https://thuviensach.vn

Table of Contents

Lời nói đầu

Chương 1: THIÊN HẠ ĐỆ NHẤT HẦU VƯƠNG – TÔN NGỘ

KHÔNG

Chương 2: THIÊN CUNG CHẤN ĐỘNG – ĐẠI THÁNH ĐẠI NÁO

THIÊN CUNG

Chương 3: HUYỀN TRANG TRONG LỊCH SỬ VÀ ĐƯỜNG TĂNG

TRONG TIỂU THUYẾT

Chương 4: LẬP ĐOÀN THỈNH KINH

Chương 5: GIA NHẬP PHẬT MÔN – TRƯ BÁT GIỚI

Chương 6: HÒA THƯỢNG SA TĂNG VÀ BẠCH LONG MÃ

Chương 7: BÀN VỀ TÁM MƯƠI MỐT NẠN TRÊN ĐƯỜNG

THỈNH KINH

Chương 8: NGẪM NGHĨ LẠI CON ĐƯỜNG THỈNH KINH

Phụ lục

https://thuviensach.vn

Lời nói đầu

Một học giả phương Tây khi bình luận sự phát triển của văn học thế giới đã nói: Vào thế kỷ 16, ánh sáng trí tuệ của nhân loại cùng lúc chiếu rọi cả phương Đông lẫn phương Tây.

Ông chỉ ra rằng khi phương Tây xuất hiện nhà viết kịch vĩ đại W.William Shakespeare và nhà tiểu thuyết vĩ đại Premio Cervantes; thì phương Đông lúc đó cũng xuất hiện nhà viết kịch vĩ đại Thang Hiển Tổ và tiểu thuyết gia vĩ đại Ngô Thừa Ân.

Tác phẩm của Shakespeare và Cervantes đã sớm nổi danh thế

giới, trở thành biểu tượng của văn học phương Tây. Đồng thời tác phẩm của Thang Hiển Tổ và Ngô Thừa Ân cũng nổi tiếng khắp phương Đông, trở thành niềm tự hào của văn học phương Đông.

Theo tiêu chuẩn bình luận của lý luận văn nghệ hiện đại, “Tây Du Ký” là kiệt tác của chủ nghĩa lãng mạn. Theo cách phân loại tiểu thuyết Trung Quốc, “Tây Du Ký” được liệt vào hàng đầu của thể

loại “Tiểu thuyết thần thoại”. Ở trong nước, “Tây Du Ký” là một trong “Tứ đại kỳ thư” của thời nhà Minh. Ở nước ngoài, “Tây Du Ký”

đã được dịch sang mười mấy thứ tiếng. Hiện nay, các ngôn ngữ

chính trên thế giới và ngôn ngữ của các nước Đông Nam Á đều đã có bản dịch hoàn chỉnh. Theo thống kê, độc giả của “Tây Du Ký”

đông nhất nhì thế giới. Phần lớn người Trung Quốc đều là độc giả trực tiếp hoặc gián tiếp của bộ kiệt tác này, hầu như không ai không biết đến Tôn Ngộ Không, Trư Bát Giới. Thành ngữ, tục ngữ

có liên quan đến “Tây Du Ký” càng đếm không xuể.

Nếu đánh giá sự ảnh hưởng của tiểu thuyết cổ điển đối với người Trung Quốc, “Tây Du Ký” phải xếp bậc nhất. Tác phẩm cổ

https://thuviensach.vn

điển người Trung Quốc được biết đến sớm nhất chính là bộ kiệt tác này. “Tây Du Ký” cũng đứng đầu Trung Quốc về phạm vi và số lần được cải biên thành các loại hình nghệ thuật khác. Nó có mặt trong hầu hết các loại hình nghệ thuật như hý kịch (kinh kịch và kịch của các địa phương), ca khúc, điện ảnh (phim truyện, kịch nói, phim hoạt hình), phim truyền hình, truyện tranh, tranh vẽ v.v…

Trong đó, loại hình nghệ thuật cải biên nhiều nhất là Kinh kịch.

Hiện nay, danh mục các tiết mục trong Kinh kịch vẫn còn hơn mấy mươi loại, tương đương với số lượng tiết mục kịch về Tam Quốc, Bao Công.

Tác phẩm truyền đời tất nhiên có sức hấp dẫn vô cùng mạnh mẽ. Quyển tiểu thuyết một trăm hồi “Tây Du Ký” ra đời từ thời nhà Minh, được lưu truyền đến tận bây giờ đã hơn 400 năm, nhưng vẫn có một sức sống mãnh liệt và lan tỏa khắp thế giới. Một bộ tiểu thuyết thần thoại mang màu sắc diệu kỳ, miêu tả đệ tử nhà Phật không quản ngại đường xá xa xôi trắc trở, gian nan đi thỉnh kinh Phật. Chỉ một câu chuyện thế thôi nhưng sao lại có sức cuốn hút mạnh mẽ đến mức độc giả xem mãi không chán? Đó chính là, ngoài những tình tiết hấp dẫn của “Tây Du Ký”, còn chứa đựng rất nhiều triết lý cuộc sống và trí tuệ nhân sinh khiến cho người đọc phải nghiền ngẫm. Tôi tin rằng đó là một trong những nguyên nhân khiến cho các tầng lớp khác nhau trong xã hội đều yêu thích

“Tây Du Ký”. Trẻ con mê các tình tiết ly kỳ hấp dẫn. Người lớn thì thích sự chính nghĩa, lương thiện, thành thật, lạc quan dũng cảm, tự

tin và say mê. Ở một góc nhìn khác, nó mang đến lòng say mê nghệ

thuật và niềm vui bất tận cho những người yêu nghệ thuật. Nó cũng thể hiện triết lý cuộc sống, trí tuệ nhân sinh, và một cách nhìn ở góc độ học thuật cho những học giả, những nhà nghiên cứu.

Tôi dành 17 năm cho vai diễn Tôn Ngộ Không trong bộ phim truyền hình “Tây Du Ký”. Tôi có tình cảm và sự cảm nhận sâu sắc https://thuviensach.vn

vai diễn này. Cuốn “Lục Tiểu Linh Đồng bình Tây Du” được thể

hiện dựa vào nội dung và phong cách của lối tiểu thuyết chương hồi. Nó là một cái nhìn xuyên suốt, là sự kết hợp của tính biến hóa của Tôn Ngộ Không – tính động của Khỉ, tính thần kỳ của Thần, tính xã hội của Người, tính thần thánh của Phật. Ngoài việc bình phẩm nguyên tác và các nhân vật, tôi còn lồng vào đó những mẩu chuyện thực khi tôi đóng bộ phim truyền hình dài tập “Tây Du Ký” này. “Lục Tiểu Linh Đồng bình Tây Du” thông qua phân tích, mở rộng các tình tiết và hình tượng nghệ thuật được xây dựng trong

“Tây Du Ký”, nêu bật lên triết lý sống, nhân sinh quan, trí tuệ ẩn chứa trong bộ trước tác này trước hiện thực cuộc sống của lớp người đương đại chúng ta.

Chân thành cảm ơn ông Quý Ngưỡng Lâm đã đặt tên cho tựa sách, cảm ơn các ông Phùng Kỳ Dung, Vương Thạch, Trịnh Uông Hạo viết bài giới thiệu và lời tựa.

Tôi cũng gửi lời cảm ơn đến các ông Vương Khải Huy và Vương Thiệu Hâm, Vương Trạch Ninh, Trần Hy Hoa Bí thư diễn đàn Quốc Tế sinh viên Trung Quốc. Họ đã đóng góp rất nhiều ý kiến quý báu cho quyển sách này.

Một lần nữa cảm ơn sự giúp đỡ và khích lệ của tất cả bạn bè dành cho “Lục Tiểu Linh Đồng bình Tây Du”. Hy vọng quyển sách này cũng giống như hình tượng nghệ thuật của nhân vật Tôn Ngộ

Không luôn mãi tồn tại trong ký ức các bạn.

Tác giả

https://thuviensach.vn

Chương 1: THIÊN HẠ ĐỆ NHẤT HẦU

VƯƠNG – TÔN NGỘ KHÔNG

Tôn Ngộ Không, Tây Du Ký, Ngô Thừa Ân là ba cái tên vốn rất quen thuộc với mọi người, nhưng ai có thể nói rằng giữa ba thành tố này, thành tố nào giúp thành tố nào phát triển? Điều này cũng giống như chúng ta đang tranh luận việc gà có trước hay trứng có trước vậy. Khó lòng nói cho rạch ròi. Nhưng hình tượng nhân vật thần thoại Tôn Ngộ Không là sự kết hợp giữa Khỉ, Người và Thần, đã để lại cho chúng ta ấn tượng khó phai. Dõi theo suốt cuộc đời của Tôn Ngộ Không, chúng ta có thể cảm nhận được tính động của Khỉ, tính thần bí của Thần, tính xã hội của Người và tính thần thánh của Phật. Chúng ta có thể chia nó làm bốn giai đoạn. Giai đoạn thứ nhất là giai đoạn động vật, tức là giai đoạn làm con Khỉ

trước khi đi đại náo Thiên Cung. Trên con đường tầm sư học đạo, Ngộ Không đã khoác lên mình chiếc áo của loài người, “Trong lồng chợ, học lễ nghĩa, học tiếng người”, đó là thời kỳ quá độ từ động vật trở thành người của Tôn Ngộ Không.

1. Tinh thần đá tích tụ trong sâu thẳm văn hóa Trung Quốc Trong hồi thứ nhất, chương một “Thạch Hầu xuất thế”, tác giả bày tỏ niềm sung sướng tột cùng với những cung bậc ngôn ngữ

hân hoan, sôi nổi ngợi ca đón chào một sinh mạng mới ra đời. Trước tiên, ông miêu tả một cách tinh tế không gian và thời gian Thạch Hầu được sinh ra. Đó là ngọn núi danh tiếng ở Đông Thắng Thần Châu Ngạo Lai Quốc vốn được mệnh danh là “Huyết mạch của mười châu, hợp long của tam đảo” – Hoa Quả Sơn. Tác giả cảm thán mà rằng “Thật là một ngọn núi tuyệt vời!” Đồng thời còn đắc ý ngâm nga, tâm hồn say sưa cao hứng miêu tả thêm: “Thế núi trấn https://thuviensach.vn

hải dương đầy sóng, uy nghi dẹp yên cõi biển xa… Trên ngọn đan nhai, hai con phượng hoàng cùng cất tiếng; trước Tiêu bích, Kỳ Lân độc ngọa. Trên đỉnh núi nghe cẩm kê gáy; trong động sâu rồng bay phượng múa; trong rừng có thọ lộc tiên hồ; trên cây có linh cầm huyền hạc, kỳ hoa dị thảo không bao giờ tàn, cây tùng cây bách mãi mãi xanh tươi.” Vậy tiên thạch có hình dáng như thế nào? Vị trí của tiên thạch ở ngay đỉnh, “cao ba trượng sáu thước năm thốn, chu vi hai trượng bốn thước”, “phía trên có chín huyệt tám lỗ”, “xung quanh tuy không có cây cối chở che, nhưng hai bên được tô điểm thêm bởi cỏ lan chi”. Dưới ngòi bút sinh động của tác giả, sinh mệnh sắp ra đời ấy thật vĩ đại và thiêng liêng. Sự ra đời của nhân vật này không giống bất kỳ ai: Đó là “Tinh tú của trời đất”, “Tinh hoa của nhật nguyệt”, “tiên bào mang thai, một ngày nứt ra, sinh ra một hòn đá, gặp gió hóa thành một con Khỉ đá, có đầy đủ năm giác quan và tứ

chi, vừa ra đời đã học bò học chạy, bái lạy bốn phương, mắt sáng lấp lánh tinh anh, quan sát mọi nơi”. Việc miêu tả sự ra đời của Tôn Ngộ Không, thể hiện tư tưởng triết học của người Trung Quốc cổ đại về nguồn gốc của sự sống và loài người. Hơn nữa, trong chuỗi tình tiết “Đại náo thiên cung” sau này, tác giả còn cho thấy trời đất ngoài việc sáng tạo vạn vật và nuôi dưỡng con người, còn ban cho con người bản tính yêu thích tự do.

Nhân vật chính của “Tây Du Ký” – Tôn Ngộ Không được sinh ra từ

một tảng đá tiên trên Hoa Quả Sơn, độc nhất vô nhị. Còn nhân vật nam chính Giả Bảo Ngọc trong “Hồng Lâu Mộng” có tên là Thạch Đầu ký, cũng hóa thân từ đá. Từ thuở khai thiên lập địa, những câu chuyện thần thoại vào thời thượng cổ đã có các yếu tố văn hóa liên quan đến việc sùng bái linh thạch, chẳng hạn thời hồng hoang có Nữ Oa lấy đá vá trời. Đây chỉ là một sự trùng hợp ngẫu nhiên, hay chứa đựng một sự kiến giải độc đáo của dân tộc Trung Hoa về đá?

Vẻ chắc chắn, nặng nề của đá đã dần dần được nhân cách hóa, trở thành sức mạnh, trách nhiệm và là biểu tượng chứa đựng một nội https://thuviensach.vn

hàm văn hóa phong phú. Chúng ta có thể dùng hình tượng đá để làm biểu tượng tượng trưng cho phẩm chất bên trong của con người gọi là

“Tinh thần đá”. Hình tượng Tôn Ngộ Không là bằng chứng sinh động nhất chứng minh cho tinh thần ấy, việc tự xưng “Tề Thiên Đại Thánh”, hết lòng bảo vệ “hầu tử hầu tôn”, đồng thời cũng bộc lộ ra khí phách anh hùng “đánh tan mọi sự bất công trong thiên hạ”.

Khi Hoa Quả Sơn bị các thế lực cường đạo gây chiến, ngọn cờ “Tề

Thiên Đại Thánh” được gương lên làm cờ hiệu cho Hoa Quả Sơn. Giữ

gìn sự thiêng liêng vốn là một hành vi bản năng, cũng giống như

chiếc lò xo khi đè nén thì sẽ bật lên vậy.

Mặt khác, sức mạnh và trách nhiệm của tinh thần đá còn thể hiện ở tính sáng tạo không gì sánh được. Giống như hình ảnh Nữ Oa thời khai thiên lập địa đội đá để vá trời, tạo ra không gian sinh tồn của con người, ngọn núi sừng sững, uy nghi từ xưa đã là nơi chở che cho con người. Câu “Gần núi nhờ núi” chính là bằng chứng sinh động nhất. Trong tác phẩm “Tây Du Ký” động cơ Tôn Ngộ Không cải tạo thế giới vào thời kỳ ban sơ rất rõ ràng, thậm chí có tính phá hoại.

Việc này bao hàm sự lật đổ và khiêu chiến của nhân vật này với xã hội lúc bấy giờ. Tạm thời tôi nói đến đây, thực ra động cơ mãnh liệt của Tôn Ngộ Không muốn cải tạo thế giới cũng là nét bút khởi đầu cho việc Ngộ Không không thể hòa mình vào thế giới sau này.

2. Không cam chịu làm con Khỉ bình thường, mới có được thành công vượt trội như vậy

Khi mới ra đời, Tôn Ngộ Không thực ra cũng chỉ là một con Khỉ

con thích đùa giỡn với sông núi. Tôi còn nhớ rất rõ tập đó được quay trước con thác lớn ở thác Hoàng Quả Thụ tại Quý Châu. Vách núi dựng đứng, vách đá cheo leo treo lơ lửng giữa trời, khí thế hùng vĩ, hào hùng. Cảnh sắc vô cùng thanh tú, một cảnh giới thần tiên lý tưởng. Khi đó tôi mặc một bộ quần áo bằng lông ny lông do các nhà thiết kế thuộc công ty điện ảnh Bắc Kinh thiết kế đặc biệt riêng https://thuviensach.vn

cho tôi, đằng sau gắn một cái đuôi Khỉ, đó chính là bộ “áo Khỉ”. Để

cái đuôi này trông tự nhiên hơn, nhà thiết kế đã tốn rất nhiều công sức: ban đầu, đuôi được làm bằng vải và giấy nhưng đuôi trông cứng và không tự nhiên. Sau này, họ lấy dây thép mỏng và keo cuộn một miếng bọt biển dài hơn một thước ta, rộng gần ba tấc thành cái đuôi thô và dán cố định, bên ngoài phết lên một lớp thuốc màu gần giống như màu lông khỉ, rồi may dính vào chiếc quần lông, thế là có ngay một cái đuôi “thật”.

Không biết mọi người có phát hiện ra hay không, chiếc “đuôi”

này về sau biến mất. Nó biến mất lúc nào vậy? Khi Tôn Ngộ

Không vừa sinh ra đời còn vẫy đuôi nhảy tới nhảy lui, sau này khi đại náo Thiên Cung, Ngộ Không đối đầu với Nhị Lang Thần. Khi Ngộ

Không biến thành ngôi miếu nhỏ, không biết để cái đuôi vào đâu, không còn cách nào khác, đành biến cái đuôi thành cột cờ để thoát.

Nào ngờ bị Nhị Lang Thần phát hiện, lao tới, Ngộ Không đành cắp đuôi bỏ chạy. Đây là lần xuất hiện cuối cùng của chiếc đuôi “tai họa” này, từ đó Tôn Ngộ Không đã “tiến hóa” rồi.

Ngộ Không sau khi ra đời, vẫy đuôi tung tăng chạy nhảy khắp nơi. Lúc ấy, Ngộ Không còn mang bản tính của Khỉ, hoàn toàn hòa nhập với thế giới tự nhiên. Theo cách viết của Ngô Thừa Ân, Tôn Ngộ Không hái hoa trên núi, ăn quả rừng; làm bạn với bầy sói, lập đàn với hổ báo, kết tình huynh đệ với Khỉ, thậm chí còn gối đầu lên cọp để ngủ. Rất tiếc điều kiện quay phim lúc đó không cho phép, nếu không chắc sẽ rất hay. Một con Khỉ con bình thường không hơn không kém như thế làm cách nào lại trở thành Mỹ Hầu Vương của Hoa Quả Sơn?

Lũ Khỉ nhìn thấy một con thác cuồn cuộn, như từ trên trời đổ

xuống thì hết sức kinh ngạc, bèn thương lượng rằng: “Ai dám xông vào thác, tìm ra ngọn nguồn của con suối, mà không bị thương, thì sẽ phong làm vương”. Thạch Hầu hú một tiếng nhảy cẫng lên, hớn https://thuviensach.vn

hở bảo: “Để ta! Để ta!”, Thạch Hầu nhắm mắt nhún mình nhảy vào thác nước, cảm thấy hình như không phải đang ở trong nước, mở

mắt ra nhìn quanh, thì thấy mình đang đứng trên một cây cầu sắt, nước từ dưới cầu bắn vào trong động đá, đổ ngược xuống dưới, che mất cây cầu, khiến cho người bên ngoài không nhìn thấy bên trong. Thạch Hầu đi qua cây cầu, phát hiện đây quả là một nơi tốt. Ghế đá, giường đá, chậu đá, chén đá, mọi thứ đều có.

Nơi đây dường như trước đó đã có người ở, căn nhà của thiên nhiên, yên tĩnh gọn gàng, nồi, chén, muôi, chậu, tất cả đều sắp xếp gọn gàng trên bếp. Ngay chính giữa có một tấm bia đá, phía trên có khắc: Hoa Quả Sơn phúc địa, Thủy Liên Động động thiên. Thạch Hầu vui không kể xiết, liền xoay người đi ra ngoài, vù một cái nhảy ra khỏi động. Lũ Khỉ nhìn thấy Thạch Hầu bước ra, trên người chẳng hề có một vết xước nhỏ, vừa mừng vừa sợ, xúm lại hỏi tình hình trong suối. Thạch Hầu bứt tai, gãi gãi đầu, cười hì hì nói:

“Bên trong không có nước, trú thân rất tốt, khi trời nổi gió to chúng ta có nơi trú ngụ, trời mưa chúng ta cũng không sợ ướt”. Lũ Khỉ vừa nghe xong con nào con nấy vui mừng nhảy cẫng lên. Lũ Khỉ theo chân Thạch Hầu nhảy qua màn thác, tiến vào Thủy Liên Động và thấy bao nhiêu vật dụng tốt. Giữ đúng lời hứa, tôn Thạch Hầu làm vương, từ đây Thạch Hầu đăng ngôi vương, bỏ chữ Thạch đi, tự xưng là “Mỹ Hầu Vương”.

Vì Ngộ Không không cam lòng làm một con Khỉ bình thường, nên mới có được thành công vượt trội như vậy. Bước nhảy này của Tôn Ngộ Không xem ra bình thường đơn giản, nhưng cần có dũng khí.

Nếu không có dũng khí, cơ hội sẽ không thể đến với Tôn Ngộ

Không. Nếu không có bước nhảy dũng cảm này, thì chỉ có thể cam tâm sống cuộc sống bình dị. Vào thời khắc nhảy qua Thủy Liên Động, Tôn Ngộ Không đã hoàn toàn khác với những con Khỉ khác. Nó dũng cảm thử sức, vượt qua chính nó nên nó chính là con Khỉ xuất sắc nhất trong bầy.

https://thuviensach.vn

Những người biết nắm bắt cơ hội mới là người dũng cảm. Khi cơ hội đến gần, bạn có dám thử thách để tiến đến thành công hay không?

3. Quan tâm tới cái mình muốn hay quan tâm tới cái mình sợ?

Tôi nghĩ tôi và Tôn Ngộ Không thật sự có duyên. Bước nhảy của Ngộ Không tại Hoa Quả Sơn có thể nói là lần đầu tiên nó mạo hiểm tính mạng. Năm đó, khi quay cảnh này cũng là cảnh nguy hiểm đầu tiên của tôi trong quá trình đóng Tây Du Ký.

Trong lúc quay, đạo diễn Dương Khiết đã chọn một con thác dữ

làm bối cảnh. Khi quay, để cảnh quay đạt hiệu quả như thật, đạo diễn yêu cầu tôi vừa bò vừa chạy, lại còn vui vẻ tung tăng nhảy nhót liên tục trên vách núi và mỏm núi đá cheo leo phủ đầy rêu xanh. Lúc sắp bấm máy, nhân viên đoàn phim luôn nhắc nhở tôi phải cẩn thận, cố gắng đi sát mép trong của vách núi. Máy quay được đặt cạnh tôi, ống kính chĩa thẳng vào tôi, một “con Khỉ” vừa từ đá nứt chui ra. Đạo diễn vừa nhìn vào máy quay vừa liên tục chỉ đạo. Nói ra cũng thật trùng hợp, hôm đó tôi mang một đôi giày cao su bằng lốp xe, đi lên những tảng đá trơn trượt, chân tôi liên tục trượt lên trượt xuống. Mới đầu, tôi còn có chút lo âu, cẩn thận bước từng bước một.

