦¬ng nu«i Êu trïng

n−íc vµo bÓ.

- M«i tr−êng −¬ng Êu trïng:

- N−íc biÓn cÊp vµo bÓ −¬ng ®−îc läc s¹ch vµ

Mét sè yÕu tè thñy lý vµ thñy hãa trong xö lý b»ng chÊt shrimp favour víi l−îng 1 ppm m«i tr−êng n−íc −¬ng nu«i Êu trïng tõ giai sôc khÝ liªn tôc trong 24-30 giê tr−íc khi

®o¹n Zoae ®Õn ghÑ bét cÇn ®−îc b¶o ®¶m chuyÓn Êu trïng vµo bÓ −¬ng.

®óng theo cç th«ng sè ë B¶ng 3. Tuy nhiªn,

®é mÆn cã thÓ thay ®æi tïy thuéc vµo vïng

3.4. Cho ghÑ mÑ ®Î vµ thu Êu trïng

biÓn mµ ghÑ bè mÑ ph©n bè, nh−ng kh«ng

- Khi ph«i ®· cã mµu x¸m ®Ëm, vít ghÑ mÑ

thÊp d−íi 20‰.

101

102

https://thuviensach.vn

B¶ng 3: Mét sè yÕu tè m«i tr−êng trong Zoae 3

0

2

3

0

0

0

cç bÓ −¬ng nu«i Êu trïng ghÑ xanh Zoae 4

0

2

1

2

0

1

NhiÖt

Megalopae

0

1

0

2

3

1

Cç giai

®é

§é muèi ¤xy hßa

NO

®o¹n

pH

2

GhÑ bét

0

0

0

2

2

1

n−íc

(‰)

tan (mg/l)

(mg/l)

Êu trïng

(oC)

- Qu¶n lý vµ ch¨m sãc Êu trïng: Thêi gian biÕn th¸i cña Êu trïng ghÑ xanh Zoae 1-2

27-28

25-34

6,8 - 7,2

8,2 - 7,8

0

kÐo dµi kho¶ng 18-22 ngµy tïy thuéc vµo nhiÖt Zoae 3-4

27-28

25-34

6,8 - 7,2

8,2 - 7,8

0

®é n−íc. ChÕ ®é ch¨m sãc vµ qu¶n lý Êu trïng Megalopae

27-28

25-34

6,8 - 7,2

8 - 8,3

0

chñ yÕu dùa vµo kinh nghiÖm cña kü thuËt viªn, nh−ng cã thÓ nh− sau:

GhÑ bét

27-28

25-34

6,2 - 6,8

8

0,005

+ Êu trïng Zoae 1-Zoae 4: 12-13 ngµy biÕn th¸i.

- MËt ®é vµ thøc ¨n:

Cho Êu trïng ¨n thøc ¨n tæng hîp Lansy, MËt ®é −¬ng Êu trïng tèi −u lµ 120-140

Friback vµ t¶o kh« 1-4 lÇn/ngµy vµ mçi lÇn 0,5-con/lÝt. Cç lo¹i thøc ¨n sö dông ®Ó −¬ng nu«i 1 g/m3 bÓ/lÇn.

Êu trïng cã thÓ ¸p dông theo B¶ng 4.

MÇm ph«i vµ Nauplius cña Artemia ®−îc duy tr× trong bÓ víi mËt ®é 3-20 c¸ thÓ/lÝt.

B¶ng 4: Cç lo¹i thøc ¨n sö dông ®Ó

Phßng bÖnh nÊm ®á b»ng nystatin víi liÒu

−¬ng nu«i Êu trïng ghÑ xanh theo l−îng 0,5 ppm.

tõng giai ®o¹n ph¸t triÓn

Phßng bÖnh ph¸t s¸ng b»ng cefalexine, Thøc ¨n

Sè lÇn cho Êu trïng ¨n (lÇn/ngµy) erythromycine, ciprofloxacin, griseofulvin, rifazid, sö dông

trimocozolf víi liÒu l−îng 0,85-1,5 ppm.

Lansy,

Thøc

MÇm Nauplius

Artemia

Xi ph«ng ®¸y bÓ vµ thay n−íc bÓ −¬ng 3

Friback

¨n

ph«i

cña

Flake

tr−ëng

ngµy/lÇn, nh−ng phô thuéc vµo søc kháe Êu Giai ®o¹n

vµ t¶o

chÕ

Artemia Artemia

thµnh

Êu trïng

kh«

biÕn

trïng.

+ Êu trïng Megalopae: 5-7 ngµy biÕn th¸i.

Zoae 1

1

0

4

0

0

0

Cho ¨n Flake vµ thøc ¨n chÕ biÕn 5 lÇn/ngµy Zoae 2

1

1

3

0

0

0

víi l−îng cho ¨n 1-2 g/m3 bÓ/lÇn.

103

104

https://thuviensach.vn

B¶ng 3: Mét sè yÕu tè m«i tr−êng trong Zoae 3

0

2

3

0

0

0

cç bÓ −¬ng nu«i Êu trïng ghÑ xanh Zoae 4

0

2

1

2

0

1

NhiÖt

Megalopae

0

1

0

2

3

1

Cç giai

®é

§é muèi ¤xy hßa

NO

®o¹n

pH

2

GhÑ bét

0

0

0

2

2

1

n−íc

(‰)

tan (mg/l)

(mg/l)

Êu trïng

(oC)

- Qu¶n lý vµ ch¨m sãc Êu trïng: Thêi gian biÕn th¸i cña Êu trïng ghÑ xanh Zoae 1-2

27-28

25-34

6,8 - 7,2

8,2 - 7,8

0

kÐo dµi kho¶ng 18-22 ngµy tïy thuéc vµo nhiÖt Zoae 3-4

27-28

25-34

6,8 - 7,2

8,2 - 7,8

0

®é n−íc. ChÕ ®é ch¨m sãc vµ qu¶n lý Êu trïng Megalopae

27-28

25-34

6,8 - 7,2

8 - 8,3

0

chñ yÕu dùa vµo kinh nghiÖm cña kü thuËt viªn, nh−ng cã thÓ nh− sau:

GhÑ bét

27-28

25-34

6,2 - 6,8

8

0,005

+ Êu trïng Zoae 1-Zoae 4: 12-13 ngµy biÕn th¸i.

- MËt ®é vµ thøc ¨n:

Cho Êu trïng ¨n thøc ¨n tæng hîp Lansy, MËt ®é −¬ng Êu trïng tèi −u lµ 120-140

Friback vµ t¶o kh« 1-4 lÇn/ngµy vµ mçi lÇn 0,5-con/lÝt. Cç lo¹i thøc ¨n sö dông ®Ó −¬ng nu«i 1 g/m3 bÓ/lÇn.

Êu trïng cã thÓ ¸p dông theo B¶ng 4.

MÇm ph«i vµ Nauplius cña Artemia ®−îc duy tr× trong bÓ víi mËt ®é 3-20 c¸ thÓ/lÝt.

B¶ng 4: Cç lo¹i thøc ¨n sö dông ®Ó

Phßng bÖnh nÊm ®á b»ng nystatin víi liÒu

−¬ng nu«i Êu trïng ghÑ xanh theo l−îng 0,5 ppm.

tõng giai ®o¹n ph¸t triÓn

Phßng bÖnh ph¸t s¸ng b»ng cefalexine, Thøc ¨n

Sè lÇn cho Êu trïng ¨n (lÇn/ngµy) erythromycine, ciprofloxacin, griseofulvin, rifazid, sö dông

trimocozolf víi liÒu l−îng 0,85-1,5 ppm.

Lansy,

Thøc

MÇm Nauplius

Artemia

Xi ph«ng ®¸y bÓ vµ thay n−íc bÓ −¬ng 3

Friback

¨n

ph«i

cña

Flake

tr−ëng

ngµy/lÇn, nh−ng phô thuéc vµo søc kháe Êu Giai ®o¹n

vµ t¶o

chÕ

Artemia Artemia

thµnh

Êu trïng

kh«

biÕn

trïng.

+ Êu trïng Megalopae: 5-7 ngµy biÕn th¸i.

Zoae 1

1

0

4

0

0

0

Cho ¨n Flake vµ thøc ¨n chÕ biÕn 5 lÇn/ngµy Zoae 2

1

1

3

0

0

0

víi l−îng cho ¨n 1-2 g/m3 bÓ/lÇn.

103

104

https://thuviensach.vn

Cho ¨n Artemia tr−ëng thµnh 1 lÇn/ngµy víi mËt ®é 3-5 con/1.

Phßng bÖnh xï ®Çu b»ng streptomycin víi liÒu l−îng 1-1,5 ppm.

Xi ph«ng ®¸y bÓ vµ thay n−íc bÓ −¬ng 3

Quy tr×nh s¶n xuÊt gièng

ngµy/lÇn, nh−ng phô thuéc vµo søc kháe Êu trïng.

CÇHIM N¦íC NGäT

- GhÑ bét: −¬ng 5-6 ngµy trong bÓ tr−íc khi ( C.brachiphomum, Cuvier, 1818) th¶ nu«i.

Cho ¨n FLake vµ thøc ¨n chÕ biÕn 4 lÇn/ngµy Trung t©m Khoa häc kü thuËt víi l−îng cho ¨n 1- 2 g/m3 bÓ/lÇn.

vµ S¶n xuÊt gièng Thñy s¶n Qu¶ng Ninh Cho ¨n Artemia tr−ëng thµnh 1 lÇn/ngµy víi mËt ®é 3-5 con/1.

Phßng bÖnh ®−êng ruét b»ng bét vi sinh TZ 002 víi liÒu l−îng 0,5-1 ppm.

Thay n−íc bÓ −¬ng 2 ngµy/lÇn.

Cçhim n−íc ngät

I. §ÆC §IÓM SINH HäC

CñA GIèNG CÇHIM N¦íC NGäT

1. §Æc ®iÓm h×nh th¸i

Cçhim n−íc ngät h×nh d¹ng gÇn gièng cçhim biÓn (cçhim b¹c biÓn), th©n dÑt vµ cao, 105

106

https://thuviensach.vn

Cho ¨n Artemia tr−ëng thµnh 1 lÇn/ngµy víi mËt ®é 3-5 con/1.

Phßng bÖnh xï ®Çu b»ng streptomycin víi liÒu l−îng 1-1,5 ppm.

Xi ph«ng ®¸y bÓ vµ thay n−íc bÓ −¬ng 3

Quy tr×nh s¶n xuÊt gièng

ngµy/lÇn, nh−ng phô thuéc vµo søc kháe Êu trïng.

CÇHIM N¦íC NGäT

- GhÑ bét: −¬ng 5-6 ngµy trong bÓ tr−íc khi ( C.brachiphomum, Cuvier, 1818) th¶ nu«i.

Cho ¨n FLake vµ thøc ¨n chÕ biÕn 4 lÇn/ngµy Trung t©m Khoa häc kü thuËt víi l−îng cho ¨n 1- 2 g/m3 bÓ/lÇn.

vµ S¶n xuÊt gièng Thñy s¶n Qu¶ng Ninh Cho ¨n Artemia tr−ëng thµnh 1 lÇn/ngµy víi mËt ®é 3-5 con/1.

Phßng bÖnh ®−êng ruét b»ng bét vi sinh TZ 002 víi liÒu l−îng 0,5-1 ppm.

Thay n−íc bÓ −¬ng 2 ngµy/lÇn.

Cçhim n−íc ngät

I. §ÆC §IÓM SINH HäC

CñA GIèNG CÇHIM N¦íC NGäT

1. §Æc ®iÓm h×nh th¸i

Cçhim n−íc ngät h×nh d¹ng gÇn gièng cçhim biÓn (cçhim b¹c biÓn), th©n dÑt vµ cao, 105

106

https://thuviensach.vn

®Çu nhá cã chiÒu dµi gÇn b»ng chiÒu cao ®Çu, Hä cçhÐp mì: Characidae

vÞ trÝ måm ë chÝnh gi÷a, mâm h¬i tï, v©y ®u«i Gièng cçhim n−íc ngät: Clossoma c©n vµ cã r·nh s©u, chiÒu dµi th©n gÊp 2 lÇn Loµi cçhim: C. brachiphomum, Cuvier, 1818.

chiÒu cao th©n, gÊp 4 lÇn chiÒu dµi ®Çu, gÊp 6,5 chiÒu dµy cña th©n. Chç khëi ®iÓm ë cuèi 3. Ph©n bè

v©y ®u«i ë phÝa l−ng cã mét v©y mì nhá, phÇn Cçhim n−íc ngät C. brachiphomum ph©n trªn cña nã b¸n trong suèt, phÇn d−íi cã vÈy, bè däc theo l−u vùc s«ng Amazon vïng Braxin t¬ v©y kh«ng cã gai cøng, sè v©y l−ng 18-19, sè vµ cç vïng l©n cËn thuéc Nam Mü. C¸ thÝch v©y ngùc 16-18, v©y bông 8, v©y ®−êng bªn 82-nghi víi khÝ hËu nhiÖt ®íi hay ¸ nhiÖt ®íi.

98, diÒm vÈy mµu ®en, vÈy trªn th©n c¸ trßn 4. §Æc ®iÓm sinh th¸i

nhá (vÈy tÊm).

R¨ng hµm trªn vµ hµm d−íi ®Òu cã 2 hµng

4.1. NhiÖt ®é

r¨ng. R¨ng ë hµm trªn 31-33 c¸i, hµm d−íi cã Cçhim n−íc ngät lµ lo¹i cçã nguån gèc 28-31 c¸i; mÆt r¨ng khuyÕt nh− l−ìi c−a. Sè l−îc nhiÖt ®íi nªn chóng lµ loµi c¸ −a nhiÖt, cã kh¶

mang cña cung mang thø nhÊt cã 30-36 chiÕc. Cã n¨ng thÝch øng tèt víi ®iÒu kiÖn nhiÖt ®é cao d¹ dµy râ rÖt h×nh ch÷ U vµ t−¬ng ®èi to, ®é dµi h¬n lµ nhiÖt ®é thÊp. NhiÖt ®é thÝch hîp cho cña d¹ dµy b»ng 1/5 ®é dµi ruét, xung quanh sinh tr−ëng tõ 21-42oC, tèi −u lµ 28-30oC, ruét vµ d¹ dµy cã nhiÒu côc mì. §u«i ph©n nhiÖt ®é thÝch hîp cho sinh s¶n tõ 27-29oC; nh¸nh, khëi ®iÓm cña v©y l−ng vµ v©y bông khi nhiÖt ®é n−íc xuèng 15oC th× c¸ ngõng ¨n; t−¬ng ®−¬ng, tõ gèc v©y ngùc ®Õn hËu m«n cã nhiÖt ®é n−íc 12oC c¸ sèng bÊt b×nh th−êng; vÈy bông d¹ng r¨ng c−a. C¬ thÓ cã mµu x¸m b¹c, nhiÖt ®é n−íc 10oC lµ giíi h¹n nhiÖt ®é thÊp v©y ngùc, bông vµ v©y hËu m«n cã mµu ®á, trong nhÊt; nhiÖt ®é n−íc 8oC c¸ b¾t ®Çu chÕt vµ

m«i tr−êng cã ®é s¸ng vµ ®é pH khç nhau, mµu chÕt hµng lo¹t.

s¾c cçã thÓ cã sù biÕn ®æi nhÊt ®Þnh.

4.2. §é mÆn

2. §Æc ®iÓm ph©n lo¹i

Cçhim n−íc ngät sinh tr−ëng tèt vµ t¨ng Cçhim n−íc ngät thuéc:

kh¶ n¨ng kh¸ng bÖnh ë ®é mÆn 5-10‰; ë ®é Bé cçhÐp: Characiformes

mÆn 15-20‰ c¸ sèng ®−îc trong 10 giê, tuy 107

108

https://thuviensach.vn

®Çu nhá cã chiÒu dµi gÇn b»ng chiÒu cao ®Çu, Hä cçhÐp mì: Characidae

vÞ trÝ måm ë chÝnh gi÷a, mâm h¬i tï, v©y ®u«i Gièng cçhim n−íc ngät: Clossoma c©n vµ cã r·nh s©u, chiÒu dµi th©n gÊp 2 lÇn Loµi cçhim: C. brachiphomum, Cuvier, 1818.

chiÒu cao th©n, gÊp 4 lÇn chiÒu dµi ®Çu, gÊp 6,5 chiÒu dµy cña th©n. Chç khëi ®iÓm ë cuèi 3. Ph©n bè

v©y ®u«i ë phÝa l−ng cã mét v©y mì nhá, phÇn Cçhim n−íc ngät C. brachiphomum ph©n trªn cña nã b¸n trong suèt, phÇn d−íi cã vÈy, bè däc theo l−u vùc s«ng Amazon vïng Braxin t¬ v©y kh«ng cã gai cøng, sè v©y l−ng 18-19, sè vµ cç vïng l©n cËn thuéc Nam Mü. C¸ thÝch v©y ngùc 16-18, v©y bông 8, v©y ®−êng bªn 82-nghi víi khÝ hËu nhiÖt ®íi hay ¸ nhiÖt ®íi.

98, diÒm vÈy mµu ®en, vÈy trªn th©n c¸ trßn 4. §Æc ®iÓm sinh th¸i

nhá (vÈy tÊm).

R¨ng hµm trªn vµ hµm d−íi ®Òu cã 2 hµng

4.1. NhiÖt ®é

r¨ng. R¨ng ë hµm trªn 31-33 c¸i, hµm d−íi cã Cçhim n−íc ngät lµ lo¹i cçã nguån gèc 28-31 c¸i; mÆt r¨ng khuyÕt nh− l−ìi c−a. Sè l−îc nhiÖt ®íi nªn chóng lµ loµi c¸ −a nhiÖt, cã kh¶

mang cña cung mang thø nhÊt cã 30-36 chiÕc. Cã n¨ng thÝch øng tèt víi ®iÒu kiÖn nhiÖt ®é cao d¹ dµy râ rÖt h×nh ch÷ U vµ t−¬ng ®èi to, ®é dµi h¬n lµ nhiÖt ®é thÊp. NhiÖt ®é thÝch hîp cho cña d¹ dµy b»ng 1/5 ®é dµi ruét, xung quanh sinh tr−ëng tõ 21-42oC, tèi −u lµ 28-30oC, ruét vµ d¹ dµy cã nhiÒu côc mì. §u«i ph©n nhiÖt ®é thÝch hîp cho sinh s¶n tõ 27-29oC; nh¸nh, khëi ®iÓm cña v©y l−ng vµ v©y bông khi nhiÖt ®é n−íc xuèng 15oC th× c¸ ngõng ¨n; t−¬ng ®−¬ng, tõ gèc v©y ngùc ®Õn hËu m«n cã nhiÖt ®é n−íc 12oC c¸ sèng bÊt b×nh th−êng; vÈy bông d¹ng r¨ng c−a. C¬ thÓ cã mµu x¸m b¹c, nhiÖt ®é n−íc 10oC lµ giíi h¹n nhiÖt ®é thÊp v©y ngùc, bông vµ v©y hËu m«n cã mµu ®á, trong nhÊt; nhiÖt ®é n−íc 8oC c¸ b¾t ®Çu chÕt vµ

m«i tr−êng cã ®é s¸ng vµ ®é pH khç nhau, mµu chÕt hµng lo¹t.

s¾c cçã thÓ cã sù biÕn ®æi nhÊt ®Þnh.

4.2. §é mÆn

2. §Æc ®iÓm ph©n lo¹i

Cçhim n−íc ngät sinh tr−ëng tèt vµ t¨ng Cçhim n−íc ngät thuéc:

kh¶ n¨ng kh¸ng bÖnh ë ®é mÆn 5-10‰; ë ®é Bé cçhÐp: Characiformes

mÆn 15-20‰ c¸ sèng ®−îc trong 10 giê, tuy 107

108

https://thuviensach.vn

nhiªn ®é mÆn cao còng lµm ¶nh h−ëng trùc tiÕp dµi ®¹t 2 cm, trong khi cç loµi c¸ khç chØ ®¹t

®Õn tèc ®é t¨ng tr−ëng. Do ®Æc ®iÓm trªn nªn cã 0,5-0,8 g/con ë cïng mét mËt ®é −¬ng nu«i. T¹i thÓ ph¸t triÓn nu«i cçhim n−íc ngät ë n−íc lî.

Trung Quèc, cì c¸ gièng 3-4 cm nu«i trong 3-4

th¸ng ®¹t 0,5 kg/con; c¸ 2 tuæi ®¹t 1,5-2 kg/con.

4.3. Hµm l−îng «xy

NÕu nu«i tõ cì gièng 5-7 cm víi mËt ®é 1 con/m2

Cçhim n−íc ngät sinh tr−ëng vµ ph¸t triÓn th× sau 3-4 th¸ng nu«i, c¸ ®¹t kho¶ng 0,8-1 kg/con.

tèt trong ®iÒu kiÖn hµm l−îng «xy tõ 4-6 mg/l.

Khi c¸ ®¹t 1,5 kg/con tèc ®é t¨ng tr−ëng chËm dÇn.

CçhÞu ®ùng ®−îc trong ®iÒu kiÖn hµm l−îng Trong tù nhiªn, c¸ 2 tuæi dµi 43 cm, nÆng

«xy thÊp. Tuy nhiªn, khi hµm l−îng «xy thÊp trªn 2,5 kg. ë vïng s«ng Amazon, ng−êi ta ®·

¶nh h−ëng trùc tiÕp ®Õn tèc ®é sinh tr−ëng cña khai thç ®−îc c¸ dµi 85 cm, nÆng 20 kg.

c¸. ë hµm l−îng «xy ≤ 3 mg/l ®· b¾t ®Çu ¶nh ë n−íc ta, t¹i cç tØnh khu vùc phÝa b¾c, c¸

h−ëng ®Õn tèc ®é t¨ng tr−ëng cña c¸.

chim t¨ng tr−ëng nhanh nhÊt vµo thêi gian tõ mïa xu©n ®Õn chím mïa ®«ng, vÒ mïa ®«ng c¸

4.4. §é pH

hÇu nh− kh«ng t¨ng tr−ëng vµ rÊt khã l−u gi÷

§é pH lµ mét yÕu tè rÊt quan träng ®èi víi cç¸ qua mïa ®«ng.

chim n−íc ngät, nã ¶nh h−ëng trùc tiÕp ®Õn qu¸

tr×nh sinh tr−ëng, sinh s¶n cña c¸. Cçhim 6. TËp tÝnh ¨n

n−íc ngät sèng thÝch nghi trong ®iÒu kiÖn m«i Cçhim n−íc ngät lµ lo¹i c¸ ¨n t¹p, phæ thøc tr−êng n−íc cã chØ sè pH tõ 6,0-7,5; c¸ −a sèng ë

¨n réng, sèng ë tÇng gi÷a vµ tÇng ®¸y. Cçon vïng n−íc h¬i axÝt, nÕu chØ sè pH > 8 sÏ ¶nh võa në mang khèi no·n hoµng lín vµ dinh h−ëng ®Õn viÖc sö dông thøc ¨n cña c¸.

d−ìng b»ng no·n hoµng trong 4-5 ngµy ®Çu, sau 4-5 ngµy h×nh thµnh ruét, c¸ b¾t ®Çu dinh 5. §Æc ®iÓm sinh tr−ëng

d−ìng bªn ngoµi m«i tr−êng, lóc nµy c¸ sö dông Cçhim n−íc ngät cã kÝch th−íc lín. So víi cç thøc ¨n chñ yÕu lµ ®éng vËt phï du vµ thùc vËt loµi c¸ n−íc ngät khç cçhim n−íc ngät cã tèc ®é phï du (chñ yÕu lµ t¶o ®¬n bµo).

t¨ng tr−ëng nhanh. Khi c¸ míi në cã kÝch th−íc Thêi kú cçon, thøc ¨n chÝnh lµ sinh vËt phï kho¶ng 3,4 cm nhá h¬n cç loµi c¸ khç, nh−ng du, cç chÊt h÷u c¬ n¸t v÷a vµ thøc ¨n nh©n t¹o.

sau 20 ngµy −¬ng nu«i c¸ ®¹t 0,8-1 g/con, chiÒu Khi ®· chÝnh thøc ®¹t cì c¸ gièng trë lªn, c¸

109

110

https://thuviensach.vn

nhiªn ®é mÆn cao còng lµm ¶nh h−ëng trùc tiÕp dµi ®¹t 2 cm, trong khi cç loµi c¸ khç chØ ®¹t

®Õn tèc ®é t¨ng tr−ëng. Do ®Æc ®iÓm trªn nªn cã 0,5-0,8 g/con ë cïng mét mËt ®é −¬ng nu«i. T¹i thÓ ph¸t triÓn nu«i cçhim n−íc ngät ë n−íc lî.

Trung Quèc, cì c¸ gièng 3-4 cm nu«i trong 3-4

th¸ng ®¹t 0,5 kg/con; c¸ 2 tuæi ®¹t 1,5-2 kg/con.

4.3. Hµm l−îng «xy

NÕu nu«i tõ cì gièng 5-7 cm víi mËt ®é 1 con/m2

Cçhim n−íc ngät sinh tr−ëng vµ ph¸t triÓn th× sau 3-4 th¸ng nu«i, c¸ ®¹t kho¶ng 0,8-1 kg/con.

tèt trong ®iÒu kiÖn hµm l−îng «xy tõ 4-6 mg/l.

Khi c¸ ®¹t 1,5 kg/con tèc ®é t¨ng tr−ëng chËm dÇn.

CçhÞu ®ùng ®−îc trong ®iÒu kiÖn hµm l−îng Trong tù nhiªn, c¸ 2 tuæi dµi 43 cm, nÆng

«xy thÊp. Tuy nhiªn, khi hµm l−îng «xy thÊp trªn 2,5 kg. ë vïng s«ng Amazon, ng−êi ta ®·

¶nh h−ëng trùc tiÕp ®Õn tèc ®é sinh tr−ëng cña khai thç ®−îc c¸ dµi 85 cm, nÆng 20 kg.

c¸. ë hµm l−îng «xy ≤ 3 mg/l ®· b¾t ®Çu ¶nh ë n−íc ta, t¹i cç tØnh khu vùc phÝa b¾c, c¸

h−ëng ®Õn tèc ®é t¨ng tr−ëng cña c¸.

chim t¨ng tr−ëng nhanh nhÊt vµo thêi gian tõ mïa xu©n ®Õn chím mïa ®«ng, vÒ mïa ®«ng c¸

4.4. §é pH

hÇu nh− kh«ng t¨ng tr−ëng vµ rÊt khã l−u gi÷

§é pH lµ mét yÕu tè rÊt quan träng ®èi víi cç¸ qua mïa ®«ng.

chim n−íc ngät, nã ¶nh h−ëng trùc tiÕp ®Õn qu¸

tr×nh sinh tr−ëng, sinh s¶n cña c¸. Cçhim 6. TËp tÝnh ¨n

n−íc ngät sèng thÝch nghi trong ®iÒu kiÖn m«i Cçhim n−íc ngät lµ lo¹i c¸ ¨n t¹p, phæ thøc tr−êng n−íc cã chØ sè pH tõ 6,0-7,5; c¸ −a sèng ë

¨n réng, sèng ë tÇng gi÷a vµ tÇng ®¸y. Cçon vïng n−íc h¬i axÝt, nÕu chØ sè pH > 8 sÏ ¶nh võa në mang khèi no·n hoµng lín vµ dinh h−ëng ®Õn viÖc sö dông thøc ¨n cña c¸.

d−ìng b»ng no·n hoµng trong 4-5 ngµy ®Çu, sau 4-5 ngµy h×nh thµnh ruét, c¸ b¾t ®Çu dinh 5. §Æc ®iÓm sinh tr−ëng

d−ìng bªn ngoµi m«i tr−êng, lóc nµy c¸ sö dông Cçhim n−íc ngät cã kÝch th−íc lín. So víi cç thøc ¨n chñ yÕu lµ ®éng vËt phï du vµ thùc vËt loµi c¸ n−íc ngät khç cçhim n−íc ngät cã tèc ®é phï du (chñ yÕu lµ t¶o ®¬n bµo).

t¨ng tr−ëng nhanh. Khi c¸ míi në cã kÝch th−íc Thêi kú cçon, thøc ¨n chÝnh lµ sinh vËt phï kho¶ng 3,4 cm nhá h¬n cç loµi c¸ khç, nh−ng du, cç chÊt h÷u c¬ n¸t v÷a vµ thøc ¨n nh©n t¹o.

sau 20 ngµy −¬ng nu«i c¸ ®¹t 0,8-1 g/con, chiÒu Khi ®· chÝnh thøc ®¹t cì c¸ gièng trë lªn, c¸

109

110

https://thuviensach.vn

chim n−íc ngät ¨n t¹p h¬n. Lo¹i thøc ¨n chñ cho sinh s¶n cÇn ®¹t cç chØ tiªu sau: yÕu lµ cç s¶n phÈm n«ng nghiÖp, thøc ¨n phèi

- Cçã ngo¹i h×nh ®Ñp, khoÎ m¹nh, kh«ng dÞ

chÕ nh©n t¹o, cç lo¹i ngò cèc, cç lo¹i thùc vËt, h×nh, dÞ tËt, kh«ng cã bÖnh.

cç lo¹i giun, gi¸p xç nhá, èc, ®éng vËt ®¸y.

- §èi víi c¸ ®ùc: tuæi ph¶i ®¹t 3 tuæi, träng Nguån thøc ¨n cña cçhim n−íc ngät rÊt ®a l−îng ≥ 2,5 kg, chiÒu dµi c¸ ≥ 35 cm.

d¹ng chøng tá cçhim cã tÝnh lùa chän thøc ¨n

- §èi víi cç¸i: tuæi ph¶i ®¹t > 3 tuæi, träng thÊp, rÊt thuËn lîi cho viÖc ph¸t triÓn nu«i c¸

l−îng ≥ 3 kg, chiÒu dµi c¸ 35-40 cm.

chim n−íc ngät t¹i cç hé gia ®×nh.

7.3. Sù thµnh thôc cña tuyÕn sinh dôc

7. §Æc ®iÓm sinh s¶n

C¸ ®ùc vµ cç¸i ph¸t triÓn kh«ng ®ång nhÊt;

7.1. Ph©n biÖt c¸ ®ùc, cç¸i

c¸ ®ùc thµnh thôc th−êng chËm h¬n cç¸i. Qua ë cçhim n−íc ngät rÊt khã ph©n biÖt c¸

ph©n tÝch tæ chøc tÕ bµo häc cña ViÖn Nghiªn

®ùc, cç¸i v× ®Æc tÝnh sinh dôc phô biÓu hiÖn cøu Nu«i trång Thñy s¶n I cho thÊy vµo th¸ng 2-kh«ng râ rµng.

3 h»ng n¨m, tuyÕn sinh dôc chØ lµ nh÷ng sîi rÊt Th«ng qua thùc tiÔn chóng t«i ph©n biÖt c¸

nhá, hÇu hÕt tÕ bµo sinh dôc ë giai ®o¹n II; sang

®ùc, cç¸i nh− sau:

th¸ng 4 ë tuyÕn sinh dôc thêi kú nµy tÕ bµo

- Cç¸i: Lóc thµnh thôc ë phÇn ngùc vµ

trøng cã ®ñ cç giai ®o¹n tõ I-IV. Víi kÕt qu¶

bông cã thÓ nh×n râ buång trøng, hËu m«n cã nµy chøng tá ®©y lµ lo¹i cçã kh¶ n¨ng sinh s¶n mµu hång vµ låi ra rÊt râ do kÕt qu¶ Ðp cña nhiÒu lÇn trong n¨m.

no·n sµo.

7.4. TËp tÝnh sinh s¶n

- C¸ ®ùc: PhÇn bông d−íi cã mµu b¹ch kim s¸ng t−¬i, phÇn cuèi cña cç v©y cã mµu ®en Trong m«i tr−êng tù nhiªn, cçhim n−íc sÉm h¬n, bông dÑt vµ b»ng, lç huyÖt sinh dôc ngät ph¸t dôc vµ thµnh thôc ë ®iÒu kiÖn cã dßng

®ãng l¹i thµnh h×nh ch÷ nhËt (

) hîp víi trôc

n−íc ch¶y, nhiÖt ®é n−íc phï hîp, møc n−íc b¶o th©n thµnh mét ®−êng th¼ng.

®¶m. §©y lµ nh÷ng nh©n tè sinh th¸i cã tç dông kÝch thÝch tæng hîp ®Õn khu hÖ thÇn kinh,

7.2. Thµnh thôc sinh s¶n

®Õn tuyÕn yªn vµ s¶n sinh hoãc m«n gióp c¸

Khi tuyÓn chän c¸ bè mÑ ®−a vµo nu«i vç vµ

thµnh thôc vµ tiÕt ra hoãc m«n sinh dôc lµm cho 111

112

https://thuviensach.vn

chim n−íc ngät ¨n t¹p h¬n. Lo¹i thøc ¨n chñ cho sinh s¶n cÇn ®¹t cç chØ tiªu sau: yÕu lµ cç s¶n phÈm n«ng nghiÖp, thøc ¨n phèi

- Cçã ngo¹i h×nh ®Ñp, khoÎ m¹nh, kh«ng dÞ

chÕ nh©n t¹o, cç lo¹i ngò cèc, cç lo¹i thùc vËt, h×nh, dÞ tËt, kh«ng cã bÖnh.

cç lo¹i giun, gi¸p xç nhá, èc, ®éng vËt ®¸y.

- §èi víi c¸ ®ùc: tuæi ph¶i ®¹t 3 tuæi, träng Nguån thøc ¨n cña cçhim n−íc ngät rÊt ®a l−îng ≥ 2,5 kg, chiÒu dµi c¸ ≥ 35 cm.

d¹ng chøng tá cçhim cã tÝnh lùa chän thøc ¨n

- §èi víi cç¸i: tuæi ph¶i ®¹t > 3 tuæi, träng thÊp, rÊt thuËn lîi cho viÖc ph¸t triÓn nu«i c¸

l−îng ≥ 3 kg, chiÒu dµi c¸ 35-40 cm.

chim n−íc ngät t¹i cç hé gia ®×nh.

7.3. Sù thµnh thôc cña tuyÕn sinh dôc

7. §Æc ®iÓm sinh s¶n

C¸ ®ùc vµ cç¸i ph¸t triÓn kh«ng ®ång nhÊt;

7.1. Ph©n biÖt c¸ ®ùc, cç¸i

c¸ ®ùc thµnh thôc th−êng chËm h¬n cç¸i. Qua ë cçhim n−íc ngät rÊt khã ph©n biÖt c¸

ph©n tÝch tæ chøc tÕ bµo häc cña ViÖn Nghiªn

®ùc, cç¸i v× ®Æc tÝnh sinh dôc phô biÓu hiÖn cøu Nu«i trång Thñy s¶n I cho thÊy vµo th¸ng 2-kh«ng râ rµng.

3 h»ng n¨m, tuyÕn sinh dôc chØ lµ nh÷ng sîi rÊt Th«ng qua thùc tiÔn chóng t«i ph©n biÖt c¸

nhá, hÇu hÕt tÕ bµo sinh dôc ë giai ®o¹n II; sang

®ùc, cç¸i nh− sau:

th¸ng 4 ë tuyÕn sinh dôc thêi kú nµy tÕ bµo

- Cç¸i: Lóc thµnh thôc ë phÇn ngùc vµ

trøng cã ®ñ cç giai ®o¹n tõ I-IV. Víi kÕt qu¶

bông cã thÓ nh×n râ buång trøng, hËu m«n cã nµy chøng tá ®©y lµ lo¹i cçã kh¶ n¨ng sinh s¶n mµu hång vµ låi ra rÊt râ do kÕt qu¶ Ðp cña nhiÒu lÇn trong n¨m.

no·n sµo.

7.4. TËp tÝnh sinh s¶n

- C¸ ®ùc: PhÇn bông d−íi cã mµu b¹ch kim s¸ng t−¬i, phÇn cuèi cña cç v©y cã mµu ®en Trong m«i tr−êng tù nhiªn, cçhim n−íc sÉm h¬n, bông dÑt vµ b»ng, lç huyÖt sinh dôc ngät ph¸t dôc vµ thµnh thôc ë ®iÒu kiÖn cã dßng

®ãng l¹i thµnh h×nh ch÷ nhËt (

) hîp víi trôc

n−íc ch¶y, nhiÖt ®é n−íc phï hîp, møc n−íc b¶o th©n thµnh mét ®−êng th¼ng.

®¶m. §©y lµ nh÷ng nh©n tè sinh th¸i cã tç dông kÝch thÝch tæng hîp ®Õn khu hÖ thÇn kinh,

7.2. Thµnh thôc sinh s¶n

®Õn tuyÕn yªn vµ s¶n sinh hoãc m«n gióp c¸

Khi tuyÓn chän c¸ bè mÑ ®−a vµo nu«i vç vµ

thµnh thôc vµ tiÕt ra hoãc m«n sinh dôc lµm cho 111

112

https://thuviensach.vn

c¸ ®éng hín b−íc vµo giai ®o¹n sinh s¶n.

Trong nu«i vç nh©n t¹o, ë ®iÒu kiÖn m«i tr−êng n−íc tÜnh, c¸ ®ùc cã thÓ thµnh thôc, song v× thiÕu nh÷ng ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt cña thiªn nhiªn nªn cç¸i kh«ng ®¹t ®−îc yªu cÇu kÝch thÝch tæng hîp cho sù ph¸t dôc cña cç¸i.

Do vËy viÖc tiªm kÝch dôc tè cã tç dông nh− tç ®éng tæng hîp cña cç yÕu tè sinh th¸i m«i tr−êng tù nhiªn ®Õn sù ph¸t dôc cña c¸.

II. QUY TR×NH S¶N XUÊT GIèNG

1. S¬ ®å quy tr×nh s¶n xuÊt gièng c¸

chim n−íc ngät

¦¬ng

¦¬ng

Nu«i vç

Cho c¸

Thu vµ

nu«i c¸

nu«i cç¸ bè

®Î nh©n

h−¬ng

bét lªn

mÑ

t¹o

Êp trøng

lªn c¸

h−¬ng

gièng

2. TuyÓn chän vµ nu«i vç c¸ bè mÑ

2.1. TuyÓn chän c¸ bè mÑ

C¸ bè mÑ tuyÓn chän ph¶i cã ngo¹i h×nh

®Ñp, khoÎ m¹nh, kh«ng dÞ h×nh, dÞ tËt, kh«ng cã bÖnh. Tuæi vµ kÝch cì ph¶i ®¹t cç tiªu chuÈn sau:

113

114

https://thuviensach.vn

B¶ng 1: Tuæi vµ kÝch cì cña c¸

Giai ®o¹n I: tõ th¸ng 10 ®Õn th¸ng 12 (tÝch

®−a vµo nu«i vç

luü vËt chÊt qua ®«ng).

Giai ®o¹n II: tõ th¸ng 1 ®Õn th¸ng 2 (nu«i Cç chØ

C¸ ®ùc

Cç¸i

tró ®«ng).

tiªu

Giai ®o¹n III: tõ th¸ng 3 ®Õn th¸ng 5 (chuyÓn Mµu s¾c t−¬i s¸ng, Mµu s¾c t−¬i s¸ng, ho¸ thµnh thôc tuyÕn sinh dôc).

Ngo¹i h×nh khoÎ m¹nh kh«ng dÞ khoÎ m¹nh kh«ng dÞ

Ngoµi ra sau qu¸ tr×nh sinh s¶n tiÕn hµnh h×nh, kh«ng cã bÖnh h×nh, kh«ng cã bÖnh nu«i t¸i ph¸t dôc: §©y lµ qu¸ tr×nh nu«i vç sau khi c¸ ®Î xong, chän nh÷ng con ®Î rãc Tuæi

3-8

3-8

nu«i trong thêi gian 50-60 ngµy cho ®Î t¸i KÝch cì

≥ 2,5 kg

≥ 3 kg

ph¸t lÇn sau.

C¸ ®ùc tuyÓn chän cã thÓ lÊy tõ ®µn c¸ nu«i

- MËt ®é vµ tû lÖ nu«i vç trong ao: mËt ®é tõ th−¬ng phÈm ®¹t cç tiªu chuÈn trªn.

15-20 kg/100 m2 ao; tû lÖ ®ùc c¸i: 1,2-1,4/l.

- Ch¨m sãc, qu¶n lý:

2.2. ChuÈn bÞ ao nu«i vç

+ Thøc ¨n nu«i vç c¸ bè mÑ:

Ao nu«i vç c¸ bè mÑ cã diÖn tÝch phï hîp tõ Thøc ¨n nu«i vç c¸ bè mÑ cçhim n−íc ngät 1.000-2.500 m2, ®é s©u møc n−íc tõ 1,5-2 m, cã ph¶i b¶o ®¶m hµm l−îng ®¹m th« cao.

nguån n−íc chñ ®éng, trong s¹ch, gÇn khu vùc Giai ®o¹n I: Nu«i vç c¸ bè mÑ dïng c«ng thøc bÓ ®Î, tiÖn lîi cho c«ng tç qu¶n lý, ch¨m sãc vµ

thøc ¨n nh− sau: kh« dÇu l¹c 40%, bét ®Ëu vËn chuyÓn c¸ bè mÑ. Ao nu«i vç c¸ bè mÑ ph¶i t−¬ng 15%, bét c¸ 15%, bét ng« 20%, c¸m g¹o

®−îc chuÈn bÞ theo chuÈn ngµnh: 28 TCN-64-79

10%. Còng cã thÓ dïng thøc ¨n c«ng nghiÖp cho vµ b¶o ®¶m mét sè chØ tiªu sau: pH: 6,0-7,5, «xy thªm thøc ¨n lµ rau xanh, l−îng cho ¨n b»ng hoµ tan > 3 mg/l.

5% träng l−îng th©n c¸.

Giai ®o¹n II: Nu«i tró qua ®«ng.

2.3. Nu«i vç c¸ bè mÑ

Trong thêi gian nµy, c¸ sö dông thøc ¨n

- Thêi gian nu«i vç (¸p dông cho cç tØnh h¹n chÕ, dïng thøc ¨n nh− giai ®o¹n I nh−ng miÒn B¾c ®Õn ®Ìo H¶i V©n): Nu«i vç c¸ bè mÑ

chØ cho ¨n víi l−îng b»ng 1-2% träng l−îng

®−îc chia thµnh ba giai ®o¹n chÝnh.

th©n c¸.

115

116

https://thuviensach.vn

B¶ng 1: Tuæi vµ kÝch cì cña c¸

Giai ®o¹n I: tõ th¸ng 10 ®Õn th¸ng 12 (tÝch

®−a vµo nu«i vç

luü vËt chÊt qua ®«ng).

Giai ®o¹n II: tõ th¸ng 1 ®Õn th¸ng 2 (nu«i Cç chØ

C¸ ®ùc

Cç¸i

tró ®«ng).

tiªu

Giai ®o¹n III: tõ th¸ng 3 ®Õn th¸ng 5 (chuyÓn Mµu s¾c t−¬i s¸ng, Mµu s¾c t−¬i s¸ng, ho¸ thµnh thôc tuyÕn sinh dôc).

Ngo¹i h×nh khoÎ m¹nh kh«ng dÞ khoÎ m¹nh kh«ng dÞ

Ngoµi ra sau qu¸ tr×nh sinh s¶n tiÕn hµnh h×nh, kh«ng cã bÖnh h×nh, kh«ng cã bÖnh nu«i t¸i ph¸t dôc: §©y lµ qu¸ tr×nh nu«i vç sau khi c¸ ®Î xong, chän nh÷ng con ®Î rãc Tuæi

3-8

3-8

nu«i trong thêi gian 50-60 ngµy cho ®Î t¸i KÝch cì

≥ 2,5 kg

≥ 3 kg

ph¸t lÇn sau.

C¸ ®ùc tuyÓn chän cã thÓ lÊy tõ ®µn c¸ nu«i

- MËt ®é vµ tû lÖ nu«i vç trong ao: mËt ®é tõ th−¬ng phÈm ®¹t cç tiªu chuÈn trªn.

15-20 kg/100 m2 ao; tû lÖ ®ùc c¸i: 1,2-1,4/l.

- Ch¨m sãc, qu¶n lý:

2.2. ChuÈn bÞ ao nu«i vç

+ Thøc ¨n nu«i vç c¸ bè mÑ:

Ao nu«i vç c¸ bè mÑ cã diÖn tÝch phï hîp tõ Thøc ¨n nu«i vç c¸ bè mÑ cçhim n−íc ngät 1.000-2.500 m2, ®é s©u møc n−íc tõ 1,5-2 m, cã ph¶i b¶o ®¶m hµm l−îng ®¹m th« cao.

nguån n−íc chñ ®éng, trong s¹ch, gÇn khu vùc Giai ®o¹n I: Nu«i vç c¸ bè mÑ dïng c«ng thøc bÓ ®Î, tiÖn lîi cho c«ng tç qu¶n lý, ch¨m sãc vµ

thøc ¨n nh− sau: kh« dÇu l¹c 40%, bét ®Ëu vËn chuyÓn c¸ bè mÑ. Ao nu«i vç c¸ bè mÑ ph¶i t−¬ng 15%, bét c¸ 15%, bét ng« 20%, c¸m g¹o

®−îc chuÈn bÞ theo chuÈn ngµnh: 28 TCN-64-79

10%. Còng cã thÓ dïng thøc ¨n c«ng nghiÖp cho vµ b¶o ®¶m mét sè chØ tiªu sau: pH: 6,0-7,5, «xy thªm thøc ¨n lµ rau xanh, l−îng cho ¨n b»ng hoµ tan > 3 mg/l.

5% träng l−îng th©n c¸.

Giai ®o¹n II: Nu«i tró qua ®«ng.

2.3. Nu«i vç c¸ bè mÑ

Trong thêi gian nµy, c¸ sö dông thøc ¨n

- Thêi gian nu«i vç (¸p dông cho cç tØnh h¹n chÕ, dïng thøc ¨n nh− giai ®o¹n I nh−ng miÒn B¾c ®Õn ®Ìo H¶i V©n): Nu«i vç c¸ bè mÑ

chØ cho ¨n víi l−îng b»ng 1-2% träng l−îng

®−îc chia thµnh ba giai ®o¹n chÝnh.

th©n c¸.

115

116

https://thuviensach.vn

Giai ®o¹n III (Thêi gian nu«i vç tõ ®Çu th¸ng

3.2. §iÒu kiÖn nhiÖt ®é: NhiÖt ®é n−íc thÝch 3 ®Õn th¸ng 5, chuyÓn ho¸ thµnh thôc tuyÕn hîp cho c¸ ®Î tõ 27-30oC.

sinh dôc): ë giai ®o¹n nµy cho c¸ ¨n theo c«ng

3.3. ChÊt l−îng nguån n−íc: Nguån n−íc thøc phèi chÕ nh− sau:

trong s¹ch, giµu «xy, pH tõ 6,5-7,5.

Kh« dÇu l¹c 23%, bét c¸ nh¹t 30%, bét ®Ëu t−¬ng 20%, c¸m ng« 5%, c¸m g¹o 5%, muèi ¨n +

3.4. Cçh chän c¸ bè mÑ cho ®Î:

cç chÊt kho¸ng 2%, èc sªn hoÆc nhéng t»m 15%.

- Chän cç¸i:

Cho mét l−îng bét mú ®ñ kÕt dÝnh ®Ó h¹n chÕ

Cç¸i ph¶i khoÎ m¹nh, bông ph×nh to, thu«n thøc ¨n tan trong n−íc. L−îng thøc ¨n tinh cho

®Òu, mÒm tõ trªn xuèng d−íi, khi ®Æt ë t− thÕ

c¸ b»ng 5-6% träng l−îng th©n c¸/ngµy.

ngöa bông c¸ h¬i ch¶y, lç huyÖt sinh dôc në, Ngoµi ra cho ¨n thªm mÇm m¹ch, rau xanh mµu phít hång vµ h¬i låi ra.

víi l−îng b»ng 1-2% träng l−îng th©n c¸/ngµy.

Dïng que th¨m trøng ®Ó kiÓm tra thÊy trøng Th−êng xuyªn theo dâi mÉu n−íc ®Ó ®iÒu c¨ng, ®ång ®Òu cì h¹t, mµu s¾c ãng ¸nh, x¸m chØnh chÊt l−îng n−íc trong ao.

tro, l¨n ®i l¨n l¹i h¹t trøng kh«ng vì.

+ ChÕ ®é sôc n−íc (kÝch n−íc): Thêi gian ®Çu

- Chän c¸ ®ùc:

nu«i vç cø 3-5 ngµy sôc n−íc mét lÇn, mçi lÇn Dïng tay n¾n vuèt nhÑ däc hai bªn phÝa trªn 2-3 giê. Trong thêi gian theo dâi tuyÕn sinh dôc lç huyÖt sinh dôc kho¶ng 2-3 cm, thÊy tinh dÞch cña c¸ ph¸t triÓn ®Õn cuèi giai ®o¹n III, mçi cã mµu tr¾ng s÷a ch¶y ra. C¸ thµnh thôc tèt cã ngµy tiÕn hµnh kÝch n−íc hai lÇn vµo buæi s¸ng nhiÒu tinh dÞch mµu tr¾ng s÷a ch¶y ra vµ tan vµ buæi chiÒu, mçi lÇn kÝch n−íc 2-3 giê.

nhanh trong n−íc.

Trong qu¸ tr×nh nu«i vç ph¶i th−êng xuyªn

+Tû lÖ phèi hîp ®ùc, c¸i: Tû lÖ phèi hîp ®ùc, kiÓm tra t×nh h×nh sö dông thøc ¨n cña c¸, c¸i: 1,2/1.

kiÓm tra vµ qu¶n lý m«i tr−êng ao nu«i còng nh− t×nh h×nh dÞch bÖnh c¸ ®Ó cã biÖn ph¸p

3.5. KÝch thÝch sinh s¶n:

phßng trÞ kÞp thêi.

- Tiªm kÝch dôc tè: Trong sinh s¶n cçhim n−íc ngät sö dông cç lo¹i kÝch dôc sinh tè sau: 3. Kü thuËt cho c¸ ®Î

HCG (Human Chorionic Gonadotropin)

3.1. Mïa vô cho c¸ ®Î: tõ cuèi th¸ng 4 ®Õn LRH-A (Luteotropin Releasing Hormoned hÕt th¸ng 9.

Analog)

117

118

https://thuviensach.vn

Giai ®o¹n III (Thêi gian nu«i vç tõ ®Çu th¸ng

3.2. §iÒu kiÖn nhiÖt ®é: NhiÖt ®é n−íc thÝch 3 ®Õn th¸ng 5, chuyÓn ho¸ thµnh thôc tuyÕn hîp cho c¸ ®Î tõ 27-30oC.

sinh dôc): ë giai ®o¹n nµy cho c¸ ¨n theo c«ng

3.3. ChÊt l−îng nguån n−íc: Nguån n−íc thøc phèi chÕ nh− sau:

trong s¹ch, giµu «xy, pH tõ 6,5-7,5.