Sau đó tôi vươn người, duỗi chân, vươn vai cho dãn gân dãn cốt, dần dần hưng phấn hẳn lên, và tôi cũng bạo dạn hơn. Nào ngờ sơ ý một cái, trượt chân mất thăng bằng té xuống. May thay tôi còn khá lanh trí, tuy chân tay lúng túng, thần trí vẫn chưa đến mức hoảng loạn. Tôi chụp vội lấy một túm cỏ tranh, có một cành cây mây quấn lấy chân phải của tôi. Nhờ vậy tôi mới không bị té xuống vách núi. Lúc đó, đầu tôi dốc ngược, thân người treo lơ lửng giữa không trung, đong qua đưa lại. Tất cả xảy ra quá đột ngột, lúc đó đạo diễn bỗng thấy tôi biến mất khỏi màn hình giám sát, cuống cuồng kêu to lên: “Khỉ, Khỉ đâu rồi? Ngộ Không đâu mất rồi?”

thế là mọi người đổ xô nhau đi tìm. Tôi liền kêu to: “Ơ, tôi ở đây https://thuviensach.vn

này!” Mọi người nghe tiếng kêu liền đổ đến bên vách núi, trông thấy tôi bị treo lơ lửng như vậy, ai nấy đều thót tim, nhao nhao cả

lên: “Trời ơi! Nhanh lên, nhanh lên, mau cứu Khỉ con…” thế là mọi người mỗi người một tay kéo tôi lên. Đầu tôi chỉ còn cách mặt đất hơn nửa thước! Dưới đất toàn là đá cuội, xém chút nữa là tôi vỡ

đầu, vỡ óc ra mất. Hai nhân viên trường quay đỡ tôi xuống khỏi cây mây, đầu gối bên trái và lưng tôi bị xước chảy cả máu. Mọi người để tôi nghỉ ngơi một chút, tôi ngồi yên, thở dốc. Một hồi sau, tôi nói với đạo diễn: “Anh cho quay lại lần nữa ngay đi!” Nhân viên hóa trang đưa cho tôi một chiếc gương, nói: “Mau đi trang điểm lại! Xem anh kìa, con Khỉ Đá sắp biến thành con Khỉ Đất rồi!”

Buổi tối hôm đó, mọi người cùng nhau ngồi xem cảnh quay, lúc đó mới thấy rõ lúc ban ngày tôi đã diễn một đoạn “Phim ngoài phim”

nguy hiểm tới mức nào.

Trong suốt quá trình quay Tây Du Ký, tôi phải trải qua rất nhiều cảnh nguy hiểm, mấy lần suýt chút mất mạng, nhưng tôi không hề sợ. Tôi biết năm xưa Pháp sư Huyền Trang đi Tây Thiên thỉnh kinh gặp phải ngày càng nhiều nguy hiểm nhưng lòng tin của ông cũng theo đó mà tăng lên. Có một câu chuyện ngụ ngôn như thế

này: Ngày xưa trên cùng một ngọn núi, có hai tảng đá giống hệt nhau, nhưng ba năm sau thì chúng khác hẳn nhau, một tảng được mọi người kính ngưỡng và quỳ bái, còn một tảng lại chẳng được ai chú ý đến. Tảng đá ấy bất bình nói: “Anh à, ba năm trước chúng ta đều là đá trên cùng một ngọn núi, bây giờ sao lại khác nhau một trời một vực thế này. Tôi buồn lắm.” Tảng đá còn lại trả lời: “Anh à, anh vẫn còn nhớ chứ? Ba năm trước có một nhà điêu khắc đến đây, ông ta muốn tìm một tảng đá để khắc tượng Phật. Anh sợ từng mũi dao khắc lên thân anh gây đau đớn, anh bảo ông ấy chỉ cần khắc cho anh vài nhát đơn sơ thôi. Còn tôi lúc ấy tưởng tượng đến hình dạng của mình bây giờ, không ngần ngại chịu đau đớn để dao khắc lên thân mình, cho nên mới có sự khác biệt của ngày hôm nay.”

https://thuviensach.vn

Sự khác nhau của hai tảng đá, một tảng chú ý đến cái mình muốn, một tảng chỉ lo nghĩ mình sợ cái gì. Mấy năm trước, có những người là bạn thân từ nhỏ, cùng học chung một trường, làm việc trong cùng một đội, công tác trong cùng một đơn vị. Vài năm sau, thấy người bạn thân, bạn học, chiến hữu, đồng nghiệp thuở xưa đã thay đổi, có người trở thành tảng đá dưới hình dạng “Tượng Phật”, có người lại trở thành tảng đá còn lại. Bạn muốn mình sống trên đời này thế nào, sau này trở thành người ra sao, cái bạn muốn đạt được là gì? Giả sử có một chiếc xe đua không tay lái, dù động cơ của nó mạnh đến đâu đi nữa, cũng sẽ không biết nên đi về đâu. Bất kể

điều mà bạn muốn đạt được là tiền tài, sự nghiệp, niềm vui hay điều gì khác, cũng cần xác định phương hướng của nó, tại sao mình lại muốn đạt được nó? Tôi phải suy nghĩ và hành động thế nào để

đạt được nó. Giả sử hôm nay cho bạn một cơ hội, để bạn lựa chọn năm việc bạn muốn đạt được nhất, đồng thời biến ước mơ của bạn thành sự thật, điều đầu tiên bạn muốn làm là gì? Giả sử chỉ cho bạn chọn một, bạn sẽ chọn cái gì? Giả sử bạn chỉ còn sống một ngày nữa, điều bạn hối tiếc nhất là gì? Mong ước nào của bạn còn dang dở? Giả sử cho bạn cơ hội được sinh ra lần nữa, điều bạn muốn làm nhất là cái gì? Nếu như bạn thấy được điều bạn muốn làm nhất, thì hãy xác định nó ngay. Hoạch định được điều đó sẽ giúp bạn có thêm sức mạnh, nó sẽ ăn sâu vào ý thức, tư tưởng của bạn, in sâu trong trí óc bạn, để tiềm thức giúp bạn đạt được tất cả những gì bạn muốn.

4. Nếu bạn thật sự là con Thiên Lý Mã, không nên thụ động đứng chờ đợi Bá Lạc đến ngắm nghía thán phục Việc Tôn Ngộ Không xung phong thử nhảy vào Thủy Liên Động, cũng rất đáng cho chúng ta suy nghĩ. Rượu thơm sợ gì ở hẻm sâu, vàng mười sợ gì bị che khuất. Lửa thử vàng, gian nan thử sức. Có thật như vậy không? Tất nhiên rồi, một câu “Tục ngữ” lưu truyền đời https://thuviensach.vn

sau, có tác dụng cảnh tỉnh, cảm hóa con người như vậy chắc chắn sẽ

đúng, sẽ mang lại sự tốt lành. Điều đó không hề gượng ép, mà thuận theo lẽ tự nhiên. Trước những khát khao vô hạn về tương lai tươi đẹp phía trước, chúng ta bắt đầu dễ dàng thỏa hiệp, bắt đầu tự buông lỏng mình, tự cho rằng mình là nhà thông thái hiểu hết mọi kiến thức trên thế gian. Thực ra có lúc, bạn phải đấu tranh suy nghĩ xem mình mạnh hay yếu, có nhạy bén, kiên cường hay không.

Trong xã hội hiện nay, nhân lực không phải là quá khan hiếm.

Một người muốn hơn người, muốn tạo nên sự nghiệp, thì anh ta chỉ

có cách không ngừng “tiếp thị” mình, tìm ra một chỗ đứng riêng mới có thể tối đa hóa cái gọi là lợi ích bản thân. Cho nên, nếu bạn có rượu ngon lâu năm nhưng lại mở quán tại hẻm sâu, bạn không cần ngại cứ lên tiếng chào mời khách hàng. Nếu bạn thật sự là một miếng vàng nhưng tạm thời bị vật gì đó che mất ánh sáng, bạn nhất định phải nghĩ cách để tỏa sáng. Nếu bạn thật sự là một con Thiên Lý Mã, thì không nên thụ động đứng đó chờ đợi Bá Lạc đến ngắm nghía, trầm trồ ngợi khen. Hãy nhớ: “Không nên chần chừ, uổng phí tuổi xuân, sầu thương vô ích!” Cuộc đời con người thật ngắn ngủi, chúng ta đừng nên thụ động ngồi đó đợi chờ!

5. Vượt muôn trùng sóng gió khổ công học phép thần thông Tôn Ngộ Không bản lĩnh cao cường, đó là điều để lại cho chúng ta ấn tượng sâu sắc nhất. Bảy mươi hai phép biến hóa, thoắt cái vượt trùng mây mười vạn tám ngàn dặm khiến người người thán phục. Khi ca ngợi bản lĩnh cao cường của Tôn Ngộ Không, bạn có bao giờ tự hỏi bản lĩnh của Ngộ Không phải chăng tự nhiên mà có, hay do quá trình mạo hiểm cả tính mạng vượt qua biển cả học hỏi từng chút một mà có không? Tôi xem đoạn đối thoại đầu tiên của Tôn Ngộ

Không và Bồ Đà Tổ Sư:

https://thuviensach.vn

Mỹ Hầu Vương vừa trông thấy Bồ Đà Tổ Sư, quỳ xuống, liên tục rập đầu cúi lạy, miệng nói “Sư phụ, sư phụ! Đệ tử hết lòng hướng đạo, hết lòng hướng đạo!” Bồ Đà Tổ Sư nói: “Ngươi là người từ

phương nào đến? Xưng rõ quê hương danh tánh, rồi hãy bái”. Hầu Vương trả lời: “Đệ tử là người của Hoa Quả Sơn Thủy Liên Động từ

Đông Thắng Thần Châu Ngao Lai Quốc”. Tổ Sư ra lệnh: “Mau đuổi ra! Ngươi vốn là một kẻ làm xằng làm bậy, tu đạo gì chứ!”

Hầu Vương vẫn liên tục rập đầu cúi lạy mà rằng: “Đệ tử nói thật, không nói dối nửa lời.” Bồ Đà Sư Tổ bảo: “Ngươi nói ngươi nói thật, sao lại nói Đông Thắng Thần Châu? Từ nơi đó đến chỗ của ta cách hai biển lớn, một tòa Nam Thiện Bộ Châu, làm sao đến được nơi này?” Hầu Vương khấu đầu thưa: “Đệ tử kết bè vượt biển, trèo đèo vượt núi vân du khắp nơi, rong ruổi mười năm trời, vừa đặt chân đến nơi này.” Bồ Đà Tổ Sư nói: “Cho là ngươi vừa đến đây cũng được. Ngươi họ gì?” Hầu Vương lại thưa: “Con không có họ. Người đời mắng con, con cũng không nổi giận, nếu đánh con, con cũng không giận dữ, chỉ là cúi chào rồi thôi, suốt đời không có họ”. Bồ

Đà Tổ Sư bảo: “Cha mẹ ngươi vốn dĩ mang họ gì?” Hầu Vương thưa:

“Con cũng không có cha mẹ”. Bồ Đà Tổ Sư bảo: “Đã không có cha mẹ, chẳng lẽ ngươi do cây sinh ra?” Hầu Vương thưa: “Con đây không phải do cây sinh ra mà do tảng đá sinh ra. Con còn nhớ ở Hoa Quả Sơn có một tảng đá tiên. Đến khi tảng đá nứt ra, con được sinh ra đời.” Bồ Đà Tổ Sư nghe nói mừng thầm, bảo: “Nói vậy, ngươi là do trời đất sinh ra, ngươi đứng lên đi qua đi lại cho ta xem nào.”

Hầu Vương nhún người đứng dậy, tập tễnh đi tới đi lui hai vòng.

Trong quá trình Ngộ Không học phép thần thông, có rất nhiều đồng môn sư huynh đệ. Thực ra Bồ Đà Tổ Sư cũng có chút thiên vị

cậu đệ tử thông minh lanh lợi như Tôn Ngộ Không. Một hôm sau khi Ngộ Không học được bảy năm, Bồ Đà Tổ Sư giảng đạo xong, hỏi Ngộ

Không muốn học bản lãnh gì. Ngộ Không không để ý đến Bồ Đà Tổ Sư nói nào là cầu Thần bái Phật, ngồi thiền, cứ hễ nghe thấy https://thuviensach.vn

không thể trường sinh bất lão, là không chịu học, Bồ Đà Tổ Sư rất tức giận. Ngài từ trên bục cao bước xuống, tay cầm phất trần chỉ

vào Ngộ Không bảo: “Con Khỉ này, cái này không chịu học, cái kia cũng không chịu học, vậy ngươi muốn học cái gì?” Nói xong Ngài bước đến chỗ Ngộ Không quỳ, gõ vào đầu nó ba cái, vòng tay ra sau đi thẳng vào trong, đóng cửa lại. Các sư huynh thấy sư phụ tức giận bèn thay nhau trách cứ Ngộ Không. Ngộ Không không những không sợ, cũng không tức giận, ngược lại trong lòng còn hết sức vui mừng.

Đêm hôm đó, Ngộ Không giả vờ ngủ say, nhưng đến nửa đêm âm thầm thức giấc, đi ra cửa trước, đợi đến canh ba thì vòng ra cửa sau, nhìn thấy cửa khép hờ, Ngộ Không hết sức vui mừng, thầm mừng mình đã không đoán sai ý sư phụ. Ngộ Không đi vào trong, nhìn thấy sư phụ đang xoay mặt vào trong ngủ, bèn quỳ xuống cạnh giường thưa: “Sư phụ, con quỳ ở đây chờ Người!” Tổ Sư nghe tiếng liền thức dậy, sau khi khoanh chân ngồi ngay ngắn, nghiêm khắc hỏi Ngộ không đến làm gì. Ngộ Không đáp: “Ban ngày trước mặt mọi người sư phụ chẳng phải đã đồng ý với con, bảo con đêm nay canh ba vào từ cửa sau, dạy con phép thuật trường sinh bất lão hay sao?”

Bồ Đà Tổ Sư nghe xong, trong lòng hết sức vui mừng, nghĩ

thầm: “Con Khỉ này quả do trời đất sinh ra, bằng không làm sao đoán được ẩn ý của ta”. Thế là, cho Ngộ Không quỳ trước giường, dạy nó thuật trường sinh bất tử. Tôn Ngộ Không chăm chú lắng nghe như nuốt lấy lời Tổ Sư, hết lòng ghi nhớ khẩu quyết, đồng thời khấu đầu lạy tạ ân tình của Bồ Đà Tổ Sư. Chớp mắt ba năm đã trôi qua, Sư Tổ lại dạy Tôn Ngộ Không bảy mươi hai phép biến hóa và tài lướt mây. Học được bản lĩnh này, chỉ cần lộn mình một vòng có thể đi được mười vạn tám ngàn dặm. Tôn Ngộ Không là một con Khỉ, vốn hiếu động, tràn đầy sức sống, học phép lướt mây rất nhanh.

6. “Nhà tiên tri” khoa học văn minh hiện đại của nhân loại https://thuviensach.vn

Con người có thể giang cánh bay giữa không trung như chim Đại bàng. Đây là khát vọng từ ngàn đời của dân tộc chúng ta. Điều an ủi là: lúc 9 giờ ngày 15 tháng 10 năm 2003, theo chân phi hành gia 38

tuổi Dương Lợi Vỹ đáp tàu vũ trụ do Trung Quốc tự chế tạo bay vào không trung, mơ ước bay lên trời của dân tộc Trung Hoa từ mấy ngàn năm nay đã thành hiện thực, Trung Quốc trở thành nước thứ

ba sau Nga và Mỹ đưa được phi hành gia lên vũ trụ. Tôi nghĩ, Tề

Thiên Đại Thánh trong “Tây Du Ký” có sở trường “Lướt mây” nếu như còn sống chắc cũng sẽ cảm thấy mình không theo kịp thời đại, tự ngả mũ chào thua!

“Tây Du Ký” của Ngô Thừa Ân là tiểu thuyết kỳ lạ nhất, độc đáo nhất trong “Tứ đại kỳ thư” thời Minh Thanh, Trung Quốc. Đó là một bộ tiểu thuyết khoa học viễn tưởng tràn đầy sắc thái tưởng tượng lạ thường, văn chương bay bổng mà lại triết lý sâu xa, tràn đầy “kỳ ảo, thú vị, ma quái, huyền bí”. Nó không chỉ là báu vật trong lịch sử văn học Trung Quốc, mà còn của toàn thế giới. Nếu chúng ta phân tích những thành quả lớn nhất của khoa học văn minh hiện đại trong 400 năm gần đây, luôn thấy “vết tích” sâu đậm của nước Trung Hoa trong lịch sử nghiên cứu khoa học, có thể

nhìn thấy “hình chiếu” to lớn của khoa học viễn tưởng trong bộ tiểu thuyết kỳ bí “Tây Du Ký”, ví dụ như: “Hô phong hoán vũ, đánh sấm gọi mây, đằng vân cưỡi gió” tương ứng với vệ tinh khí tượng, vệ tinh thăm dò, cải tạo khí tượng nhân tạo; “Phép đằng vân” lộn một cái đi được mười vạn tám ngàn dặm cùng với máy bay tàng hình, tên lửa, phi thuyền; “Thiên lý nhãn”, “thuận phong nhĩ” cùng vệ tinh, ra-đa, máy dự báo, điện thoại; “Phép phân thân” biến hóa từ lông Khỉ cùng công trình ADN sinh vật, sinh sản vô tính; Thuật luyện đan cùng y học hiện đại; “Kim tinh hỏa nhãn” cùng ống nhòm phát sáng ban đêm, quang học viễn vọng và kỹ thuật hiển vi; “Phép ngăn nước” cùng áo chống nước, thuyền chống thấm nước; Mỹ Hầu Vương “chặt không đứt, đốt không cháy” cùng người máy hiện đại; “Thiết Bảng https://thuviensach.vn

Như Ý” cùng với thiết bị sát thương tầm xa hiện đại; “72 phép biến hóa” vạn biến cũng không rời gốc cùng với định luật vật chất không đổi của vật lý học thời cận đại v.v… không thể kể hết được. Về

tổng thể mà nói, so sánh tương quan, đương nhiên hình hài chẳng cái nào giống cái nào. Nhưng nếu phân tích, liên hệ từ bên trong những cái giống nhau của chúng, nếu đi sâu vào tìm hiểu nguyên lý, hoặc công dụng, hoặc kỹ thuật, hoặc quy luật, nghiên cứu ngọn nguồn, luôn kiểm chứng được rằng những thành quả khoa học viễn tưởng trong bộ truyện “Tây Du Ký” và khoa học văn minh ngày nay có mạch phát triển tương đồng. Mối liên hệ bên trong của hai điều này được nhà khoa học nổi tiếng nước Mỹ George nhắc đến vào năm 1930 trong một lần ông diễn thuyết tại một trường Đại học về

đề tài “Lịch sử khoa học của Phương Đông và Phương Tây” và nhấn mạnh rằng: “trên thực tế tất cả các hạt giống khoa học đều đến từ Phương Đông… Đừng quên rằng linh cảm của nhà khoa học chúng ta đều đến từ Phương Đông”. Tôi nghĩ, cái gọi là “hạt giống” và

“linh cảm” được người Mỹ nhắc đến phải chăng được khơi gợi từ

hình tượng “con Khỉ” trong bộ truyện khoa học viễn tưởng phương Đông “Tây Du Ký”? Bộ tiểu thuyết kỳ bí “Tây Du Ký” là một bộ tiểu thuyết khoa học viễn tưởng rất thành công; “Văn hóa khoa học viễn tưởng Tây Du Ký” dẫn dắt và đại diện cho hướng phát triển của văn hóa khoa học tiên tiến của dân tộc Trung Hoa và một phần thế

giới. Đây là sự thực đã được lịch sử phát triển khoa học chứng minh.

Ban đầu, khi triết học thời nhà Minh thịnh hành, thời đại khoa học kỹ thuật vẫn chưa phát triển, Ngô Thừa Ân có thể sáng tác nên một truyện phá bỏ hết những trói buộc của triết học đương thời, dùng ngòi bút thần thoại khoa học viễn tưởng phản ánh yêu cầu phát triển khoa học kỹ thuật của thời đại, trình bày khái niệm tư tưởng

“con người sẽ chiến thắng được trời đất”, dù khó thực hiện nhưng cũng là điều đáng quý. Ngô Thừa Ân là nhà Thần thoại và học giả

tương lai kiệt xuất của thế kỷ 16, là nhà “tiên tri” cho nền khoa học https://thuviensach.vn

văn minh hiện đại của nhân loại được gợi mở từ nền văn minh dân tộc Trung Hoa cổ đại.

7. Từ biệt ân sư đại náo trần gian

Không ai hoàn hảo, ba người đồng hành tất có người có thể làm thầy mình. Mỗi người chúng ta đều có sở trường và ưu điểm, đồng thời cũng có khuyết điểm và điểm mình chưa biết. Điểm đặc biệt của bản thân đáng để cho người khác học hỏi và lấy làm gương, chính là vốn để chúng ta dựa vào đó mà đứng vững trong xã hội.

Nhưng tuyệt đối không được khoe khoang trước mặt người khác, vì trên đời còn lòng tham và sự đố kỵ, cho nên quá phô trương bản thân sẽ rước họa vào thân. Việc Bồ Đề Tổ Sư đuổi Tôn Ngộ Không ra khỏi sư môn đã dạy cho chúng ta biết đạo lý này.

Một ngày nọ, đúng ngày hạ chí, mọi người cùng ngồi trò chuyện dưới gốc cây tùng. Mọi người nói: “Ngộ Không, ngươi tu luyện từ

kiếp nào? Hôm trước sư phụ kề tai nói nhỏ, truyền dạy cho ngươi phép biến hóa tránh được tai họa, ngươi đã học được chưa?” Ngộ

Không cười bảo: “Không giấu các sư huynh, nhờ sư phụ truyền dạy, với lại nhờ đệ ngày đêm luyện tập, nên mấy cái phép đó đệ làm dễ

ợt.” Mọi người nói: “Vậy bữa nay có dịp, ngươi biểu diễn xem, bọn ta chờ xem đây.” Ngộ Không nghe nói thế, tinh thần phấn chấn hẳn lên, khoe khoang tài nghệ nói: “Mời các vị sư huynh ra đề, muốn đệ

biến thành cái gì?” Mọi người bảo: “Biến thành cây tùng xem nào”.

Ngộ Không khoe tài, niệm thần chú, lắc người một cái biến thành cây tùng.