Kh« dÇu l¹c 23%, bét c¸ nh¹t 30%, bét ®Ëu t−¬ng 20%, c¸m ng« 5%, c¸m g¹o 5%, muèi ¨n +

3.4. Cçh chän c¸ bè mÑ cho ®Î:

cç chÊt kho¸ng 2%, èc sªn hoÆc nhéng t»m 15%.

- Chän cç¸i:

Cho mét l−îng bét mú ®ñ kÕt dÝnh ®Ó h¹n chÕ

Cç¸i ph¶i khoÎ m¹nh, bông ph×nh to, thu«n thøc ¨n tan trong n−íc. L−îng thøc ¨n tinh cho

®Òu, mÒm tõ trªn xuèng d−íi, khi ®Æt ë t− thÕ

c¸ b»ng 5-6% träng l−îng th©n c¸/ngµy.

ngöa bông c¸ h¬i ch¶y, lç huyÖt sinh dôc në, Ngoµi ra cho ¨n thªm mÇm m¹ch, rau xanh mµu phít hång vµ h¬i låi ra.

víi l−îng b»ng 1-2% träng l−îng th©n c¸/ngµy.

Dïng que th¨m trøng ®Ó kiÓm tra thÊy trøng Th−êng xuyªn theo dâi mÉu n−íc ®Ó ®iÒu c¨ng, ®ång ®Òu cì h¹t, mµu s¾c ãng ¸nh, x¸m chØnh chÊt l−îng n−íc trong ao.

tro, l¨n ®i l¨n l¹i h¹t trøng kh«ng vì.

+ ChÕ ®é sôc n−íc (kÝch n−íc): Thêi gian ®Çu

- Chän c¸ ®ùc:

nu«i vç cø 3-5 ngµy sôc n−íc mét lÇn, mçi lÇn Dïng tay n¾n vuèt nhÑ däc hai bªn phÝa trªn 2-3 giê. Trong thêi gian theo dâi tuyÕn sinh dôc lç huyÖt sinh dôc kho¶ng 2-3 cm, thÊy tinh dÞch cña c¸ ph¸t triÓn ®Õn cuèi giai ®o¹n III, mçi cã mµu tr¾ng s÷a ch¶y ra. C¸ thµnh thôc tèt cã ngµy tiÕn hµnh kÝch n−íc hai lÇn vµo buæi s¸ng nhiÒu tinh dÞch mµu tr¾ng s÷a ch¶y ra vµ tan vµ buæi chiÒu, mçi lÇn kÝch n−íc 2-3 giê.

nhanh trong n−íc.

Trong qu¸ tr×nh nu«i vç ph¶i th−êng xuyªn

+Tû lÖ phèi hîp ®ùc, c¸i: Tû lÖ phèi hîp ®ùc, kiÓm tra t×nh h×nh sö dông thøc ¨n cña c¸, c¸i: 1,2/1.

kiÓm tra vµ qu¶n lý m«i tr−êng ao nu«i còng nh− t×nh h×nh dÞch bÖnh c¸ ®Ó cã biÖn ph¸p

3.5. KÝch thÝch sinh s¶n:

phßng trÞ kÞp thêi.

- Tiªm kÝch dôc tè: Trong sinh s¶n cçhim n−íc ngät sö dông cç lo¹i kÝch dôc sinh tè sau: 3. Kü thuËt cho c¸ ®Î

HCG (Human Chorionic Gonadotropin)

3.1. Mïa vô cho c¸ ®Î: tõ cuèi th¸ng 4 ®Õn LRH-A (Luteotropin Releasing Hormoned hÕt th¸ng 9.

Analog)

117

118

https://thuviensach.vn

ChÊt phô gia: DOM (Dompaminl)

giai høng trøng vµ cÇn ®Ó mét thêi gian nhÊt

- LiÒu l−îng sö dông:

®Þnh cho trøng tr−¬ng n−íc míi vít vµo bÓ Êp.

+ §èi víi cç¸i: Tiªm hai lÇn.

Cçh thu trøng nh− thu trøng cç lo¹i cçã LÇn 1: 800-1.500 UI HCG/kg c¸ ♀ hoÆc 10

trøng b¸n tr«i næi.

mg/LRH-A + 1,5 mg DOM/kg.

- Êp trøng: MËt ®é Êp trøng tõ 0,8-1 triÖu LÇn 2: Sö dông 40-50 mg LRH-A + 4-5 mg trøng/m3.

DOM/kg c¸ ♀ hoÆc 1.500-2.000 UI HCG/kg.

- §iÒu chØnh l−u tèc n−íc trong bÓ Êp:

+ §èi víi c¸ ®ùc: Tiªm mét lÇn víi liÒu l−îng: NhiÖt ®é n−íc trong qu¸ tr×nh Êp tèi −u tõ 90-100 mg LRH-A/con, thêi gian tiªm cïng víi 27,5-29,5oC. Trong qu¸ tr×nh Êp trøng ph¶i c¨n lÇn 2 tiªm cç¸i, kho¶ng cçh tiªm tõ lÇn 1 ®Õn cø vµo ®Æc ®iÓm ph¸t triÓn cña tõng giai ®o¹n lÇn 2 tõ 6-8 giê.

®Ó ®iÒu chØnh l−u tèc n−íc cho phï hîp.

- VÞ trÝ vµ ph−¬ng ph¸p tiªm:

Tõ khi ®−a trøng vµo bÓ Êp ®Õn khi trøng në: Tiªm vµo gèc v©y ngùc, chç kh«ng cã vÈy, gi÷ l−u tèc n−íc æn ®Þnh ë 0,3 m/s.

mòi kim h−íng vÒ phÝa tr−íc vµ hîp víi th©n c¸

Tõ khi trøng në ra c¸ bét ®Õn thêi ®iÓm mét gãc 45-500, ®é s©u cña mòi kim 1,2-1,5 cm tr−íc khi cçhñ ®éng b¬i ®−îc: gi÷ l−u tèc råi tõ tõ b¬m thuèc.

n−íc 0,4-0,5 m/s.

3.6. Thêi gian c¸ ®Î

Tõ khi c¸ bét b¬i ®−îc chñ ®éng ®Õn khi xuÊt Trong ®iÒu kiÖn nhiÖt ®é 27-29oC, c¸ sÏ ®Î

c¸ bét: gi÷ l−u tèc n−íc 0,3 m/s.

sau khi tiªm lÇn 2 kho¶ng 7-9 giê.

Thêi gian Êp trøng trong bÓ tõ 4-5 ngµy.

Tõ lóc c¸ ®Î ®Õn khi kÕt thóc qu¸ tr×nh sinh Sau khi c¸ bét ®· tiªu hÕt no·n hoµng tiÕn s¶n kÐo dµi 2-4 giê, thêi gian dµi hay ng¾n phô hµnh thu c¸ bét ®−a ra ao −¬ng.

thuéc vµo sù thµnh thôc tuyÕn sinh dôc cña c¸

4. Kü thuËt −¬ng nu«i c¸ bét lªn c¸ h−¬ng bè mÑ. Thêi gian thùc hiÖn qu¸ tr×nh sinh s¶n

4.1. Ao −¬ng

nhanh vµ ®óng sÏ cho tû lÖ thô tinh cña trøng cµng cao vµ ng−îc l¹i.

- Ao cã diÖn tÝch 1.000-2.000 m2, ®é s©u mùc n−íc tõ 1,2-1,5 m, nguån n−íc cung cÊp trong

3.7. Thu vµ Êp trøng

s¹ch, chñ ®éng, pH dao ®éng tõ 6,5-7,5, bê ao

- Thu trøng: Sau khi c¸ ®Î, trøng ®−îc thu vÒ

ch¾c ch¾n. Ao ë vÞ trÝ quang ®·ng, tho¸ng m¸t.

119

120

https://thuviensach.vn

ChÊt phô gia: DOM (Dompaminl)

giai høng trøng vµ cÇn ®Ó mét thêi gian nhÊt

- LiÒu l−îng sö dông:

®Þnh cho trøng tr−¬ng n−íc míi vít vµo bÓ Êp.

+ §èi víi cç¸i: Tiªm hai lÇn.

Cçh thu trøng nh− thu trøng cç lo¹i cçã LÇn 1: 800-1.500 UI HCG/kg c¸ ♀ hoÆc 10

trøng b¸n tr«i næi.

mg/LRH-A + 1,5 mg DOM/kg.

- Êp trøng: MËt ®é Êp trøng tõ 0,8-1 triÖu LÇn 2: Sö dông 40-50 mg LRH-A + 4-5 mg trøng/m3.

DOM/kg c¸ ♀ hoÆc 1.500-2.000 UI HCG/kg.

- §iÒu chØnh l−u tèc n−íc trong bÓ Êp:

+ §èi víi c¸ ®ùc: Tiªm mét lÇn víi liÒu l−îng: NhiÖt ®é n−íc trong qu¸ tr×nh Êp tèi −u tõ 90-100 mg LRH-A/con, thêi gian tiªm cïng víi 27,5-29,5oC. Trong qu¸ tr×nh Êp trøng ph¶i c¨n lÇn 2 tiªm cç¸i, kho¶ng cçh tiªm tõ lÇn 1 ®Õn cø vµo ®Æc ®iÓm ph¸t triÓn cña tõng giai ®o¹n lÇn 2 tõ 6-8 giê.

®Ó ®iÒu chØnh l−u tèc n−íc cho phï hîp.

- VÞ trÝ vµ ph−¬ng ph¸p tiªm:

Tõ khi ®−a trøng vµo bÓ Êp ®Õn khi trøng në: Tiªm vµo gèc v©y ngùc, chç kh«ng cã vÈy, gi÷ l−u tèc n−íc æn ®Þnh ë 0,3 m/s.

mòi kim h−íng vÒ phÝa tr−íc vµ hîp víi th©n c¸

Tõ khi trøng në ra c¸ bét ®Õn thêi ®iÓm mét gãc 45-500, ®é s©u cña mòi kim 1,2-1,5 cm tr−íc khi cçhñ ®éng b¬i ®−îc: gi÷ l−u tèc råi tõ tõ b¬m thuèc.

n−íc 0,4-0,5 m/s.

3.6. Thêi gian c¸ ®Î

Tõ khi c¸ bét b¬i ®−îc chñ ®éng ®Õn khi xuÊt Trong ®iÒu kiÖn nhiÖt ®é 27-29oC, c¸ sÏ ®Î

c¸ bét: gi÷ l−u tèc n−íc 0,3 m/s.

sau khi tiªm lÇn 2 kho¶ng 7-9 giê.

Thêi gian Êp trøng trong bÓ tõ 4-5 ngµy.

Tõ lóc c¸ ®Î ®Õn khi kÕt thóc qu¸ tr×nh sinh Sau khi c¸ bét ®· tiªu hÕt no·n hoµng tiÕn s¶n kÐo dµi 2-4 giê, thêi gian dµi hay ng¾n phô hµnh thu c¸ bét ®−a ra ao −¬ng.

thuéc vµo sù thµnh thôc tuyÕn sinh dôc cña c¸

4. Kü thuËt −¬ng nu«i c¸ bét lªn c¸ h−¬ng bè mÑ. Thêi gian thùc hiÖn qu¸ tr×nh sinh s¶n

4.1. Ao −¬ng

nhanh vµ ®óng sÏ cho tû lÖ thô tinh cña trøng cµng cao vµ ng−îc l¹i.

- Ao cã diÖn tÝch 1.000-2.000 m2, ®é s©u mùc n−íc tõ 1,2-1,5 m, nguån n−íc cung cÊp trong

3.7. Thu vµ Êp trøng

s¹ch, chñ ®éng, pH dao ®éng tõ 6,5-7,5, bê ao

- Thu trøng: Sau khi c¸ ®Î, trøng ®−îc thu vÒ

ch¾c ch¾n. Ao ë vÞ trÝ quang ®·ng, tho¸ng m¸t.

119

120

https://thuviensach.vn

- ChuÈn bÞ ao −¬ng: T¸t c¹n n−íc trong ao, L−îng thøc ¨n trªn pha d−íi d¹ng huyÒn phï, tÈy trïng b»ng v«i bét víi l−îng 7-12 kg/100 m2, tÐ ®Òu kh¾p ao.

ph¬i ®¸y ao 4-5 ngµy.

Tõ ngµy thø 8 trë ®i cho ¨n l−îng 7,5-9 kg Bãn ph©n: Ph©n chuång bãn tõ 15-20 kg/100 m2

®Ëu t−¬ng xay nhá/1.000 m2; ®Õn ngµy thø 11 cã (ph©n ñ môc). Ph©n xanh bãn 20-25 kg/100 m2 ao.

thÓ pha thªm 15-20% bét ng« cho ¨n. Sau khi LÊy n−íc vµo ao: N−íc ®−îc läc s¹ch, mùc th¶ c¸ ®−îc 7-10 ngµy ta cã thÓ bãn bæ sung n−íc duy tr× ë tuÇn ®Çu lµ 0,8-1 m.

ph©n cho ao −¬ng nu«i nh− sau: ph©n xanh 20-

4.2. MËt ®é −¬ng: 200-250 con/m2.

25 kg/100 m2 ao/tuÇn/lÇn; ph©n chuång 10-15

kg/100 m2 ao/tuÇn/lÇn. L−îng ph©n bãn vµ sè lÇn

4.3. Thêi gian −¬ng: 20-25 ngµy.

bãn phô thuéc vµo mµu n−íc ao −¬ng, cÇn duy tr×

n−íc ao cã mµu xanh nân chuèi.

4.4. Th¶ c¸: Chän c¸ bét ®· tiªu hÕt no·n

- §iÒu tiÕt n−íc trong thêi gian −¬ng: Trong hoµng, h×nh thµnh ruét râ rµng, tiÕn hµnh th¶

qu¸ tr×nh −¬ng cÇn bæ sung vµ n©ng cao mùc c¸ bét. Th¶ c¸ bét vµo buæi s¸ng hoÆc chiÒu m¸t, n−íc, cÇn th−êng xuyªn kiÓm tra chÊt l−îng kh«ng th¶ c¸ vµo lóc trêi m−a to hoÆc võa m−a n−íc, t×nh h×nh sö dông thøc ¨n, søc khoÎ cña xong. Khi th¶ c¸ ph¶i b¶o ®¶m c©n b»ng cç yÕu tè m«i tr−êng vµ cho c¸ ra ao tõ tõ ®Ó tr¸nh sèc.

c¸ ®Ó cã ph−¬ng ¸n xö lý kÞp thêi.

4.6. Thu ho¹ch c¸ h−¬ng

4.5. Qu¶n lý vµ ch¨m sãc ao −¬ng c¸ h−¬ng

Yªu cÇu cì c¸ thu ho¹ch: chiÒu dµi: 2,0-2,5 cm.

- Thøc ¨n dïng ®Ó −¬ng c¸ bét lªn c¸ h−¬ng: Thao tç khi thu ho¹ch: Tr−íc khi thu ho¹ch dïng ®Ëu t−¬ng xay nhá nÊu chÝn + lßng ®á trøng gµ.

cçÇn tiÕn hµnh luyÖn Ðp c¸, sau ®ã míi thu Cçh cho ¨n:

ho¹ch, vËn chuyÓn.

Ba ngµy ®Çu cho ¨n 4 lÇn/ngµy. KhÈu phÇn: 5. Kü thuËt −¬ng nu«i c¸ h−¬ng lªn c¸

100 gam ®Ëu nµnh + 1/10 lßng ®á trøng gµ/v¹n gièng

c¸, tÊt c¶ ®−îc nÊu chÝn pha thµnh dung dÞch

5.1. Ao −¬ng

huyÒn phï tÐ ®Òu kh¾p ao.

Tõ ngµy thø 4 ®Õn ngµy thø 7 cho ¨n víi

- Chän ao −¬ng:

l−îng 4,5-6 kg ®Ëu t−¬ng xay nhá/100 m2 ao.

Chän ao cã diÖn tÝch 1.000-3.000 m2. Nguån 121

122

https://thuviensach.vn

- ChuÈn bÞ ao −¬ng: T¸t c¹n n−íc trong ao, L−îng thøc ¨n trªn pha d−íi d¹ng huyÒn phï, tÈy trïng b»ng v«i bét víi l−îng 7-12 kg/100 m2, tÐ ®Òu kh¾p ao.

ph¬i ®¸y ao 4-5 ngµy.

Tõ ngµy thø 8 trë ®i cho ¨n l−îng 7,5-9 kg Bãn ph©n: Ph©n chuång bãn tõ 15-20 kg/100 m2

®Ëu t−¬ng xay nhá/1.000 m2; ®Õn ngµy thø 11 cã (ph©n ñ môc). Ph©n xanh bãn 20-25 kg/100 m2 ao.

thÓ pha thªm 15-20% bét ng« cho ¨n. Sau khi LÊy n−íc vµo ao: N−íc ®−îc läc s¹ch, mùc th¶ c¸ ®−îc 7-10 ngµy ta cã thÓ bãn bæ sung n−íc duy tr× ë tuÇn ®Çu lµ 0,8-1 m.

ph©n cho ao −¬ng nu«i nh− sau: ph©n xanh 20-

4.2. MËt ®é −¬ng: 200-250 con/m2.

25 kg/100 m2 ao/tuÇn/lÇn; ph©n chuång 10-15

kg/100 m2 ao/tuÇn/lÇn. L−îng ph©n bãn vµ sè lÇn

4.3. Thêi gian −¬ng: 20-25 ngµy.

bãn phô thuéc vµo mµu n−íc ao −¬ng, cÇn duy tr×

n−íc ao cã mµu xanh nân chuèi.

4.4. Th¶ c¸: Chän c¸ bét ®· tiªu hÕt no·n

- §iÒu tiÕt n−íc trong thêi gian −¬ng: Trong hoµng, h×nh thµnh ruét râ rµng, tiÕn hµnh th¶

qu¸ tr×nh −¬ng cÇn bæ sung vµ n©ng cao mùc c¸ bét. Th¶ c¸ bét vµo buæi s¸ng hoÆc chiÒu m¸t, n−íc, cÇn th−êng xuyªn kiÓm tra chÊt l−îng kh«ng th¶ c¸ vµo lóc trêi m−a to hoÆc võa m−a n−íc, t×nh h×nh sö dông thøc ¨n, søc khoÎ cña xong. Khi th¶ c¸ ph¶i b¶o ®¶m c©n b»ng cç yÕu tè m«i tr−êng vµ cho c¸ ra ao tõ tõ ®Ó tr¸nh sèc.

c¸ ®Ó cã ph−¬ng ¸n xö lý kÞp thêi.

4.6. Thu ho¹ch c¸ h−¬ng

4.5. Qu¶n lý vµ ch¨m sãc ao −¬ng c¸ h−¬ng

Yªu cÇu cì c¸ thu ho¹ch: chiÒu dµi: 2,0-2,5 cm.

- Thøc ¨n dïng ®Ó −¬ng c¸ bét lªn c¸ h−¬ng: Thao tç khi thu ho¹ch: Tr−íc khi thu ho¹ch dïng ®Ëu t−¬ng xay nhá nÊu chÝn + lßng ®á trøng gµ.

cçÇn tiÕn hµnh luyÖn Ðp c¸, sau ®ã míi thu Cçh cho ¨n:

ho¹ch, vËn chuyÓn.

Ba ngµy ®Çu cho ¨n 4 lÇn/ngµy. KhÈu phÇn: 5. Kü thuËt −¬ng nu«i c¸ h−¬ng lªn c¸

100 gam ®Ëu nµnh + 1/10 lßng ®á trøng gµ/v¹n gièng

c¸, tÊt c¶ ®−îc nÊu chÝn pha thµnh dung dÞch

5.1. Ao −¬ng

huyÒn phï tÐ ®Òu kh¾p ao.

Tõ ngµy thø 4 ®Õn ngµy thø 7 cho ¨n víi

- Chän ao −¬ng:

l−îng 4,5-6 kg ®Ëu t−¬ng xay nhá/100 m2 ao.

Chän ao cã diÖn tÝch 1.000-3.000 m2. Nguån 121

122

https://thuviensach.vn

n−íc cÊp cho ao ph¶i chñ ®éng, trong s¹ch. ChÊt bét c¸ nh¹t 15%, bét ng« 20%, c¸m g¹o 20%,

®¸y lµ bïn c¸t, bïn c¸t cã ®é dµy tõ 15-20 cm.

kh« dÇu l¹c 20%, bét mú 10%.

Mùc n−íc b¶o ®¶m 1,5-1,8 m. §é pH dao ®éng B¶ng 2: L−îng thøc ¨n cho c¸

6,0-7,5. Bê ao ch¾c ch¾n.

- ChuÈn bÞ ao −¬ng:

L−îng thøc ¨n h»ng ngµy

+ Lµm c¹n n−íc trong ao, tÈy trïng b»ng Thêi gian −¬ng (tuÇn)

tÝnh theo % khèi l−îng

v«i bét víi l−îng 7-12 kg/100 m2 ao, ph¬i ®¸y c¸ nu«i

ao 4-5 ngµy.

1-2

15

+ Bãn ph©n: Ph©n chuång ñ môc 15-20

kg/100 m2; ph©n xanh 30-40 kg/100 m2.

3-4

10

+ LÊy n−íc vµo ao: N−íc ph¶i ®−îc läc s¹ch, 5-6

8

mùc n−íc duy tr× ë tuÇn ®Çu lµ 0,8-1 m.

Ngoµi ra bæ sung thªm ph©n chuång: 15

5.2. MËt ®é vµ thêi gian −¬ng

ngµy/lÇn, mçi lÇn 25-30 kg/100 m2; hoÆc dïng

- MËt ®é −¬ng: 20-30 con/m2

ph©n ®¹m, l©n víi tû lÖ N:P = 2:1 bãn víi l−îng

- Thêi gian −¬ng: 20-30 ngµy

0,2-0,3 kg/1.000 m2.

- Th¶ c¸:

- Theo dâi vµ kiÓm tra:

+ Tiªu chuÈn c¸ th¶: C¸ khoÎ m¹nh, ®ång cì, H»ng ngµy, vµo buæi s¸ng vµ buæi chiÒu kh«ng dÞ h×nh, ®¹t kÝch cì tiªu chuÈn c¸ h−¬ng.

theo dâi t×nh h×nh søc khoÎ cña c¸, mµu

+ Th¶ c¸ vµo buæi s¸ng hoÆc buæi chiÒu khi n−íc, diÔn biÕn m«i tr−êng ®Ó cã gi¶i ph¸p xö trêi r©m m¸t.

lý kÞp thêi.

5.3. Qu¶n lý ao −¬ng c¸ gièng

5.4. Thu ho¹ch

- Cho c¸ ¨n:

- Yªu cÇu kÝch cì c¸ khi thu ho¹ch: chiÒu dµi

+ Lo¹i thøc ¨n: Dïng thøc ¨n c«ng nghiÖp 5-6 cm, träng l−îng 8-10 g/con.

hoÆc thøc ¨n phèi chÕ cã hµm l−îng ®¹m tæng

- Thao tç khi thu ho¹ch: Tr−íc khi muèn hîp 30-35%.

thu ho¹ch cçÇn tiÕn hµnh luyÖn Ðp c¸ sau ®ã Thøc ¨n phèi chÕ gåm: §Ëu t−¬ng: 15%, míi thu ho¹ch, vËn chuyÓn.

123

124

https://thuviensach.vn

n−íc cÊp cho ao ph¶i chñ ®éng, trong s¹ch. ChÊt bét c¸ nh¹t 15%, bét ng« 20%, c¸m g¹o 20%,

®¸y lµ bïn c¸t, bïn c¸t cã ®é dµy tõ 15-20 cm.

kh« dÇu l¹c 20%, bét mú 10%.

Mùc n−íc b¶o ®¶m 1,5-1,8 m. §é pH dao ®éng B¶ng 2: L−îng thøc ¨n cho c¸

6,0-7,5. Bê ao ch¾c ch¾n.

- ChuÈn bÞ ao −¬ng:

L−îng thøc ¨n h»ng ngµy

+ Lµm c¹n n−íc trong ao, tÈy trïng b»ng Thêi gian −¬ng (tuÇn)

tÝnh theo % khèi l−îng

v«i bét víi l−îng 7-12 kg/100 m2 ao, ph¬i ®¸y c¸ nu«i

ao 4-5 ngµy.

1-2

15

+ Bãn ph©n: Ph©n chuång ñ môc 15-20

kg/100 m2; ph©n xanh 30-40 kg/100 m2.

3-4

10

+ LÊy n−íc vµo ao: N−íc ph¶i ®−îc läc s¹ch, 5-6

8

mùc n−íc duy tr× ë tuÇn ®Çu lµ 0,8-1 m.

Ngoµi ra bæ sung thªm ph©n chuång: 15

5.2. MËt ®é vµ thêi gian −¬ng

ngµy/lÇn, mçi lÇn 25-30 kg/100 m2; hoÆc dïng

- MËt ®é −¬ng: 20-30 con/m2

ph©n ®¹m, l©n víi tû lÖ N:P = 2:1 bãn víi l−îng

- Thêi gian −¬ng: 20-30 ngµy

0,2-0,3 kg/1.000 m2.

- Th¶ c¸:

- Theo dâi vµ kiÓm tra:

+ Tiªu chuÈn c¸ th¶: C¸ khoÎ m¹nh, ®ång cì, H»ng ngµy, vµo buæi s¸ng vµ buæi chiÒu kh«ng dÞ h×nh, ®¹t kÝch cì tiªu chuÈn c¸ h−¬ng.

theo dâi t×nh h×nh søc khoÎ cña c¸, mµu

+ Th¶ c¸ vµo buæi s¸ng hoÆc buæi chiÒu khi n−íc, diÔn biÕn m«i tr−êng ®Ó cã gi¶i ph¸p xö trêi r©m m¸t.

lý kÞp thêi.

5.3. Qu¶n lý ao −¬ng c¸ gièng

5.4. Thu ho¹ch

- Cho c¸ ¨n:

- Yªu cÇu kÝch cì c¸ khi thu ho¹ch: chiÒu dµi

+ Lo¹i thøc ¨n: Dïng thøc ¨n c«ng nghiÖp 5-6 cm, träng l−îng 8-10 g/con.

hoÆc thøc ¨n phèi chÕ cã hµm l−îng ®¹m tæng

- Thao tç khi thu ho¹ch: Tr−íc khi muèn hîp 30-35%.

thu ho¹ch cçÇn tiÕn hµnh luyÖn Ðp c¸ sau ®ã Thøc ¨n phèi chÕ gåm: §Ëu t−¬ng: 15%, míi thu ho¹ch, vËn chuyÓn.

123

124

https://thuviensach.vn

6. Mét sè chØ tiªu kü thuËt quy tr×nh s¶n xuÊt gièng cçhim n−íc ngät

- Tû lÖ thµnh thôc nu«i vç c¸ bè mÑ: 85-90%.

- Tû lÖ c¸ ®Î (so víi c¸ ®· thµnh thôc): 75-80%.

Quy tr×nh s¶n xuÊt gièng

- Tû lÖ trøng thô tinh: 60-80%.

C¸ L¡NG VµNG

- Tû lÖ trøng në (so víi trøng ®· thô tinh): ( Mystus nemurus, Valenciennes, 1839) 75-80%.

- N¨ng suÊt c¸ bét b×nh qu©n/kg cç¸i: ThS. Ng« V¨n Ngäc

60.000-80.000 con/kg cç¸i.

- Tû lÖ sèng giai ®o¹n −¬ng tõ c¸ bét lªn c¸

h−¬ng kÝch cì 2,0-2,5 cm: 60-75%.

- Tû lÖ sèng giai ®o¹n −¬ng c¸ h−¬ng lªn c¸

gièng (L = 5-6 cm): 80-85%.

7. KÕt cÊu h¹ tÇng cÇn thiÕt ®Ó s¶n xuÊt mét ®¬n vÞ con gièng

- Ao nu«i vç vµ ao −¬ng nu«i.

- C¸ bè mÑ.

- Thøc ¨n nu«i vç c¸ bè mÑ vµ −¬ng nu«i c¸

h−¬ng, c¸ gièng.

- KÝch dôc tè.

C¸ l¨ng vµng bè mÑ

- HÖ thèng phô trî sinh s¶n nh©n t¹o.

C¸ l¨ng vµng lµ mét trong nh÷ng loµi c¸ da tr¬n cã gi¸ trÞ kinh tÕ cao, thÞt tr¾ng vµ th¬m ngon. ThÞ tr−êng tiªu thô c¸ l¨ng nãi chung, c¸

l¨ng vµng nãi riªng chñ yÕu lµ cç nhµ hµng, qu¸n ¨n ë khu vùc ®« thÞ. Ngoµi ra, thÞt c¸ l¨ng cßn chÕ biÕn thµnh ch¶ c¸ rÊt ®−îc ng−êi tiªu 125

126

https://thuviensach.vn

6. Mét sè chØ tiªu kü thuËt quy tr×nh s¶n xuÊt gièng cçhim n−íc ngät

- Tû lÖ thµnh thôc nu«i vç c¸ bè mÑ: 85-90%.

- Tû lÖ c¸ ®Î (so víi c¸ ®· thµnh thôc): 75-80%.

Quy tr×nh s¶n xuÊt gièng

- Tû lÖ trøng thô tinh: 60-80%.

C¸ L¡NG VµNG

- Tû lÖ trøng në (so víi trøng ®· thô tinh): ( Mystus nemurus, Valenciennes, 1839) 75-80%.

- N¨ng suÊt c¸ bét b×nh qu©n/kg cç¸i: ThS. Ng« V¨n Ngäc

60.000-80.000 con/kg cç¸i.

- Tû lÖ sèng giai ®o¹n −¬ng tõ c¸ bét lªn c¸

h−¬ng kÝch cì 2,0-2,5 cm: 60-75%.

- Tû lÖ sèng giai ®o¹n −¬ng c¸ h−¬ng lªn c¸

gièng (L = 5-6 cm): 80-85%.

7. KÕt cÊu h¹ tÇng cÇn thiÕt ®Ó s¶n xuÊt mét ®¬n vÞ con gièng

- Ao nu«i vç vµ ao −¬ng nu«i.

- C¸ bè mÑ.

- Thøc ¨n nu«i vç c¸ bè mÑ vµ −¬ng nu«i c¸

h−¬ng, c¸ gièng.

- KÝch dôc tè.

C¸ l¨ng vµng bè mÑ

- HÖ thèng phô trî sinh s¶n nh©n t¹o.

C¸ l¨ng vµng lµ mét trong nh÷ng loµi c¸ da tr¬n cã gi¸ trÞ kinh tÕ cao, thÞt tr¾ng vµ th¬m ngon. ThÞ tr−êng tiªu thô c¸ l¨ng nãi chung, c¸

l¨ng vµng nãi riªng chñ yÕu lµ cç nhµ hµng, qu¸n ¨n ë khu vùc ®« thÞ. Ngoµi ra, thÞt c¸ l¨ng cßn chÕ biÕn thµnh ch¶ c¸ rÊt ®−îc ng−êi tiªu 125

126

https://thuviensach.vn

dïng −a chuéng. S¶n l−îng c¸ tù nhiªn ngµy

- §a d¹ng hãa ®èi t−îng nu«i c¸ b¶n ®Þa gi¸

mét suy gi¶m nghiªm träng do t×nh tr¹ng khai trÞ kinh tÕ cao;

thç còng nh− ch−a cã biÖn ph¸p thÝch hîp ®Ó

- Gãp phÇn b¶o vÖ nguån lîi thñy s¶n tù nhiªn.

b¶o vÖ nguån lîi loµi c¸ nµy ngoµi tù nhiªn.

HiÖn nay, c¸ gièng l¨ng vµng ngoµi tù nhiªn I. MéT Sè

ngµy cµng hiÕm, kh«ng thÓ ®¸p øng ®−îc nhu

§ÆC §IÓM SINH HäC CHñ YÕU

cÇu cho ng−êi nu«i c¸ th−¬ng phÈm.

Tr−íc hiÖn tr¹ng ®ã, Khoa Thñy s¶n, Tr−êng 1. H×nh th¸i vµ ph©n lo¹i

§¹i häc N«ng L©m Thµnh phè Hå ChÝ Minh ®·

C¸ l¨ng vµng thuéc:

tiÕn hµnh nghiªn cøu s¶n xuÊt gièng nh©n t¹o Líp: Osteichthyes

c¸ l¨ng vµng thµnh c«ng vµo th¸ng 9-2002 vµ

Bé: Siluriformes

®· hoµn thiÖn dÇn quy tr×nh. Tõ n¨m 2003 ®Õn Hä: Bagridae

nay ®· s¶n xuÊt gièng hµng lo¹t, cung cÊp cho Gièng: Mystus

cç nhµ nu«i c¸ thÞt ë khu vùc miÒn §«ng Nam Loµi: Mystus nemurus, Valenciennes, 1839

Bé vµ ®ång b»ng s«ng Cöu Long. B−íc ®Çu cho thÊy viÖc nu«i th−¬ng phÈm c¸ l¨ng vµng cã C¸ l¨ng vµng ( Mystus nemurus) cã th©n thon hiÖu qu¶ kh¸ râ rÖt vµ høa hÑn b−íc ph¸t triÓn dµi vµ dÑt bªn vÒ h−íng ®u«i. §Çu d¹ng h×nh míi trong nghÒ nu«i trång thñy s¶n n−íc ngät.

chãp, x−¬ng ®Çu dÑt ngang vµ t−¬ng ®èi b»ng.

§−îc sù ®éng viªn vµ gióp ®ì cña Trung t©m MiÖng réng vµ d¹ng miÖng d−íi; r¨ng thuéc lo¹i KhuyÕn ng− Quèc gia (nay lµ Trung t©m r¨ng l¸ mÝa, t¹o thµnh mét d·y h¬i cong. Hai KhuyÕn n«ng Quèc gia) vÒ x©y dùng tiªu chÝ

m¾t lín trung b×nh.

ph¸t triÓn gièng thñy s¶n theo h−íng bÒn v÷ng C¸ l¨ng vµng cã 4 ®«i r©u: 2 r©u hµm trªn, 2

vµ quy m« s©u, réng; chóng t«i tæng hîp cç kÕt r©u hµm d−íi, 2 r©u mòi vµ 2 r©u c»m. R©u qu¶ ®· ®¹t ®−îc trong nghiªn cøu vµ s¶n xuÊt hµm trªn kÐo dµi ®Õn v©y hËu m«n. Tia cøng

®Ó ®−a ra “Quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt gièng cña v©y ngùc vµ v©y l−ng cã r¨ng c−a rÊt s¾c.

c¸ l¨ng vµng” víi cç môc tiªu sau:

§Çu mót cña v©y ngùc rÊt s¾c vµ nhän. Cçã

- Ph¸t triÓn s©u vµ réng c«ng nghÖ nµy ®Õn mét v©y mì phÝa trªn l−ng vµ n»m gÇn v©y tËn tay ng−êi d©n ®Ó cã thÓ chñ ®éng con gièng

®u«i. V©y ®u«i ph©n thïy rÊt s©u, thïy trªn cã 1

cho nghÒ nu«i c¸ l¨ng vµng th−¬ng phÈm; tia mÒm kÐo dµi (Lª Hoµng YÕn, 1998). L−ng c¸

127

128

https://thuviensach.vn

dïng −a chuéng. S¶n l−îng c¸ tù nhiªn ngµy

- §a d¹ng hãa ®èi t−îng nu«i c¸ b¶n ®Þa gi¸

mét suy gi¶m nghiªm träng do t×nh tr¹ng khai trÞ kinh tÕ cao;

thç còng nh− ch−a cã biÖn ph¸p thÝch hîp ®Ó

- Gãp phÇn b¶o vÖ nguån lîi thñy s¶n tù nhiªn.

b¶o vÖ nguån lîi loµi c¸ nµy ngoµi tù nhiªn.

HiÖn nay, c¸ gièng l¨ng vµng ngoµi tù nhiªn I. MéT Sè

ngµy cµng hiÕm, kh«ng thÓ ®¸p øng ®−îc nhu

§ÆC §IÓM SINH HäC CHñ YÕU

cÇu cho ng−êi nu«i c¸ th−¬ng phÈm.

Tr−íc hiÖn tr¹ng ®ã, Khoa Thñy s¶n, Tr−êng 1. H×nh th¸i vµ ph©n lo¹i

§¹i häc N«ng L©m Thµnh phè Hå ChÝ Minh ®·

C¸ l¨ng vµng thuéc:

tiÕn hµnh nghiªn cøu s¶n xuÊt gièng nh©n t¹o Líp: Osteichthyes

c¸ l¨ng vµng thµnh c«ng vµo th¸ng 9-2002 vµ

Bé: Siluriformes

®· hoµn thiÖn dÇn quy tr×nh. Tõ n¨m 2003 ®Õn Hä: Bagridae

nay ®· s¶n xuÊt gièng hµng lo¹t, cung cÊp cho Gièng: Mystus

cç nhµ nu«i c¸ thÞt ë khu vùc miÒn §«ng Nam Loµi: Mystus nemurus, Valenciennes, 1839

Bé vµ ®ång b»ng s«ng Cöu Long. B−íc ®Çu cho thÊy viÖc nu«i th−¬ng phÈm c¸ l¨ng vµng cã C¸ l¨ng vµng ( Mystus nemurus) cã th©n thon hiÖu qu¶ kh¸ râ rÖt vµ høa hÑn b−íc ph¸t triÓn dµi vµ dÑt bªn vÒ h−íng ®u«i. §Çu d¹ng h×nh míi trong nghÒ nu«i trång thñy s¶n n−íc ngät.

chãp, x−¬ng ®Çu dÑt ngang vµ t−¬ng ®èi b»ng.

§−îc sù ®éng viªn vµ gióp ®ì cña Trung t©m MiÖng réng vµ d¹ng miÖng d−íi; r¨ng thuéc lo¹i KhuyÕn ng− Quèc gia (nay lµ Trung t©m r¨ng l¸ mÝa, t¹o thµnh mét d·y h¬i cong. Hai KhuyÕn n«ng Quèc gia) vÒ x©y dùng tiªu chÝ

m¾t lín trung b×nh.

ph¸t triÓn gièng thñy s¶n theo h−íng bÒn v÷ng C¸ l¨ng vµng cã 4 ®«i r©u: 2 r©u hµm trªn, 2

vµ quy m« s©u, réng; chóng t«i tæng hîp cç kÕt r©u hµm d−íi, 2 r©u mòi vµ 2 r©u c»m. R©u qu¶ ®· ®¹t ®−îc trong nghiªn cøu vµ s¶n xuÊt hµm trªn kÐo dµi ®Õn v©y hËu m«n. Tia cøng

®Ó ®−a ra “Quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt gièng cña v©y ngùc vµ v©y l−ng cã r¨ng c−a rÊt s¾c.

c¸ l¨ng vµng” víi cç môc tiªu sau:

§Çu mót cña v©y ngùc rÊt s¾c vµ nhän. Cçã

- Ph¸t triÓn s©u vµ réng c«ng nghÖ nµy ®Õn mét v©y mì phÝa trªn l−ng vµ n»m gÇn v©y tËn tay ng−êi d©n ®Ó cã thÓ chñ ®éng con gièng

®u«i. V©y ®u«i ph©n thïy rÊt s©u, thïy trªn cã 1

cho nghÒ nu«i c¸ l¨ng vµng th−¬ng phÈm; tia mÒm kÐo dµi (Lª Hoµng YÕn, 1998). L−ng c¸

127

128

https://thuviensach.vn

cã mµu x¸m ®en hoÆc x¸m h¬i vµng, hai bªn C¸ l¨ng vµng thÝch sèng n¬i n−íc trong s¹ch, th©n mµu vµng nh¹t hoÆc mµu h¬i sÉm, bông cã dßng ch¶y nhÑ hoÆc n−íc tÜnh. Dï c¸ l¨ng vµng mµu tr¾ng (Smith, 1945; Lª Hoµng YÕn, 1998; kh«ng cã c¬ quan h« hÊp phô nh−ng cã thÓ nu«i Ng« V¨n Ngäc, 2002).

chóng trong ao ®Êt víi mËt ®é t−¬ng ®èi dµy (8-10 con/m3). C¸ l¨ng vµng nu«i trong ao ®Êt ph¸t 2. Ph©n bè

triÓn tèt h¬n nu«i trong bÌ, ®Æt ë n¬i cã dßng C¸ l¨ng vµng ph©n bè tõ §«ng Ên §é ®Õn cç ch¶y m¹nh.

n−íc thuéc vïng §«ng Nam ¸. Chóng ph©n bè chñ yÕu ë Malaixia, Th¸i Lan, Lµo, Campuchia 4. TÝnh ¨n vµ thøc ¨n

vµ miÒn Nam ViÖt Nam.

MiÖng c¸ l¨ng vµng kh¸ réng vµ thuéc d¹ng ë ViÖt Nam, c¸ l¨ng vµng hiÖn diÖn trong cç miÖng d−íi nªn ®©y lµ loµi cã tËp tÝnh sèng vµ

thñy vùc n−íc ngät vµ lî nhÑ (vïng gÇn cöa s«ng -

¨n ë tÇng ®¸y. D¹ dµy rÊt ph¸t triÓn vµ thµnh

®é mÆn d−íi 7‰) thuéc l−u vùc cç s«ng §ång d¹ dµy rÊt dµy gióp c¸ nghiÒn thøc ¨n ®éng vËt Nai, s«ng Sµi Gßn, s«ng Cöu Long. Ngoµi tù tèt. Ruét c¸ kh¸ ng¾n, tû lÖ gi÷a chiÒu dµi ruét nhiªn, c¸ l¨ng vµng cã mÆt ë cç con s«ng, hå

vµ chiÒu dµi chuÈn (Li/Lo) dao ®éng tõ 0,65-chøa nh− hå TrÞ An, hå DÇu TiÕng, s«ng TiÒn, 1,44. Tû lÖ Li/Lo cña c¸ l¨ng vµng phô thuéc vµo s«ng HËu... C¸ l¨ng vµng thÝch sèng vµ tró Èn ë cì c¸ vµ ®iÒu ®ã chøng tá tËp tÝnh ¨n ®éng vËt nh÷ng n¬i cã nhiÒu c©y cá thñy sinh, hang hèc cña chóng cµng râ khi cçµng lín.

nh− d−íi cç t¶ng ®¸, ch©n cÇu, bÕn phµ,...

Khi kh¶o s¸t c¸ thu ®−îc ngoµi tù nhiªn thÊy r»ng thµnh phÇn thøc ¨n chøa trong hÖ tiªu hãa 3. TËp tÝnh sèng

chñ yÕu lµ c¸ (75%), phÇn cßn l¹i lµ Êu trïng, c«n C¸ l¨ng vµng sèng thµnh ®µn vµ ho¹t ®éng ë trïng, cç loµi gi¸p xç. Ngoµi ra, chóng cã thÓ

tÇng ®¸y, n¬i cã n−íc ch¶y nhÑ. C¸ th−êng thÝch

¨n cç lo¹i thùc vËt thñy sinh vµ cç chÊt thèi tró Èn trong cç bôi c©y, hèc ®¸ vµ th−êng b¾t måi r÷a. Tuy nhiªn, trong ®iÒu kiÖn nu«i, c¸ hoµn vÒ ®ªm. C¸ l¨ng vµng sèng ë vïng n−íc ngät vµ lî toµn thÝch øng vµ ph¸t triÓn tèt víi thøc ¨n d¹ng nhÑ (®é mÆn < 7‰). C¸ l¨ng vµng sèng vµ ph¸t viªn næi nh− thøc ¨n Greenfeed, Cargill...

triÓn tèt ë vïng n−íc cã ®é pH dao ®éng tõ 6,5-8; Trong ®iÒu kiÖn nu«i nh©n t¹o, lo¹i vµ kÝch cì hµm l−îng DO («xy hßa tan) tõ 3 mg/l trë lªn.

thøc ¨n cña c¸ thay ®æi theo thêi gian. ë nhiÖt ®é 129

130

https://thuviensach.vn

cã mµu x¸m ®en hoÆc x¸m h¬i vµng, hai bªn C¸ l¨ng vµng thÝch sèng n¬i n−íc trong s¹ch, th©n mµu vµng nh¹t hoÆc mµu h¬i sÉm, bông cã dßng ch¶y nhÑ hoÆc n−íc tÜnh. Dï c¸ l¨ng vµng mµu tr¾ng (Smith, 1945; Lª Hoµng YÕn, 1998; kh«ng cã c¬ quan h« hÊp phô nh−ng cã thÓ nu«i Ng« V¨n Ngäc, 2002).

chóng trong ao ®Êt víi mËt ®é t−¬ng ®èi dµy (8-10 con/m3). C¸ l¨ng vµng nu«i trong ao ®Êt ph¸t 2. Ph©n bè

triÓn tèt h¬n nu«i trong bÌ, ®Æt ë n¬i cã dßng C¸ l¨ng vµng ph©n bè tõ §«ng Ên §é ®Õn cç ch¶y m¹nh.

n−íc thuéc vïng §«ng Nam ¸. Chóng ph©n bè chñ yÕu ë Malaixia, Th¸i Lan, Lµo, Campuchia 4. TÝnh ¨n vµ thøc ¨n

vµ miÒn Nam ViÖt Nam.

MiÖng c¸ l¨ng vµng kh¸ réng vµ thuéc d¹ng ë ViÖt Nam, c¸ l¨ng vµng hiÖn diÖn trong cç miÖng d−íi nªn ®©y lµ loµi cã tËp tÝnh sèng vµ

thñy vùc n−íc ngät vµ lî nhÑ (vïng gÇn cöa s«ng -

¨n ë tÇng ®¸y. D¹ dµy rÊt ph¸t triÓn vµ thµnh

®é mÆn d−íi 7‰) thuéc l−u vùc cç s«ng §ång d¹ dµy rÊt dµy gióp c¸ nghiÒn thøc ¨n ®éng vËt Nai, s«ng Sµi Gßn, s«ng Cöu Long. Ngoµi tù tèt. Ruét c¸ kh¸ ng¾n, tû lÖ gi÷a chiÒu dµi ruét nhiªn, c¸ l¨ng vµng cã mÆt ë cç con s«ng, hå

vµ chiÒu dµi chuÈn (Li/Lo) dao ®éng tõ 0,65-chøa nh− hå TrÞ An, hå DÇu TiÕng, s«ng TiÒn, 1,44. Tû lÖ Li/Lo cña c¸ l¨ng vµng phô thuéc vµo s«ng HËu... C¸ l¨ng vµng thÝch sèng vµ tró Èn ë cì c¸ vµ ®iÒu ®ã chøng tá tËp tÝnh ¨n ®éng vËt nh÷ng n¬i cã nhiÒu c©y cá thñy sinh, hang hèc cña chóng cµng râ khi cçµng lín.

nh− d−íi cç t¶ng ®¸, ch©n cÇu, bÕn phµ,...

Khi kh¶o s¸t c¸ thu ®−îc ngoµi tù nhiªn thÊy r»ng thµnh phÇn thøc ¨n chøa trong hÖ tiªu hãa 3. TËp tÝnh sèng

chñ yÕu lµ c¸ (75%), phÇn cßn l¹i lµ Êu trïng, c«n C¸ l¨ng vµng sèng thµnh ®µn vµ ho¹t ®éng ë trïng, cç loµi gi¸p xç. Ngoµi ra, chóng cã thÓ

tÇng ®¸y, n¬i cã n−íc ch¶y nhÑ. C¸ th−êng thÝch

¨n cç lo¹i thùc vËt thñy sinh vµ cç chÊt thèi tró Èn trong cç bôi c©y, hèc ®¸ vµ th−êng b¾t måi r÷a. Tuy nhiªn, trong ®iÒu kiÖn nu«i, c¸ hoµn vÒ ®ªm. C¸ l¨ng vµng sèng ë vïng n−íc ngät vµ lî toµn thÝch øng vµ ph¸t triÓn tèt víi thøc ¨n d¹ng nhÑ (®é mÆn < 7‰). C¸ l¨ng vµng sèng vµ ph¸t viªn næi nh− thøc ¨n Greenfeed, Cargill...

triÓn tèt ë vïng n−íc cã ®é pH dao ®éng tõ 6,5-8; Trong ®iÒu kiÖn nu«i nh©n t¹o, lo¹i vµ kÝch cì hµm l−îng DO («xy hßa tan) tõ 3 mg/l trë lªn.

thøc ¨n cña c¸ thay ®æi theo thêi gian. ë nhiÖt ®é 129

130

https://thuviensach.vn

n−íc 29-31oC, c¸ 2,5-3 ngµy tuæi tiªu hÕt no·n 5 th¸ng tuæi trë ®i. C¸ ®ùc cã gai sinh dôc dµi hoµng vµ b¾t ®Çu biÕt ¨n cç loµi phiªu sinh vµ ®Çu mót nhän. Cç¸i cã lç sinh dôc d¹ng

®éng vËt cì nhá nh− Rotifer, Artemia, Moina trßn vµ h¬i låi.

míi në. Khi ®−îc 5 ngµy tuæi, c¸ ¨n ®−îc Moina cì lín vµ trïn chØ ( Tubifex). Tõ 7 ngµy tuæi trë ®i, ngoµi Moina, cã cçßn ¨n trïn chØ

rÊt m¹nh vµ c¸ t¹p xay nhuyÔn. Khi ®−îc 20

ngµy tuæi, c¸ biÕt ¨n thøc ¨n viªn, thøc ¨n tù chÕ nÊu chÝn. C¸ hoµn toµn ¨n ®−îc thøc ¨n viªn d¹ng næi khi chóng cã chiÒu dµi kho¶ng Ph©n biÖt

Buång trøng

4-5 cm (c¸ 1 th¸ng tuæi).

c¸ l¨ng vµng ®ùc c¸i

5. Sinh tr−ëng

Ngoµi tù nhiªn, mïa sinh s¶n cña c¸ tõ Ngoµi tù nhiªn, c¸ l¨ng vµng cã kÝch th−íc th¸ng 6 ®Õn th¸ng 11, tËp trung vµo th¸ng 6

tèi ®a lµ 60 cm tíi 80 cm. Tuy nhiªn, c¸ l¨ng

®Õn th¸ng 8. Theo kÕt qu¶ ®iÒu tra cña chóng t«i n¨m 2002, trong lßng hå TrÞ An (tØnh §ång vµng lµ mét loµi cçã kÝch cì th−¬ng phÈm nhá Nai), h»ng n¨m cø vµo kho¶ng th¸ng 7 ng− d©n vµ chËm lín h¬n cç loµi c¸ l¨ng khç thuéc

®· b¾t gÆp c¸ l¨ng vµng gièng kÝch cì 6-8 cm.

gièng Mystus.