Mọi người nhìn thấy, vỗ tay cười tán thưởng: “Giỏi lắm, giỏi lắm!” Không ngờ, tiếng cười nói ồn áo kinh động đến Tổ Sư. Sư

Tổ cầm phất trần bước ra hỏi: “Kẻ nào huyên náo ở đây?” Mọi người nghe tiếng liền vội vàng chỉnh sửa tư thế, chỉnh trang y phục, bước lên phía trước. Ngộ Không cũng hóa phép trở lại như cũ.

https://thuviensach.vn

Tổ Sư nổi giận răn: “Các ngươi kẻ một câu hai câu, ồn ào như thế, sao đáng làm một người tu hành. Người tu hành mở miệng thần khí toát ra, mở miệng không lời thừa, tại sao lại cười đùa nơi đây?” Mọi người đáp: “Không dám giấu sư phụ, ban nãy Tôn Ngộ Không biểu diễn phép biến hóa. Bảo Ngộ Không biến thành cây tùng, đệ ấy biến được ngay. Chúng đệ tử reo hò khen hay, quá phấn khích làm kinh động sư phụ, mong sư phụ thứ tội.” Tổ Sư bảo: “Các con đi ra đi.”

Người gọi: “Ngộ Không đến đây! Ta hỏi ngươi đang làm trò gì thế, biến thành cây tùng gì chứ? Mới học được chút ít tài nghệ mà dám khoe khoang trước mặt người khác hay sao? Giả sử ngươi thấy người khác có, không cầu xin họ sao? Người khác thấy ngươi có, tất nhiên cũng xin ngươi. Ngươi nếu sợ tai họa phiền phức thì ắt phải truyền cho hắn. Mà nếu không truyền cho hắn, thì coi như

người lại rước thêm họa vào thân.” Ngộ Không khấu đầu thưa: “Chỉ

mong sư phụ tha tội!” Tổ Sư nói: “Ta không trách ngươi, nhưng ngươi đi đi.” Từ đó, Ngộ Không bị đuổi ra khỏi sư môn, về sau không được xưng thầy trò.

Những lời nói này tuy không mang sắc thái thần tiên, cũng không hẳn sắc thái nhà Phật. Nói thẳng ra, nó cho thấy quan hệ con người phức tạp trên đời và cách phòng thân. Nơi Ngộ Không tu hành học đạo, trên thực tế là nơi lớp học trước khi xông pha giang hồ.

Trước khi Tôn Ngộ Không bước chân vào giang hồ, tại một nơi thế

tục như vậy, học được những kinh nghiệm ban sơ của cuộc sống, học được thần thông xuất thần nhập hóa từ vị sư phụ không tiên không phật, đây là khởi điểm trong tính cách của Ngộ Không, đồng thời cũng là cơ sở kinh nghiệm sống của Ngộ Không sau này. Có thể

nói, tác giả đã gửi gắm nội hàm văn hóa phong phú qua nhân vật Bồ Đề Tổ Sư.

Sau đó, Ngộ Không lưu luyến chia tay sư phụ. Ngộ Không có tất cả hai vị sư phụ: một là Đường Tăng – người sau này Ngộ Không https://thuviensach.vn

nhiều năm theo hầu. Còn người thầy đầu tiên chính là Bồ Đề

Tổ Sư. Bồ Đề Tổ Sư không những đặt tên cho Ngộ Không, truyền dạy bản lĩnh mà còn dạy đạo lý cho Ngộ Không.

Tôn Ngộ Không cưỡi mây đạp gió, bay lộn trên mây vài cái đã về

đến Hoa Quả Sơn. Sau khi dẹp yên Hỗn Thế Ma Vương, chăm lo đâu đó cho Hầu tử, Hầu tôn xong thì bắt đầu “đại náo Long cung”, “đại náo Địa phủ.” Đắc tội với Long Vương và Diêm Vương.

Nhưng Ngộ Không thu được rất nhiều, không chỉ có được binh khí vừa ý, còn gạch được tên mình trong “Sổ sinh tử”. Vật dụng có tính tượng trưng nhất trên người Tôn Ngộ Không chính là cây gậy Như Ý.

Cây gậy Như Ý là một cây thiết trụ, to hơn cái đấu, dài hơn hai trượng. Ngộ Không dùng hai tay hết sức nhổ nó lên và bảo: “Hơi thô, hơi nặng, nếu ngắn và nhỏ lại sẽ tiện dùng hơn.” Nói xong, cây gậy Như Ý ngắn lại vài tấc, nhỏ lại một nấc. Ngộ Không lại hớn hở nói:

“Nhỏ hơn nữa càng tốt.” Gậy lại nhỏ đi vài phân. Ngộ Không mừng lắm, cầm lên ngắm nghía thì thấy hai đầu được bọc vàng, chính giữa là một thanh thép đen, trên có nạm một dòng chữ: “Thiết bảng Như Ý nặng một vạn ba ngàn năm trăm cân”. Thầm nghĩ: “Cây bảo bối này đúng như ý ta!” Vừa đi, Ngộ Không vừa lẩm bẩm niệm chú, vừa miết miết cây thiết bảng: “Ngươi ngắn hơn chút nữa, nhỏ

hơn nữa càng tuyệt!” Cây gậy Như Ý chỉ còn nhỏ gọn như cây tăm.

“Muốn làm một việc cho tốt thì trước hết phải có vũ khí tốt”.

Anh hùng thường luôn có binh khí ưng ý của mình. Binh khí được dùng cũng nổi tiếng theo chủ của nó, trở thành “biểu tượng” riêng của người anh hùng. Ví dụ: nhắc đến cây rìu, mọi người nghĩ ngay đến Lý Khuê; nhắc đến Thanh long minh nguyệt đao, mọi người liền nghĩ đến Quan Công. Còn có tên người và binh khí gọi chung một lượt “Tiểu Lý phi đao”. Anh hùng không thể không có binh khí.

Anh hùng yêu binh khí như yêu chính bản thân mình. Hiểu được điều đó, chúng ta sẽ hiểu Ngộ Không sau khi học xong phép biến https://thuviensach.vn

hóa trở về buồn bã như thế nào khi không có binh khí ưng ý.

Chúng ta cũng có thể hiểu được nỗi hớn hở vui mừng của Ngộ Không khi nhìn thấy cây gậy Như Ý. Điều thú vị là cây gậy nặng hơn một vạn ba ngàn năm trăm cân lại răm rắp tuân lệnh Ngộ Không, có thể

dài ngắn vô hạn. Khi “xung trận” rất hợp ý Ngộ Không. Khi “xong trận” lại biến thành cây kim đặt sau tai Ngộ Không, mà chẳng hề

vướng víu, phiền toái. Sự biến hóa của gậy Như Ý hết sức phù hợp với đặc trưng biến hóa không ngừng của Ngộ Không. Ngộ Không thường xuyên biến thành con ruồi nhỏ bay đi dò thám tình hình kẻ

địch, binh khí quá lớn sẽ phiền phức đủ đường. Ngựa hay phải có yên tốt, cây gậy Như Ý có thể biến to thu nhỏ rất hợp với cá tính và tay chân nhanh nhẹn của Ngộ Không. Còn cây đinh ba của Trư Bát Giới vừa nhìn đã biết giành cho người cục mịch, nặng nề thô kệch.

Cây gậy Như Ý vốn là của Nguyên Thủy Thiên Tôn dùng để đo biển và trời, bị Tôn Ngộ Không “cướp” được từ chỗ Đông Hải Long Vương. Ngộ Không đại náo được Thiên Cung khiến cho trời long đất lở là nhờ có cây Thiết Bảng, sau này hộ tống Đường Tăng đi thỉnh kinh cũng thế. Có thể nói, Tôn Ngộ Không nhờ cây gậy Như Ý

này mà tung hoành ngang dọc khắp mọi nơi.

Bạn thử hỏi chúng ta sống nhờ đâu? Mỗi người chúng ta ai cũng có “Vũ khí bí mật” để phát huy sở trường của mình. Vậy thực chất vũ

khí của bạn là gì?

Vũ khí tốt nhất để bạn có thể tồn tại được trên đời này chính là sở trường của bạn. Những người thành đạt phải có tài cán hay sở

trường gì thì mới nổi trội hơn người khác chứ? Khi bạn phân tích kỹ

những “đặc tính” của họ, bạn sẽ phát hiện ra rằng, thì ra bản thân bạn cũng có rất nhiều tố chất của một người thành công. Chỉ có điều chúng còn tiềm ẩn, chưa được khai phá mà thôi. Những tinh hoa trong con người bạn giống như ngọc vùi trong đá vậy. Vậy hãy thử tìm xem sở trường của mình là gì? Phát hiện được sở trường của https://thuviensach.vn

mình rồi thì bạn phải phát huy nó để những tinh hoa của bạn có thể

tỏa sáng, tạo dựng một mảnh trời riêng!

https://thuviensach.vn

Chương 2: THIÊN CUNG CHẤN

ĐỘNG – ĐẠI THÁNH ĐẠI NÁO

THIÊN CUNG

Giai đoạn thứ hai trong cuộc đời Tôn Ngộ Không có thể tính từ khi Ngộ Không học đạo trở về Hoa Quả Sơn đến khi bị đè bẹp dưới Ngũ

Hành Sơn. Lúc này, Ngộ Không chỉ có sức mạnh phi thường của loài người, nhưng vẫn còn giữ bản tính của loài Khỉ, chưa hẳn là người. Đại náo Long Cung và Đại náo Địa Phủ, là bước khởi đầu để hòa nhập vào thế giới loài người. Cho nên, tuy đã có mối liên hệ nhất định với xã hội loài người và mong muốn được xã hội thừa nhận, nhưng Ngộ Không lại không biết hành xử như thế nào cho phải phép. Tính tự do của Ngộ Không ắt sẽ mâu thuẫn với trật tự quy củ của xã hội loài người. Mâu thuẫn giữa Thần Phật và Tôn Ngộ Không, trên thực tế chính là mâu thuẫn giữa tự do và trật tự xã hội. Thời kỳ quá độ từ

lúc Tôn Ngộ Không đại náo Thiên Cung đến khi lên đường sang Tây Thiên thỉnh kinh chính là quá trình chuyển biến từ tự do đến tuân thủ trật tự xã hội, đồng thời cũng là sự lột xác để hòa nhập vào xã hội loài người.

1. Tạc nên truyền kỳ anh hùng Tôn Ngộ Không Trong bốn tác phẩm lớn của văn học Trung Quốc, hình tượng nhân vật trong “Tây Du Ký” hoàn toàn khác với hình tượng nhân vật trong “Tam Quốc diễn nghĩa” và “Thủy Hử”. “Tam Quốc diễn nghĩa” và “Thủy Hử” tập trung miêu tả tập thể anh hùng, còn “Tây Du Ký” tập trung miêu tả bốn thầy trò đi Tây Thiên thỉnh kinh. Mặc dù truyện có đề cập đến các nhân vật như Thần tiên, Đạo sĩ, Phật v.v… trên đường thỉnh kinh còn có rất nhiều yêu ma quỷ quái, https://thuviensach.vn

nhưng những nhân vật này chỉ làm nền cho bốn thầy trò, không đi sâu đặc tả. Bốn người trong đoàn thỉnh kinh, ai có việc nấy, vai trò và bổn phận khác nhau. Đường Tăng là lãnh tụ tinh thần, nhưng trên thực tế nhân vật chính lại là Tôn Ngộ Không. Trong bốn người chỉ có Tôn Ngộ Không là hình tượng anh hùng chân chính. Ba người còn lại cũng có điểm đáng ca ngợi, nhưng đều tồn tại không ít khuyết điểm, không thể xem họ là anh hùng. Sa Tăng lặng lẽ ít nói, hình tượng mờ nhạt, không có tính cách nổi trội. Đường Tăng được khắc họa rõ nét hơn với những đặc trưng rất riêng. Để lại ấn tượng sâu sắc nhất cho độc giả chính là Tôn Ngộ Không và Trư Bát Giới, nhưng chỉ có Tôn ngộ Không đáng mặt anh hùng. Cho nên, từ góc độ

hay ý nghĩa nào đó có thể nói “Tây Du Ký” là một bộ truyền kỳ anh hùng miêu tả Tôn Ngộ Không.

Vì sao Tôn Ngộ Không trở thành nhân vật chính của câu chuyện thỉnh kinh? Chúng ta đều biết câu chuyện thỉnh kinh trong “Tây Du Ký” lấy chất liệu từ câu chuyện có thật của Pháp sư Huyền Trang trong lịch sử. Vào triều đại Đường Thái Tông, hòa thượng Huyền Trang đã trải qua 17 năm gian khổ để thỉnh kinh. Sau khi về

nước, đích thân ông trông coi việc dịch kinh Phật, đồng thời kể lại những câu chuyện kỳ lạ trong quá trình thỉnh kinh. Đệ tử của ông căn cứ vào những câu chuyện đó viết quyển “Đại Đường Tây vực ký”. Cứ

như vậy câu chuyện của Huyền Trang nhanh chóng lưu truyền trong dân gian. Rất nhiều vở kịch dàn dựng lại những đoạn tinh túy này. Câu chuyện càng lưu truyền càng được thêu dệt thêm những tình tiết phong phú ly kỳ, và mang sắc thái thần thoại. “Tây Du Ký” ra đời chịu sự ảnh hưởng của nhiều câu chuyện dân gian.

Chuyện đi thỉnh kinh trong “Tây Du Ký” có hai diễn biến hết sức quan trọng: Một là làm nhẹ bớt sắc thái tôn giáo, gần gũi với phong tục tập quán của người dân, chủ đề truyện chuyển từ tôn giáo sang xã hội. Hai là vai chính của câu chuyện từ Đường Tăng chuyển thành Tôn Ngộ Không. Rất nhiều phẩm chất cao quý của nhân vật lịch sử

https://thuviensach.vn

Đại sư Huyền Trang như ý chí ngoan cường, lạc quan dũng cảm đều được chuyển sang Tôn Ngộ Không. Đây chính là lý do tại sao tôi thường nói rằng Tôn Ngộ Không cộng Đường Tăng bằng với Huyền Trang.

Cho đến khi Ngô Thừa Ân viết “Tây Du Ký”, ông phong cho tôn Ngộ Không làm Tề Thiên Đại Thánh, đồng thời xây dựng một hình tượng anh hùng thần thông quảng đại, kiên trì dũng cảm, có lòng chính nghĩa. Tuy đây chỉ là Thần thoại, nhưng do “Tây Du Ký” có tầm ảnh hưởng sâu sắc, nên dưới ngòi bút sáng tạo tuyệt vời của nhà văn, Tề Thiên Đại Thánh dần dần chuyển từ “yêu” biến thành “thần”, từ “thú” trở thành “người”, trở thành thần tượng cho người đời sau cung phụng cúng bái. Một số nơi thậm chí còn lập cả

Miếu Tề Thiên Đại Thánh. Lịch sử đã ghi lại, có nhiều nơi như

Phúc Kiến, Hà Nam, Sơn Đông v.v… trong nhà người dân thường thờ cúng tế lễ Tôn Hành Giả. Các quốc gia như Singapore, Malaysia, Việt Nam, Thái Lan v.v… đều có lập Miếu Tề Thiên Đại Thánh. Nhiều nơi ở Trung Quốc, lập nhiều miếu thờ Đại Thánh, nhà nhà lập bài vị “Tề Thiên Đại Thánh giáng ma trừ yêu”, sự sùng bái Tề Thiên Đại Thánh rất phổ biến. Việc này không thể không kể

đến công lao của Ngô Thừa Ân. Đồng thời cũng cho chúng ta thấy nhân vật thần thoại Tôn Ngộ Không có tầm ảnh hưởng rộng rãi trong dân gian.

Trọn bộ “Tây Du Ký” có thể chia làm ba phần: Phần một từ hồi 1 đến hồi 7, viết về Tôn Ngộ Không sinh ra đời và đại náo Tam Giới. Phần hai từ hồi 8 đến hồi 12, kể nguyên nhân Đường Tăng lên đường đi thỉnh kinh. Phần ba từ hồi 13 đến hồi thứ 100, miêu tả bốn thầy trò trên đường thỉnh kinh gặp phải chín chín tám mốt tai nạn. Câu chuyện thỉnh kinh của phần ba là phần chính của bộ

truyện, được viết khá dài. Nhưng phần một chính là phần lôi cuốn nhất, viết xuất sắc nhất.

https://thuviensach.vn

2. Nhà Ngoại Giao của Thiên Đình – Thái Bạch Kim Tinh Trong lịch sử, khi nhà thống trị đối mặt với địch ngoại xâm, luôn có hai phe chủ chiến và chủ hòa. Do rất nhiều nguyên nhân, mọi người thường hiểu phe chủ hòa là phe đầu hàng. Phe chủ hòa đa số là nhân vật phản diện, dân gian thường liên hệ họ với bộ mặt đáng ghét của Tần Cối, còn phe chủ chiến thường được hiểu là anh hùng. Nhưng nhân vật chủ hòa Thái Bạch Kim Tinh trong bộ “Tây Du Ký” có chút ngoại lệ, hoàn toàn trái ngược với bộ mặt xấu xa của phe chủ hòa. Ông là người mặt mũi đôn hậu, tính tình hiền lành.

Trong “Tây Du Ký”, người được Tôn Ngộ Không tâm phục khẩu phục rất ít. Ngọc Đế – người nắm đại quyền trong tay, Ngộ

Không gọi thẳng là Lão Ngọc Đế; còn Thái Thượng Lão Quân thường xuyên bị Ngộ Không đùa cợt; Phật Tổ Như Lai, Ngộ Không chỉ sợ mà không kính, cười cợt Như Lai là “Cháu của yêu quái”; Thần tiên trên Thiên Cung càng bị Ngộ không coi chẳng ra gì. Chỉ có Quan Âm Bồ

Tát và Thái Bạch Kim Tinh được Ngộ Không kính trọng. Ngộ Không kính trọng Quan Âm Bồ Tát vì Bà luôn giúp đỡ và chỉ bảo. Còn với Thái Bạch Kim Tinh, sự kính trọng của Ngộ Không chủ yếu là vì cảm phục tài giao tế cao siêu và sức lôi cuốn từ nhân cách thật thà chất phác của ông. Thái Bạch Kim Tinh không chỉ khiến Ngộ Không kính trọng, mà còn được độc giả yêu thích. Tác giả Ngô Thừa Ân khắc họa nhân vật Thái Bạch Kim Tinh rất đáng cho chúng ta lưu ý. Chúng ta biết trong chín chín tám mươi mốt nạn gặp phải trong quá trình thỉnh kinh, bị rất nhiều yêu quái vốn là con cháu, thú cưng của các vị tiên cản trở. Còn Thái Bạch Kim Tinh tuyệt đối không có “vết nhơ”.

Khả năng giao thiệp của Thái Bạch Kim Tinh quả thực xuất chúng, vì vậy ông có thể thuyết phục được “Khâm sai đại thần”. Ngộ

Không “cướp đoạt” Long Vương, ức hiếp Diêm Vương, kinh động https://thuviensach.vn

Thiên Đình, Ngọc Đế hạ lệnh bao vây Hoa Quả Sơn, Thái Bạch Kim Tinh lập tức tấu trình, đề nghị thuyết phục Tôn Ngộ Không.

Ngọc Đế cho truyền tất cả văn võ chư tiên khanh hỏi rằng:

“Con yêu hầu này được sinh ra năm nào, xuất thân từ đâu, mà lại có tài phép như vậy?” Ngọc Đế vừa dứt lời, Thiên Lý Nhãn và Thuận Phong Nhĩ tâu: “Con Khỉ này là con khỉ đá được trời sinh ra 300 năm trước. Lúc đó nó không hỗn hào như bây giờ, không biết mấy năm nay nó tu luyện thành tiên ở đâu, dám to gan giáng long phục hổ, hủy tên trong sổ sinh tử.” Ngọc Đế nói: “Thần tiên nào có thể hạ giới thu phục Yêu Hầu?” Lời vừa dứt, một tinh quân râu tóc bạc phơ phủ

phục khởi bẩm: “Trong tam giới, phàm người tu hành chín kiếp mới có thể thành tiên. Huống chi con yêu hầu này do trời đất tạo ra, nhật nguyệt nuôi nấng mà thành. Nó cũng đỉnh thiên lập địa, ăn gió nằm sương, đến nay đã tu thành tiên đạo, có tài hàng long phục hổ, khác biệt hơn người. Thần khởi bẩm điện hạ, thường nói trời xanh nhân từ, hạ thánh chỉ, truyền nó lên thượng giới, ban cho một chức quan nhỏ, ghi danh tánh nó vào tiên ban, kết thúc mọi việc. Nếu tuân mệnh trời, sau này hãy thăng chức ban thưởng. Nếu phạm mệnh trời, theo lệ mà trừng phạt. Thứ nhất không động binh đao, thứ hai thụ hưởng ân đức tiên gia.” Ngọc Đế nghe tâu vui mừng, truyền: “Y theo lời khanh thi hành.” Lập tức Văn Khúc Tinh Quân lập chiếu, Thái Bạch Kim Tinh truyền lệnh.

Lời tấu của Thái Bạch Kim Tinh lúc đó rất hợp ý Ngọc Đế: Một mặt Ngọc Đế không muốn xuất binh động binh đao; mặt khác cũng có ý giải quyết cáo trạng của Long Vương và Diêm Vương. Sách lược chiêu an của Thái Bạch Kim Tinh vừa hay vừa hóa giải sự băn khoăn của Ngọc Đế. Thái Bạch Kim Tinh thừa nhận Ngộ Không do trời đất sinh ra, đã do trời sinh nên chiêu nạp lên Thiên Đình, điều này khiến việc mời Ngộ Không lên thiên đình là hợp lý. Cho nên Ngọc Đế vui mừng, lập tức phê chuẩn. Nói đúng hơn, thì đó là do https://thuviensach.vn

Thái Bạch Kim Tinh đoán bắt đúng tâm lý của Ngọc Đế, kế chiêu an thu phục Ngộ Không mới được thông qua. Mặt khác, để cho Ngọc Đế cảm thấy với cương vị của mình, chiêu an thu phục kẻ nghịch tử

phải phát huy được thần uy của Thiên Đình và khẳng định vai trò lãnh đạo tuyệt vời của Ngọc Đế.

Thái Bạch Kim Tinh vừa đến Hoa Quả Sơn là thể hiện ngay vai trò của người điều đình, bỏ đi cái mác “Khâm sai đại thần”, nắm bắt được tâm lý thích được tung hô xưng oai của Ngộ Không. Thái Bạch Kim Tinh mở miệng ra là xưng Ngộ Không là đại vương, khiến Ngộ Không hết sức vui mừng mở tiệc khoản đãi, đồng thời bằng lòng theo Thái Bạch Kim Tinh lên Thiên Đình làm quan ngay. Việc thuyết phục Ngộ Không là việc xem ra rất đỗi bình thường, trên thực tế là việc hết sức khó khăn. Chủ yếu là do Ngộ Không sinh ra đã không có khái niệm giai cấp, thiếu nhận thức đối với quyền lực của xã hội. Bạn thử nghĩ đến cả “Bộ trưởng bộ Thủy lợi” – Long Vương, Ngộ Không chẳng thèm nể mặt, dám đến “cướp bóc”, huống hồ “Khâm sai đại thần”. Nếu như Thái Bạch Kim Tinh cứng nhắc làm theo quy định, mời Ngộ Không như thể ban ơn, chắc chắn sẽ

không thành công. Tất nhiên phải bình đẳng và khiêm tốn “thỉnh cầu” Ngộ Không lên Thiên Đình làm quan, Ngộ Không mới chấp nhận. Nếu không thất bại ngay, có khi lại bị Tôn Ngộ Không cho nếm mùi gậy “Như Ý”! Nhưng Thái Bạch Kim nắm được thóp của Ngộ Không vốn có bản tính háo thắng, thích được người xưng tụng, nhờ vậy mọi việc mới thành công. Thái Bạch Kim Tinh nắm bắt đúng tâm lý của Ngộ Không, bằng tài ngoại giao xuất sắc hóa giải một trận binh đao. Lần mời thứ hai cũng nhờ vậy thành công.