§iÒu ®ã chøng tá mïa sinh s¶n cña c¸ l¨ng Trong ®iÒu kiÖn nu«i, cçã thÓ ®¹t khèi vµng ngoµi tù nhiªn trïng vµo mïa m−a, cã thÓ

l−îng tõ 45,3 ®Õn 111,2 g sau 2 th¸ng nu«i (c¸ 3

b¾t ®Çu mïa sinh s¶n tõ th¸ng 5 hoÆc th¸ng 6

th¸ng tuæi) vµ ®¹t chiÒu dµi 34 cm sau 8-12

h»ng n¨m. Vµo mïa sinh s¶n, c¸ l¨ng vµng th¸ng nu«i. Trong ®iÒu kiÖn nu«i ao b»ng thøc th−êng vµo ven bê hoÆc vïng n−íc yªn tÜnh

¨n viªn víi mËt ®é 8-10 con/m3, c¸ ®¹t träng (nh− eo ngçh), n¬i cã ®é s©u mùc n−íc t−¬ng l−îng b×nh qu©n lµ 180 g/con sau 6 th¸ng nu«i.

®èi c¹n (0,5-1 m) vµ cã nhiÒu c©y cá thñy sinh 6. Sinh s¶n

ho¨c sái ®çh×m trong n−íc ®Ó ®Î trøng dÝnh lªn cç vËt thÓ ®ã. Trong ®iÒu kiÖn nu«i nh©n Còng nh− c¸ trª ( Clarias), rÊt dÔ ph©n biÖt t¹o, cã thÓ kÝch thÝch c¸ bè mÑ tù b¾t cÆp ®Î

c¸ l¨ng vµng ®ùc c¸i khi chóng ®−îc kho¶ng trøng b»ng n·o thïy, HCG hoÆc LH-RHa.

131

132

https://thuviensach.vn

n−íc 29-31oC, c¸ 2,5-3 ngµy tuæi tiªu hÕt no·n 5 th¸ng tuæi trë ®i. C¸ ®ùc cã gai sinh dôc dµi hoµng vµ b¾t ®Çu biÕt ¨n cç loµi phiªu sinh vµ ®Çu mót nhän. Cç¸i cã lç sinh dôc d¹ng

®éng vËt cì nhá nh− Rotifer, Artemia, Moina trßn vµ h¬i låi.

míi në. Khi ®−îc 5 ngµy tuæi, c¸ ¨n ®−îc Moina cì lín vµ trïn chØ ( Tubifex). Tõ 7 ngµy tuæi trë ®i, ngoµi Moina, cã cçßn ¨n trïn chØ

rÊt m¹nh vµ c¸ t¹p xay nhuyÔn. Khi ®−îc 20

ngµy tuæi, c¸ biÕt ¨n thøc ¨n viªn, thøc ¨n tù chÕ nÊu chÝn. C¸ hoµn toµn ¨n ®−îc thøc ¨n viªn d¹ng næi khi chóng cã chiÒu dµi kho¶ng Ph©n biÖt

Buång trøng

4-5 cm (c¸ 1 th¸ng tuæi).

c¸ l¨ng vµng ®ùc c¸i

5. Sinh tr−ëng

Ngoµi tù nhiªn, mïa sinh s¶n cña c¸ tõ Ngoµi tù nhiªn, c¸ l¨ng vµng cã kÝch th−íc th¸ng 6 ®Õn th¸ng 11, tËp trung vµo th¸ng 6

tèi ®a lµ 60 cm tíi 80 cm. Tuy nhiªn, c¸ l¨ng

®Õn th¸ng 8. Theo kÕt qu¶ ®iÒu tra cña chóng t«i n¨m 2002, trong lßng hå TrÞ An (tØnh §ång vµng lµ mét loµi cçã kÝch cì th−¬ng phÈm nhá Nai), h»ng n¨m cø vµo kho¶ng th¸ng 7 ng− d©n vµ chËm lín h¬n cç loµi c¸ l¨ng khç thuéc

®· b¾t gÆp c¸ l¨ng vµng gièng kÝch cì 6-8 cm.

gièng Mystus.

§iÒu ®ã chøng tá mïa sinh s¶n cña c¸ l¨ng Trong ®iÒu kiÖn nu«i, cçã thÓ ®¹t khèi vµng ngoµi tù nhiªn trïng vµo mïa m−a, cã thÓ

l−îng tõ 45,3 ®Õn 111,2 g sau 2 th¸ng nu«i (c¸ 3

b¾t ®Çu mïa sinh s¶n tõ th¸ng 5 hoÆc th¸ng 6

th¸ng tuæi) vµ ®¹t chiÒu dµi 34 cm sau 8-12

h»ng n¨m. Vµo mïa sinh s¶n, c¸ l¨ng vµng th¸ng nu«i. Trong ®iÒu kiÖn nu«i ao b»ng thøc th−êng vµo ven bê hoÆc vïng n−íc yªn tÜnh

¨n viªn víi mËt ®é 8-10 con/m3, c¸ ®¹t träng (nh− eo ngçh), n¬i cã ®é s©u mùc n−íc t−¬ng l−îng b×nh qu©n lµ 180 g/con sau 6 th¸ng nu«i.

®èi c¹n (0,5-1 m) vµ cã nhiÒu c©y cá thñy sinh 6. Sinh s¶n

ho¨c sái ®çh×m trong n−íc ®Ó ®Î trøng dÝnh lªn cç vËt thÓ ®ã. Trong ®iÒu kiÖn nu«i nh©n Còng nh− c¸ trª ( Clarias), rÊt dÔ ph©n biÖt t¹o, cã thÓ kÝch thÝch c¸ bè mÑ tù b¾t cÆp ®Î

c¸ l¨ng vµng ®ùc c¸i khi chóng ®−îc kho¶ng trøng b»ng n·o thïy, HCG hoÆc LH-RHa.

131

132

https://thuviensach.vn

Trong ®iÒu kiÖn nh©n t¹o, c¸ l¨ng vµng Thêi gian në cña c¸ l¨ng vµng tõ 28-32 giê thµnh thôc sinh dôc vµo cuèi n¨m thø nhÊt (1

tÝnh tõ lóc trøng ®· thô tinh. Trong ®iÒu kiÖn Êp tuæi). Cì c¸ thµnh thôc lÇn ®Çu cã chiÒu dµi dao trøng b»ng b×nh weis vµ nhiÖt ®é n−íc trong

®éng tõ 32-36 cm, träng l−îng tõ 120-180 g/con.

b×nh kho¶ng 29-31oC th× thêi gian në cña c¸ l¨ng C¸ l¨ng vµng cã thêi gian t¸i ph¸t dôc kh¸

vµng tõ 18-20 giê tÝnh tõ lóc trøng ®· thô tinh.

nhanh (kho¶ng 3 th¸ng) vµ cã thÓ sinh s¶n quanh n¨m. Tuy nhiªn, ®Ó ®µn c¸ gièng cã chÊt II. QUY TR×NH S¶N XUÊT GIèNG

l−îng tèt, nªn chän c¸ lµm bè mÑ cã träng l−îng tõ 200-500 g/con.

1. ThuÇn d−ìng vµ nu«i vç c¸ bè mÑ

Khi cçhÝn muåi sinh dôc, hÖ sè thµnh thôc

1.1. ThuÇn d−ìng c¸ lµm bè mÑ

cña cç¸i dao ®éng tõ 20,8-25% vµ hÖ sè thµnh thôc cña c¸ ®ùc rÊt thÊp so víi cç¸i, dao ®éng NÕu c¸ bè mÑ cã nguån gèc tù nhiªn hoÆc nu«i tõ 0,38-0,41%.

trong bÌ (®−îc cho ¨n b»ng c¸ t¹p) th× ph¶i Søc sinh s¶n tuyÖt ®èi lµ 39.076 trøng víi c¸

thuÇn d−ìng chóng trong ao ®Êt tõ 1-2 th¸ng råi cã khèi l−îng 74,4 g; søc sinh s¶n t−¬ng ®èi lµ

míi tiÕn hµnh nu«i vç. ViÖc thuÇn d−ìng nh»m 521.000 trøng/kg; søc sinh s¶n thùc tÕ lµ 20.815

môc ®Ých tËp cho c¸ quen víi ®iÒu kiÖn nu«i ao trøng/c¸ víi cçã khèi l−îng 327 g; 87.110

®Êt vµ thøc ¨n viªn d¹ng næi. Ban ®Çu cho c¸

trøng/c¸ víi cçã khèi l−îng 1,589 kg. Trong nhÞn ®ãi vµi ngµy råi b¾t ®Çu cho ¨n b»ng thøc

®iÒu kiÖn nu«i vç, søc sinh s¶n tuyÖt ®èi cña c¸

¨n viªn næi cã hµm l−îng ®¹m tèi thiÓu 30%. Míi l¨ng vµng lµ 54.820 trøng víi cçã khèi l−îng

®Çu cho c¸ ¨n l−îng thøc ¨n viªn Ýt, sau ®ã t¨ng 300 g, søc sinh s¶n t−¬ng ®èi dao ®éng tõ dÇn lªn theo kh¶ n¨ng b¾t måi cña chóng. Tuy 160.000-180.000 trøng/kg cç¸i vµ søc sinh s¶n nhiªn, ®Ò phßng tr−êng hîp cçh−a kÞp thÝch thùc tÕ (®iÒu kiÖn vuèt trøng) dao ®éng tõ nghi víi thøc ¨n viªn, ¶nh h−ëng ®Õn søc kháe 126.364 - 142.000 trøng/kg cç¸i. Søc sinh s¶n cña ®µn c¸, trong thêi gian ®Çu cña viÖc thuÇn thùc tÕ cña c¸ l¨ng vµng rÊt cao so víi cç loµi c¸

d−ìng nªn bæ sung thªm thøc ¨n lµ c¸ t¹p c¾t da tr¬n khç v× chóng cã hÖ sè thµnh thôc cao vµ

nhá (khÈu phÇn ¨n b»ng 0,5-1% träng l−îng ®µn kÝch th−íc trøng kh¸ nhá, ®−êng kÝnh trøng chÝn c¸). L−îng thøc ¨n cho c¸ ¨n vµo buæi tèi chiÕm tõ 1,17-1,32 mm.

60-70% tæng l−îng thøc ¨n trong ngµy.

133

134

https://thuviensach.vn

Trong ®iÒu kiÖn nh©n t¹o, c¸ l¨ng vµng Thêi gian në cña c¸ l¨ng vµng tõ 28-32 giê thµnh thôc sinh dôc vµo cuèi n¨m thø nhÊt (1

tÝnh tõ lóc trøng ®· thô tinh. Trong ®iÒu kiÖn Êp tuæi). Cì c¸ thµnh thôc lÇn ®Çu cã chiÒu dµi dao trøng b»ng b×nh weis vµ nhiÖt ®é n−íc trong

®éng tõ 32-36 cm, träng l−îng tõ 120-180 g/con.

b×nh kho¶ng 29-31oC th× thêi gian në cña c¸ l¨ng C¸ l¨ng vµng cã thêi gian t¸i ph¸t dôc kh¸

vµng tõ 18-20 giê tÝnh tõ lóc trøng ®· thô tinh.

nhanh (kho¶ng 3 th¸ng) vµ cã thÓ sinh s¶n quanh n¨m. Tuy nhiªn, ®Ó ®µn c¸ gièng cã chÊt II. QUY TR×NH S¶N XUÊT GIèNG

l−îng tèt, nªn chän c¸ lµm bè mÑ cã träng l−îng tõ 200-500 g/con.

1. ThuÇn d−ìng vµ nu«i vç c¸ bè mÑ

Khi cçhÝn muåi sinh dôc, hÖ sè thµnh thôc

1.1. ThuÇn d−ìng c¸ lµm bè mÑ

cña cç¸i dao ®éng tõ 20,8-25% vµ hÖ sè thµnh thôc cña c¸ ®ùc rÊt thÊp so víi cç¸i, dao ®éng NÕu c¸ bè mÑ cã nguån gèc tù nhiªn hoÆc nu«i tõ 0,38-0,41%.

trong bÌ (®−îc cho ¨n b»ng c¸ t¹p) th× ph¶i Søc sinh s¶n tuyÖt ®èi lµ 39.076 trøng víi c¸

thuÇn d−ìng chóng trong ao ®Êt tõ 1-2 th¸ng råi cã khèi l−îng 74,4 g; søc sinh s¶n t−¬ng ®èi lµ

míi tiÕn hµnh nu«i vç. ViÖc thuÇn d−ìng nh»m 521.000 trøng/kg; søc sinh s¶n thùc tÕ lµ 20.815

môc ®Ých tËp cho c¸ quen víi ®iÒu kiÖn nu«i ao trøng/c¸ víi cçã khèi l−îng 327 g; 87.110

®Êt vµ thøc ¨n viªn d¹ng næi. Ban ®Çu cho c¸

trøng/c¸ víi cçã khèi l−îng 1,589 kg. Trong nhÞn ®ãi vµi ngµy råi b¾t ®Çu cho ¨n b»ng thøc

®iÒu kiÖn nu«i vç, søc sinh s¶n tuyÖt ®èi cña c¸

¨n viªn næi cã hµm l−îng ®¹m tèi thiÓu 30%. Míi l¨ng vµng lµ 54.820 trøng víi cçã khèi l−îng

®Çu cho c¸ ¨n l−îng thøc ¨n viªn Ýt, sau ®ã t¨ng 300 g, søc sinh s¶n t−¬ng ®èi dao ®éng tõ dÇn lªn theo kh¶ n¨ng b¾t måi cña chóng. Tuy 160.000-180.000 trøng/kg cç¸i vµ søc sinh s¶n nhiªn, ®Ò phßng tr−êng hîp cçh−a kÞp thÝch thùc tÕ (®iÒu kiÖn vuèt trøng) dao ®éng tõ nghi víi thøc ¨n viªn, ¶nh h−ëng ®Õn søc kháe 126.364 - 142.000 trøng/kg cç¸i. Søc sinh s¶n cña ®µn c¸, trong thêi gian ®Çu cña viÖc thuÇn thùc tÕ cña c¸ l¨ng vµng rÊt cao so víi cç loµi c¸

d−ìng nªn bæ sung thªm thøc ¨n lµ c¸ t¹p c¾t da tr¬n khç v× chóng cã hÖ sè thµnh thôc cao vµ

nhá (khÈu phÇn ¨n b»ng 0,5-1% träng l−îng ®µn kÝch th−íc trøng kh¸ nhá, ®−êng kÝnh trøng chÝn c¸). L−îng thøc ¨n cho c¸ ¨n vµo buæi tèi chiÕm tõ 1,17-1,32 mm.

60-70% tæng l−îng thøc ¨n trong ngµy.

133

134

https://thuviensach.vn

1.2. Nu«i vç c¸ bè mÑ

ba lÇn. Buæi tèi cho ¨n víi l−îng thøc ¨n 60-70%

- C¸ ®−îc chän lµm bè mÑ ph¶i ®¸p øng cç tæng l−îng thøc ¨n trong ngµy. Thøc ¨n cho cçã tiªu chuÈn sau:

bæ sung thªm vitamin vµ chÕ phÈm vi sinh vËt

+ Träng l−îng tõ 200-500 g/con: cç¸i 1-4

víi l−îng cÇn thiÕt nh»m t¨ng søc ®Ò kh¸ng vµ

tuæi, c¸ ®ùc tõ 2-5 tuæi;

kh¶ n¨ng tiªu hãa thøc ¨n cña c¸ bè mÑ.

+ C¸ ®ùc vµ cç¸i cã nguån gèc khç nhau vÒ

+ Giai ®o¹n nu«i thµnh thôc: Còng cho c¸ ¨n vïng ®Þa lý vµ bè mÑ;

b»ng thøc ¨n viªn næi nh−ng cã hµm l−îng ®¹m

+ C¸ m¹nh kháe, kh«ng nhiÔm bÖnh, kh«ng tèi thiÓu lµ 35% víi khÈu phÇn ¨n b»ng 1-2%

dÞ h×nh, kh«ng x©y x¸t vµ kh«ng mÊt nhít.

träng l−îng th©n. Mét ngµy cho c¸ ¨n ba lÇn.

- Tiªu chuÈn cña ao nu«i vç:

Buæi tèi cho ¨n víi l−îng thøc ¨n b»ng 60-70%

+ DiÖn tÝch ao tèi thiÓu lµ 300 m2, tèt nhÊt tõ tæng l−îng thøc ¨n trong ngµy. Thøc ¨n cho c¸

500-1.000 m2;

cã bæ sung thªm vitamin, nhÊt lµ vitamin E vµ

+ §é s©u mùc n−íc 1,2-1,5 m;

chÕ phÈm vi sinh vËt víi l−îng cÇn thiÕt nh»m

+ Ao th«ng tho¸ng, Ýt hoÆc kh«ng cã bãng t¨ng søc ®Ò kh¸ng, kh¶ n¨ng tiªu hãa thøc ¨n r©m che mÆt n−íc;

cña c¸ bè mÑ vµ nhanh thµnh thôc sinh dôc.

+ Nguån n−íc cÊp cho ao chñ ®éng, trong V× c¸ l¨ng vµng cã tËp tÝnh sèng vµ ho¹t ®éng s¹ch, kh«ng nhiÔm phÌn, kh«ng nhiÔm mÆn; ë tÇng ®¸y nªn trong qu¸ tr×nh nu«i vç ®Þnh kú

+ Ao cã ®é trong cao (30-40 cm); ph¶i 15 ngµy mét lÇn khö trïng n−íc ao, khö

+ Líp bïn ®¸y ao tõ 10-20 cm.

khÝ ®éc vµ ph©n hñy chÊt h÷u c¬ ë ®¸y ao b»ng

- MËt ®é nu«i vç 0,5 kg/m2, tû lÖ ®ùc c¸i lµ 2/1

cç s¶n phÈm chuyªn dïng trong nu«i trång hoÆc 3/1. Cã thÓ nu«i chung hoÆc nu«i riªng c¸

thñy s¶n nh− IODIS, FIDIS hoÆc MIZUPHOR

®ùc, c¸i.

vµ XORBS. Víi chÕ ®é nu«i vç nh− trªn, tû lÖ

- Nu«i vç c¸ l¨ng vµng còng ®−îc chia thµnh thµnh thôc cña cç¸i ®¹t tõ 80% trë lªn vµ thêi hai giai ®o¹n:

gian t¸i ph¸t dôc cña cç¸i lµ 2,5-3 th¸ng.

+ Giai ®o¹n nu«i tÝch cùc: Cho c¸ ¨n b»ng thøc 2. KÝch thÝch sinh s¶n

¨n viªn næi (do Greenfeed hoÆc Cargill s¶n xuÊt) cã hµm l−îng ®¹m tèi thiÓu lµ 26% víi khÈu phÇn Cã thÓ sö dông hai h×nh thøc cho c¸ sinh

¨n b»ng 3% träng l−îng th©n. Mét ngµy cho c¸ ¨n s¶n lµ gieo tinh nh©n t¹o vµ sinh s¶n tù nhiªn.

135

136

https://thuviensach.vn

1.2. Nu«i vç c¸ bè mÑ

ba lÇn. Buæi tèi cho ¨n víi l−îng thøc ¨n 60-70%

- C¸ ®−îc chän lµm bè mÑ ph¶i ®¸p øng cç tæng l−îng thøc ¨n trong ngµy. Thøc ¨n cho cçã tiªu chuÈn sau:

bæ sung thªm vitamin vµ chÕ phÈm vi sinh vËt

+ Träng l−îng tõ 200-500 g/con: cç¸i 1-4

víi l−îng cÇn thiÕt nh»m t¨ng søc ®Ò kh¸ng vµ

tuæi, c¸ ®ùc tõ 2-5 tuæi;

kh¶ n¨ng tiªu hãa thøc ¨n cña c¸ bè mÑ.

+ C¸ ®ùc vµ cç¸i cã nguån gèc khç nhau vÒ

+ Giai ®o¹n nu«i thµnh thôc: Còng cho c¸ ¨n vïng ®Þa lý vµ bè mÑ;

b»ng thøc ¨n viªn næi nh−ng cã hµm l−îng ®¹m

+ C¸ m¹nh kháe, kh«ng nhiÔm bÖnh, kh«ng tèi thiÓu lµ 35% víi khÈu phÇn ¨n b»ng 1-2%

dÞ h×nh, kh«ng x©y x¸t vµ kh«ng mÊt nhít.

träng l−îng th©n. Mét ngµy cho c¸ ¨n ba lÇn.

- Tiªu chuÈn cña ao nu«i vç:

Buæi tèi cho ¨n víi l−îng thøc ¨n b»ng 60-70%

+ DiÖn tÝch ao tèi thiÓu lµ 300 m2, tèt nhÊt tõ tæng l−îng thøc ¨n trong ngµy. Thøc ¨n cho c¸

500-1.000 m2;

cã bæ sung thªm vitamin, nhÊt lµ vitamin E vµ

+ §é s©u mùc n−íc 1,2-1,5 m;

chÕ phÈm vi sinh vËt víi l−îng cÇn thiÕt nh»m

+ Ao th«ng tho¸ng, Ýt hoÆc kh«ng cã bãng t¨ng søc ®Ò kh¸ng, kh¶ n¨ng tiªu hãa thøc ¨n r©m che mÆt n−íc;

cña c¸ bè mÑ vµ nhanh thµnh thôc sinh dôc.

+ Nguån n−íc cÊp cho ao chñ ®éng, trong V× c¸ l¨ng vµng cã tËp tÝnh sèng vµ ho¹t ®éng s¹ch, kh«ng nhiÔm phÌn, kh«ng nhiÔm mÆn; ë tÇng ®¸y nªn trong qu¸ tr×nh nu«i vç ®Þnh kú

+ Ao cã ®é trong cao (30-40 cm); ph¶i 15 ngµy mét lÇn khö trïng n−íc ao, khö

+ Líp bïn ®¸y ao tõ 10-20 cm.

khÝ ®éc vµ ph©n hñy chÊt h÷u c¬ ë ®¸y ao b»ng

- MËt ®é nu«i vç 0,5 kg/m2, tû lÖ ®ùc c¸i lµ 2/1

cç s¶n phÈm chuyªn dïng trong nu«i trång hoÆc 3/1. Cã thÓ nu«i chung hoÆc nu«i riªng c¸

thñy s¶n nh− IODIS, FIDIS hoÆc MIZUPHOR

®ùc, c¸i.

vµ XORBS. Víi chÕ ®é nu«i vç nh− trªn, tû lÖ

- Nu«i vç c¸ l¨ng vµng còng ®−îc chia thµnh thµnh thôc cña cç¸i ®¹t tõ 80% trë lªn vµ thêi hai giai ®o¹n:

gian t¸i ph¸t dôc cña cç¸i lµ 2,5-3 th¸ng.

+ Giai ®o¹n nu«i tÝch cùc: Cho c¸ ¨n b»ng thøc 2. KÝch thÝch sinh s¶n

¨n viªn næi (do Greenfeed hoÆc Cargill s¶n xuÊt) cã hµm l−îng ®¹m tèi thiÓu lµ 26% víi khÈu phÇn Cã thÓ sö dông hai h×nh thøc cho c¸ sinh

¨n b»ng 3% träng l−îng th©n. Mét ngµy cho c¸ ¨n s¶n lµ gieo tinh nh©n t¹o vµ sinh s¶n tù nhiªn.

135

136

https://thuviensach.vn

Tuy nhiªn, ®Ó s¶n xuÊt gièng hµng lo¹t vµ chñ

®Ó kÝch thÝch c¸ rông trøng víi tæng liÒu lµ 100

®éng nªn dïng kü thuËt gieo tinh nh©n t¹o vµ

mg LH-RHa/kg cç¸i. LiÒu s¬ bé lµ 30 mg/kg c¸

khö dÝnh trøng råi Êp trong b×nh weis.

c¸i vµ liÒu quyÕt ®Þnh lµ 90 mg/kg cç¸i.

Kho¶ng thêi gian gi÷a hai lÇn tiªm lµ 5 giê.

2.1. Chän cçho sinh s¶n

LiÒu tiªm cña c¸ ®ùc b»ng 1/3-1/2 liÒu tiªm cña Chän c¸ bè mÑ cho sinh s¶n dùa theo cç tiªu cç¸i. Thêi gian hiÖu øng cña LH-RHa lµ 5 giê chuÈn sau:

tÝnh tõ lóc tiªm liÒu quyÕt ®Þnh (nhiÖt ®é n−íc

- Cç¸i: Dùa vµo h×nh d¹ng bªn ngoµi lµ chñ 29-30oC). Tû lÖ rông trøng ®¹t 90% trë lªn.

yÕu vµ cã thÓ dïng que th¨m trøng ®Ó xç ®Þnh

®é thµnh thôc cña tõng c¸ thÓ theo cç tiªu chuÈn:

+ Bông to vµ mÒm ®Òu;

+ Lç sinh dôc s−ng vµ cã mµu öng hång;

+ Sù cùc hãa cña nh©n ®¹t trªn 80% tæng sè trøng lÊy ra;

+ Trøng cã mµu vµng nh¹t, kÝch th−íc 1,2-1,3 mm;

+ Trøng c¨ng trßn vµ cã ®é rêi cao.

- C¸ ®ùc: Dùa vµo h×nh d¹ng bªn ngoµi lµ

chñ yÕu.

+ Th©n thon dµi, kh«ng qu¸ mËp; Tiªm LH-RHa

+ Gai sinh dôc cµng dµi cµng tèt vµ cã mµu öng hång ë ®Çu mót;

2.3. Gieo tinh

+ M¹ch m¸u ph©n bè ë da bông cµng nhiÒu Sö dông ph−¬ng ph¸p gieo tinh b¸n kh«. Sau cµng tèt.

khi kiÓm tra thÊy cç¸i rông trøng hoµn toµn, b¾t ®Çu chuÈn bÞ gieo tinh. §Çu tiªn gi¶i phÉu

2.2. Tiªm chÊt kÝch thÝch sinh s¶n

c¸ ®ùc thu buång tinh, lau s¹ch vµ kh« buång Sö dông LH-RHa kÕt hîp víi Domperidone tinh råi cho vµo cèi sø. Sau ®ã, vuèt trøng cç¸i 137

138

https://thuviensach.vn

Tuy nhiªn, ®Ó s¶n xuÊt gièng hµng lo¹t vµ chñ

®Ó kÝch thÝch c¸ rông trøng víi tæng liÒu lµ 100

®éng nªn dïng kü thuËt gieo tinh nh©n t¹o vµ

mg LH-RHa/kg cç¸i. LiÒu s¬ bé lµ 30 mg/kg c¸

khö dÝnh trøng råi Êp trong b×nh weis.

c¸i vµ liÒu quyÕt ®Þnh lµ 90 mg/kg cç¸i.

Kho¶ng thêi gian gi÷a hai lÇn tiªm lµ 5 giê.

2.1. Chän cçho sinh s¶n

LiÒu tiªm cña c¸ ®ùc b»ng 1/3-1/2 liÒu tiªm cña Chän c¸ bè mÑ cho sinh s¶n dùa theo cç tiªu cç¸i. Thêi gian hiÖu øng cña LH-RHa lµ 5 giê chuÈn sau:

tÝnh tõ lóc tiªm liÒu quyÕt ®Þnh (nhiÖt ®é n−íc

- Cç¸i: Dùa vµo h×nh d¹ng bªn ngoµi lµ chñ 29-30oC). Tû lÖ rông trøng ®¹t 90% trë lªn.

yÕu vµ cã thÓ dïng que th¨m trøng ®Ó xç ®Þnh

®é thµnh thôc cña tõng c¸ thÓ theo cç tiªu chuÈn:

+ Bông to vµ mÒm ®Òu;

+ Lç sinh dôc s−ng vµ cã mµu öng hång;

+ Sù cùc hãa cña nh©n ®¹t trªn 80% tæng sè trøng lÊy ra;

+ Trøng cã mµu vµng nh¹t, kÝch th−íc 1,2-1,3 mm;

+ Trøng c¨ng trßn vµ cã ®é rêi cao.

- C¸ ®ùc: Dùa vµo h×nh d¹ng bªn ngoµi lµ

chñ yÕu.

+ Th©n thon dµi, kh«ng qu¸ mËp; Tiªm LH-RHa

+ Gai sinh dôc cµng dµi cµng tèt vµ cã mµu öng hång ë ®Çu mót;

2.3. Gieo tinh

+ M¹ch m¸u ph©n bè ë da bông cµng nhiÒu Sö dông ph−¬ng ph¸p gieo tinh b¸n kh«. Sau cµng tèt.

khi kiÓm tra thÊy cç¸i rông trøng hoµn toµn, b¾t ®Çu chuÈn bÞ gieo tinh. §Çu tiªn gi¶i phÉu

2.2. Tiªm chÊt kÝch thÝch sinh s¶n

c¸ ®ùc thu buång tinh, lau s¹ch vµ kh« buång Sö dông LH-RHa kÕt hîp víi Domperidone tinh råi cho vµo cèi sø. Sau ®ã, vuèt trøng cç¸i 137

138

https://thuviensach.vn

vµo thau nhùa ®· lau s¹ch vµ kh«. Trung b×nh phô thuéc vµo chÊt l−îng s¶n phÈm sinh dôc, buång tinh cña c¸ ®ùc nÆng 500 g cã kh¶ n¨ng nhÊt lµ chÊt l−îng buång tinh.

thô tinh cho 300-400 g trøng. Sau khi vuèt trøng xong, c©n tæng träng l−îng trøng ®· vuèt.

2.4. Êp trøng

Sau ®ã, dïng kÐo c¾t nhuyÔn buång tinh råi cho Sau khi khö dÝnh vµ khö trïng, trøng ®−îc 20-30 ml n−íc cÊt vµo cèi sø chøa tinh dÞch vµ

Êp trong b×nh weis. Sö dông b×nh weis b»ng ngay tøc kh¾c ®æ tinh dÞch vµo thau trøng.

thñy tinh lµ tèt nhÊt ®Ó dÔ dµng trong viÖc Dïng l«ng gia cÇm khuÊy ®¶o ®Òu vµ liªn tôc ch¨m sãc trøng vµ thu Êu trïng c¸. L−u tèc trong kho¶ng 1 phót.

trong qu¸ tr×nh Êp dao ®éng tõ 1-1,5 L/phót. ë Sau khi gieo tinh xong, röa trøng b»ng n−íc nhiÖt ®é n−íc 29-31oC, thêi gian në cña c¸ l¨ng s¹ch 1-2 lÇn råi khö dÝnh b»ng ph−¬ng ph¸p vµng dao ®éng tõ 18-20 giê. Tû lÖ në cña c¸ l¨ng Carbamide. Khi trøng mÊt tÝnh dÝnh hoµn vµng dao ®éng tõ 70-80%.

toµn, röa trøng b»ng

Sau khi trøng në hoµn toµn, thu Êu trïng cho n−íc s¹ch 2-3 lÇn

vµo bÓ composite, bÓ b¹t hoÆc bÓ xim¨ng ®Ó

råi tiÕn hµnh khö

−¬ng nu«i. Êu trïng míi në cã kÝch th−íc kh¸

trïng trøng b»ng

nhá (4 mm), th©n trong suèt, n»m ë ®¸y bÓ vµ

SANMOLT-FTM hoÆc

ch−a b¬i léi chñ ®éng. §Õn ngµy tuæi thø hai, c¸

ROOT™5X vµ röa

th−êng b¸m xung quanh thµnh bÓ. Sau 3 ngµy l¹i b»ng n−íc s¹ch

tuæi, c¸ b¬i chñ ®éng, th©n b¾t ®Çu xuÊt hiÖn 3-4 lÇn råi ®em ®i

s¾c tè ®en, no·n hoµng tiªu biÕn vµ ¨n ®−îc Vuèt trøng

Êp trong b×nh weis.

phiªu sinh ®éng vËt lo¹i nhá.

Sau khi gieo tinh

3. ¦¬ng c¸ bét lªn c¸ gièng 6-7 giê, tiÕn hµnh

xç ®Þnh tû lÖ thô

ViÖc −¬ng c¸ l¨ng vµng ®−îc chia thµnh hai tinh vµ trong quy

giai ®o¹n:

tr×nh nµy tû lÖ thô

- Giai ®o¹n I: ¦¬ng tõ c¸ 1 ngµy tuæi ®Õn c¸ 5

tinh th−êng ®¹t h¬n

ngµy tuæi. Giai ®o¹n nµy c¸ ®−îc −¬ng trong bÓ

50%. Tû lÖ thô tinh

Êp trøng trong b×nh weis

composite, bÓ b¹t hoÆc bÓ xim¨ng.

Êp trøng trong b×nh weis

139

140

https://thuviensach.vn

vµo thau nhùa ®· lau s¹ch vµ kh«. Trung b×nh phô thuéc vµo chÊt l−îng s¶n phÈm sinh dôc, buång tinh cña c¸ ®ùc nÆng 500 g cã kh¶ n¨ng nhÊt lµ chÊt l−îng buång tinh.

thô tinh cho 300-400 g trøng. Sau khi vuèt trøng xong, c©n tæng träng l−îng trøng ®· vuèt.

2.4. Êp trøng

Sau ®ã, dïng kÐo c¾t nhuyÔn buång tinh råi cho Sau khi khö dÝnh vµ khö trïng, trøng ®−îc 20-30 ml n−íc cÊt vµo cèi sø chøa tinh dÞch vµ

Êp trong b×nh weis. Sö dông b×nh weis b»ng ngay tøc kh¾c ®æ tinh dÞch vµo thau trøng.

thñy tinh lµ tèt nhÊt ®Ó dÔ dµng trong viÖc Dïng l«ng gia cÇm khuÊy ®¶o ®Òu vµ liªn tôc ch¨m sãc trøng vµ thu Êu trïng c¸. L−u tèc trong kho¶ng 1 phót.

trong qu¸ tr×nh Êp dao ®éng tõ 1-1,5 L/phót. ë Sau khi gieo tinh xong, röa trøng b»ng n−íc nhiÖt ®é n−íc 29-31oC, thêi gian në cña c¸ l¨ng s¹ch 1-2 lÇn råi khö dÝnh b»ng ph−¬ng ph¸p vµng dao ®éng tõ 18-20 giê. Tû lÖ në cña c¸ l¨ng Carbamide. Khi trøng mÊt tÝnh dÝnh hoµn vµng dao ®éng tõ 70-80%.

toµn, röa trøng b»ng

Sau khi trøng në hoµn toµn, thu Êu trïng cho n−íc s¹ch 2-3 lÇn

vµo bÓ composite, bÓ b¹t hoÆc bÓ xim¨ng ®Ó

råi tiÕn hµnh khö

−¬ng nu«i. Êu trïng míi në cã kÝch th−íc kh¸

trïng trøng b»ng

nhá (4 mm), th©n trong suèt, n»m ë ®¸y bÓ vµ

SANMOLT-FTM hoÆc

ch−a b¬i léi chñ ®éng. §Õn ngµy tuæi thø hai, c¸

ROOT™5X vµ röa

th−êng b¸m xung quanh thµnh bÓ. Sau 3 ngµy l¹i b»ng n−íc s¹ch

tuæi, c¸ b¬i chñ ®éng, th©n b¾t ®Çu xuÊt hiÖn 3-4 lÇn råi ®em ®i

s¾c tè ®en, no·n hoµng tiªu biÕn vµ ¨n ®−îc Vuèt trøng

Êp trong b×nh weis.

phiªu sinh ®éng vËt lo¹i nhá.

Sau khi gieo tinh

3. ¦¬ng c¸ bét lªn c¸ gièng 6-7 giê, tiÕn hµnh

xç ®Þnh tû lÖ thô

ViÖc −¬ng c¸ l¨ng vµng ®−îc chia thµnh hai tinh vµ trong quy

giai ®o¹n:

tr×nh nµy tû lÖ thô

- Giai ®o¹n I: ¦¬ng tõ c¸ 1 ngµy tuæi ®Õn c¸ 5

tinh th−êng ®¹t h¬n

ngµy tuæi. Giai ®o¹n nµy c¸ ®−îc −¬ng trong bÓ

50%. Tû lÖ thô tinh

Êp trøng trong b×nh weis

composite, bÓ b¹t hoÆc bÓ xim¨ng.

Êp trøng trong b×nh weis

139

140

https://thuviensach.vn

- Giai ®o¹n II: ¦¬ng tõ c¸ 5 ngµy tuæi ®Õn c¸

3.2. ¦¬ng giai ®o¹n II

30 ngµy tuæi. Trong giai ®o¹n nµy, nªn −¬ng c¸

- ChuÈn bÞ ao −¬ng:

trong ao ®Êt.

+ Dïng ao ®Êt ®Ó −¬ng tõ c¸ 5 ngµy tuæi lªn thµnh c¸ gièng 30 ngµy tuæi. Ao −¬ng cÇn ph¶i

3.1. ¦¬ng giai ®o¹n I

®¹t cç tiªu chuÈn sau ®©y:

C¸ ®−îc −¬ng trong bÓ composite, bÓ b¹t hoÆc

• DiÖn tÝch ao tõ 300-500 m2, ®é s©u mùc n−íc bÓ xi m¨ng víi mËt ®é 10.000-15.000 c¸ bét/m2.

tèi ®a 1,2 m.

§é s©u mùc n−íc 0,5-0,6 m. Tõ khi c¸ míi në

• Ao kh«ng bÞ thÊt tho¸t n−íc, chÊt ®Êt tèt

®Õn ngµy tuæi thø ba, chñ yÕu lµ thay n−íc sao nhÊt lµ thÞt pha sÐt hoÆc sÐt.

cho n−íc trong bÓ −¬ng lu«n trong vµ s¹ch.

• §¸y ao b»ng ph¼ng, kh«ng ch−íng ng¹i Khi c¸ ®−îc 3 ngµy tuæi b¾t ®Çu cho ¨n b»ng vËt, líp bïn ®¸y ao 10-15 cm.

Artemia hoÆc Moina míi në. Mét ngµy cho ¨n tõ

• Ao th«ng tho¸ng, kh«ng bÞ c©y cèi che phñ.

8-10 lÇn. Cho c¸ ¨n nh− thÕ ®Õn hÕt ngµy tuæi

+ TÈy dän ao:

thø t−. H»ng ngµy, thay n−íc bÓ −¬ng hai lÇn

• Ao −¬ng ph¶i ®−îc tÈy dän thËt cÈn thËn vµo s¸ng sím vµ chiÒu tèi. Trong giai ®o¹n nµy, b»ng v«i bét (10-15 kg v«i/100 m2).

cç yÕu tè thñy lý hãa cÇn ph¶i b¶o ®¶m lu«n

• Bãn lãt b»ng ph©n heo víi l−îng 10 kg/100 m2.

trong t×nh tr¹ng tèt nh−:

• Ph¬i n¾ng tõ 1-2 ngµy råi läc n−íc thËt kü

- NhiÖt ®é n−íc: 26-31oC, tèt nhÊt lµ 28-30oC.

cho vµo ao.

- Hµm l−îng DO: > 4 mg/L.

• Th−êng xuyªn kiÓm tra ao vµo buæi s¸ng ®Ó

- §é trong cµng cao cµng tèt (50-60 cm).

vít trøng Õch nh¸i (nÕu cã) tõ khi läc n−íc vµo

- §é pH cña n−íc: 6,5-7,5.

ao ®Õn khi th¶ c¸ ®−îc 5 ngµy (c¸ 10 ngµy tuæi).

V× c¸ ë giai ®o¹n nµy cã tËp tÝnh b¬i vµ b¸m

+ G©y nu«i thøc ¨n tù nhiªn:

xung quanh thµnh bÓ nªn cÇn quan t©m ®Õn Ngay khi läc n−íc cho vµo ao, dïng bét ®Ëu vËt d÷ h¹i cçon nh− th»n l»n, r¾n mèi, nµnh víi l−îng 0,5 kg/100 m2 ao ®Ó g©y nu«i nh¸i,... nhÊt lµ vµo ban ®ªm. ë giai ®o¹n nµy thøc ¨n tù nhiªn cho c¸ ( Moina). Bét ®Ëu (c¸ tõ 1-5 ngµy tuæi), søc sèng cña c¸ kÐm nµnh hßa tan vµo n−íc råi t¹t ®Òu kh¾p ao.

nhÊt nªn tû lÖ sèng cña c¸ 5 ngµy tuæi th−êng Mét ngµy bãn ®Ëu nµnh hai lÇn vµo buæi s¸ng

®¹t kho¶ng 50%.

vµ buæi chiÒu.

141

142

https://thuviensach.vn

- Giai ®o¹n II: ¦¬ng tõ c¸ 5 ngµy tuæi ®Õn c¸

3.2. ¦¬ng giai ®o¹n II

30 ngµy tuæi. Trong giai ®o¹n nµy, nªn −¬ng c¸

- ChuÈn bÞ ao −¬ng:

trong ao ®Êt.

+ Dïng ao ®Êt ®Ó −¬ng tõ c¸ 5 ngµy tuæi lªn thµnh c¸ gièng 30 ngµy tuæi. Ao −¬ng cÇn ph¶i

3.1. ¦¬ng giai ®o¹n I

®¹t cç tiªu chuÈn sau ®©y:

C¸ ®−îc −¬ng trong bÓ composite, bÓ b¹t hoÆc

• DiÖn tÝch ao tõ 300-500 m2, ®é s©u mùc n−íc bÓ xi m¨ng víi mËt ®é 10.000-15.000 c¸ bét/m2.

tèi ®a 1,2 m.

§é s©u mùc n−íc 0,5-0,6 m. Tõ khi c¸ míi në

• Ao kh«ng bÞ thÊt tho¸t n−íc, chÊt ®Êt tèt

®Õn ngµy tuæi thø ba, chñ yÕu lµ thay n−íc sao nhÊt lµ thÞt pha sÐt hoÆc sÐt.

cho n−íc trong bÓ −¬ng lu«n trong vµ s¹ch.

• §¸y ao b»ng ph¼ng, kh«ng ch−íng ng¹i Khi c¸ ®−îc 3 ngµy tuæi b¾t ®Çu cho ¨n b»ng vËt, líp bïn ®¸y ao 10-15 cm.

Artemia hoÆc Moina míi në. Mét ngµy cho ¨n tõ

• Ao th«ng tho¸ng, kh«ng bÞ c©y cèi che phñ.

8-10 lÇn. Cho c¸ ¨n nh− thÕ ®Õn hÕt ngµy tuæi

+ TÈy dän ao:

thø t−. H»ng ngµy, thay n−íc bÓ −¬ng hai lÇn

• Ao −¬ng ph¶i ®−îc tÈy dän thËt cÈn thËn vµo s¸ng sím vµ chiÒu tèi. Trong giai ®o¹n nµy, b»ng v«i bét (10-15 kg v«i/100 m2).

cç yÕu tè thñy lý hãa cÇn ph¶i b¶o ®¶m lu«n

• Bãn lãt b»ng ph©n heo víi l−îng 10 kg/100 m2.

trong t×nh tr¹ng tèt nh−:

• Ph¬i n¾ng tõ 1-2 ngµy råi läc n−íc thËt kü

- NhiÖt ®é n−íc: 26-31oC, tèt nhÊt lµ 28-30oC.

cho vµo ao.

- Hµm l−îng DO: > 4 mg/L.

• Th−êng xuyªn kiÓm tra ao vµo buæi s¸ng ®Ó

- §é trong cµng cao cµng tèt (50-60 cm).

vít trøng Õch nh¸i (nÕu cã) tõ khi läc n−íc vµo

- §é pH cña n−íc: 6,5-7,5.

ao ®Õn khi th¶ c¸ ®−îc 5 ngµy (c¸ 10 ngµy tuæi).

V× c¸ ë giai ®o¹n nµy cã tËp tÝnh b¬i vµ b¸m

+ G©y nu«i thøc ¨n tù nhiªn:

xung quanh thµnh bÓ nªn cÇn quan t©m ®Õn Ngay khi läc n−íc cho vµo ao, dïng bét ®Ëu vËt d÷ h¹i cçon nh− th»n l»n, r¾n mèi, nµnh víi l−îng 0,5 kg/100 m2 ao ®Ó g©y nu«i nh¸i,... nhÊt lµ vµo ban ®ªm. ë giai ®o¹n nµy thøc ¨n tù nhiªn cho c¸ ( Moina). Bét ®Ëu (c¸ tõ 1-5 ngµy tuæi), søc sèng cña c¸ kÐm nµnh hßa tan vµo n−íc råi t¹t ®Òu kh¾p ao.

nhÊt nªn tû lÖ sèng cña c¸ 5 ngµy tuæi th−êng Mét ngµy bãn ®Ëu nµnh hai lÇn vµo buæi s¸ng

®¹t kho¶ng 50%.

vµ buæi chiÒu.

141

142

https://thuviensach.vn

Th¶ Moina gièng: Th¶ tõ 2-3 lon Moina vµo chñ yÕu b»ng trïn chØ. Tuy nhiªn, nÕu kh«ng cã ao (hai ngµy tr−íc khi th¶ c¸ bét).

trïn chØ cã thÓ g©y nu«i Moina cho c¸ ¨n.

Ngoµi ra, cã thÓ dïng bét huyÕt hoÆc lßng ®á Sau ®ã, tõ 19 ngµy tuæi trë ®i, gi¶m dÇn l−îng trøng ®Ó g©y nu«i Moina tr−íc khi th¶ vµo sau trïn chØ hoÆc Moina vµ t¨ng dÇn l−îng thøc ¨n khi th¶ bét kho¶ng 3 ngµy.

viªn cì nhá (cì 2 mm). Thøc ¨n viªn nªn ng©m víi

- MËt ®é −¬ng: MËt ®é −¬ng ë giai ®o¹n II (c¸

n−íc, vo thµnh viªn råi cho vµo sµn ¨n ®Æt cçh 5-30 ngµy tuæi) lµ 400 con/m3 n−íc.

®¸y ao kho¶ng 20 cm.

Mùc n−íc trong ao −¬ng nªn tu©n thñ theo Khi −¬ng trong ao ®Êt, c¸ 30 ngµy tuæi cã quy tr×nh sau:

chiÒu dµi dao ®éng tõ 4-5 cm vµ tû lÖ sèng ®¹t

+ TuÇn ®Çu tiªn (c¸ 5-12 ngµy tuæi): ®é s©u tõ 30% trë lªn.

mùc n−íc 0,5-0,6 m.

+ Sau ®ã, d©ng dÇn mùc n−íc lªn cho ®Õn khi 4. Nhu cÇu trang thiÕt bÞ, c¬ së vËt chÊt

®¹t 1-1,2 m.

- Ch¨m sãc vµ cho ¨n

+ Ch¨m sãc c¸:

Trong qu¸ tr×nh −¬ng, nhÊt lµ tõ khi läc n−íc cho vµo ao ®Õn khi th¶ c¸ ®−îc 5 ngµy, th−êng xuyªn kiÓm tra vít trøng Õch nh¸i, dÞch h¹i trong ao.

§Þnh kú 2 ngµy/lÇn ®o mét sè yÕu tè chÊt l−îng n−íc ®Ó kÞp thêi xö lý nh− ®é trong, nhiÖt

®é, DO, pH, NH .

3

§Þnh kú 10-15 ngµy/lÇn xö lý n−íc vµ nÒn

®¸y ao nh»m c¶i thiÖn chÊt l−îng n−íc ao,

Thu ho¹ch c¸ gièng 1 th¸ng tuæi phßng bÖnh vµ khö khÝ ®éc ë ®¸y ao.

+ Thøc ¨n cung cÊp cho c¸ ë giai ®o¹n nµy

§Ó thùc hiÖn thµnh c«ng viÖc s¶n xuÊt gièng c¸

®−îc thùc hiÖn nh− sau:

l¨ng vµng, trang thiÕt bÞ c¬ së vËt chÊt chñ yÕu Hai tuÇn ®Çu (c¸ 5-19 ngµy tuæi): cho c¸ ¨n cÇn ph¶i ®¸p øng nh− sau:

143

144

https://thuviensach.vn

Th¶ Moina gièng: Th¶ tõ 2-3 lon Moina vµo chñ yÕu b»ng trïn chØ. Tuy nhiªn, nÕu kh«ng cã ao (hai ngµy tr−íc khi th¶ c¸ bét).

trïn chØ cã thÓ g©y nu«i Moina cho c¸ ¨n.

Ngoµi ra, cã thÓ dïng bét huyÕt hoÆc lßng ®á Sau ®ã, tõ 19 ngµy tuæi trë ®i, gi¶m dÇn l−îng trøng ®Ó g©y nu«i Moina tr−íc khi th¶ vµo sau trïn chØ hoÆc Moina vµ t¨ng dÇn l−îng thøc ¨n khi th¶ bét kho¶ng 3 ngµy.

viªn cì nhá (cì 2 mm). Thøc ¨n viªn nªn ng©m víi

- MËt ®é −¬ng: MËt ®é −¬ng ë giai ®o¹n II (c¸

n−íc, vo thµnh viªn råi cho vµo sµn ¨n ®Æt cçh 5-30 ngµy tuæi) lµ 400 con/m3 n−íc.

®¸y ao kho¶ng 20 cm.

Mùc n−íc trong ao −¬ng nªn tu©n thñ theo Khi −¬ng trong ao ®Êt, c¸ 30 ngµy tuæi cã quy tr×nh sau:

chiÒu dµi dao ®éng tõ 4-5 cm vµ tû lÖ sèng ®¹t

+ TuÇn ®Çu tiªn (c¸ 5-12 ngµy tuæi): ®é s©u tõ 30% trë lªn.

mùc n−íc 0,5-0,6 m.

+ Sau ®ã, d©ng dÇn mùc n−íc lªn cho ®Õn khi 4. Nhu cÇu trang thiÕt bÞ, c¬ së vËt chÊt

®¹t 1-1,2 m.

- Ch¨m sãc vµ cho ¨n

+ Ch¨m sãc c¸:

Trong qu¸ tr×nh −¬ng, nhÊt lµ tõ khi läc n−íc cho vµo ao ®Õn khi th¶ c¸ ®−îc 5 ngµy, th−êng xuyªn kiÓm tra vít trøng Õch nh¸i, dÞch h¹i trong ao.

§Þnh kú 2 ngµy/lÇn ®o mét sè yÕu tè chÊt l−îng n−íc ®Ó kÞp thêi xö lý nh− ®é trong, nhiÖt

®é, DO, pH, NH .

3

§Þnh kú 10-15 ngµy/lÇn xö lý n−íc vµ nÒn

®¸y ao nh»m c¶i thiÖn chÊt l−îng n−íc ao,

Thu ho¹ch c¸ gièng 1 th¸ng tuæi phßng bÖnh vµ khö khÝ ®éc ë ®¸y ao.