Thái Bạch Kim Tinh thuyết phục thành công Ngộ Không chính là ở việc ông xuất sắc đảm nhận vai trò của người hòa giải, không phải một Khâm sai đại thần diễu võ dương oai. Trước mặt Ngọc Đế ông ra sức ca tụng tán dương Ngọc Đế, trước mặt Ngộ Không lại hết lời https://thuviensach.vn

ca ngợi Ngộ Không. Bên ngoài thấy có vẻ “dối trá”, nhưng thực tế

là thủ đoạn cần thiết trong việc ngoại giao. Ông hòa giải thành công, Ngọc Đế và Tôn Không hóa can qua thành ngọc bạch, làm như

vậy có lợi cho cả hai bên.

Trên đường thỉnh kinh, Đường Tăng bị bắt đến Hạm Không Sơn động vô đáy, con yêu nữ đó vốn là con gái nuôi của Thác tháp Thiên vương Lý Tĩnh. Sau khi Ngộ Không biết được chân tướng sự việc liền lên Thiên Đình cáo trạng Thác tháp Thiên Vương dạy con không nghiêm. Ngọc Đế lại sai Thái Bạch Kim Tinh theo Ngộ Không đi tìm Thác Tháp Thiên Vương đối chất. Nào ngờ Thác Tháp Thiên Vương đã quên sạch sành sanh chuyện mấy trăm năm trước mình có thu nhận một đứa con gái nuôi, cho rằng Ngộ Không muốn vu cáo, sai người vây bắt Ngộ Không, đến khi Na Tra nhắc nhở mới nhớ ra.

Lần này đến phiên Ngộ Không ra oai, sống chết không chịu bỏ

qua cho ông, đòi đến trước mặt Ngọc Đế nói lẽ công bằng. Thác Tháp Thiên Vương đành nhờ Thái Bạch Kim Tinh nói giúp. Thái Bạch Kim Tinh biết Ngộ Không yêu quý sư phụ, tri ân cầu báo, bảo Ngộ

Không nể mặt mình. Quả nhiên Ngộ Không đồng ý, không tranh chấp với Thác Tháp Thiên Vương. Thái Bạch Kim Tinh làm cách nào để khiến Ngộ Không “rút lại lời buộc tội” nơi Ngọc Đế? Chúng ta xem qua lời khuyên của Thái Bạch Kim Tinh: Kim Tinh nói: “Một ngày kiện cáo phải xử 10 ngày. Ngài cáo ngự

trạng, nói yêu tinh là con gái Thiên Vương. Thiên Vương chối không nhận. Hai ngài chỉ lo tranh biện trước bệ rồng, tranh cãi không thôi.

Ta nói một ngày trên trời bằng một năm dưới trần. Trong một năm này, con yêu tinh đó nhốt sư phụ của ngươi dưới động, lỡ mà nó ép phải lấy nó, sinh ra một tiểu hòa thượng nữa, chẳng phải sẽ hỏng việc lớn hay sao? Hành Giả cúi đầu suy nghĩ: “Đúng vậy, khi ta đi có nói với Bát Giới và Sa Tăng lâu thì bữa cơm, mau thì tuần trà sẽ về

đến. Giờ lại dây dưa đến giờ này, chẳng phải trễ mất hay sao? Lão https://thuviensach.vn

Tinh quân, theo như ông nói, chỉ ý này làm sao bàn giao?” Kim Tinh nói: “Giao cho Lý Thiên Vương điều binh, theo ngươi xuống dưới trừ yêu, ta quay về phục chỉ.” Hành Giả nói: “Lão nói như thế nào?”

Kim Tinh bảo: “Ta chỉ nói nguyên cáo chạy trốn, bị cáo miễn hình phạt.” Hành Giả cười nói: “Hay thật đấy! Ta nể mặt lão, lão lại bảo ta bỏ trốn! Bảo hắn điều binh ra trước cổng Nam Thiên Môn chờ ta, ta cùng lão về phục chỉ dâng cáo trạng.” Thiên Vương sợ hãi nói:

“Lần này hắn đi, nếu nói gì sơ sót, là thần mắc tội.” Hành Giả

bảo: “Ngươi xem Lão Tôn là người như thế nào? Ta cũng là một đại trượng phu! Nhất ngôn ký xuất, tứ mã nan truy, sao lại buông lời hại ngươi?” Thiên Vương lập tức cảm ơn Hành Giả, Hành Giả cùng Kim Tinh về phục chỉ.

Ngộ Không vốn đã thông minh lanh lợi, Thái Bạch Kim Tinh lại có thể dẫn dụ Ngộ Không “bãi nại”, khiến Ngộ Không mắc bẫy, khiến ai nấy đều khâm phục tài cán của viên quan ngoại giao này.

3. Anh hùng nhỏ tuổi đáng yêu – Na Tra

Thái Bạch Kim Tinh khuyên Tôn Ngộ Không nên đến Thiên Cung, và được Ngọc Đế phong làm “Bật Mã Ôn”. Sau này khi Ngộ

Không hiểu ra rằng “Bật Mã Ôn” chẳng qua chỉ là “anh chăn ngựa”

thì nổi giận đùng đùng bỏ Thiên Đình, quay về Hoa Quả Sơn, dựng cờ hiệu “Tề Thiên Đại Thánh”, ngang nhiên khiêu chiến với Thiên Đình. Ngọc Đế phái cha con Thác Tháp Thiên Vương thống lãnh binh mã bao vây Hoa Quả Sơn.

Kẻ đầu tiên xung trận là Cự Linh Thần bị Ngộ Không đánh tơi bời, Na Tra đích thân nghinh chiến cùng Tôn Ngộ Không. Na Tra –

cái tên này chắc không xa lạ với chúng ta, trẻ con ai cũng thích nhân vật này. Chuyện về Na Tra được lưu truyền rộng rãi trong dân gian.

Đó là do “Tây Du Ký” và “Phong thần diễn nghĩa” đã khắc họa và làm nổi bật lên hình tượng của nhân vật này.

https://thuviensach.vn

Nhân vật chính trong “Tây Du Ký” là Tôn Ngộ Không, Na Tra chỉ

là nhân vật phụ. Cho nên so với “Phong thần diễn nghĩa”, hình tượng Na Tra được khắc họa ít hơn. Trong “Tây Du Ký”, Na Tra chỉ xuất hiện trong đoạn Thái Bạch Kim Tinh xin Ngộ Không bỏ qua chuyện Thác Tháp Thiên Vương quản con không nghiêm mà chúng ta vừa nhắc đến. Thác Tháp Thiên Vương cho rằng Ngộ Không vu cáo, định dùng đao giết chết Ngộ Không. Na Tra sợ ngộ sát Ngộ Không, liền giúp Ngộ Không gạt đao ra. Thác Tháp Thiên Vương lấy làm kinh ngạc, tưởng Na Tra định thừa cơ trả mối thù “bóc thịt trả mẹ, lóc xương trả cha” năm xưa, bèn vội vàng thu tháp về. Chúng ta xem đoạn miêu tả Na Tra trong “Phong thần diễn nghĩa”: Phu nhân Lý Tịnh là Ân Thị mang thai ba năm mà chưa mãn nguyệt khai hoa.

Ngay từ khi Na Tra còn nằm trong bụng mẹ, Lý Tịnh tưởng đứa con trong bụng vợ mình là “quái thai”, nên đã có lòng căm ghét. Đến ngày Âu Thị trở dạ, sinh ra một bọc thịt. Lý Tịnh vừa kinh sợ vừa tức giận, lấy kiếm chém đứt đôi bọc thịt. Ai ngờ, từ trong bọc, một cậu bé khôi ngô tuấn tú, hớn hở nhảy ra, hết mực đáng yêu, tay cầm Càn Khôn Quyền, lưng quấn dải lụa Hỗn Thiên Lăng. Hình ảnh cậu bé vui vẻ đáng yêu này khắc sâu vào lòng bao thế hệ độc giả. Đến nay chúng ta vẫn thường thấy hình ảnh cậu bé Na Tra trên hình tranh tết dán trong nhà mỗi độ xuân đến.

Nhắc đến Na Tra, dân gian thường hình tượng đến cậu bé tay phải cầm Trường Thương Hỏa Tiễn Thần Phong, tay trái cầm Càn Khôn Quyền, vai đeo dải lụa Hỗn Thiên Lăng, lưng giắt Cửu Long Thần Chạo và Cục Kim Chuyên, chân đi bánh xe Phong Hỏa. Na Tra là hiện thân của bậc thần tiên phóng khoáng, tính cách hiếu động và nghịch ngợm, và còn mang tính trẻ con. Chẳng thế mà Tôn Ngộ

Không vừa nhìn thấy Na Tra đã trêu: “Tiểu Thái Tử, răng sữa của ngươi còn chưa rụng, tóc mới sinh còn chưa khô, sao lại dám lớn tiếng như thế? Ta tha mạng sống cho người, không thèm đánh ngươi.” Cho nên, trong các hồi sau, khi Thanh Ngưu quái dùng vòng https://thuviensach.vn

kim cang thu mất binh khí và bảo vật của Na Tra, Ngộ Không ngồi một bên cười trêu. Na Tra tức giận, vùng vằng nói: “Đại Thánh xem có được không! Ta đã bại trận, lại mất hết bảo bối, buồn bực thế

này, mà cũng vì Đại Thánh cả đấy, thế mà Đại Thánh còn ngồi đó cười nữa à?” Đoạn văn này miêu tả sinh động tính khí trẻ con của Na Tra – nghịch ngợm, đánh thua là hờn dỗi, bực bội.

Na Tra tuy là một đứa trẻ, nhưng khi đánh nhau lại đủ phép thần thông. Na Tra không những có nhiều bảo bối, biết cách tạo hình, thường hóa thân thành ba đầu sáu tay, mỗi cánh tay cầm một loại binh khí đánh nhau với kẻ địch. Trận chiến tại Hoa Quả Sơn, Ngộ

Không cũng hóa thân ba đầu sáu tay đánh nhau với Na Tra. Hình tượng “ba đầu sáu tay” còn thể hiện kinh nghiệm chiến đấu thực tế của người dân Trung Quốc thời cổ đại, ba đầu tựa vào nhau, chia không gian xung quanh làm ba, mỗi mặt trấn giữ 120 độ độc lập tác chiến, binh khí không hế vướng đụng vào nhau, đồng thời, tạo thành một vòng tròn khép kín, không một kẽ hở. Có thể thấy, ba đầu sáu tay là trận hình đánh địch toàn diện lý tưởng nhất trong binh pháp cổ đại của Trung Quốc, trong đó chứa đựng sự tinh hoa của võ thuật Trung Hoa.

4. Thác Tháp Thiên Vương khó tính – Lý Tịnh Sau khi Bắc Kinh đăng cai thành công Olympic 2008, mọi người bắt đầu chọn con vật may mắn biểu trưng Olympic 2008. Mỹ

Hầu Vương Tôn Ngộ Không nhận được rất nhiều phiếu bầu và đề cử. Na Tra cũng vậy. Xem ra hai nhân vật trong “Tây Du Ký” rất được yêu thích và in đậm trong lòng người. Tháp Thác Thiên Vương Lý Tịnh không mấy được lòng dân gian. Tôi cho đó là do Lý Tịnh từng đối đầu với hai vị anh hùng trong lòng người dân: một là con trai ruột của mình – Na Tra, hai là Tôn Ngộ Không. Tuy sau này Lý Tịnh và Na Tra nối lại tình cha con, làm bạn với Ngộ Không, hết lòng giúp Ngộ Không diệt trừ yêu ma, nhưng người dân vẫn không https://thuviensach.vn

mấy có thiện cảm với Lý Tịnh. Có thể nói Lý Tịnh là nhân vật có công nhưng không được ưu ái.

Hình tượng Thác Tháp Thiên Vương Lý Tịnh hình thành qua một loạt các diễn biến. Trong lịch sử có nhân vật Lý Tịnh thật. Ông là một đại tướng dưới trướng Đường Thái Tông Lý Thế Dân, dũng cảm, mưu trí, lập chiến công hiển hách trong việc tạo dựng và thống nhất giang sơn Đại Đường. Thác Tháp Thiên Vương là vị Thiên Vương nổi tiếng ở vùng phương Bắc – là một trong Tứ Đại Thiên Vương của Phật giáo Ấn Độ. Sau khi Phật giáo được truyền vào Trung Quốc, chịu ảnh hưởng của văn hóa và ý thức thẩm mỹ của Trung Quốc mà nhân vật này mang đậm nét văn hóa Trung Quốc: mình mặc áo giáp, đầu đội Kim Ô Bảo Quán, tay trái giữ tháp, tay phải cầm cái đinh ba. Tháp là tượng trưng cho Phật Giáo, chùa chiền thông thường đều có tháp, là nơi cất giữ kinh văn nhà Phật, báu vật của Phật và Xá Lợi Tử (di vật sau khi cao tăng đắc đạo viên tịch hỏa thiêu). Đường Tăng thường xuyên răn dạy Ngộ Không “Cứu một mạng người còn hơn xây bảy tháp phù đồ”. Từ “phù đồ” là chỉ

ngọn tháp. Tại sao trên tay Lý Tịnh luôn cầm một ngọn tháp? “Tây Du Ký” giải thích ngọn tháp này do Như Lai tặng cho Lý Thiên Vương để hóa giải ân oán giữa Lý Tịnh và Na Tra, cho nên gọi ông là Thác Tháp Lý Thiên Vương. “Phong thần diễn nghĩa” lại lý giải cái tháp này như sau: Na Tra để trả mối thù hận ăn sâu trong lòng, đuổi Lý Tịnh đến không còn nơi trốn chạy. Đúng lúc ấy may gặp được Nhiên Đăng Đại sư. Nhiên Đăng Đại Sư lấy bảo tháp thu Na Tra vào trong, rồi nổi lửa to. Nóng quá, Na Tra đành phải đầu hàng. Để đề

phòng Na Tra tìm Lý Tịnh báo thù, Nhiên Đăng Đại Sư tặng bảo tháp cho Lý Thiên Vương. Bất kể nói thế nào, ngọn bảo tháp trong tay Lý Thiên Vương ban đầu là dùng để đối phó với Na Tra. Có điều trong “Tây Du Ký”, nó được nói đến một cách ý nhị hơn, còn ở

“Phong thần diễn nghĩa” thì nói thẳng hơn mà thôi.

https://thuviensach.vn

Thác Tháp Lý Thiên Vương trong “Tây Du Ký” – vị tướng nắm trong tay hơn mười vạn thiên binh thiên tướng cũng có điểm giống với Đại tướng quân Lý Tịnh đời nhà Đường trong lịch sử. Nhưng nét khí khái anh hùng bách chiến bách thắng của Lý Tịnh trong lịch sử

không hề tồn tại trong hình tượng Thác Tháp Thiên Vương. Trận chiến đầu tiên tại Hoa Quả Sơn, Thác Tháp Thiên Vương bị Tôn Ngộ Không đánh cho tơi bời hoa lá. Lần thứ hai xuất trận, nhờ có Nhị Lang Thần ra tay giúp sức mới may mắn khỏi bị bại trận. Trong các trận chiến khác, Thác Tháp Thiên Vương cũng không mấy xuất sắc. Trận chiến với Thanh Ngưu quái, Thác Tháp Thiên vương phụng ý chỉ Ngọc Đế thu phục Thanh Ngưu quái. Kết quả

không thắng nổi yêu quái, phải nhờ đến Thái Thượng Lão Quân. Lý Thiên Vương chỉ biết nguyên tắc: “vỏ quýt dày có móng tay nhọn”.

Thanh Ngưu quái đến cả Như Lai cũng hết cách thì tất nhiên chỉ

còn cách thỉnh Thái Thượng Lão Quân thu phục. Nhưng với tư cách là thống soái của thiên binh thiên tướng, Thác Tháp Thiên Vương biết rõ vũ khí lợi hại riêng của từng người, bửu bối của các vị thần tiên trên Thiên Đình, ông hiểu rõ như lòng bàn tay, thấy vòng kim cang biết ngay là bảo vật của Thái Thượng Lão Quân. Nếu không có tài như vậy sao làm được nguyên soái của Thiên Đình? Bảo bối độc môn Kính Chiếu Yêu của Lý Thiên Vương cũng có ích trong việc này. Khi Thác Tháp Thiên Vương giúp Tôn Ngộ Không thu phục Ngưu Ma Vương, nhờ ông dùng Kính Chiếu Yêu chiếu vào Ngưu Ma Vương, khiến Ngưu Ma Vương không động đậy được, bó tay chịu trói. Lần này xem như lấy lại chút thể diện cho Thiên Đình.

Thác Tháp Thiên Vương có ba người con trai: Kim Tra, học nghệ

tại Cửu Long Sơn, là hộ pháp của Như Lai. Mộc Tra học nghệ tại Cửu Cung Sơn, là đệ tử của Quan Âm Bồ Tát; Na Tra là đệ tử môn hạ của Thái Ất Chân Nhân. Do còn nặng nợ trần gian và số kiếp gian truân, Na Tra đã tự mình gây ra họa lớn: Đánh chết con trai Ngao Bính của Đông Hải Long Vương. Gia đình Lý Tịnh bị Tứ Hải Long https://thuviensach.vn

Vương bắt, gây sức ép buộc Na Tra phải đền mạng. Để giữ trọn đạo hiếu và không làm liên lụy tới gia đình, Na Tra đã bóc thịt trả mẹ, lóc xương trả cha. Sau khi chết, hồn Na Tra bay về với Thái Ất Chân Nhân. Thái Ất bày cho Na Tra báo mộng cho Ân Thị lập miếu thờ

để giữ cho hồn không bị tan biến. Song cũng vì Lý Tịnh quá cố

chấp với những việc Na Tra đã gây ra nên đã đập tan miếu thờ.

Chính vì lý do đó sau khi được sư phụ Thái Ất hoán thân tráo cốt vào cây sen, Na Tra đã tìm tới cha mình để trả thù... Nhờ Nhiên Đăng Đại Sư hòa giải, cha con Lý Tịnh mới cởi bỏ hiềm khích.

5. Đại Thánh kết bạn khắp nơi

Sau lần tức giận bỏ Thiên Đình về Hoa Quả Sơn, nhờ Thái Bạch Kim Tinh hòa giải, Tôn Ngộ Không một lần nữa được mời lên Thiên Đình, nhậm chức quan mình ưng ý – Tề Thiên Đại Thánh. Chúng ta xem xem Tề Thiên Đại Thánh “bận” những việc gì trên Thiên Cung: Tề Thiên Đại Thánh nói cho cùng vẫn là con yêu hầu. Nó chẳng màng chức quan cao hay thấp, bổng lộc nhiều hay ít, chỉ chú ý đến danh xưng mà thôi. Hai vị tiên sứ ở phủ Tề Thiên, ngày đêm hầu hạ, Tề Thiên Đại Thánh chỉ biết ngày ăn ba bữa, đêm ngủ no say, không gì lo lắng, tự do tự tại. Khi nhàn rỗi tụ tập bạn bè, ngao du Thiên Cung, kết nghĩa bạn bè. Gặp Tam Thanh gọi một tiếng “Lão”, thấy Tứ Đế gọi tiếng “Điện Hạ”. Đại Thánh và Cửu Diêu Tinh, Ngũ

Phương Tướng, Nhị Thập Bát Tú, Tứ Đại Thiên Vương, Thập Nhị

Nguyên Thần, Ngũ Phương Ngũ Lão, Phổ Thiên Tinh Tướng, Hà Hán Quần Thần coi nhau như huynh đệ. Hôm nay đông du, ngày mai tây ngao, rày đây mai đó, hành tung khó mà đoán định được.

Đại Thánh sinh ra vốn không có quan niệm giai cấp, thấy Ngọc Đế cũng không quỳ lạy. Cấp bậc của Tinh tướng quần thần trên Thiên Cung rất nghiêm ngặt, Đại Thánh đều không thừa nhận, cũng không phân kẻ cao người thấp, mà đều gọi là huynh đệ, xưng https://thuviensach.vn

hô bạn bè. Thần tiên trên Thiên Đình đều rất thích Tôn Ngộ

Không. Sau này trên đường đi thỉnh kinh, những người bạn cũ của Ngộ Không cũng nhiều lần ra tay giúp đỡ hàng phục yêu ma, khi đến còn gọi “Đại Thánh, Đại Thánh”. Đó chính là nhờ Ngộ Không thích kết bạn, lại quảng giao. Kinh đô Hollywood Mỹ rất thịnh hành câu nói: “Thành công không phải ở chỗ bạn biết cái gì, làm cái gì, mà ở chỗ bạn quen biết ai.” Chính xác. Việc tạo dựng được mối quan hệ hết sức quan trọng đối với sự thành bại trong sự nghiệp của một con người. “Nhiều bạn, nhiều cơ hội hơn”. “Bất kể bạn làm trong ngành nào, phải kết bạn đã rồi mới tính đến chuyện làm ăn.

Được lòng người trước, rồi mới tạo dựng uy tín”. Đây là kinh nghiệm xương máu và điều tâm đắc nhất của những người thành công.

Một người giỏi kết giao bạn bè, không chỉ luôn luôn được đón nhận, mà khi gặp khó khăn còn có người giúp đỡ, có nhiều cơ hội thành công hơn những người bình thường khác. Bạn nên nhớ rằng, bạn bè thân thiết trên thực tế cũng là một phần tài nguyên của bạn. Chỉ

cần học cách sử dụng tốt nguồn tài nguyên của mình, bạn mới có thể mạnh hơn, thành công hơn người khác.

Một người dù có là thiên tài cũng không thể tinh thông mọi thứ.

Cho nên, muốn hoàn thành sự nghiệp, cần biết cách sử dụng trí tuệ, năng lực và tài cán của người khác. Bạn nên học nghệ thuật giao tế. Khi bắt đầu sự nghiệp của mình, ai cũng gặp phải những khó khăn khó tự mình giải quyết được. Lúc đó, quan hệ giao tế tốt sẽ

giúp bạn một tay, giải quyết mọi chướng ngại.