+ Thøc ¨n cung cÊp cho c¸ ë giai ®o¹n nµy

§Ó thùc hiÖn thµnh c«ng viÖc s¶n xuÊt gièng c¸

®−îc thùc hiÖn nh− sau:

l¨ng vµng, trang thiÕt bÞ c¬ së vËt chÊt chñ yÕu Hai tuÇn ®Çu (c¸ 5-19 ngµy tuæi): cho c¸ ¨n cÇn ph¶i ®¸p øng nh− sau:

143

144

https://thuviensach.vn

- Ao nu«i vç c¸ bè mÑ: Ýt nhÊt lµ 2 ao, diÖn tÝch > 500 m2/ao, dïng ®Ó nu«i vç vµ nu«i t¸i ph¸t.

- Ao −¬ng: Ýt nhÊt lµ 4 ao, diÖn tÝch > 300

m2/ao.

- BÓ composite trßn: Ýt nhÊt 10 bÓ, 1 m3/bÓ.

- HÖ thèng b×nh weis b»ng thñy tinh: Ýt nhÊt Quy tr×nh s¶n xuÊt gièng

8 b×nh, dung tÝch b×nh >6 lÝt/b×nh.

- §µn c¸ bè mÑ: Ýt nhÊt lµ 100 kg, träng l−îng C¸ TRA

> 200 g/con.

( Pangasianodon hypophthalmus,

- L−íi c¸ bè mÑ vµ l−íi c¸ gièng.

Sauvage, 1878)

- M¸y b¬m n−íc ao vµ b¬m n−íc bån chøa.

TS. Ph¹m V¨n Kh¸nh

- BÓ läc, l¾ng n−íc dïng Êp trøng, −¬ng Êu trïng: Ýt nhÊt 2 bÓ, 20 m3/bÓ.

- Hãa chÊt khö dÝnh vµ khö trïng n−íc Êp trøng vµ −¬ng nu«i.

- Thuèc kÝch dôc nh− LH-RHa, Ovaprim, DOM.

- N−íc muèi sinh lý 9‰, kim vµ èng tiªm, cèi chµy b»ng sø.

- C©n ®iÖn 2 sè lÎ, c©n ®ång hå 5 kg, 10 kg.

- Thøc ¨n viªn cho c¸ bè mÑ.

- Thøc ¨n t−¬i sèng nh− Artemia, Moina, trïn chØ, thøc ¨n viªn cho c¸ bét, c¸ gièng.

C¸ tra

1. §èi t−îng vµ ph¹m vi ¸p dông Quy tr×nh nµy quy ®Þnh tr×nh tù, néi dung vµ

yªu cÇu kü thuËt ®Ó s¶n xuÊt gièng c¸ tra.

145

146

https://thuviensach.vn

- Ao nu«i vç c¸ bè mÑ: Ýt nhÊt lµ 2 ao, diÖn tÝch > 500 m2/ao, dïng ®Ó nu«i vç vµ nu«i t¸i ph¸t.

- Ao −¬ng: Ýt nhÊt lµ 4 ao, diÖn tÝch > 300

m2/ao.

- BÓ composite trßn: Ýt nhÊt 10 bÓ, 1 m3/bÓ.

- HÖ thèng b×nh weis b»ng thñy tinh: Ýt nhÊt Quy tr×nh s¶n xuÊt gièng

8 b×nh, dung tÝch b×nh >6 lÝt/b×nh.

- §µn c¸ bè mÑ: Ýt nhÊt lµ 100 kg, träng l−îng C¸ TRA

> 200 g/con.

( Pangasianodon hypophthalmus,

- L−íi c¸ bè mÑ vµ l−íi c¸ gièng.

Sauvage, 1878)

- M¸y b¬m n−íc ao vµ b¬m n−íc bån chøa.

TS. Ph¹m V¨n Kh¸nh

- BÓ läc, l¾ng n−íc dïng Êp trøng, −¬ng Êu trïng: Ýt nhÊt 2 bÓ, 20 m3/bÓ.

- Hãa chÊt khö dÝnh vµ khö trïng n−íc Êp trøng vµ −¬ng nu«i.

- Thuèc kÝch dôc nh− LH-RHa, Ovaprim, DOM.

- N−íc muèi sinh lý 9‰, kim vµ èng tiªm, cèi chµy b»ng sø.

- C©n ®iÖn 2 sè lÎ, c©n ®ång hå 5 kg, 10 kg.

- Thøc ¨n viªn cho c¸ bè mÑ.

- Thøc ¨n t−¬i sèng nh− Artemia, Moina, trïn chØ, thøc ¨n viªn cho c¸ bét, c¸ gièng.

C¸ tra

1. §èi t−îng vµ ph¹m vi ¸p dông Quy tr×nh nµy quy ®Þnh tr×nh tù, néi dung vµ

yªu cÇu kü thuËt ®Ó s¶n xuÊt gièng c¸ tra.

145

146

https://thuviensach.vn

2. Néi dung quy tr×nh

Hµm l−îng «xy hoµ tan cao h¬n 3 mg/l.

2.1. S¬ ®å quy tr×nh s¶n xuÊt gièng

- ChuÈn bÞ ao nu«i vç:

Tr−íc khi th¶ c¸, ao cÇn ®−îc diÖt t¹p vµ cç Thu vµ Êp

¦¬ng c¸

N u«i vç Cho c¸ ®Î

trøng në

¦¬ng c¸

h−¬ng lªn

lo¹i mÇm bÖnh b»ng cçh th¸o c¹n hoÆc t¸t c¹n c¸ bè mÑ

nh©n t¹o

thµnh c¸

bét lªn cç¸ gièng

ao, vÐt bít bïn ë ®¸y ao, r¶i v«i bét ë ®¸y ao vµ

bét

h−¬ng

m¸i bê ao 7-10 kg/100 m2. Ph¬i ®¸y ao mét vµi

2.2. Nu«i vç c¸ bè mÑ

n¾ng, sau ®ã lÊy n−íc vµo ao qua l−íi läc, khi a) Yªu cÇu kü thuËt tuyÓn chän c¸ bè mÑ ®Ó

®¹t ®óng ®é s©u nªu trªn míi th¶ c¸ bè mÑ.

nu«i vç

- §iÒu kiÖn bÌ nu«i vç:

- Ngo¹i h×nh: c¸ khoÎ m¹nh, kh«ng bÖnh tËt,

+ CÊu tróc bÌ nu«i c¸:

kh«ng dÞ h×nh.

VËt t− ®ãng bÌ: víi lo¹i bÌ truyÒn thèng, vËt

- Tuæi: tõ 3-12 tuæi

liÖu chÝnh lµ gç tèt (nh− sao, vªn vªn, c¨m xe...),

- Khèi l−îng: tõ 3-15 kg/c¸ thÓ

hoÆc hiÖn nay cã lo¹i bÌ lµm b»ng xi m¨ng l−íi b) Nu«i vç c¸ bè mÑ

thÐp, bÌ composite hoÆc ®ang thö nghiÖm dïng

- Thêi gian nu«i vç:

chÊt liÖu míi nh− chÊt bÐton polystirÌne.

Thêi gian nu«i vç c¸ bè mÑ b¾t ®Çu tõ th¸ng KÕt cÊu bÌ: ®ãng theo d¹ng khèi hép ch÷

11 n¨m tr−íc ®Õn th¸ng 3 n¨m sau cho cç tØnh nhËt, gåm khung bÌ, mÆt bÌ, h«ng bÌ, ®Çu bÌ, thuéc Nam Bé. §èi víi cç tØnh miÒn Trung (tõ

®¸y bÌ, phÇn næi vµ neo bÌ. PhÇn næi cã thÓ lµm

§µ N½ng trë vµo), thêi gian b¾t ®Çu nu«i chËm b»ng thïng phuy, thïng gç, hép s¾t, thïng h¬n kho¶ng 1 th¸ng.

nhùa, èng PVC...

- §iÒu kiÖn ao nu«i vç:

B¶ng 1: KÝch th−íc bÌ

+ Yªu cÇu kü thuËt ao nu«i vç: ao cã diÖn tÝch tõ 500-2.000 m2, s©u 2-3 m, dÔ dµng cÊp tho¸t n−íc.

KÝch th−íc

§é s©u ThÓ tÝch bÌ

Lo¹i bÌ

+ Yªu cÇu m«i tr−êng ao nu«i vç: Trong thêi (dµi × réng × cao)(m) n−íc (m)

(m3)

gian nu«i vç, n−íc ao ph¶i b¶o ®¶m cç chØ

Cì nhá

(6-8) × (3-5) × (2,5-3)

2

< 100

tiªu sau:

Trung

(9-12) × (4-9) × (3-5)

2,5-3

100-500

NhiÖt ®é n−íc tõ 28-32oC.

b×nh

§é pH: 6,5-7,5.

BÌ lín

(12-30) × (9-12) × (4-4,5)

3,5-4

> 500-1.600

147

148

https://thuviensach.vn

2. Néi dung quy tr×nh

Hµm l−îng «xy hoµ tan cao h¬n 3 mg/l.

2.1. S¬ ®å quy tr×nh s¶n xuÊt gièng

- ChuÈn bÞ ao nu«i vç:

Tr−íc khi th¶ c¸, ao cÇn ®−îc diÖt t¹p vµ cç Thu vµ Êp

¦¬ng c¸

N u«i vç Cho c¸ ®Î

trøng në

¦¬ng c¸

h−¬ng lªn

lo¹i mÇm bÖnh b»ng cçh th¸o c¹n hoÆc t¸t c¹n c¸ bè mÑ

nh©n t¹o

thµnh c¸

bét lªn cç¸ gièng

ao, vÐt bít bïn ë ®¸y ao, r¶i v«i bét ë ®¸y ao vµ

bét

h−¬ng

m¸i bê ao 7-10 kg/100 m2. Ph¬i ®¸y ao mét vµi

2.2. Nu«i vç c¸ bè mÑ

n¾ng, sau ®ã lÊy n−íc vµo ao qua l−íi läc, khi a) Yªu cÇu kü thuËt tuyÓn chän c¸ bè mÑ ®Ó

®¹t ®óng ®é s©u nªu trªn míi th¶ c¸ bè mÑ.

nu«i vç

- §iÒu kiÖn bÌ nu«i vç:

- Ngo¹i h×nh: c¸ khoÎ m¹nh, kh«ng bÖnh tËt,

+ CÊu tróc bÌ nu«i c¸:

kh«ng dÞ h×nh.

VËt t− ®ãng bÌ: víi lo¹i bÌ truyÒn thèng, vËt

- Tuæi: tõ 3-12 tuæi

liÖu chÝnh lµ gç tèt (nh− sao, vªn vªn, c¨m xe...),

- Khèi l−îng: tõ 3-15 kg/c¸ thÓ

hoÆc hiÖn nay cã lo¹i bÌ lµm b»ng xi m¨ng l−íi b) Nu«i vç c¸ bè mÑ

thÐp, bÌ composite hoÆc ®ang thö nghiÖm dïng

- Thêi gian nu«i vç:

chÊt liÖu míi nh− chÊt bÐton polystirÌne.

Thêi gian nu«i vç c¸ bè mÑ b¾t ®Çu tõ th¸ng KÕt cÊu bÌ: ®ãng theo d¹ng khèi hép ch÷

11 n¨m tr−íc ®Õn th¸ng 3 n¨m sau cho cç tØnh nhËt, gåm khung bÌ, mÆt bÌ, h«ng bÌ, ®Çu bÌ, thuéc Nam Bé. §èi víi cç tØnh miÒn Trung (tõ

®¸y bÌ, phÇn næi vµ neo bÌ. PhÇn næi cã thÓ lµm

§µ N½ng trë vµo), thêi gian b¾t ®Çu nu«i chËm b»ng thïng phuy, thïng gç, hép s¾t, thïng h¬n kho¶ng 1 th¸ng.

nhùa, èng PVC...

- §iÒu kiÖn ao nu«i vç:

B¶ng 1: KÝch th−íc bÌ

+ Yªu cÇu kü thuËt ao nu«i vç: ao cã diÖn tÝch tõ 500-2.000 m2, s©u 2-3 m, dÔ dµng cÊp tho¸t n−íc.

KÝch th−íc

§é s©u ThÓ tÝch bÌ

Lo¹i bÌ

+ Yªu cÇu m«i tr−êng ao nu«i vç: Trong thêi (dµi × réng × cao)(m) n−íc (m)

(m3)

gian nu«i vç, n−íc ao ph¶i b¶o ®¶m cç chØ

Cì nhá

(6-8) × (3-5) × (2,5-3)

2

< 100

tiªu sau:

Trung

(9-12) × (4-9) × (3-5)

2,5-3

100-500

NhiÖt ®é n−íc tõ 28-32oC.

b×nh

§é pH: 6,5-7,5.

BÌ lín

(12-30) × (9-12) × (4-4,5)

3,5-4

> 500-1.600

147

148

https://thuviensach.vn

+ VÞ trÝ ®Æt bÌ:

thøc ¨n hçn hîp tù chÕ biÕn b»ng 8-10% khèi BÌ ®−îc ®Æt næi vµ neo cè ®Þnh t¹i mét vÞ trÝ

l−îng th©n/ngµy, khÈu phÇn ¨n thøc ¨n viªn thuËn lîi trªn s«ng: gÇn bê däc theo dßng n−íc c«ng nghiÖp b»ng 4-5% khèi l−îng th©n/ngµy.

ch¶y, dßng ch¶y liªn tôc, mùc n−íc s«ng t−¬ng

+ Thøc ¨n hçn hîp tù chÕ biÕn ®−îc trén ®Òu,

®èi ®iÒu hßa, ph¶i cao h¬n chiÒu cao ngËp n−íc nÊu chÝn, v¾t nhá hoÆc Ðp viªn b¸n c«ng nghiÖp cña bÌ tèi thiÓu 0,3 m; tèi ®a 0,5 m.

vµ ®−a xuèng sµn ¨n. Sµn ®Æt cçh ®¸y ao 25-30

N−íc s«ng n¬i ®Æt bÌ kh«ng bÞ ¶nh h−ëng cm, hoÆc v¾t thµnh v¾t nhá th¶ dÇn dÇn cho c¸

trùc tiÕp bëi n−íc phÌn, víi ®é mÆn cho phÐp c¸

trong bÌ ¨n. Thøc ¨n viªn nªn th¶ vµo sµn ¨n sèng ®−îc vµ kh«ng thay ®æi ®ét ngét. Nguån trong ao hoÆc r¶i tõ tõ cho c¸ trong bÌ.

n−íc l−u th«ng s¹ch, kh«ng « nhiÔm, xa cç

+ H»ng ngµy cho c¸ ¨n hai lÇn, buæi s¸ng (7-cèng n−íc th¶i, cç khu ruéng cã dïng hoçhÊt 8h) vµ chiÒu m¸t (16-17h).

s¸t trïng, diÖt cá.

+ H»ng ngµy ph¶i quan s¸t ho¹t ®éng vµ møc Tr¸nh n¬i luång n−íc ngÇm, n¬i s«ng båi tô,

®é ¨n cña c¸, t×nh h×nh thêi tiÕt vµ cç chØ tiªu xãi lë, n¬i dßng n−íc cã qu¸ nhiÒu phï sa.

thñy lý hãa trong ao hoÆc bÌ nu«i, ®Ó quyÕt ®Þnh

- MËt ®é, tû lÖ ®ùc c¸i nu«i vç trong ao vµ bÌ:

®iÒu chØnh l−îng thøc ¨n cho phï hîp.

+ MËt ®é nu«i vç trong ao 10-30 kg/100 m2,

+ NÕu nu«i c¸ trong ao, thay n−íc th−êng trong bÌ lµ 5-7 kg/m3, tû lÖ ®ùc c¸i 1/1. Nu«i xuyªn cho ao nu«i vç, giai ®o¹n ®Çu mçi tuÇn Ýt chung c¸ ®ùc c¸i trong cïng mét ao hoÆc bÌ.

nhÊt mét lÇn, mçi lÇn 20% l−îng n−íc ao.

+ Dïng que nhän ®Çu ®Ó ®¸nh dÊu thø tù c¸

B¾t ®Çu tõ th¸ng thø ba trë ®i, kÝch thÝch bè mÑ, sè La M· dïng cho cç¸i, sè ¶rËp dïng n−íc liªn tôc, mçi ngµy tõ 10-20% l−îng n−íc, cho c¸ ®ùc. VÞ trÝ ®¸nh dÊu ë trªn ®Ønh ®Çu cña cã thÓ lîi dông thñy triÒu ®Ó thay n−íc cho ao.

c¸, sau mçi lÇn kÐo c¸ ®Ó kiÓm tra ®Þnh kú nªn NÕu n−íc ao c¹n hoÆc cã biÕn ®æi vÒ mµu vµ mïi g¹ch l¹i sè ®Ó tr¸nh t×nh tr¹ng lÉn lén do sè bÞ

ph¶i kÞp thêi thay vµ cÊp n−íc míi.

mê. Cã thÓ dïng thÎ ®eo sè cho c¸.

+ §Þnh kú kiÓm tra c¸ bè mÑ vµ ghi chÐp ®Çy

- Ch¨m sãc vµ qu¶n lý ao, bÌ nu«i:

®ñ sè liÖu cña tõng c¸ thÓ c¸ ®ùc c¸i ®· ®−îc ®¸nh

+ Thøc ¨n cho c¸ bè mÑ cã thÓ lµ thøc ¨n hçn dÊu. KiÓm tra lÇn ®Çu sau khi nu«i vç ®−îc 2

hîp tù chÕ biÕn hoÆc thøc ¨n viªn c«ng nghiÖp, th¸ng, tõ th¸ng thø ba, mçi th¸ng kiÓm tra mét cã hµm l−îng ®¹m 27% trë lªn, khÈu phÇn ¨n lÇn ®Ó theo dâi ph¸t dôc vµ ®iÒu chØnh chÕ ®é nu«i 149

150

https://thuviensach.vn

+ VÞ trÝ ®Æt bÌ:

thøc ¨n hçn hîp tù chÕ biÕn b»ng 8-10% khèi BÌ ®−îc ®Æt næi vµ neo cè ®Þnh t¹i mét vÞ trÝ

l−îng th©n/ngµy, khÈu phÇn ¨n thøc ¨n viªn thuËn lîi trªn s«ng: gÇn bê däc theo dßng n−íc c«ng nghiÖp b»ng 4-5% khèi l−îng th©n/ngµy.

ch¶y, dßng ch¶y liªn tôc, mùc n−íc s«ng t−¬ng

+ Thøc ¨n hçn hîp tù chÕ biÕn ®−îc trén ®Òu,

®èi ®iÒu hßa, ph¶i cao h¬n chiÒu cao ngËp n−íc nÊu chÝn, v¾t nhá hoÆc Ðp viªn b¸n c«ng nghiÖp cña bÌ tèi thiÓu 0,3 m; tèi ®a 0,5 m.

vµ ®−a xuèng sµn ¨n. Sµn ®Æt cçh ®¸y ao 25-30

N−íc s«ng n¬i ®Æt bÌ kh«ng bÞ ¶nh h−ëng cm, hoÆc v¾t thµnh v¾t nhá th¶ dÇn dÇn cho c¸

trùc tiÕp bëi n−íc phÌn, víi ®é mÆn cho phÐp c¸

trong bÌ ¨n. Thøc ¨n viªn nªn th¶ vµo sµn ¨n sèng ®−îc vµ kh«ng thay ®æi ®ét ngét. Nguån trong ao hoÆc r¶i tõ tõ cho c¸ trong bÌ.

n−íc l−u th«ng s¹ch, kh«ng « nhiÔm, xa cç

+ H»ng ngµy cho c¸ ¨n hai lÇn, buæi s¸ng (7-cèng n−íc th¶i, cç khu ruéng cã dïng hoçhÊt 8h) vµ chiÒu m¸t (16-17h).

s¸t trïng, diÖt cá.

+ H»ng ngµy ph¶i quan s¸t ho¹t ®éng vµ møc Tr¸nh n¬i luång n−íc ngÇm, n¬i s«ng båi tô,

®é ¨n cña c¸, t×nh h×nh thêi tiÕt vµ cç chØ tiªu xãi lë, n¬i dßng n−íc cã qu¸ nhiÒu phï sa.

thñy lý hãa trong ao hoÆc bÌ nu«i, ®Ó quyÕt ®Þnh

- MËt ®é, tû lÖ ®ùc c¸i nu«i vç trong ao vµ bÌ:

®iÒu chØnh l−îng thøc ¨n cho phï hîp.

+ MËt ®é nu«i vç trong ao 10-30 kg/100 m2,

+ NÕu nu«i c¸ trong ao, thay n−íc th−êng trong bÌ lµ 5-7 kg/m3, tû lÖ ®ùc c¸i 1/1. Nu«i xuyªn cho ao nu«i vç, giai ®o¹n ®Çu mçi tuÇn Ýt chung c¸ ®ùc c¸i trong cïng mét ao hoÆc bÌ.

nhÊt mét lÇn, mçi lÇn 20% l−îng n−íc ao.

+ Dïng que nhän ®Çu ®Ó ®¸nh dÊu thø tù c¸

B¾t ®Çu tõ th¸ng thø ba trë ®i, kÝch thÝch bè mÑ, sè La M· dïng cho cç¸i, sè ¶rËp dïng n−íc liªn tôc, mçi ngµy tõ 10-20% l−îng n−íc, cho c¸ ®ùc. VÞ trÝ ®¸nh dÊu ë trªn ®Ønh ®Çu cña cã thÓ lîi dông thñy triÒu ®Ó thay n−íc cho ao.

c¸, sau mçi lÇn kÐo c¸ ®Ó kiÓm tra ®Þnh kú nªn NÕu n−íc ao c¹n hoÆc cã biÕn ®æi vÒ mµu vµ mïi g¹ch l¹i sè ®Ó tr¸nh t×nh tr¹ng lÉn lén do sè bÞ

ph¶i kÞp thêi thay vµ cÊp n−íc míi.

mê. Cã thÓ dïng thÎ ®eo sè cho c¸.

+ §Þnh kú kiÓm tra c¸ bè mÑ vµ ghi chÐp ®Çy

- Ch¨m sãc vµ qu¶n lý ao, bÌ nu«i:

®ñ sè liÖu cña tõng c¸ thÓ c¸ ®ùc c¸i ®· ®−îc ®¸nh

+ Thøc ¨n cho c¸ bè mÑ cã thÓ lµ thøc ¨n hçn dÊu. KiÓm tra lÇn ®Çu sau khi nu«i vç ®−îc 2

hîp tù chÕ biÕn hoÆc thøc ¨n viªn c«ng nghiÖp, th¸ng, tõ th¸ng thø ba, mçi th¸ng kiÓm tra mét cã hµm l−îng ®¹m 27% trë lªn, khÈu phÇn ¨n lÇn ®Ó theo dâi ph¸t dôc vµ ®iÒu chØnh chÕ ®é nu«i 149

150

https://thuviensach.vn

vç thÝch hîp. §Çu th¸ng thø t−, tuyÕn sinh dôc c¸

- C¸ ®ùc:

c¸i chuyÓn sang giai ®o¹n IV, c¸ ®ùc ®· cã tinh.

C¸ khoÎ m¹nh, vuèt hai bªn l−ên bông vÒ

+ Tõ th¸ng thø t− ®Õn lóc b¾t ®Çu cho ®Î, phÝa hËu m«n thÊy sÑ mµu tr¾ng t−¬ng ®èi ®Æc mçi th¸ng kiÓm tra hai lÇn. C¸ ®−îc ®¸nh dÊu ch¶y ra.

vµ theo dâi cÈn thËn ®Ó ®Þnh ngµy cho ®Î. Mét d) Tû lÖ ®ùc/c¸i cho ®Î: 0,5-1/1

ngµy tr−íc khi kiÓm tra, ph¶i ng−ng cho c¸ ¨n.

®) Tiªm kÝch dôc tè

- Cç lo¹i kÝch dôc tè:

2.3. Cho c¸ ®Î

+ N·o thïy thÓ c¸ (ký hiÖu PG); a) C«ng tr×nh phôc vô cho sinh s¶n nh©n t¹o

+ Human Chorionic Gonadotropin (HCG). HiÖn c¸ tra gåm cã

nay chñ yÕu chØ sö dông HCG.

- BÓ c¸ ®Î;

- LiÒu l−îng tiªm kÝch dôc tè:

- BÓ Êp trøng (bÓ vßng) cho trøng kh«ng khö

+ §èi víi cç¸i, cçh dïng nh− sau: dÝnh vµ b×nh v©y cho trøng khö dÝnh.

LiÒu tiªm s¬ bé: 300-500 UI/kg, hoÆc 0,2-0,3

b) Mïa vô c¸ ®Î

mg n·o thïy thÓ/kg cç¸i.

- MiÒn Nam (tõ §µ N½ng trë vµo): tõ th¸ng 3

LiÒu quyÕt ®Þnh: 2.500-3.000 UI/kg c¸, hoÆc

®Õn th¸ng 10.

phèi hîp 1.500-2.000 UI (HCG) + 3-5 mg n·o

- MiÒn B¾c (tõ Thõa Thiªn HuÕ trë ra): tõ thïy thÓ/kg cç¸i.

th¸ng 5 ®Õn th¸ng 9.

+ §èi víi c¸ ®ùc, liÒu dïng b»ng 1/4 ®Õn 1/3

- NhiÖt ®é n−íc thÝch hîp cho c¸ ®Î tõ 26-30oC.

cña cç¸i.

c) Yªu cÇu chän cçho ®Î

- Ph−¬ng ph¸p tiªm:

- Cç¸i:

+ Sè lÇn tiªm:

C¸ khoÎ m¹nh, bông to vµ mÒm, lç sinh dôc Víi cç¸i, tiªm tõ 1-3 liÒu s¬ bé, kho¶ng cçh h¬i në, mµu hång nh¹t.

gi÷a cç lÇn tiªm cçh nhau tõ 10-24 giê, sau Dïng que th¨m trøng lÊy trøng ra kiÓm tra, cïng ®Õn liÒu quyÕt ®Þnh.

thÊy h¹t trøng c¨ng trßn, ®Òu, rêi, mµu tr¾ng Víi c¸ ®ùc chØ tiªm mét lÇn cïng víi thêi gian nh¹t, nh©n trøng s¸ng vµ lÖch h¼n vÒ mét cùc.

tiªm liÒu quyÕt ®Þnh cña cç¸i.

Quan s¸t trªn kÝnh lóp thÊy m¹ch m¸u ®· gÇn

+ VÞ trÝ tiªm: ë gèc v©y ngùc hoÆc c¬ l−ng, cç hÕt, ®−êng kÝnh trøng tõ 1-1,1 mm.

lÇn tiªm khç nhau nªn tiªm ë vÞ trÝ khç nhau.

151

152

https://thuviensach.vn

vç thÝch hîp. §Çu th¸ng thø t−, tuyÕn sinh dôc c¸

- C¸ ®ùc:

c¸i chuyÓn sang giai ®o¹n IV, c¸ ®ùc ®· cã tinh.

C¸ khoÎ m¹nh, vuèt hai bªn l−ên bông vÒ

+ Tõ th¸ng thø t− ®Õn lóc b¾t ®Çu cho ®Î, phÝa hËu m«n thÊy sÑ mµu tr¾ng t−¬ng ®èi ®Æc mçi th¸ng kiÓm tra hai lÇn. C¸ ®−îc ®¸nh dÊu ch¶y ra.

vµ theo dâi cÈn thËn ®Ó ®Þnh ngµy cho ®Î. Mét d) Tû lÖ ®ùc/c¸i cho ®Î: 0,5-1/1

ngµy tr−íc khi kiÓm tra, ph¶i ng−ng cho c¸ ¨n.

®) Tiªm kÝch dôc tè

- Cç lo¹i kÝch dôc tè:

2.3. Cho c¸ ®Î

+ N·o thïy thÓ c¸ (ký hiÖu PG); a) C«ng tr×nh phôc vô cho sinh s¶n nh©n t¹o

+ Human Chorionic Gonadotropin (HCG). HiÖn c¸ tra gåm cã

nay chñ yÕu chØ sö dông HCG.

- BÓ c¸ ®Î;

- LiÒu l−îng tiªm kÝch dôc tè:

- BÓ Êp trøng (bÓ vßng) cho trøng kh«ng khö

+ §èi víi cç¸i, cçh dïng nh− sau: dÝnh vµ b×nh v©y cho trøng khö dÝnh.

LiÒu tiªm s¬ bé: 300-500 UI/kg, hoÆc 0,2-0,3

b) Mïa vô c¸ ®Î

mg n·o thïy thÓ/kg cç¸i.

- MiÒn Nam (tõ §µ N½ng trë vµo): tõ th¸ng 3

LiÒu quyÕt ®Þnh: 2.500-3.000 UI/kg c¸, hoÆc

®Õn th¸ng 10.

phèi hîp 1.500-2.000 UI (HCG) + 3-5 mg n·o

- MiÒn B¾c (tõ Thõa Thiªn HuÕ trë ra): tõ thïy thÓ/kg cç¸i.

th¸ng 5 ®Õn th¸ng 9.

+ §èi víi c¸ ®ùc, liÒu dïng b»ng 1/4 ®Õn 1/3

- NhiÖt ®é n−íc thÝch hîp cho c¸ ®Î tõ 26-30oC.

cña cç¸i.

c) Yªu cÇu chän cçho ®Î

- Ph−¬ng ph¸p tiªm:

- Cç¸i:

+ Sè lÇn tiªm:

C¸ khoÎ m¹nh, bông to vµ mÒm, lç sinh dôc Víi cç¸i, tiªm tõ 1-3 liÒu s¬ bé, kho¶ng cçh h¬i në, mµu hång nh¹t.

gi÷a cç lÇn tiªm cçh nhau tõ 10-24 giê, sau Dïng que th¨m trøng lÊy trøng ra kiÓm tra, cïng ®Õn liÒu quyÕt ®Þnh.

thÊy h¹t trøng c¨ng trßn, ®Òu, rêi, mµu tr¾ng Víi c¸ ®ùc chØ tiªm mét lÇn cïng víi thêi gian nh¹t, nh©n trøng s¸ng vµ lÖch h¼n vÒ mét cùc.

tiªm liÒu quyÕt ®Þnh cña cç¸i.

Quan s¸t trªn kÝnh lóp thÊy m¹ch m¸u ®· gÇn

+ VÞ trÝ tiªm: ë gèc v©y ngùc hoÆc c¬ l−ng, cç hÕt, ®−êng kÝnh trøng tõ 1-1,1 mm.

lÇn tiªm khç nhau nªn tiªm ë vÞ trÝ khç nhau.

151

152

https://thuviensach.vn

e) Thêi gian c¸ rông trøng v©y thñy tinh 5-10 lÝt hoÆc b×nh v©y nhùa, ë nhiÖt ®é tõ 28-30oC, cç¸i sÏ rông trøng sau composite cã dung tÝch 600-1.000 lÝt, n−íc Êp liÒu tiªm quyÕt ®Þnh tõ 8-10 giê.

®−îc cÊp liªn tôc cho qu¸ tr×nh Êp trøng.

- MËt ®é Êp: tõ 4.000-5.000 trøng/lÝt cho bÓ

2.4. Gieo tinh nh©n t¹o

vßng, bÓ xi m¨ng, b×nh v©y nhùa hoÆc composite Vuèt trøng c¸ ra thau kh« vµ s¹ch, sau ®ã vµ mËt ®é 70.000-80.000 trøng/lÝt cho b×nh v©y vuèt tinh dÞch c¸ ®ùc t−íi lªn trøng, dïng l«ng thñy tinh 5-10 lÝt. L−u l−îng n−íc qua b×nh Êp gµ kh« khuÊy ®Òu trøng vµ tinh dÞch kho¶ng 10-cÇn ®iÒu chØnh phï hîp ®Ó trøng ®¶o ®Òu vµ

20 gi©y, cho n−íc s¹ch vµo ngËp trøng, tiÕp tôc kh«ng bÞ l¾ng ®äng d−íi ®¸y b×nh.

khuÊy ®Òu 10-15 gi©y råi ®æ n−íc cò ®i cho thªm

- Thêi gian Êp në c¸ bét: ë nhiÖt ®é 28-30oC, n−íc míi, sau ®ã ®−a trøng vµo dung dÞch tannin c¸ në sau 22-24 giê. Sau khi c¸ në tõ 20-25 giê

®Ó khö dÝnh. NÕu Êp kh«ng khö dÝnh th× sau khi ph¶i kÞp thêi ®−a c¸ xuèng ao −¬ng ®Ó tr¸nh t×nh khuÊy ®Òu trøng vµ tinh dÞch, dïng l«ng gµ quÕt tr¹ng c¸ ¨n thÞt lÉn nhau khi c¸ hÕt no·n hoµng.

trøng dÝnh lªn gi¸ thÓ (x¬ nilon, rÔ bÌo lôc b×nh,

- ¦¬ng c¸ bét lªn c¸ h−¬ng vµ c¸ gièng: m¶nh l−íi,...) råi ®−a vµo dông cô Êp.

+ Ao −¬ng:

Ph−¬ng ph¸p khö dÝnh trøng b»ng dung dÞch Ao cÇn ®−îc tÈy dän kü, bãn lãt b»ng ph©n h÷u tannin: Pha s½n dung dÞch tannin nång ®é 1‰.

c¬ 10-15 kg/100 m2, hoÆc 1 kg urª + 0,5 kg supe

§æ tõ tõ trøng ®· thô tinh vµo dung dÞch víi l©n/100 m2 cho n−íc vµo ao tõ tõ ®Õn 0,7-1 m.

thÓ tÝch dung dÞch lín gÊp 10-15 lÇn thÓ tÝch G©y nu«i Daphnia, Moina khi ®¹t sinh khèi trøng vµ khuÊy ®Òu trong 30 gi©y, sau ®ã thay kho¶ng 0,3-0,5 triÖu c¸ thÓ/m3 th× th¶ c¸ xuèng n−íc míi kh«ng cã tannin, röa trøng vµi lÇn cho ao.

s¹ch tannin råi ®−a trøng vµo dông cô Êp.

+ MËt ®é −¬ng vµ ch¨m sãc c¸:

• ¦¬ng c¸ h−¬ng:

2.5. Êp trøng

MËt ®é −¬ng: 500-1.000 con/m2.

- Dông cô Êp trøng kh«ng khö dÝnh: bÓ vßng Ch¨m sãc c¸: TiÕp tôc duy tr× sinh khèi hoÆc bÓ xi m¨ng, bÓ composite cã n−íc ch¶y liªn Daphnia, Moina, sau 3-4 ngµy, cho c¸ ¨n thøc ¨n tôc, hç trî thªm sôc khÝ trong qu¸ tr×nh Êp.

chÕ biÕn (c¸m 30% + bét c¸ 70%), kÕt hîp cho ¨n

- Dông cô Êp trøng cã khö dÝnh: dïng b×nh thªm trïn chØ tõ 10-20 lon (5-7 kg)/10 v¹n 153

154

https://thuviensach.vn

e) Thêi gian c¸ rông trøng v©y thñy tinh 5-10 lÝt hoÆc b×nh v©y nhùa, ë nhiÖt ®é tõ 28-30oC, cç¸i sÏ rông trøng sau composite cã dung tÝch 600-1.000 lÝt, n−íc Êp liÒu tiªm quyÕt ®Þnh tõ 8-10 giê.

®−îc cÊp liªn tôc cho qu¸ tr×nh Êp trøng.

- MËt ®é Êp: tõ 4.000-5.000 trøng/lÝt cho bÓ

2.4. Gieo tinh nh©n t¹o

vßng, bÓ xi m¨ng, b×nh v©y nhùa hoÆc composite Vuèt trøng c¸ ra thau kh« vµ s¹ch, sau ®ã vµ mËt ®é 70.000-80.000 trøng/lÝt cho b×nh v©y vuèt tinh dÞch c¸ ®ùc t−íi lªn trøng, dïng l«ng thñy tinh 5-10 lÝt. L−u l−îng n−íc qua b×nh Êp gµ kh« khuÊy ®Òu trøng vµ tinh dÞch kho¶ng 10-cÇn ®iÒu chØnh phï hîp ®Ó trøng ®¶o ®Òu vµ

20 gi©y, cho n−íc s¹ch vµo ngËp trøng, tiÕp tôc kh«ng bÞ l¾ng ®äng d−íi ®¸y b×nh.

khuÊy ®Òu 10-15 gi©y råi ®æ n−íc cò ®i cho thªm

- Thêi gian Êp në c¸ bét: ë nhiÖt ®é 28-30oC, n−íc míi, sau ®ã ®−a trøng vµo dung dÞch tannin c¸ në sau 22-24 giê. Sau khi c¸ në tõ 20-25 giê

®Ó khö dÝnh. NÕu Êp kh«ng khö dÝnh th× sau khi ph¶i kÞp thêi ®−a c¸ xuèng ao −¬ng ®Ó tr¸nh t×nh khuÊy ®Òu trøng vµ tinh dÞch, dïng l«ng gµ quÕt tr¹ng c¸ ¨n thÞt lÉn nhau khi c¸ hÕt no·n hoµng.

trøng dÝnh lªn gi¸ thÓ (x¬ nilon, rÔ bÌo lôc b×nh,

- ¦¬ng c¸ bét lªn c¸ h−¬ng vµ c¸ gièng: m¶nh l−íi,...) råi ®−a vµo dông cô Êp.

+ Ao −¬ng:

Ph−¬ng ph¸p khö dÝnh trøng b»ng dung dÞch Ao cÇn ®−îc tÈy dän kü, bãn lãt b»ng ph©n h÷u tannin: Pha s½n dung dÞch tannin nång ®é 1‰.

c¬ 10-15 kg/100 m2, hoÆc 1 kg urª + 0,5 kg supe

§æ tõ tõ trøng ®· thô tinh vµo dung dÞch víi l©n/100 m2 cho n−íc vµo ao tõ tõ ®Õn 0,7-1 m.

thÓ tÝch dung dÞch lín gÊp 10-15 lÇn thÓ tÝch G©y nu«i Daphnia, Moina khi ®¹t sinh khèi trøng vµ khuÊy ®Òu trong 30 gi©y, sau ®ã thay kho¶ng 0,3-0,5 triÖu c¸ thÓ/m3 th× th¶ c¸ xuèng n−íc míi kh«ng cã tannin, röa trøng vµi lÇn cho ao.

s¹ch tannin råi ®−a trøng vµo dông cô Êp.

+ MËt ®é −¬ng vµ ch¨m sãc c¸:

• ¦¬ng c¸ h−¬ng:

2.5. Êp trøng

MËt ®é −¬ng: 500-1.000 con/m2.

- Dông cô Êp trøng kh«ng khö dÝnh: bÓ vßng Ch¨m sãc c¸: TiÕp tôc duy tr× sinh khèi hoÆc bÓ xi m¨ng, bÓ composite cã n−íc ch¶y liªn Daphnia, Moina, sau 3-4 ngµy, cho c¸ ¨n thøc ¨n tôc, hç trî thªm sôc khÝ trong qu¸ tr×nh Êp.

chÕ biÕn (c¸m 30% + bét c¸ 70%), kÕt hîp cho ¨n

- Dông cô Êp trøng cã khö dÝnh: dïng b×nh thªm trïn chØ tõ 10-20 lon (5-7 kg)/10 v¹n 153

154

https://thuviensach.vn

c¸/ngµy trong vßng mét tuÇn. Thøc ¨n ®Æt trªn ngµy c¸ ®¹t kÝch cì 16-20 cm.

sµn ®Ó dÔ kiÓm tra vµ b¶o ®¶m cung cÊp thøc ¨n

2.6. Thu ho¹ch vµ vËn chuyÓn c¸ gièng

®ñ theo nhu cÇu cña c¸. Mçi ngµy cho ¨n 3-4 lÇn.

H»ng ngµy quan s¸t t×nh h×nh ho¹t ®éng cña c¸, mµu vµ mïi n−íc ao, ®é s©u n−íc ®Ó kÞp thêi

®iÒu chØnh thøc ¨n vµ thay n−íc hoÆc cÊp thªm n−íc vµo ao. Sau thêi gian 25-30 ngµy c¸ gièng

®¹t cì 3-4 cm.

Thu ho¹ch vµ vËn chuyÓn c¸ h−¬ng: Dïng l−íi mÒm, m¾t dµy ®Ó kÐo gom c¸, dïng vît v¶i mÒm ®Ó xóc b¾t c¸. Thao tç ph¶i nhÑ nhµng ®Ó

tr¸nh c¸ dÝnh vµo vît hoÆc l−íi. Tr−íc khi vËn chuyÓn ®i xa, c¸ ph¶i ®−îc luyÖn Ðp trong bÓ cã Thu ho¹ch c¸ gièng

n−íc ch¶y hoÆc nhèt trong giai ®Æt trong ao Dïng l−íi mÒm, m¾t dµy ®Ó kÐo gom c¸, dïng réng vµ tho¸ng kho¶ng 6-10 giê.

vît v¶i mÒm ®Ó xóc b¾t c¸. Thao tç ph¶i nhÑ

• ¦¬ng c¸ gièng:

nhµng ®Ó tr¸nh c¸ dÝnh vµo vît hoÆc l−íi. Tr−íc MËt ®é −¬ng: 150-200 con/m2.

khi vËn chuyÓn ®i xa, c¸ ph¶i ®−îc luyÖn Ðp trong Ch¨m sãc c¸: Thøc ¨n ®−îc chÕ biÕn nÊu chÝn bÓ cã n−íc ch¶y hoÆc nhèt trong giai ®Æt trong ao gåm c¸m vµ bét c¸ víi tû lÖ 3/7, céng thªm 1%

réng vµ tho¸ng trong thêi gian tõ 6-10 giê.

Premix kho¸ng vµ vitamin. Thøc ¨n ®−îc ®−a B¶ng 2: Cç th«ng sè kü thuËt xuèng sµn ¨n víi khÈu phÇn ¨n tõ 7-10% tæng TT

ChØ tiªu

§¬n vÞ

Th«ng sè

träng l−îng c¸ trong ao −¬ng vµ cung cÊp ®ñ 1 Tû lÖ c¸ thµnh thôc (cç¸i)

%

80 - 90

theo nhu cÇu cña c¸. Mçi ngµy cho ¨n 3-4 lÇn.

2 Tû lÖ c¸ thµnh thôc (c¸ ®ùc)

%

90 - 100

H»ng ngµy quan s¸t t×nh h×nh ho¹t ®éng cña 3 Tû lÖ ®Î cç¸i (so víi c¸ thµnh thôc)

%

70 - 80

c¸, mµu vµ mïi n−íc ao, ®é s©u n−íc ao ®Ó kÞp 4 Tû lÖ trøng thô tinh

%

70 - 80

thêi ®iÒu chØnh thøc ¨n vµ thay n−íc hoÆc cÊp 5 Tû lÖ në (so víi trøng ®· thô tinh)

%

70 - 80

thªm n−íc vµo ao. Sau thêi gian −¬ng 30-35

6 N¨ng suÊt c¸ bét

V¹n/kg cç¸i

5 - 6

ngµy, cçã thÓ ®¹t kÝch cì 10-12 cm; sau 50-60

155

156

https://thuviensach.vn

c¸/ngµy trong vßng mét tuÇn. Thøc ¨n ®Æt trªn ngµy c¸ ®¹t kÝch cì 16-20 cm.

sµn ®Ó dÔ kiÓm tra vµ b¶o ®¶m cung cÊp thøc ¨n

2.6. Thu ho¹ch vµ vËn chuyÓn c¸ gièng

®ñ theo nhu cÇu cña c¸. Mçi ngµy cho ¨n 3-4 lÇn.

H»ng ngµy quan s¸t t×nh h×nh ho¹t ®éng cña c¸, mµu vµ mïi n−íc ao, ®é s©u n−íc ®Ó kÞp thêi

®iÒu chØnh thøc ¨n vµ thay n−íc hoÆc cÊp thªm n−íc vµo ao. Sau thêi gian 25-30 ngµy c¸ gièng

®¹t cì 3-4 cm.

Thu ho¹ch vµ vËn chuyÓn c¸ h−¬ng: Dïng l−íi mÒm, m¾t dµy ®Ó kÐo gom c¸, dïng vît v¶i mÒm ®Ó xóc b¾t c¸. Thao tç ph¶i nhÑ nhµng ®Ó

tr¸nh c¸ dÝnh vµo vît hoÆc l−íi. Tr−íc khi vËn chuyÓn ®i xa, c¸ ph¶i ®−îc luyÖn Ðp trong bÓ cã Thu ho¹ch c¸ gièng

n−íc ch¶y hoÆc nhèt trong giai ®Æt trong ao Dïng l−íi mÒm, m¾t dµy ®Ó kÐo gom c¸, dïng réng vµ tho¸ng kho¶ng 6-10 giê.

vît v¶i mÒm ®Ó xóc b¾t c¸. Thao tç ph¶i nhÑ

• ¦¬ng c¸ gièng:

nhµng ®Ó tr¸nh c¸ dÝnh vµo vît hoÆc l−íi. Tr−íc MËt ®é −¬ng: 150-200 con/m2.

khi vËn chuyÓn ®i xa, c¸ ph¶i ®−îc luyÖn Ðp trong Ch¨m sãc c¸: Thøc ¨n ®−îc chÕ biÕn nÊu chÝn bÓ cã n−íc ch¶y hoÆc nhèt trong giai ®Æt trong ao gåm c¸m vµ bét c¸ víi tû lÖ 3/7, céng thªm 1%

réng vµ tho¸ng trong thêi gian tõ 6-10 giê.

Premix kho¸ng vµ vitamin. Thøc ¨n ®−îc ®−a B¶ng 2: Cç th«ng sè kü thuËt xuèng sµn ¨n víi khÈu phÇn ¨n tõ 7-10% tæng TT

ChØ tiªu

§¬n vÞ

Th«ng sè

träng l−îng c¸ trong ao −¬ng vµ cung cÊp ®ñ 1 Tû lÖ c¸ thµnh thôc (cç¸i)

%

80 - 90

theo nhu cÇu cña c¸. Mçi ngµy cho ¨n 3-4 lÇn.

2 Tû lÖ c¸ thµnh thôc (c¸ ®ùc)

%

90 - 100

H»ng ngµy quan s¸t t×nh h×nh ho¹t ®éng cña 3 Tû lÖ ®Î cç¸i (so víi c¸ thµnh thôc)

%

70 - 80

c¸, mµu vµ mïi n−íc ao, ®é s©u n−íc ao ®Ó kÞp 4 Tû lÖ trøng thô tinh

%

70 - 80

thêi ®iÒu chØnh thøc ¨n vµ thay n−íc hoÆc cÊp 5 Tû lÖ në (so víi trøng ®· thô tinh)

%

70 - 80

thªm n−íc vµo ao. Sau thêi gian −¬ng 30-35

6 N¨ng suÊt c¸ bét

V¹n/kg cç¸i

5 - 6

ngµy, cçã thÓ ®¹t kÝch cì 10-12 cm; sau 50-60

155

156

https://thuviensach.vn

7 Tû lÖ sèng c¸ bét −¬ng lªn c¸ h−¬ng

%

65-70

8 Tû lÖ sèng c¸ h−¬ng −¬ng lªn gièng

%

80-85

MỤC LỤC

Trang

Lời Nhà xuất bản

5

• Quy trình sản xuất giống cá hồng đỏ (Lutjanus erythroperus, Bloch, 1790) 7

• Quy trình sản xuất giống cá sủ đất (Nibea dicanthus, Lacépède, 1820) 26

• Quy trình sản xuất giống cá rô đồng ( Anabas testudineus, Bloch, 1792) 41

• Quy trình sản xuất giống và nuôi thương phẩm cá thát lát ( Notopterus notopterus, Pallas, 1767) 53

• Quy trình sinh sản nhân tạo và ương nuôi cá bống tượng ( Oxyeleotris marmoratus, Bleeker) 78

• Quy trình sản xuất giống ghẹ xanh ( Portunus pelagicus, Linnaeus, 1766) 87

• Quy trình sản xuất giống cá chim nước ngọt ( C.brachiphomum, Cuvier, 1818) 105

• Quy trình sản xuất giống cá lăng vàng ( Mystus nemurus, Valenciennes, 1839) 124

• Quy trình sản xuất giống cá tra ( Pangasianodon hypophthalmus, Sauvage, 1878) 144

157

158

https://thuviensach.vn

7 Tû lÖ sèng c¸ bét −¬ng lªn c¸ h−¬ng

%

65-70

8 Tû lÖ sèng c¸ h−¬ng −¬ng lªn gièng

%

80-85

MỤC LỤC

Trang

Lời Nhà xuất bản

5

• Quy trình sản xuất giống cá hồng đỏ (Lutjanus erythroperus, Bloch, 1790) 7

• Quy trình sản xuất giống cá sủ đất (Nibea dicanthus, Lacépède, 1820) 26

• Quy trình sản xuất giống cá rô đồng ( Anabas testudineus, Bloch, 1792) 41

• Quy trình sản xuất giống và nuôi thương phẩm cá thát lát ( Notopterus notopterus, Pallas, 1767) 53

• Quy trình sinh sản nhân tạo và ương nuôi cá bống tượng ( Oxyeleotris marmoratus, Bleeker) 78

• Quy trình sản xuất giống ghẹ xanh ( Portunus pelagicus, Linnaeus, 1766) 87

• Quy trình sản xuất giống cá chim nước ngọt ( C.brachiphomum, Cuvier, 1818) 105

• Quy trình sản xuất giống cá lăng vàng ( Mystus nemurus, Valenciennes, 1839) 124

• Quy trình sản xuất giống cá tra ( Pangasianodon hypophthalmus, Sauvage, 1878) 144

157

158

https://thuviensach.vn

In xong vµ nép l−u chiÓu th¸ng ...-2013.

ChÞu trçh nhiÖm xuÊt b¶n

TS. NguyÔn Duy Hïng

ChÞu trçh nhiÖm néi dung

ts. lª quang kh«i

Biªn tËp néi dung:

Ths. ph¹m thÞ kim huÕ

hoµng thÞ thu h−êng

l¹i thÞ thanh trµ

Tr×nh bµy b×a:

nguyÔn m¹nh hïng

ChÕ b¶n vi tÝnh:

®Æng thu chØnh

Söa b¶n in:

PHOØNG BIEÂN TAÄP KYÕ

THUAÄT

§äc sçh mÉu:

hoµng thÞ thu h−êng

160

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

Document Outline

- Blank Page

- Blank Page

- Blank Page

- Blank Page

Table of Contents

Blank Page

Blank Page

Blank Page

Blank Page