6. Nguyên nhân Đại náo Thiên Cung

“Vì sao con thích Tôn Ngộ Không?”, khi chúng tôi hỏi, trẻ con thường nói do Tôn Ngộ Không bản lĩnh cao cường, có thể đại náo Thiên Cung, diệt trừ yêu quái. Trẻ con rất hồn nhiên, ngây thơ. Trẻ

hay nghĩ rằng người lớn hay ngăn cấm chúng làm việc này việc nọ.

Trẻ nghĩ, nếu mình có bản lĩnh như Tôn Ngộ Không, thì thật thoải https://thuviensach.vn

mái, không sợ bị người khác kiểm soát. Có lẽ chúng ta không nên tước mất sự ngây thơ và mơ ước của trẻ con, không nên nói cho trẻ biết rằng để được như vậy, Tôn Ngộ Không đã phải chịu giam cầm 500

năm dưới núi Ngũ Hành. Điều này trẻ sẽ nhận thức được khi ngày một lớn khôn.

Tư tưởng của Tôn Ngộ Không đã phản ánh tư tưởng của Ngô Thừa Ân – “cường giả vi tôn – mạnh làm vua” và “hiền giả vi tôn – kẻ

hiền được trọng”. Tư tưởng “mạnh làm vua” đối lập với quan niệm giai cấp trong xã hội phong kiến, chế độ phong kiến tuyên truyền thuyết thiên mệnh luận và huyết thống luận, nhấn mạnh uy quyền của vua chúa. Vào thời đại Ngô Thừa Ân sinh sống, con người bắt đầu có sự giác ngộ, để thoát khỏi sự trói buộc của chế độ

phong kiến, cần dựa vào năng lực của mình để phát triển, thậm chí đập tan cả chế độ giai cấp vốn có. Tư tưởng Tôn Ngộ Không cũng phản ánh yêu cầu này của thời đại, nhờ bản lĩnh của chính mình, coi mình là kẻ mạnh, dám to gan nói với Ngọc Đế, “Ngai Ngọc Đế luân phiên nhau ngồi, năm sau đến phiên ta”. Kỳ thực khi lũ Khỉ tại Hoa Quả Sơn bầu chọn Hầu Vương thì đã phảng phất tư tưởng “mạnh làm vua”. Lũ Khỉ giao ước: “Ai có bản lĩnh, đi vào tìm ra nguồn nước mà không bị thương sẽ được phong vương.” Tôn Ngộ Không xung phong đi đầu, xong việc, được tôn làm Mỹ Hầu Vương. Chuyện này có phần giống với câu “cạnh tranh thăng quan tiến chức” mà ngày nay chúng ta hay nói đến.

Tiếp theo xin nói về tư tưởng “kẻ hiền được trọng”. Tôn Ngộ

Không không thể chịu nổi người khác bất kính và không thừa nhận tài năng của mình. Ngộ Không tự cho mình bản lĩnh cao cường, đòi Ngọc Đế giao cho mình chức danh tương xứng. Ngộ Không hai lần tạo phản, lần thứ nhất do Ngọc Đế phong Ngộ Không làm “Bật Mã Ôn”, sau khi biết đó chẳng qua là chức giữ ngựa thiên đình thì bất mãn lắm, cho rằng Ngọc Đế hồ đồ “không biết trọng hiền https://thuviensach.vn

tài”. Chúng ta có thể thấy rõ điều này qua cuộc nói chuyện giữa Ngộ

Không và Cự Linh Thần có thể thấy rõ.

Cự Linh Thần cao giọng, nghiêm khắc nói: “Con yêu hầu!

Ngươi nhận ra ta không?” Đại Thánh nghe tiếng, liền trả lời: “Ngươi là thần thánh phương nào? Lão Tôn không quen ngươi, mau báo danh tánh đi.” Cự Linh Thần đáp: “Con Khỉ lông lá tự cao kia! Ngươi không nhận ra ta! Ta là thần tiên vút trên cao, là tiên phong bộ hạ

của Thác Tháp Lý Thiên Vương, Cự Linh Thần Tướng! Nay phụng chỉ Ngọc Đế, đến đây thâu tóm nhà ngươi. Ngươi mau hạ vũ khí xuống, phụng theo mệnh trời, tránh cảnh chết chóc của muôn thú.

Nếu ngươi bất tuân nửa lời, ngươi tức khắc tan thành mây khói!”

Hầu Vương nghe nói, trong lòng tức giận: “Tên thần tướng kia, đừng ở đó mà khoe khoang cao giọng! Chỉ một gậy của ta đánh ngươi chết tươi, sợ không có người về báo tin, ta chừa lại tính mạng cho ngươi, mau trở về trời, nói với Ngọc Đế: Lão ta không biết dùng hiền tài! Lão Tôn ta bản lĩnh đầy mình, sao lại bảo ta chăn ngựa thay lão? Ngươi xem dòng chữ trên cờ hiệu của ta, nếu theo chức vụ

trên cờ hiệu thăng quan cho ta, ta sẽ không động binh đao, trời đất yên bình. Nếu không tuân theo, ta sẽ đánh vào tận Linh Tiêu Bảo Điện, khiến lão không giữ nổi ngai vàng!”

Sau khi Ngọc Đế phong Ngộ Không làm “Tề Thiên Đại Thánh”, Ngộ Không hài lòng chấp nhận. Nhưng khi Vương Mẫu Nương Nương mở tiệc bàn đào mà không mời, Ngộ Không lại thấy bị mất mặt, lại tạo phản lần nữa. Tư tưởng yêu cầu “trọng hiền tài” có mối liên hệ với tư tưởng của phần tử trí thức thời phong kiến Trung Quốc, cũng liên quan đến ý thức khẳng định giá trị bản thân xuất hiện vào thời đó. Dù đến được Linh Sơn, thỉnh được chân kinh, Phật Tổ phong Ngộ Không thành “Đấu Chiến Thắng Phật”, Ngộ Không cũng chỉ nói một câu đơn giản “Cảm ơn”, căn bản không coi trọng nó, không giống với Đường Tăng khi được thụ phong quỳ

https://thuviensach.vn

hành đại lễ, cảm kích vô cùng. Cái Ngộ Không quan tâm không phải Đấu Chiến Thắng Phật mà là Tôn Ngộ Không ta đã hoàn thành nhiệm vụ thỉnh kinh. Người công nhận thành tích của ta là được rồi.

Cũng có người, khi trò chuyện với tôi nói Tôn Ngộ Không và Tống Giang trong “Thủy Hử truyện” rất giống nhau, đều vốn là anh hùng, sau này phải cúi đầu trước giai cấp thống trị. Lại nói Hắc Hùng tinh là đại biểu cho tầng lớp khởi nghĩa nông dân, Tôn Ngộ Không đại diện cho giai cấp thống trị đi trấn áp người nông dân khởi nghĩa như mình. Tôi cho rằng cách nói này không phù hợp với tư tưởng của Ngô Thừa Ân. Khởi nghĩa nông dân bùng nổ là do không chịu nổi áp bức bóc lột. Còn Tôn Ngộ Không tại Hoa Quả Sơn sống cuộc sống tự do tự tại, không hề có áp bức bóc lột. Cái mà Ngộ Không muốn có chính là tự do. Năng lực của Tôn Ngộ Không được mọi người công nhận. Vậy tại sao truyền thuyết về Tôn Ngộ

Không lưu truyền bao đời nay, người ta không dứt khoát khẳng định Ngộ Không là kẻ chiến thắng trong lần Đại Náo Thiên Cung, mà bao giờ cũng giữ nguyên chi tiết Tôn Ngộ Không bị phạt đè dưới núi Ngũ Hành 500 năm? Tất cả truyền thuyết đều xuất phát từ cuộc sống của con người. Nếu như Tôn Ngộ Không chiến thắng Thiên Đình, Ngộ Không không thể trở thành người thống trị duy trì trật tự

Thiên Đình. Bởi lúc đó Ngộ Không vẫn mang tính sinh vật của Khỉ, không có tính thần thánh của Phật. Muốn hình tượng nhân vật vĩ

đại này lưu truyền về sau, Ngộ Không cần làm được những việc chân chính, chứ không phải là một trận càn quấy trên Thiên Đình.

7. Người quyền quý nhất trong mắt Ngộ Không – Ngọc Đế

Nói về mặt pháp lực, Ngọc Đế không bằng Phật Tổ Như Lai, về Pháp bảo cũng không sánh được Thái Thượng Lão Quân. Không thấy Ngọc Đế diệt trừ yêu quái, cũng không thấy Ngọc Đế chiêu hiền đãi sĩ. Vậy tại sao các vị thần tiên trên Thiên Đình đều tuân https://thuviensach.vn

lệnh răm rắp, tôn ông là Ngọc Hoàng Đại Đế chí cao vô thượng?

Chúng ta hãy nghe Như Lai nói với Ngộ Không: Phật Tổ nghe nói, cất tiếng cười nhạt: “Con Khỉ tu thành tinh như ngươi, dám tự cao tự đại, muốn chiếm đoạt ngôi vị Ngọc Đế?

Ngài tu hành từ nhỏ, khổ luyện trải qua 1.750 kiếp nạn. Mỗi kiếp nạn mất 129.600 năm. Ngươi tính xem, Ngài đã bao nhiêu tuổi, mới có được căn đạo vô biên như ngày nay? Vậy kẻ thú tập tễnh làm người như ngươi, sao có thể cao giọng ăn nói xằng bậy như vậy! Ngươi không xứng đáng, không xứng đáng! Ngươi giữ lấy miệng kẻo thiệt thân! Ngươi mau đi đi, đừng ở đây nói càn! Chỉ e gặp phải độc thủ, mất cả tính mạng, tiếc cho diện mạo vốn có của ngươi!”

Cái mà Ngộ Không không sánh được bằng Ngọc Đế chính là tư

cách và lai lịch. Lai lịch “tu hành từ nhỏ” của Ngọc Đế, chính là “tài sản cố định” của Ngài. Quan điểm này xem ra hoang đường, nhưng là sự thật. Nền quân chủ Trung Quốc cổ đại do cha truyền con nối, sau khi hoàng đế khai quốc trị vì giang sơn, con cháu sau này bất kể có tài cán hay không, chỉ cần mang danh Thái Tử, sẽ có ngày lên ngôi hoàng đế. Nói Ngọc Hoàng Đại Đế trong “Tây Du Ký” là người đúng hơn là thần. Một phần là vì Ngọc Đế không có pháp lực và phép thuật của thần tiên. Mặt khác, ông thể hiện “khí chất phàm phu tục tử” của người thường. Trừ việc ông trường sinh bất tử

và sống cùng chư tiên ra, không thấy Ngọc Đế có bản lĩnh gì. Tha được thì tha, trời yên biển lặng là ổn, đây là một đặc điểm của Ngọc Đế. Long Vương và Diêm Vương tìm ông cáo trạng, Ngọc Đế buộc phải hạ lệnh truy bắt Ngộ Không để giữ thể diện. Nhưng đây không phải mong muốn thực sự của Ngài. Thái Bạch Kim Tinh kiến nghị

thuyết phục họ Ngô, Ngọc Đế bèn ban ngay cho Ngộ Không chức quan chăn ngựa. Lần tạo phản thứ hai của Ngộ Không, kế sách thuyết phục không còn phù hợp, Ngọc Đế bất đắc dĩ phải xuất quân. Ai ngờ Tôn Ngộ Không bản lĩnh cao cường, một mình đánh bại https://thuviensach.vn

thiên binh thiên tướng. Ngọc Đế đành phải lần nữa cho người đi thuyết khách, tạm thời giữ được bình yên. Nhưng chẳng bao lâu, Ngộ

Không đại náo hội bàn đào, muốn đoạt vị, Ngọc Đế mới nhận thức được vấn đề rất nghiêm trọng, bèn mời Như Lai Phật Tổ đến giúp đỡ.

Theo lẽ thông thường thần tiên đều là cao nhân đắc đạo nên có một trái tim bao dung, không nên ích kỷ, nhỏ nhen, có thù phải báo.

Nhưng Ngọc Đế chí cao vô thượng lại là người lòng dạ hẹp hòi, nhỏ

nhen. Vào ngày Ngọc Đế tuần hành tam giới, Quận hầu của Quận Phượng Tiên do cãi nhau với vợ nhất thời nổi giận lật đổ bàn cúng xuống đất, quăng hết cống vật, cho chó ăn. Ngọc Đế giận tím mặt, ba năm không ban mưa cho Quận Phượng Tiên, khiến dân chúng điêu linh. Quận Phượng Tiên bày bàn tế lễ nói rõ họ vốn tôn trọng thần tiên, do bất cẩn lật ngã bàn cống vật, khiến chó ăn cống phẩm, hoàn toàn chỉ là do vô ý, cứ cho là Quận hầu phạm tội, thì “tội ai nấy chịu”, không nên trừng phạt hết dân chúng trong thành. Ngọc Đế không phân trắng đen rõ ràng như thế, quả là tàn bạo. Còn cả vụ án oan sai của Sa Tăng. Sa Tăng vốn là Quyển Liên Đại Tướng trên Thiên Đình, hết mức trung thành. Có điều trong hội bàn đào của Vương Mẫu Nương Nương, Sa Tăng lỡ tay đánh vỡ một ngọn đèn lưu ly, bị Ngọc Đế phạt đánh 800 trượng, đày đến Lưu Sa Hà chịu đói chịu rét, cứ mười ngày lại bị trăm mũi tên xuyên ngực, đau đớn muôn phần. Lỡ tay đánh vỡ ngọn đèn lưu ly, phải chịu trừng phạt tàn nhẫn như vậy, quả thực quá nặng tay.

Về mặt thanh tâm tiết dục, Ngọc Đế cũng khó trở thành tấm gương cho thuộc hạ. Cung điện của Ngài nguy nga lộng lẫy, cao lương mỹ vị, món ngon vật lạ khỏi phải nói, ngày đêm hầu hạ Ngài còn có Vương Mẫu Nương Nương đẹp rực rỡ như hoa. Đời sống tình cảm cũng “phong phú lãng mạn”, mỗi năm vào ngày sinh nhật của Vương Mẫu Nương Nương, cũng tổ chức tiệc bàn đào chúc mừng. Ngọc Đế

https://thuviensach.vn

biết rõ tầm quan trọng của tình yêu trong cuộc sống, mà còn ngăn cản hôn nhân của người khác (đương nhiên không tính việc Trư Bát Giới trêu ghẹo Hằng Nga, hành động vi phạm kỷ cương này không thuộc phạm trù tình yêu). Em gái Ngọc Đế và Dương Quân thật lòng thương yêu nhau, nên duyên chồng vợ dưới trần gian, sinh hạ được một cậu con trai tên là Dương Nhị Lang (Nhị Lang Thần). Họ đã là thật lòng yêu nhau. Lẽ ra Ngọc Đế nên vui mừng mới đúng. Nhưng Ngài không những không tán thành, còn bắt em gái trở về Thiên Đình, giam cầm tại Hoa Sơn. May nhờ Nhị Lang Thần sau khi trưởng thành pháp lực thần thông, phá núi cứu mẹ, nếu không khó thoát tai ương. Nếu tháo bỏ vầng ánh sáng của thần, Ngọc Đế

thật đúng là một nhà độc tài chuyên chế.

Chúng ta lại xem hội bàn đào của Ngọc Đế. Trong lòng dân chúng, vị thần có địa vị cao nhất là Ngọc Hoàng Đại Đế, còn vị nữ

thần có vị trí cao nhất thuộc phu nhân của ông – Vương Mẫu Nương Nương. Nhắc đến Vương Mẫu Nương Nương, điều mà mọi người biết đến nhiều nhất có lẽ là yến tiệc sinh nhật của bà –

Hội bàn đào. Trong truyền thuyết, ngày ba tháng Ba âm lịch là sinh nhật Vương Mẫu Nương Nương. Vào ngày này, Vương Mẫu Nương Nương sẽ mở đại tiệc, mời chư tiên đến cùng dự tiệc. Yến tiệc có đủ

món ngon vật lạ, rượu ngon, còn có cả đào do chính Vương Mẫu Nương Nương trồng. Chư tiên ăn đào, chúc thọ. “Tây Du Ký” giới thiệu cho chúng ta điều kỳ diệu của bàn đào: Đại Thánh chơi đùa chán chê, gọi Thổ Địa lên hỏi: “Cây này có bao nhiêu quả?” Thổ Địa thưa: “Có 3.600 quả, cây trước đó có 1.200 quả, hoa ít quả nhỏ, 3.000 năm chín một lần, người ăn vào có thể thành tiên đắc đạo, sức khỏe dồi dào. Cây chính giữa 1.200 quả, hoa nhiều, quả ngọt, 6.000 năm chín một lần, người ăn vào có thể bay lên mây, trường sinh bất lão. Cây phía sau 1.200 quả, vân tím hạt vàng, 9.000 năm chín một lần, người ăn vào thọ ngang trời đất, https://thuviensach.vn

sánh cùng nhật nguyệt.” Đại Thánh nghe nói, vui mừng khôn xiết, hôm đó xem xét rõ cây trong vườn, rồi quay trở về phủ.

Quả đào tiên có lẽ là thần kỳ như vậy cho nên mới có truyền thuyết Hội bàn đào. Đó là bữa tiệc sinh nhật, đáng lẽ nên để lại cho mọi người ấn tượng tốt mới đúng. Nhưng trong ký ức của chúng ta, Hội bàn đào dường như trở thành nơi nảy sinh tai họa, rất nhiều mầm mống tai họa bắt đầu từ đây. Ba đồ đệ của Đường Tăng: Tôn Ngộ Không, Trư Bát Giới, Sa Tăng hòa thượng đều gây họa sát thân ở Hội bàn đào. Tôn Ngộ Không vốn trông coi vườn đào, gắn bó hòa đồng với chư tiên trên Cung Đình. Chính vì Vương Mẫu Nương Nương không mời Ngộ Không đến dự Hội bàn đào, nên Ngộ

Không đại náo Thiên Cung, khiến cho Thiên Cung được phen thất điên bát đảo, cuối cùng bị Phật Tổ Như Lai đè dưới núi Ngũ Hành, chịu sự giam cầm khổ sở suốt 500 năm. Trư Bát Giới vốn là Thiên Bồng Nguyên Soái, do uống rượu say tại Hội bàn đào, chân nam đá chân chiêu, đụng phải Hằng Nga trên Quảng Hàn Cung, mang tiếng bỡn cợt tiên nữ, nhờ Thái Bạch Kim Tinh thỉnh cầu mới miễn được tội chết, nhưng bị phạt nặng đánh 2.000 roi, đuổi khỏi Thiên Cung, giáng xuống trần gian, còn đầu thai nhầm kiếp heo. Vài ly rượu tại Hội bàn đào đã khiến Thiên Bồng Nguyên Soái oai phong lẫm liệt trở thành chư tinh. Sa hòa thượng vốn là Quyển Liên Đại Tướng Quân, tại Hội bàn đào lỡ tay làm vỡ ngọn đèn lưu ly, bị bãi quan chức, xử cho tội chết, may nhờ Xích Cước Đại Tiên thỉnh cầu nên được giảm nhẹ tội. Tất cả mọi tai họa đều do Hội bàn đào gây ra.

8. Cao thủ trên Thiên Cung – Nhị Lang Thần Truyền thuyết dân gian liên quan đến Nhị Lang Thần phong phú và đa dạng, nhưng không giống nhau hoàn toàn. Tên gọi Nhị

Lang Thần Dương Tiễn tương đối được mọi người thừa nhận. Hình tượng Nhị Lang Thần được khắc họa tương đối nhất quán: tay https://thuviensach.vn

cầm thanh Tam Tiêm Nhị Nhẫn Đao, tinh thông Thất thập nhị

huyền công (bảy mươi hai phép biến hóa), giữa trán có con mắt thứ ba có thể nhìn thấu căn tu của người khác, có thể phân biệt yêu ma quỷ quái, lưng đeo dây cung và mũi tên vàng, luôn có con Hống Thiên Khuyển theo hộ vệ. Ở phần trên, khi nói về Ngọc Đế đã có nhắc đến thân thế của Nhị Lang Thần. Lớn lên Nhị Lang Thần học được pháp lực, phá núi cứu mẹ, nhưng do hiềm khích trước đây với Ngọc Đế, không muốn nhậm chức, mà còn không tuân theo chỉ

ý của Ngọc Đế. Tam Tiêm Nhị Nhẫn Đao là vũ khí biểu tượng của Nhị Lang Thần. Chúng tôi thấy, trong các tiểu thuyết, Nhị Lang Thần đều mang tính “thanh cao”, “khí ngạo” và thần thông quảng đại. Như lời Quan Âm nói: “Nghe điều động không nghe sai bảo”, nhiều thiên binh thiên tướng không đương đầu nổi với Tôn Ngộ

Không, nhưng Nhị Lang Thần thì bắt được ngay Tôn Ngộ Không.

Ngộ Không ít nể phục ai, nhưng với Nhị Lang Thần thì khác. Tôn Ngộ Không từng nói: “Tiểu thánh Nhị Lang đáng làm đối thủ của ta”.

Ai cũng biết Tôn Ngộ Không tinh thông bảy mươi hai phép biến hóa, nhưng chúng không chỉ là độc quyền của Tôn Ngộ Không. Nhị

Lang Thần cũng tinh thông phép này. Chúng ta cùng xem đoạn văn tuyệt vời miêu tả Tôn Ngộ Không và Nhị Lang Thần đấu phép với nhau:

Đại Thánh chân tay rối bời, liền thu nhỏ gậy Như Ý thành cây kim, nhét vào lỗ tai, lắc thân biến hình thành một con chim sẻ, bay đậu trên đầu ngọn cây. Sáu vị thần kia nháo nhào tìm kiếm xung quanh không thấy, cùng thốt lên: “Hầu Tinh chạy mất rồi!

Hầu Tinh chạy mất rồi!”. Đang lúc hốt hoảng tìm kiếm thì Chân Quân đến, hỏi: “Các vị huynh đệ, đuổi đến đâu thì không thấy?”

Các vị tiên đáp: “Vừa bao vây tới đây thì không thấy nữa.” Nhị Lang Thần dõi mắt thần nhìn quanh, thấy Đại Thánh biến thành chim sẻ, đậu trên cây, liền thu phép lại, cất Thần Phong đi, lấy https://thuviensach.vn

cây cung xuống, lắc người một cái, biến thành con chim ưng hung ác, giang cánh lao tới. Đại Thánh thấy thế, đập cánh bay lên, biến thành con chim cuốc, lao vút lên trời. Nhị Lang nhìn thấy, thu ngay cánh, lắc mình biến thành con hạc biển to, bay lên trời cao đuổi bắt. Đại Thánh chao mình lại lao thẳng xuống khe suối, biến thành con cá, bơi lội dưới nước. Nhị Lang đuổi đến khe suối, không thấy tung tích Ngộ Không đâu, lòng thầm nghĩ: “Con Khỉ này chắc đã trốn xuống nước, biến thành tôm cá gì đó. Để ta lại biến hình lần nữa bắt nó.” Thế là Nhị Lang biến thành con ưng biển, bay lượn trên sóng nước. Đợi một hồi, Đại Thánh đang là cá bơi dưới nước, đột nhiên thấy một con chim, giống diều hâu, lông lại không có màu xanh, giống cò trắng, trên đầu lại không có mào, chân lại không có màu đỏ, liền nghĩ: “Chắc do Nhị Lang hóa thành để bắt ta đây!” liền quay đầu bỏ chạy. Nhị Lang nhìn thấy bảo: “Con cá đang bơi kia, trông giống cá chép, đuôi lại không có màu đỏ, giống cá mè lại không có vảy, giống cá lóc trên đầu lại không có sao, giống cá phòng trên mang lại không có xương. Vừa trông thấy ta thì quay đầu chạy, chắc là con Khỉ đó biến thành” bèn đuổi theo, mổ

nó một nhát. Đại Thánh liền nhảy khỏi mặt nước, biến hình thành con rắn nước, bơi vào bờ, lẫn vào trong cỏ. Nhị Lang không bắt được, lại thấy trong nước có một con rắn bơi ra, nhận ra là Đại Thánh, liền xoay mình, biến thành con hạc đen đầu đỏ, giương cái mỏ dài, giống như một cái kềm sắc bén, lao đến muốn bổ vào đầu con rắn nước.

Có người trêu chọc bảo Nhị Lang Thần giống như đi săn, giữa lưng đeo cung và mũi tên vàng, còn dắt theo một con Hống Thiên Khuyển, những công cụ đi săn này trở thành “ám khí” độc môn khi chiến đấu. Trên Thiên Đình ngoài Nhị Lang Thần ra, ai mà cầm cung, dắt chó xung trận giết địch chứ? Có thể nói đây là đặc điểm của Nhị Lang Thần. Cung là công cụ bắn chim, trong “Kim Quang tự quét tháp tìm Phật Bảo”, Nhị Lang Thần dùng cung tên chiến https://thuviensach.vn

đấu quyết liệt với Rắn Chín Đầu. Còn Hống Thiên Khuyển vừa nghe tên đã thấy rõ uy lực: Khi Ngộ Không và Nhị Lang Thần đấu với nhau, Ngộ Không bị Thái Thượng Lão Quân dùng vòng Kim Cang lén trói, ngã lộn nhào ra sau, vừa định bật dậy, thì bị Hống Thiên Khuyển cắn một cái vào đùi, không gượng dậy được nên mới bị bắt giữ. Con Thần Khuyển này cũng rất xuất sắc trong cuộc chiến với Rắn Chín Đầu. Khi Ngộ Không cùng Nhị Lang Thần hợp tác đánh Rắn Chín Đầu, không ngờ Rắn Chín Đầu biến ra nhiều đầu, định cắn Nhị Lang Thần, bỗng Hống Thiên Khuyển từ đâu nhảy xổ ra, táp một cái ngay đầu của Rắn Chín Đầu. Rắn Chín Đầu không còn tâm trí đâu mà chiến đấu, tìm đường thoát thân.

Hống Thiên Khuyển của Nhị Lang Thần trong nguyên tác “Tây Du Ký” bị gọi là “Tế Khuyển”, hình dáng nhỏ nhắn, kẻ địch thường không chú ý đến, nên thuận lợi được việc. Ngoài ra bên cạnh Nhị

Lang Thần còn có sáu huynh đệ gắn bó keo sơn. Họ là cánh tay đắc lực của Nhị Lang Thần. Năm đó khi Ngộ Không bị Hống Thiên Khuyển cắn té ngã, đã bị sáu huynh đệ này trói lại. Sáu huynh đệ

này thêm Nhị Lang Thần là bảy người, trong bộ tiểu thuyết “Tây Du Ký” họ được xưng là “Thất Quái”.

Thiên binh thiên tướng trên Thiên Đình tuy nhiều, phải trên vạn, nhưng đối thủ thật sự của Tôn Ngộ Không chỉ có Nhị Lang Thần.

Cho nên Nhị Lang Thần không đến, thiên binh thiên tướng không cách nào đối phó với Tôn Ngộ Không. Lần thứ hai Tôn Ngộ Không náo loạn Thiên Cung, Ngọc Đế phái người điều Nhị Lang Thần đến. Nhị Lang Thần cùng Tôn Ngộ Không đánh đến trời long đất lở. Tuy Thái Thượng Lão Quân lén trói Tôn Ngộ Không lại, nhưng công lao vẫn thuộc về Nhị Lang Thần. Hơn nữa, khi Tôn Ngộ

Không lật đổ Lò Luyện Đan, đại náo Thiên Cung lần nữa, Ngọc Đế

không kêu Nhị Lang Thần lần nữa mà cho người đến mãi Tây Phương cầu cứu Như Lai Phật Tổ, nguyên do là gì?

https://thuviensach.vn

Là Ngọc Hoàng Thượng Đế mà phải đi cầu cứu Như Lai Phật Tổ, dù sao đi nữa cũng là một việc mất mặt. Nhưng nếu ngẫm nghĩ một chút về những nhân tố của nền chính trị Trung Quốc, Ngọc Hoàng Đại Đế làm như vậy e rằng thỏa đáng hơn.

Mỗi vương triều Trung Quốc, khi nội bộ có xào xáo thì nguyên nhân nổi loạn không ngoài tranh giành quyền lợi, địa vị, hoặc tranh giành ảnh hưởng với nhà vua. Mà trong đám kẻ nổi loạn bao giờ cũng có Hoàng thân quốc thích. Cho nên Đế Vương luôn đề phòng nghiêm ngặt thân thích hoàng tộc, có lúc cho đảm nhận trọng trách nhưng vẫn luôn đề phòng mọi chuyện.

Chúng tôi lấy thời đại nhà Minh của Ngô Thừa Ân sinh sống làm ví dụ. Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương sau khi giành được giang sơn, từng do dự rất lâu khi lập Thái Tử. Ông muốn đưa người con thứ tư là Chu Đệ làm Thái Tử. Chu Đệ là người có cung cách, năng lực làm việc giống ông nhất. Nhưng theo kiến nghị của đại thần, để

giữ gìn trật tự trong cung, nên lập con trưởng làm Thái Tử. Chu Nguyên Chương suy nghĩ hồi lâu, tiếp nhận ý kiến quần thần.

Để con cái không đố kỵ, ghen ghét lẫn nhau, ông đành hy sinh đứa con ông thương yêu nhất. Song chính sự do dự này của ông đã gieo rắc mầm mống tai họa. Sau khi Chu Nguyên Chương qua đời, do con trưởng mất sớm, theo luật lệ phong kiến, cháu đích tôn Chu Doãn Văn kế vị, đổi hiệu thành Nguyên Kiến Văn. Nhưng Chu Đệ

không coi đứa cháu này ra gì, tìm cớ khởi binh đoạt ngôi hoàng đế từ

tay cháu mình, tự xưng là Hoàng Đế Vĩnh Lạc.

Chính vì bản thân dùng thủ đoạn phi pháp đoạt được ngôi vua nên Chu Đệ rất ý thức được tính quan trọng việc phòng trừ các thủ đoạn phi pháp. Sau khi ông lên ngôi, không chỉ quy định Thái Tử phải là con trưởng, mà còn quy định các Hoàng Tử, Phò Mã không có quyền trị dân trị nước, đến độ tuổi nhất định phải rời kinh thành đến vùng đất được phong, ở đó có thể tận hưởng lạc thú, nhưng không https://thuviensach.vn

được can thiệp vào chính vụ của địa phương, không có chiếu truyền gọi, không được vào kinh. Do đó cả triều đại Nhà Minh từ sau thời Chu Đệ, những long tử, long tôn không được làm Hoàng Đế, chỉ còn cách rời bỏ kinh thành, ra đi mãi mãi.

Hiểu được điều này sẽ lý giải được tại sao Nhị Lang Thần lại không được điều đi lần nữa. Thỉnh Tây Thiên Phật Tổ giúp đỡ, cùng lắm sắm hậu lễ tạ ơn. Nếu để Nhị Lang Thần ỷ công lao lớn đâm ra tự cao, ở lỳ trên Thiên Đình không chịu đi, thì phiền phức to.

Nhớ đến lúc quay đến cảnh tôi và con Hống Thiên Khuyển của Nhị Lang Thần đuổi đánh nhau, đúng thật là thoát hiểm từ miệng

“Khuyển”.

“Diễn viên” đóng vai Hống Thiên Khuyển trong phim “Tây Du Ký” là con chó cảnh sát về hưu do một công nhân tại Cửu Giang, Giang Tây nuôi dưỡng. Nó cao lớn uy mãnh, đặc biệt rất hung tợn.

Trừ chủ nhân ra, đối với ai, nó cũng nhìn chằm chằm như hổ đói.

Đoàn làm phim chúng tôi ai cũng cẩn thận tránh xa nó, không dám vượt qua “Lôi Trì” nửa bước.

Hôm đó, nhân viên đoàn làm phim hóa trang cho tôi xong, mặc áo giáp của Mỹ Hầu Vương chỉnh tề, đội mão làm bằng lông chim trĩ.

Mọi thứ chuẩn bị đã xong, nhân viên đoàn làm phim mới dắt con

“Hống Thiên Khuyển” ra. Nó đứng cách tôi một khoảng không xa, đợi đạo diễn lên tiếng bấm máy. Có thể do hai cái lông chim trĩ trên đầu tôi, gió thổi bay qua bay lại khiến con chó chú ý. Tôi thấy hai con mắt đen láy của nó nhìn tôi đăm đăm. Nói thật, lúc đó tôi cũng có phần hồi hộp lo sợ.

Đúng lúc đó, đạo diễn hô diễn, bắt đầu quay. Chủ nhân con cảnh khuyển vừa ra lệnh “cắn” chỉ thấy ánh mắt con Hống Thiên Khuyển sắc lạnh, thè lưỡi ra, điên cuồng chạy về phía tôi. Nhân https://thuviensach.vn

viên đoàn phim đang nấp phía sau vách núi thấy vậy bèn kéo dây,

“Tôn Đại Thánh” tôi đây liền bay lên, mới thoát khỏi nguy hiểm. Khi dây kéo tôi lên một khoảng cách mặt đất khá cao, tôi bắt đầu trượt xuống theo sợi dây thép, con cảnh khuyển nhìn tôi trừng trừng nhưng không cắn được, sủa lồng lên như sấm. Tôi chưa kịp thở, ai ngờ lại xảy ra một tình huống trớ trêu. Dây thừng đã kéo được một nửa, “Tôn Ngộ Không” đã trượt đến chính giữa dây, do dây thép chùng xuống, “Ngộ Không” còn cách mặt đất khoảng chưa đầy hai mét. Con “Hống Thiên Khuyển” bèn nắm ngay lấy cơ hội, nhảy lồng lên, xông thẳng về phía tôi, ngoạm lấy chân tôi. Lúc ấy, tim tôi như sắp nhảy ra khỏi lồng ngực. Có lẽ do bản năng, tôi lấy hết sức bình sinh giật phắt cái chân lên, thoát khỏi “miệng chó”, nhưng cái giáp trụ đang mặc bị cắn mất một mảnh lớn. Sau đó, nghe anh chị em trong đoàn nói, trước khi cho con “Hống Thiên Khuyển”

diễn, đã bỏ đói nó hai ngày để lúc quay đạt đến hiệu quả mong muốn. Thảo nào nó dữ tợn với tôi như thế.

Cảnh quay này rất hay, đạo diễn Dương Khiết rất hài lòng nên không phải quay lại. Cảnh cái áo giáp trụ của Tôn Ngộ Không trong

“Tây Du Ký” bị con Hống Thiên Khuyển cắn mất một miếng lớn chính là cảnh quay lần “thoát hiểm khỏi miệng chó” của tôi.

9. Kim tinh hỏa nhãn của Tôn Ngộ Không và cặp mắt cận thị của tôi

Tôn Ngộ Không không chỉ một lần tự chứng tỏ mình có cơ thể đã luyện thành kim cang bất hoại. Sự thật đúng như vậy. Sau khi Ngộ

Không đại náo Thiên Cung bị bắt nhốt, thiên binh thiên tướng lấy dao chém, búa chặt nhưng chẳng thể làm trầy xước một cọng lông khỉ nào. Cuối cùng Thái Thượng Lão Quân giam Ngộ Không vào Lò Bát Quái chuyên dùng để luyện đan, dùng lửa luyện trong bảy bảy bốn mươi chín ngày, Ngộ Không cũng chẳng mảy may thương tích.

https://thuviensach.vn

Ngược lại luyện cho Ngộ Không một đôi Kim Tinh Hỏa Nhãn – mắt lửa ngươi vàng..

Đôi Kim Tinh Hỏa Nhãn của Tôn Ngộ Không được luyện thành trong Lò Luyện Đan của Thái Thượng Lão Quân. Cặp mắt này vô cùng thần kỳ, bất kể yêu ma quỷ quái biến hóa thế nào đi nữa, Ngộ Không cũng nhìn thấu được. Sau khi bộ phim truyền hình nhiều tập “Tây Du Ký” được phát sóng, rất nhiều bạn bè hào hứng nói đến đôi mắt “Kim Tinh Hỏa Nhãn” của tôi. Nhiều bạn còn hiếu kỳ hơn, liên tục gửi thư đến hỏi tôi bí quyết.

Thực ra đôi mắt tôi không gắn bất cứ thứ gì như thủy tinh, điện quang, cũng không có gì đặc biệt. Nói đến bí mật trong đó, không gì ngoài hai chữ – khổ luyện. Trên sân khấu kịch, diễn viên và công chúng có sự giao lưu ánh mắt, nhưng thường từ góc xa, không có cảnh gần, cũng chẳng có máy quay chĩa vào. Do đó, đôi mắt cận thị

của tôi còn dễ dàng che giấu. Nhưng lên ti vi thì không được. Công chúng gần như ngay sát mặt bạn, ánh mắt tập trung hay lơ đãng, vận dụng cái thần của mắt như thế nào, không thể che giấu được ai. Huống hồ, mặt tôi có lớp mặt nạ che khuất, chỉ lộ đôi Kim Tinh Hỏa Nhãn. Mọi người ai cũng nói đôi mắt là cửa sổ tâm hồn. Đôi lúc cửa sổ tâm hồn không chỉ có đôi mắt, cử động của mỗi một bộ

phận trên mặt chúng ta đều để lộ hoạt động nội tâm của chúng ta.

Nhưng hiện giờ, tôi chỉ còn sót lại duy nhất một cửa sổ tâm hồn, phải lột tả được nội tâm của nhân vật qua cánh cửa tâm hồn này, thể

hiện nét tinh anh, nghịch ngợm…qua Kim Tinh Hỏa Nhãn của Tôn Ngộ Không, khó biết chừng nào!

“Khỉ con, ánh mắt của anh không đúng rồi! Diễn lại lần nữa!”

Đạo diễn thường xuyên ngồi trước ống kính nhắc nhở tôi như thế.

Bản thân tôi cũng biết ánh mắt mình có vấn đề nên sốt ruột hơn ai hết! Nhưng sốt ruột thì có ích gì? Không cần đạo diễn https://thuviensach.vn

nhắc nhở, tôi cũng tự nhủ: mắt có vấn đề, không thể diễn tốt được. Một đạo diễn nổi tiếng đã từng nói: “Diễn hay hay không là ở

nét mặt. Nét mặt truyền cảm hay không là ở đôi mắt!” Đôi mắt vô hồn, bộ phim sẽ hỏng hết. Khi cha tôi diễn bộ phim truyện “Ba lần đánh Bạch Cốt Tinh”, ông nhận được nhiều lời khen. Đôi mắt quắc thước của ông có tác dụng rất quan trọng. Bây giờ, tôi phải thể

hiện đôi mắt ấy. Phải tính sao đây? Chỉ còn một con đường: khổ

luyện!

Sáng sớm thức giấc, tôi dậy thật sớm, đứng trên sườn đồi hoặc mái nhà ngắm mặt trời lên. Người khác nhìn một hồi phải chuyển động ánh mắt, vì ánh mặt trời quá mạnh làm chói mắt. Nhưng tôi không quan tâm đến, đứng đó nhìn đăm đăm không chớp mắt.

Nắng chói chang, hai mắt cay sè, chảy cả nước mắt, nhưng tôi quyết không từ bỏ. Ban ngày, tôi đi xem người khác đánh bóng bàn, đôi mắt chuyển động theo chuyển động bay qua bay lại của trái bóng trắng. Có lúc, tôi cũng dõi theo chim bay trên trời, ngắm chúng bay lững lờ trên trời, nhìn mãi cho đến khi chúng chỉ còn lại một chấm nhỏ mới thôi. Đêm xuống, tôi nhóm một ngọn đèn, cho ánh mắt chuyển động theo ánh lửa chập chờn lên xuống.

Mỗi khi đoàn làm phim bắt đầu bấm máy, ai nấy đều tránh ánh đèn chiếu vì sợ chói mắt. Còn tôi không những không tránh, mà còn dõi mắt theo ánh đèn. Tôi nhìn đăm đăm, không hề chớp mắt, cho đến khi hai mắt cay xè, nước mắt chảy ra mới thôi. Tôi nắm được điều mấu chốt quan trọng nhất: mắt ướt, thì ánh mắt sẽ linh hoạt, có thần. Ngoài ra, tôi còn nhờ nhân viên hóa trang dùng giấy kim tuyến vàng dán một đường viền vàng quanh mắt tôi. Nhờ vậy toát nên thần sắc của Kim Tinh Hỏa Nhãn.

Dần dần, ánh mắt tôi ngày càng có thần hơn. Ánh mắt tôi có thể biến đổi theo cảnh quay, có lúc âm u uất hận, rồi thoáng nét vui sướng, lúc lại chứa chan tình cảm, thoắt cái lại tóe lửa nổi giận lôi https://thuviensach.vn

đình. Khi Tôn Ngộ Không đương đầu với yêu quái, ánh mắt giận dữ

của Tôn Ngộ Không nhìn xoáy thẳng vào mắt yêu quái. Lúc ấy, Kim Tinh Hỏa Nhãn đủ khiến người ta rợn tóc gáy!

Tôn Ngộ Không thật không hổ danh là Tôn Ngộ Không! Trong lò luyện đan của Thái Thượng Lão Quân, Ngộ Không không những không bị mất đi một cọng tóc nào mà còn luyện được đôi Kim Tinh Hỏa Nhãn. Đơn giản thế thôi nhưng khi quay cảnh này thì khổ sở vô cùng. Lò luyện đan do các bậc thầy kỹ xảo dàn dựng. Đó là một khối hình cầu đường kính hơn một mét, bên ngoài nẹp sắt bao quanh, và được quết một lớp xăng đông đặc. Tôi mặc một chiếc áo a-mi-ăng chống cháy bó sát, chui vào trong lò. Nhân viên trường quay liền châm lửa vào lớp xăng được quết sẵn trên thành lò. Ngọn lửa “phực” một cái rồi phụt cao cả thước, bốn bề cháy phừng phực.

Lúc này tôi đang ở trong lò, nóng khủng khiếp. Lúc ấy tôi mới thật sự biết thế nào là bị nướng trong lửa. Tôi vừa bị “tra tấn” trong ngọn lửa nóng như thiêu như đốt, lại vừa phải diễn sao cho thật tự

nhiên thoải mái. Bây giờ nghĩ lại cảnh ấy, tôi vẫn thấy ớn. Nhưng để

không ảnh hưởng đến tiến độ quay, tôi cắn răng chịu đựng. Đến khi hết chịu nổi nữa, tôi nhảy ra khỏi “Lò Luyện Đan” uống nước hạ

nhiệt, rồi lại chui vào quay tiếp. Đến khi đạo diễn bảo được, không cần quay nữa, tôi như kẻ chết đuối vớ được cọc, vội vàng ba chân bốn cẳng “chạy khỏi” lò Luyện Đan. Khi đó, tự nhiên ai cũng nhìn tôi mà cười. Tôi đang bối rối chẳng hiểu tại sao, thì nhân viên hóa trang đưa cho tôi chiếc gương, nói: “Khỉ con, anh soi thử xem!” Tôi đón lấy chiếc gương soi vào, cũng bật cười. “Lông khỉ” bên ngoài bị

cháy cả, lông mày cũng không còn, lớp da mỏng dán trên mặt có chỗ

bị lửa liếm biến dạng luôn, chẳng còn thấy bóng dáng của “Mỹ

Hầu Vương” đâu nữa!

Mỹ Hầu Vương tôi đây còn gặp phải nhiều cảnh thê thảm hơn!

Khi diễn đến cảnh tôi nhảy ra khỏi Lò Luyện Đan, tôi phải đạp chân https://thuviensach.vn

lên miệng lò để nhảy ra, ai ngờ vòng sắt trên lò bị lửa đốt đỏ rực.

Chân tôi vừa đạp lên bị bỏng hai vệt đỏ quạch, đau thấu tim gan.

Trong quá trình quay bộ phim truyền hình nhiều tập “Tây Du Ký”, những cảnh “rèn luyện trong lửa” như vậy, tôi trải qua không chỉ

một lần. Khi quay đến tập 14 “Đại chiến Hồng Hài Nhi”, tôi lại bị

Hồng Hài Nhi dùng lửa thiêu trong Hỏa Vân Động lần nữa. Trước khi quay, tôi mặc một chiếc áo a-mi-ăng chống cháy bó sát, bên ngoài áo Khỉ và quần Khỉ được thấm nước ướt, sau đó mới trét lên một lớp xăng khô đặc. Nhân viên trường quay còn dùng xăng khô trét lên phía trước và sau lưng tôi tạo thành hai bức tường lửa. Khi quay lần thứ nhất, do xăng khô trét quá ít, lửa không đạt hiệu quả như

mong đợi, cảnh quay không đủ ấn tượng. Đạo diễn quyết định quay lại lần nữa, cho nên nhân viên trường quay thêm hiệu ứng lửa. Bắt đầu quay lần thứ hai, trường quay lửa cháy bừng bừng, “Tôn Đại Thánh” dấn thân trong biển lửa, cắn răng kiên trì diễn những động tác đạo diễn quy định. Do lần này xăng khô được trét lên người tôi quá nhiều, thân tôi vừa nặng vừa dày, khi diễn các động tác rất bất tiện, hơn nữa bị lửa phủ kín xung quanh, cảm thấy rất khó chịu. Tôi thật sự trở thành “Ngọn đuốc người”, bị đốt đến nỗi đầu óc quay cuồng, thở không ra hơi. Sau đó, lửa thiêu đốt đến nỗi tôi chịu không nổi, mà vẫn chưa nghe đạo diễn hô cắt, tôi đành liều mạng lăn lộn dưới đất.

Ban đầu, nhân viên trường quay chưa phát hiện tình trạng nguy hiểm của tôi, còn cho rằng đó là cảnh diễn tùy hứng của “Tôn Ngộ

Không”. Sau đó phát hiện động tác của tôi có phần gượng gạo, mọi người mới nhận ra tình hình không ổn, lập tức kéo tôi ra khỏi đám lửa, vừa tưới nước vừa xúc cát lên người tôi. Lửa tắt, mọi người thấy

“mặt” của “Đại Thánh” bị cháy đến biến dạng, lông mi cũng bị cháy mất. Một diễn viên trên trường quay cứ khen tôi: “Anh tài thật đấy, lửa to như thế vẫn kiên trì quay.” Tôi nghe xong, không biết nên https://thuviensach.vn

khóc hay cười, trong lòng nghĩ: Tôi bị lửa đốt đến mê muội mất rồi, muốn nhảy ra khỏi lửa cũng khó, trừ phi tôi thật sự là Tôn Đại Thánh.

10. Gian khổ dưới núi Ngũ Hành

Tôn Ngộ Không đại náo Thiên Cung, sau khi bị Nhị Lang Thần và Quan Âm bắt giữ, thiên binh thiên tướng dùng hết cách này cách cũng không làm sao trị được Ngộ Không, không còn cách nào khác đành phải nhờ đến Phật Tổ Như Lai. Phật Tổ Như Lai trấn áp Ngộ

Không dưới Ngũ Hành Sơn, còn dùng một tấm bùa cấm có viết sáu chữ vàng “Om, Ma, Ni, Ba, Mị, Hồng” giao cho đệ tử A Nan, bảo A Nan đem lá bùa dán trên đỉnh núi. Như vậy, Tề Thiên Đại Thánh hô phong hoán vũ bị đè dưới núi cô đơn khổ cực suốt 500 năm.

Ngũ Hành Sơn vốn là vật được biến ra từ năm ngón tay của Như

Lai. Chữ vàng của Như Lai dán lên núi, giúp cho Ngũ Hành thêm phần vững chắc, đè chặt Tôn Ngộ Không, khiến Tôn Đại Thánh không còn động đậy gì được.

Việc Tôn Ngộ Không bị đè dưới núi Ngũ Hành, dầm mưa dãi nắng, chịu lạnh chịu đói suốt 500 năm, cũng mang một ngụ ý, giống như Mạnh Tử từng nói: “Trời sẽ giao trọng trách cho ai, ắt trước tiên sẽ khiến người đó tâm trí mỏi mệt, gân cốt rã rời, khổ sở

đói khát, cho đến khi thân thể gầy còm, nếm mùi nghèo khó, khiến việc anh ta làm lung tung, lầm lỡ, luôn không như ý, thông qua những điều đó giúp anh ta nội tâm thận trọng, tính cách kiên định, bổ sung những tài cán còn thiếu sót.”

Tôn Ngộ Không chịu sự giam cầm khổ sở, nếm đủ mùi đau khổ

suốt 500 năm cuộc sống “không phải Khỉ”. So với Ngộ Không phải chịu 500 năm gió dập mưa vùi, thì tôi còn may mắn hơn nhiều.

https://thuviensach.vn

Những năm tháng trong suốt 500 năm đó, tôi chỉ mất có một ngày để quay. Đoạn phim này được quay ở Thạch Lâm tại Vân Nam.

Nhân viên thiết kế mỹ thuật nhanh chóng tìm được một hang động đá vôi nhỏ cho “con Khỉ gặp nạn” như tôi dung thân. Tôn Ngộ

Không bị đè dưới núi Ngũ Hành 500 năm, trải qua vô số giá lạnh, khô hạn. Trong hang đá vôi này, tôi cũng phải biểu hiện ra những đau đớn, khổ sở của Tôn Ngộ Không trước sự khắc nghiệt của thiên nhiên.

Tuy không thể sánh với những khó khăn Tôn Đại Thánh chịu đựng trong 500 năm, cảnh quay này cũng chỉ gói gọn trong một ngày, nhưng cũng chẳng phải thoải mái gì. Ban đầu thiết kế của đoàn phim là cho đầu và hai tay của tôi đều thò ra ngoài, tôi cảm thấy như vậy vẫn quá tự do, không biểu hiện ra hết những gian khổ Tôn Ngộ Không phải chịu đựng, cho nên xin chỉ để lộ đầu và một tay ra ngoài, tay chỉ thò ra đủ để nhặt tuyết ăn. Tôi ở trong cái động đá nhỏ

đó quay cảnh bốn mùa xuân, hạ, thu, đông. Mùa hè, mưa trút xối xả lên cái đầu thò ra ngoài hang của tôi. Mùa thu, để thể hiện “thử

thách” của thiên nhiên với Ngộ Không trong suốt mấy trăm năm, đạo diễn muốn trên đầu Ngộ Không phủ lớp rêu xanh, nhưng lúc bấy giờ điều kiện quay phim thô sơ, người ta bèn dùng đất dưới thân ngựa trét dính lên đầu tôi, thật ra đó là nước đái ngựa và đất quyện vào nhau, sau đó lấy cành cây khô treo trên đầu tôi. Mùa đông, gió bắc lạnh căm, cuốn bay từng lớp tuyết, gió mạnh đến nỗi tôi không mở được mắt, Tôn Ngộ Không còn phải ăn “hoa tuyết”. Lúc đó, do điều kiện hạn chế, chỉ có thể dùng phân bón hóa học và bọt trộn thành “hoa tuyết”. Để diễn như thật, tôi cũng bốc “hoa tuyết” bỏ vào miệng ăn ngon lành. Quay xong cảnh này, tôi biến thành con “Ngọc Hầu” lóng lánh như tuyết. Trong suốt ngày quay hôm đó, tôi còn phải mặc bộ áo Khỉ. Bộ áo Khỉ này làm bằng chất liệu lông nhân tạo giống với loại vớ liền quần giới nữ

https://thuviensach.vn

thường mặc. Mặc vào rất bó, lại nóng, mồi hôi nhễ nhại thật khó chịu. Còn nhớ lúc đó một khán giả tại trường quay cười nói với tôi:

“Nhìn anh quay gian lao khổ cực như vậy, có thể hình dung ra được Ngộ Không khổ sở đến mức nào lúc ấy.”

Cho đến bây giờ, tôi còn nhớ rõ cảnh tượng quay đoạn “sư phụ, đệ

tử gặp nhau”. Trải qua 500 năm gian khổ, đầu tôi mọc đầy rêu xanh, mặt tôi cũng thế, quần áo rách rưới, lam lũ. Khi diễn đến cảnh Đường Tăng không ngại thế núi hiểm trở, lom khom leo từng bước một lên đỉnh núi, Ngộ Không cảm động rơi nước mắt. Đường Tăng leo lên đến đỉnh núi, tháo bỏ lá bùa, cứu Ngộ Không ra. Đạo diễn Dương sắp xếp cảnh này như sau, tôi vừa chạy, vừa kêu to “sư

phụ”, cho đến khi chạy tới quỳ xuống dưới chân sư phụ. Đá vụn ở

Thạch Lâm sắc nhọn, lúc đó tôi chỉ nghĩ diễn sao cho thật, những việc khác không cần nghĩ nhiều. Nghe đạo diễn hô “diễn”, tôi lập tức điều chỉnh tâm lý, nhập vai, với cảm xúc vui mừng sau khi thoát khỏi đại nạn cùng sự cảm kích vô bờ ơn tái sinh của sư phụ, vội vàng chạy đến, hai mắt mở to nhìn sư phụ một hồi lâu, đột nhiên quỳ

xuống. Chính giây phút đó, một cơn đau thấu tim gan ở đầu gối nhói lên khiến tôi đau đến suýt kêu thành tiếng… May quá, cảnh quay đến đây là xong, nhưng tôi không đứng lên nổi nữa. Tôi từ từ

nhấc gối trái lên, chiếc quần Khỉ làm bằng ni lông bị mòn vẹt, lủng lỗ, máu chảy liên tục.

Chuyện Tôn Ngộ Không bị đè dưới Ngũ Hành Sơn, giúp chúng ta cảm nhận sâu sắc sức sống kiên cường của hình tượng nghệ thuật Tôn Ngộ Không, cũng khiến chúng tôi cảm nhận được sự yếu ớt của sinh mạng. Tôn Ngộ Không đem đến cho chúng ta một lung linh huyền ảo, cũng có thể đây là nguyên nhân thật sự khiến hình tượng Tôn Ngộ Không không hề phai nhạt.

11. Tỉnh ngộ sau 500 năm

https://thuviensach.vn

Chúng ta thường nói cái đáng sợ không phải mình phạm sai lầm.

Cái đáng sợ là sau khi phạm sai lầm không biết tỉnh ngộ, mà vẫn khăng khăng cho rằng mình đúng, như vậy là hết thuốc cứu chữa.

Ngộ Không trong 500 năm “bị giam có thời hạn” đã bắt đầu tỉnh ngộ. Tôi nghĩ Tôn Ngộ Không trong một trăm năm đầu tiên chưa tâm phục khẩu phục, thường hét lên: “Như Lai, Lão Tôn ta bị ngươi gạt rồi”. Một trăm năm kế tiếp, Ngộ Không luôn tự hỏi mình, tại sao mình lại ở đây. Một trăm năm thứ ba có lẽ Ngộ Không sẽ suy nghĩ

tại sao mình thất bại. Một trăm năm năm thứ tư cuối cùng, anh đã hiểu “vỏ quýt dày có móng tay nhọn”. Một trăm năm thứ năm, Ngộ

Không bắt đầu tỉnh ngộ ra. Một trăm năm thứ sáu, Ngộ Không dần dần trưởng thành, vui vẻ tiếp nhận ý kiến Quan Thế Âm Bồ Tát – đi theo hộ tống Đường Tăng đi Tây Thiên thỉnh kinh, lấy công chuộc tội.

Tôn Ngộ Không bị giam cầm trong suốt 500 năm, nhưng không hề uổng công, Ngộ Không đã bắt đầu tỉnh ngộ.

Khi tôi có buổi báo cáo với các bạn sinh viên đại học, tôi thường nói tới 12 chữ mà tôi thích nhất: tổng kết quá khứ, phân tích hiện tại, hoạch định tương lai. Rất nhiều người nói câu “hoạch định tương lai” thành “hướng đến tương lai”. Tôi cho rằng chỉ có hướng đến tương lai vẫn không đủ, chúng ta thật sự nên bình tĩnh suy nghĩ

mục tiêu cuộc sống của chúng ta là gì, suốt đời muốn theo đuổi cái gì, đồng thời phải kiên trì theo đuổi mục tiêu của mình, tiến lên phía trước. Tôi từng đọc bài viết sau cho con gái tôi, thấy rất có ích, mọi người có thể tham khảo. Bài viết này viết về việc khảo sát liên quan đến mục tiêu cuộc sống con người của trường Đại học Harvard. Điều kiện trường đại học Harvard lúc đầu còn rất thiếu thốn, khi sinh viên đến lớp phải đi qua một cánh đồng ngô. Có người ghi chép lại lí do tại sao họ lại cực nhọc như vậy để vượt qua cánh đồng ngô. 25 năm sau công bố kết quả điều tra như sau: https://thuviensach.vn

3% trong số đó, 25 năm qua nỗ lực không biết mệt mỏi để theo đuổi theo con đường mình đã chọn, trở thành người thành công trong các giới. Trong đó có không ít các nhà lãnh đạo tiên phong đầu ngành, tinh hoa của xã hội.

10% trong số đó ngừng thực hiện các mục tiêu ngắn hạn của mình, cuối cùng trở thành chuyên gia trong các lĩnh vực, đa số

thuộc tầng lớp trung lưu của xã hội.

60% trong số những người kể trên, có cuộc sống và công việc ổn định, nhưng không có thành tích gì đặc biệt, hầu như sống trong tầng lớp trung bình của xã hội.

27% số người còn lại, họ sống không mục tiêu, sống cuộc sống không như ý. Họ thường hay than thân trách phận, oán trách xã hội, trách cuộc đời “không chịu cho họ cơ hội”.

Cuối cùng, qua cuộc điều tra cho thấy, sự khác biệt trong cuộc đời và cuộc sống hiện nay của những người được khảo sát có liên quan chặt chẽ với quan niệm của họ đối với việc tại sao phải vượt qua cách đồng ngô đó.

Chí hướng cao xa, có hoài bão lớn, là sự khác biệt lớn nhất giữa Tôn Ngộ Không và Ngưu Ma Vương – anh em kết nghĩa với Ngộ

Không. Kỳ thực, nói về mặt pháp lực và võ công, Ngưu Ma Vương đâu phải là xoàng. Khi giao đấu, Ngộ Không cũng phải rất chật vật mới thắng được Ngưu Ma Vương. Ngưu Ma Vương tuy võ công cao cường, nhưng lại không có chí hướng cao xa, suốt ngày đắm chìm trong tửu sắc, bị nhấn chìm trong dục vọng, không tự gượng lên được. Ngưa Ma Vương đã cưới một tuyệt sắc giai nhân là Thiết Phiến công chúa làm vợ, nhưng vẫn “đèo bòng” bên ngoài, suốt ngày cặp kè Ngọc Diện Hồ Ly, còn thường xuyên tụ tập bạn bè chè https://thuviensach.vn

chén đến say bí tỉ. Kết cuộc như thế nào? Chơi bời trác táng, vợ

con ly tán, còn bị đánh trở lại nguyên hình.

Lòng ôm chí lớn, mục tiêu rõ ràng, đó là phẩm chất quý giá của Tôn Ngộ Không. Sau 500 năm bị giam cầm, Ngộ Không đã tỉnh ngộ: phải làm nên sự nghiệp lớn. Hộ tống Đường Tăng đi Tây Thiên thỉnh kinh, thực ra không bằng bất kỳ chức quan nào trên Thiên Đình.

Nhưng Ngộ Không rất yêu thích công việc này, dốc hết tâm sức vì việc lớn. Mười bốn năm ấy, Ngộ Không và Đường Tăng cùng đón mặt trời lên, cùng tiễn mặt trăng lặn, diệt trừ yêu ma trên đường, giúp đỡ người nghèo khổ, cuối cùng hộ tống được Đường Tăng đến được Linh Sơn, lập được chiến công hiển hách, tạo dựng sự nghiệp huy hoàng. Ngộ Không được phong làm Đấu Chiến Thắng Phật là lẽ đương nhiên.

https://thuviensach.vn

Chương 3: HUYỀN TRANG TRONG

LỊCH SỬ VÀ ĐƯỜNG TĂNG TRONG

TIỂU THUYẾT

Mọi người đều biết, Đường Tăng trong “Tây Du Ký” được khắc họa từ nguyên mẫu Pháp Sư Huyền Trang thời nhà Đường đi Tây Thiên thỉnh kinh. Con đường thỉnh kinh gian nan vất vả là nguồn đề tài và không gian tưởng tượng phong phú cho chín chín tám mươi mốt nạn trong tiểu thuyết. Trong “Tây Du Ký”, Đường Tăng là một nhân vật yếu đuối hoàn toàn trái ngược với hình ảnh dũng mãnh, quả cảm của Tôn Ngộ Không. Song Huyền Trang trong lịch sử “trải qua nhiều hiểm nguy, ý chí càng khẳng khái, gặp cướp dữ, thần khí càng thêm dũng cảm”, là hình tượng nhân vật mà Lỗ Tấn ca ngợi là mẫu người “rường cột của Trung Quốc”. “Tây Du Ký” được viết thành sách, chuyển tải hình ảnh chân thật của một nhân vật lịch sử

được lưu truyền trong dân gian, đồng thời nhân vật lịch sử này khiến người đời không khỏi hiếu kỳ. Bây giờ, chúng ta cùng khám phá những điều kỳ diệu của văn hóa.

1. Huyền Trang trong lịch sử

Pháp Sư Huyền Trang trong lịch sử Trung Quốc là một cao tăng đúng nghĩa. Cuộc đời ông có thể chia làm ba giai đoạn. Giai đoạn thứ

nhất là: từ khi sinh ra đời, xuất gia, thọ giới, chu du bốn phương học đạo. Bước chân ông đã qua quê nhà Câu Thị ở Hà Nam (nay là huyện Yển Sư), Lạc Dương, Trường An, Thành Đô, Kinh Châu, Dương Châu, Ngô Hội, Triệu Châu, Tương Châu v.v… Giai đoạn thứ hai là mạo hiểm đi Tây Thiên thỉnh kinh, trải qua 17 năm (năm ông bắt đầu lên đường chưa được xác định), đi về năm vạn dặm, qua hơn https://thuviensach.vn

110 quốc gia, gian lao chồng chất, nhiều phen thập tử nhất sinh nhưng không làm ông chùn bước. Giai đoạn thứ ba là: từ sau khi về

nước (tức năm Trinh Quan thứ 19 đời Đường Thái Tông, công nguyên năm 645) đến khi ngài viên tịch (Cao Tông Lân Đức nguyên niên, công nguyên Công nguyên năm 664). Giai đoạn này, ngoài những lần cùng Thái Tông vi hành và một lần về quê thăm nhà năm Cao Tông ra, phần lớn thời gian, Huyền Trang tập trung vào việc dịch kinh Phật. Trong 19 năm cuối đời, Pháp sư Huyền Trang đã dịch tổng cộng 75 bộ, 1335 quyển kinh. Nói về chất lượng và số lượng bản dịch, tính đến nay vẫn chưa có ai sánh bằng.

Pháp sư Huyền Trang, họ Trần, tên Huy, sinh đời nhà Tùy (công nguyên năm 602-664, có bản viết năm 600-664). Là người thôn Trần Hà, cốc Phượng Hoàng, làng Du Tiên, huyện Câu Thị, Lạc Dương (nay là huyện Yển Sư Hà Nam). Ông nội và cha đều là người có học, học rộng tài cao. Khi Huyền Trang ra đời, mẹ ông mơ

thấy một pháp sư áo trắng từ biệt bà mà đi. Bà nói rằng: “Con là con của ta, con còn muốn đi đâu chứ?” Pháp sư nói: “Con phải đi về

phía Tây để cầu đạo.” Khi Huyền Trang 8 tuổi, thông minh hơn người, người thầy đầu tiên chính là cha ông. Cha ông đích thân truyền dạy “Hiếu kinh”, giảng đến “Tăng Tử tị tịch”, Huyền Trang đột nhiên chỉnh trang y phục ngay ngắn, đứng sang một bên.

Cha hỏi có việc gì, Huyền Trang nói: “Tăng Tử kính yêu thầy của mình như vậy, con cũng cần học theo ông!” Rất tiếc vào năm Huyền Trang 10 tuổi, cha ông qua đời. Khi đó, người anh thứ hai của ông đã xuất gia từ lâu, pháp danh Trường Tiệp. Huyền Trang bèn theo chân pháp sư Trường Tiệp vào chùa sống, trở thành chú tiểu.

Đến năm 13 tuổi, Tùy Dạng Đế hạ chỉ tuyển chọn Tăng sĩ triều đình, hàng trăm người xuất sắc được cử đi dự cuộc sát hạch.

Huyền Trang còn nhỏ, vốn không nằm trong kế hoạch. Nhưng vị

chủ khảo, quan Khâm sai Trịnh Thiện Quả thấy Huyền Trang khí chất hơn người, phong quang rực rỡ, từ bi độ lượng, đối đáp trôi https://thuviensach.vn

chảy, lại nói được lý tưởng cao cả của mình: “Muốn đến phương xa bái kiến Như Lai, thỉnh cầu Phật pháp”. Trịnh Thiện Quả chấp thuận và có ý ngợi khen, gọi ông là “Phật khí nơi cửa Phật”, đặc cách cho miễn tuổi vào dự thi. Ông trúng tuyển, chính thức xuất gia, lấy pháp danh là “Huyền Trang”.

Sau khi Huyền Trang xuất gia, chăm chỉ học tập, quên ăn quên ngủ, tụng kinh niệm Phật, học đâu nhớ đó. Một thời gian ngắn sau đó, ông đã có thể khai đàn tụng kinh, trầm bổng lưu loát, rất giống sư phụ của ông. Sau đó lại cùng với anh trai là Pháp sư Trường Tiệp đến Tứ Xuyên viếng thăm rất nhiều pháp sư nổi tiếng. Năm 21

tuổi, ông thọ giới, sống tại Tứ Xuyên, nghiên cứu kinh văn gần 5

năm, tinh thông học thuyết các môn phái. Năm 27 tuổi tinh thông Kinh, Luật, Luận Tam Tạng, được tôn làm “Tam Tạng pháp sư”, danh tiếng đồn xa. Pháp sư Huyền Trang tuy làm được nhiều việc như

vậy, nhưng vẫn thấy số lượng kinh văn dịch sang chữ Hán không đủ, có nhiều điểm thắc mắc mà chưa giải đáp được. Vào năm thứ 9

Đường Cao Tổ (công nguyên năm 626), Huyền Trang gặp cao tăng Ấn Độ tại Trường An, hiểu được không khí giảng dạy Phật pháp sôi nổi tại Lan Đà Tự, hết sức kính phục và ngường mộ Đại Đức Giới Hiền Trưởng Lão – người tinh thông học thuyết Thiền. Thế là ông dâng chiếu lên nhà Đường mới khai triều, xin được ra nước ngoài học hỏi thêm. Nhưng vua Đường nghĩ đến thế cục đất nước chưa hoàn toàn ổn định, không chịu phê chuẩn. Những năm đó lại có dịch bệnh hoành hành, Pháp sư Huyền Trang liền theo dân đoàn dân chạy nạn rời khỏi Trường An, có thể nói là: “Giấy thông hành tuy bị cấm ngặt, nhưng một trận dịch bệnh đã “cấp thẻ” cho ông lặng lẽ vượt biên”, bắt đầu con đường thỉnh kinh gian nan vất vả, vừa không có giấy thông quan (hộ chiếu), cũng chẳng có tăng lữ

đồng hành.

2. Đi Tây thiên thỉnh kinh

https://thuviensach.vn

Con đường Pháp sư Huyền Trang đi Tây thiên thỉnh kinh là con đường tơ lụa men theo hành lang Hà Tây, qua Hỏa Diệm Sơn, xuyên qua sa mạc lớn, vượt qua núi tuyết, từ suốt tuyến đường từ Thổ Lỗ

Phồn, Akesu, Baicheng vùng Tân Cương qua Kazakhstan, Uzbekistan, Afghanistan ngày nay, lại tiếp tục theo hướng Đông Nam qua Pakistan hiện nay vào phía Bắc Ấn Độ. Do Pháp Sư

Huyền Trang không có được giấy thông quan của vua Đường, chuyến đi thỉnh kinh của ông ngoài những gian nan vất vả do thời tiết khắc nghiệt, còn gặp phải muôn vàn khó khăn, nguy nan bất ngờ khác. Có viên quan rất quý mến ông, thành thực khuyên ông nên từ bỏ việc Tây hành. Viên quan khác như Đô Đốc Kinh Châu Lý Đại Lượng thấy Huyền Trang Pháp Sư bỏ trốn, bèn hạ lệnh Lý Sương đem công lệnh đuổi theo. Gặp Huyền Trang, Lý Sương rất cảm động trước ý chí, khao khát học đạo của Huyền Trang, mặc kệ

tương lai và tính mạng của chính mình, Lý Sương xé bỏ công lệnh, thúc giục Huyền Trang nhanh chóng lên đường. Pháp sư Huyền Trang không ai theo dẫn đường. Sau đó có một người Hồ( ) đến xin ông cho thụ giới, trở thành đệ tử và là hướng dẫn đường đưa ông đi qua năm trạm phong hỏa đài. Huyền Trang mừng lắm, sau này hai người còn đem quần áo, đồ đạc mang theo đổi lấy một con ngựa thông thạo đường đi nước bước tới Tây Vực. Hai thầy trò tiếp tục lên đường. Để trốn tránh quan binh, hai thầy trò phải đi đường vòng, đêm đến ngủ trên sa mạc. Người Hồ đó mới đầu cầm đao đi theo sau Huyền Trang, sau đó lại khuyên đại sư “sa mạc mênh mông, quan binh kiểm soát ngặt nghèo, tốt nhất nên quay về”, còn lắp tên giương cung đe dọa nhưng không thể lay động được quyết tâm đi Tây thiên thỉnh kinh của Huyền Trang. Hắn đành quỳ trước mặt đại sư từ biệt trở về. Huyền Trang đại sư nhẹ nhàng động viên hắn, còn tặng cho hắn con ngựa.

Sa mạc mênh mông, xóm làng heo hút. Phía Ngọc Môn Quan năm tòa phong hỏa đài, mỗi tòa cách nhau 100 dặm, hổ đói rình rập.

https://thuviensach.vn

Ngoài trong phong hỏa đài ra, không tìm đâu ra được nước ngọt. Giữa mịt mù khói lửa dị hình kỳ quái, nổi lên tiếng gió như tiếng ma quỷ

khóc than, cuồng phong nổi dậy, đất đá bay mù trời, chỉ còn cách phân biệt phương hướng qua phân ngựa và xương người rơi rớt dọc đường, trầy trật nhích từng bước một. Khi đi được hơn trăm dặm, đại sư Huyền Trang mất phương hướng, đương lúc ông mở túi đựng nước định uống cho đỡ khát thì do túi nước quá nặng, lỡ tuột tay, toàn bộ nước chảy hết ra ngoài hết. Ông định quay lại phong hỏa đài thứ tư lấy nước, nhưng rồi lại nghĩ “Nếu không đến được Tây Trúc, quyết không đi về hướng Đông nửa bước, thà rằng chết ở

Tây Thiên, chớ lẽ nào quay về phương Đông sống hèn”. Cứ thế ông kiên trì dấn bước đi về phía Tây. Bốn bề mịt mù, muông thú đâu chẳng có. Thế nhưng lòng ông vẫn không hề lo sợ, chỉ khổ sở vì không có nước, lại bị cái đói, cái rét bủa vây, bốn năm ngày đêm liền không uống được giọt nước nào, ông ngã quỵ trên sa mạc. Ông liền quỳ xuống cầu khẩn Quan Âm: “Huyền Trang đi lần này, không mong tiền tài, không cầu danh lợi, nhưng vì muốn được nghe chính pháp, cầu xin Bồ Tát đại từ đại bi, thương sót chúng sinh, cứu khổ cứu nạn. Chút khổ cực này với con có sá chi?” Đến đêm thứ năm, đột nhiên có gió mát thổi đến, phút chốc ông cảm thấy tỉnh táo, gắng gượng đi về phía trước khoảng 10 dặm, gặp một thảo nguyên xanh nguồn nước dồi dào. Ông nghỉ chân một ngày, lại đi tiếp hai ngày thì ra khỏi sa mạc.

Huyền Trang đại sư gặp gian nguy trong vùng sa mạc, nhờ ý chí kiên cường, cuối cùng bình an vượt qua nguy nan, đến được Y Ngô (Hami). Đức vua Y Ngô được tin phái người nghinh đón vào cung, nhiệt tình khoản đãi. Khi qua Qua Châu, Huyền Trang từng lưu lại giảng đạo cho tăng ni hơn 10 ngày. Thương nhân các nước Tây Vực hết mực khâm phục Huyền Trang đại sư. Tin ông muốn sang Tây Trúc thỉnh kinh lan truyền khắp nơi. Do đó, các nước Tây Vực nghe https://thuviensach.vn

danh Huyền Trang đã lâu, đâu đâu cũng nóng lòng trông chờ ông đến.

Trinh Quan nguyên niên, đại sư 27 tuổi. Khi đó, sứ giả Cao Xương đi sứ sang nước Y Ngô, lúc sắp trở về nước, nhận được tin đại sư

đến, lập tức bẩm báo quốc vương.

Quốc vương Cao Xương vừa nhận được tin tức, tức tốc viết thư, nhờ vua Y Ngô cho quân hộ tống Huyền Trang sang nước Cao Xương. Rong ruổi ngày đêm, đổi con ngựa tốt, sau sáu ngày ông đến vương thành nước Cao Xương. Thành Cao Xương ở ngay cạnh Hỏa Diệm Sơn. Thực ra Hỏa Diệm Sơn vốn không có lửa, mà là đất chết khô cằn, nhiệt độ rất cao (thành Turpan ngày nay). Quốc vương Cao Xương hết sức nhiệt tình. Ông hạ lệnh văn võ bá quan cùng phi tần, cung nữ xếp hàng đón tiếp, đồng thời phụng dưỡng đại sư trong Bảo Trang nguy nga nhất Hậu Cung, thỉnh cầu đại sư

lưu lại dài ngày, đồng thời bái ông làm Quốc Sư. Huyền Trang lưu lại mười mấy ngày rồi cáo biệt. Nhưng quốc vương không chịu.

Huyền Trang nói: “Ta vốn dĩ Tây hành là vì đại pháp. Bây giờ gặp phải ngăn cản của ngài, tôi đành để lại cái đầu cho đại vương. Tâm trí của tôi, ngài không hẳn giữ được.” Nói xong ông tuyệt thực, ba ngày không động đến giọt nước nào. Ngày thứ tư, quốc vương Cao Xương thấy đại sư hơi thở suy yếu, lấy làm áy náy, liền cáo lỗi và cho phép Huyền Trang Tây hành, chỉ mong kết tình huynh đệ với Huyền Trang, kết duyên với nhà Phật. Đại sư thấy ông thành tâm kính ngưỡng, bèn lưu lại thêm một tháng, giảng “Nhân vương ban nhược kinh” cho các quan viên trong triều. Những ngày giảng kinh, quốc vương Cao Xương mỗi ngày tự tay thắp hương, quỳ xuống đón tiếp đại sư. Sau khi pháp hội kết thúc, quốc vương Cao Xương chuẩn bị cho đại sư 24 phong thư và lễ vật làm vật dụng khi thông quan, tiễn đưa đại sư lên đường.

3. Con đường thỉnh kinh gian lao khó nhọc https://thuviensach.vn

Huyền Trang đại sư lại tiếp tục vượt qua trăm ngàn gian lao khó nhọc, đi qua Nepal, vượt qua Ngân Sơn. Khi đến phía Tây ngọn núi thì Huyền Trang gặp phải đám sơn tặc. Đại sư và người đồng hành đưa cho bọn cướp tất cả tài sản mang theo. Đi được mười mấy dặm nữa, khi đến quán trọ bên sườn núi thì thấy mấy chục nhà buôn đi trước họ đều bị giết sạch, khắp nơi hoang tàn, chỉ còn vương lại thây tàn, tài sản đã bị cướp sạch. Không lâu sau, lại gặp phải bọn cướp. Cướp bóc xong, do phân chia không đều, đám cướp gây gổ, tự

đấu đá nhau mà tan rã.

Đi về phía Tây được khoảng ngàn dặm, một ngọn núi tuyết cao chọc trời chắn ngay trước mặt. Mọi người ăn trên băng, ngủ trên băng, mất bảy ngày bảy đêm mới ra khỏi núi tuyết. Mười người thì có đến ba bốn người chết vì lạnh. Đi được một quãng nữa, cả đoàn gặp một hồ nước sâu rộng giữa vùng núi tuyết cheo leo. Giữa bốn bề núi tuyết, vắng vẻ không bóng người, nước hồ nơi đây trong suốt. Trong cái lạnh thấu xương, cái hồ này như thể “biển nóng”

hiện lên giữa trời tuyết trắng xóa.

Tiếp tục đi về phía Tây hơn 500 dặm, Huyền Trang đại sư được Khả Hãn Diệp Hộ Đột Quyết ở Thủy thành Tố Diệp đón tiếp nhiệt thành. Tuy tín ngưỡng khác nhau, nhưng cũng đón tiếp, mời đại sư

thưởng thức các rau cỏ hoa trái được trồng tại Tây Vực. Khả Hãn nói với đại sư: “Ấn Độ ánh nắng mặt trời chói chang, khí hậu ẩm nóng, dân chúng da dẻ đen đúa. Nhân tài đĩnh đạc nghiêm trang như ngài, đến đó e rằng chịu không nổi.” Đại sư nói: “Tôi theo về chốn Thánh tích, mưu cầu Phật pháp.” Kha Hãn khâm phục khôn xiết, dâng cho ngài áo Phật và tơ lụa, đích thân thống lĩnh quần thần tiễn ông hơn mười dặm.

Đại sư tiếp tục Tây hành, trên đường gặp chùa, tháp Phật nào đều vào yết bái, quét tháp, hoặc thỉnh cầu các lão hòa thượng Phật pháp cao niên giảng dạy, truyền thụ thêm. Vào được Ấn Độ, tuy đã https://thuviensach.vn

bỏ núi tuyết cao ngất lại phía Bắc, trước mắt là rừng cây tươi tốt rậm rạp nhưng Huyền Trang chưa phải đã thuận buồm xuôi gió.

Trên đường đi, thường xuyên gặp thú dữ. Một lần, dọc đường lại gặp cướp. Chúng thấy tướng mạo Huyền Trang đường hoàng, muốn giết ông tế thần. Trong lúc nguy nan, nhưng Huyền Trang vẫn bình tĩnh, mặt không hề biến sắc, ông chăm chú niệm Di Lặc Bồ

Tát, cầu xin giải thoát. Lũ cướp thấy vậy sợ lắm. Chúng bèn giơ

đao lên định giết ông, đúng lúc đó, bỗng đâu mây đen kéo đến, gió cuồn cuộn bốn phương. Cây cối nghiêng ngả, cát bụi mịt mù, đến cả thuyền trên sông cũng bị lật nhào. Biết được đây là hòa thượng từ Đông thổ sang thỉnh kinh, mọi người liền quỳ xuống, cúi lạy đại sư. Cứ như vậy hết nạn này đến nạn khác. Thấm thoắt một năm nữa lại trôi qua. Cuối cùng Huyền Trang đã đến được gốc cây Bồ

Đề nơi Thích Ca Mâu Ni đắc đạo thành Phật. Đại sư trong lòng chứa chan bao cảm xúc, giống đứa con được trở về quê mẹ cùng các sa di đồng hành một hai bái lạy, nước mắt lưng tròng. Khi đó các tăng ni xa gần nghe danh có hòa thượng từ Đông Thổ Đại Đường sang thỉnh kinh, hàng ngàn người kéo đến xem phong thái của vị đại sư này, nhìn thấy thầy trò Huyền Trang kính cẩn mà xúc động bái lạy, họ cũng nghẹn ngào rơi nước mắt. Hoạt động long trọng này diễn ra suốt tám chín ngày.

Thời gian Huyền Trang đại sư ở Ấn Độ, thường đi tham quan các Thánh Tích Phật giáo, thăm viếng cao tăng xin học đạo. Ông còn đến tận học viện Phật giáo lớn nhất Ấn Độ là Nalanda (Lan Đà Tự) bái kiến cao tăng Giới Hiền tiếng tăm lẫy lừng Ấn Độ và xin được học đạo. Sau năm năm dốc lòng dốc sức nghiên cứu Phật học, ông học hỏi được rất nhiều. Rời khỏi Lan Đà Tự, ông men theo sông Hằng đi xuống phía Đông, đến hầu hết mọi miền Ấn Độ, hành hương cầu đạo. Năm năm sau, ông trở về Lan Đà Tự, nhận lời pháp sư Giới Hiền giảng đạo, truyền dạy “Nhiếp Đại Thừa Luận”.

Gần đến ngày Huyền Trang về nước, cũng là dịp Giới Nhật https://thuviensach.vn

Vương của Hạt Nhược Cung Âm Quốc ở Trung Ấn, tổ chức “Đại hội Vô Già”, là Đại hội Phật giáo toàn Ấn Độ. Mười tám quốc vương, hơn 3.000 cao tăng, hơn 2.000 vị Bà La Môn toàn Ấn Độ đều tham gia đại hội. Tại đại hội, Huyền Trang đại sư chủ yếu thuyết giảng

“Đại Thừa Luận” và danh tác của ông “Phá Ác Kiến Luận”. Trong 18

ngày, không ai có thể bác bỏ được luận điểm của ông. Ông được đánh giá như nhà Phật học uy tín, nhận được đãi ngộ long trọng nhất, ngồi trên con voi trang trí lộng lẫy du hành đường phố, được vạn người kính phục.

Năm Trinh Quán thứ 17, ông đem theo 657 bộ kinh Phật rời khỏi Ấn Độ về nước, đi theo tuyến đường xuyên qua Trung Á, Song Lĩnh, rặng Nam Thiên Sơn. Đường Thái Tông phái quan viên đến Đôn Hoàng nghênh đón. Năm Trinh Quán thứ 19, Huyền Trang đại sư về đến Trường An. Dân chúng Trường An nô nức đón chào vị cao tăng nổi tiếng khắp nơi. Trong tiểu thuyết, chúng ta thấy vua Đường tổ chức lễ nghi long trọng để tiễn đưa Huyền Trang đại sư.

Tác giả thiên tài Ngô Thừa Ân đã mượn lễ đón tiếp long trọng của vua nhà Đường giành cho Huyền Trang đại sư trong lịch sử cải biên thành lễ tiễn đưa Đường Tăng sang Tây Thiên thỉnh kinh.

Sau khi Huyền Trang về nước, ông lo việc tổ chức dịch kinh tại Hoằng Phúc Tự và Ngọc Hoa Cung ở Trường An, bắt tay vào dịch kinh Phật. Ông tinh thông tiếng Phạn, Phật học hiểu sâu biết rộng, nội dung hàm nghĩa xác đáng, văn phong lưu loát. Trong bốn nhà dịch thuật kinh Phật nổi tiếng của Trung Quốc Cổ Đại Cưu Ma La Thập, Chân Đế, Huyền Trang, Bất Không Trung thì tác phẩm dịch của ông nhiều nhất, tinh túy nhất. Đường Thái Tông đích thân viết lời tựa cho bản dịch kinh của Huyền Trang đại sư – “Đại Đường Tam Tạng Thánh Giáo Tự”. “Tam Tạng” là tên gọi chung của Phật Kinh, Giới Luật, Luận thuật và chú giải của Phật giáo. Người đời sau gọi Huyền Trang là Đường Tam Tạng hay Tam Tạng pháp sư. Nhận ý https://thuviensach.vn

chỉ của Đường Thái Tông, ông kể lại, các đệ tử chấp bút, viết “Đại Đường Tây Vực Ký”, tổng cộng 12 quyển, hơn mười vạn chữ, tường thuật lại những trải nghiệm của ông khi sang Tây Trúc thỉnh kinh.

Tháng hai năm công nguyên Đường Cao Tông Lân Đức, Huyền Trang đại sư viên tịch tại Ngọc Hoa Tự, Trường An. Triều đình dùng quan vàng, quách bạc đặt tro xương của ông, có hơn 100 vạn người hộ

tống đưa tiễn tro cốt của ông an táng tại Hưng Giáo Tự.

Trên đây là câu chuyện thực của nhân vật Huyền Trang đại sư

trong lịch sử. Hình tượng Đường Tăng sau này trong truyện Tây du được hình thành trên cơ sở này. Kết cấu câu chuyện thỉnh kinh của Đường Tăng, tuyến đường Tây hành, gian nan hiểm trở và chí hướng kiên định, cuối cùng đạt được thành công vĩ đại tất cả đều có dấu ấn của Huyền Trang.

4. Đường Tăng trong tiểu thuyết

Bốn thầy trò Đường Tăng kiên trì đi Tây Thiên thỉnh kinh. Nói đúng hơn, đây chính là quá trình kiên trì theo đuổi chính nghĩa, chân lý. Trong bốn thầy trò, người có niềm tin vững chắc nhất chính là Đường Tăng. Nếu đứng từ góc độ sự kiên định đối với việc thỉnh kinh và niềm tin vào Phật không gì lay chuyển được, Đường Tăng vốn là hình tượng chính diện. Sau tất cả những gian lao vất vả mà vẫn một lòng giữ vững niềm tin như thế, Đường Tăng rất đáng được hoan nghênh. Trong bốn thầy trò, Trư Bát Giới từng dao động nhiều lần, muốn bỏ thầy quay về Cao Lão Trang. Còn Đường Tăng thì ngược lại. Ông không hề dao động trước sự đe doạ và dụ dỗ

của yêu ma quỷ quái trên đường. Có thể nói ông là “lãnh tụ” tinh thần của bốn thầy trò.

Trên đường thỉnh kinh, Đường Tăng và Tôn Ngộ Không có một số mâu thuẫn tế nhị. Đường Tăng lý giải quá trình thỉnh kinh của https://thuviensach.vn

Tôn Ngộ Không như sau: bị đè dưới núi Ngũ Hành, được thả ra quy y cửa Phật, đi Tây Thiên thỉnh kinh để lấy công chuộc tội. Đó phải là quá trình tu luyện thành chính quả của Tôn Ngộ Không. Ông không đơn giản coi Ngộ Không như đồ đệ của mình, mà coi quá trình giáng yêu trừ ma của Ngộ Không trên đường đi là quá trình tu luyện của Ngộ Không. Vì thế ông cho rằng Ngộ Không phải khép mình theo những quy định giáo lý nhà Phật. Khi “ba lần đánh Bạch Cốt Tinh”, Đường Tăng quở mắng Ngộ Không “lạm sát người vô tội, thỉnh kinh có ích gì”. Những lần Ngộ Không trừ hại cứu dân đều bị Đường Tăng xem là lạm sát người vô tội, là việc không thể tha thứ. Ông cho rằng như vậy là phạm giới nên Ngộ Không bị phạt.

Đường Tăng trong tiểu thuyết còn có mặt trái, nhu nhược bất lực lại từ bi mù quáng. Đường Tăng người trần mắt thịt, không phân biệt thật giả, nhưng lại mê muội trừng phạt Ngộ Không. Bản thân không làm được, lại không chịu nghe người khác, nên gây ra rất nhiều tai nạn không đáng có trên đường thỉnh kinh. Còn Trư Bát Giới lục căn chưa tịnh, Đường Tăng lại dung túng. Trư Bát Giới mấy lần thẽ thọt mách tội Ngộ Không, Đường Tăng đều tin. Nói chung, Đường Tăng trong “Tây Du Ký” có thể được xem là hình tượng chính diện, bản chất có nhiều chỗ giống với Huyền Trang trong lịch sử.

Nhưng trong quá trình lưu truyền và sáng tác trong dân gian, để làm nổi bật nhân vật Tôn Ngộ Không, Đường Tăng “gánh thêm” những mặt trái, khiến giữa ông và đồ đệ trong tiểu thuyết có những điểm mâu thuẫn nhau.

Đường Tăng trong “Tây Du Ký” còn có đặc điểm ngu muội, biểu hiện ở bốn mặt dưới đây: Một là bất phân người hay yêu quái. Bạch Cốt Tinh lần đầu biến thành thiếu phụ, lần hai biến thành bà lão, lần ba biến thành ông lão, Đường Tăng ba lần đều lầm tưởng Bạch Cốt Tinh là người tốt, quở trách Ngộ Không giết hại người tốt, đuổi Ngộ Không về Hoa Quả Sơn. Hai là tốt xấu bất https://thuviensach.vn

phân. Sơn tặc chặn đường, Ngộ Không trừ hại cứu dân, nhưng bị

Đường Tăng trách phạt giết hại người vô tội, không tỏ lòng từ bi. Ba là tính tình cố chấp, khăng khăng theo ý mình. Trước Tiểu Lôi Âm Tự, Ngộ Không ngửi được yêu khí, Đường Tăng vẫn cố chấp vào chùa bái Phật, kết quả bốn thầy trò bị Hoàng Mi Đồng Tử bắt giữ. Bốn là mê muội, trải qua rồi mà không tỉnh ngộ. Hồng Hài Nhi biến thành đứa bé đáng thương, nữ yêu hóa thành con gái nhà lành, thủ pháp lừa người giống nhau, nhưng Đường Tăng vẫn bị lừa hết lần này đến lần khác, không rút được kinh nghiệm nào.

Hình ảnh nước mắt Đường Tăng thể hiện rõ nét nhất sự nhu nhược của ông. Trên đường thỉnh kinh, sau khi Ngựa trắng bị Tiểu Bạch Long ăn mất, ông khóc. Đồ đệ gây họa, ông khóc. Đường đi hiểm trở, lại khóc. Nữ Vương muốn kén ông làm chồng, ông khóc.

Nghe vài lời tâm sự trút giận của Bát Giới, ông cũng khóc. Có lúc nuốt giận, có lúc nước mắt rơi lã chã, có lúc lại che mặt mà khóc, có lúc khóc to rưng rức. Trong tiểu thuyết có đến 20 lần nhắc đến nước mắt Đường Tăng.

5. Nho sĩ đội mũ “Tăng”

“Tây Du Ký” dung hòa tư tưởng giữa Nho gia, Phật gia và Đạo gia, và biểu hiện rõ nhất chính là nhân vật hình tượng Đường Tăng.

Thậm chí chúng ta có thể gọi Đường Tăng là nho sĩ đội mũ tăng.

Đường Tăng trong tiểu thuyết là pháp sư “Trung thành với quân vương”. Phản ánh qua việc đi thỉnh kinh, nguyên tác như sau: Thái Tông nhìn thấy tăng tụng, bèn lệnh cho chúng tăng: “Tạm thời chưa lập thắng hội, đợi ta sai người thỉnh được kinh Đại thừa về, tái lập Đan Thành, trùng tu thiện quả.” Quần thần ai nấy răm rắp tuân theo. Khi đó, Thái Tông hỏi trong chùa: “Ai dám nhận ý chỉ

của trẫm, sang Tây Thiên bái Phật cầu kinh?” Vừa dứt lời, một pháp sư liền bước ra, cúi đầu kính cẩn mà rằng: “Bần tăng bất tài, https://thuviensach.vn

nguyện hiến chút sức mọn, giúp bệ hạ đi thỉnh chân kinh, cầu cho giang sơn nước ta vững bền.” Vua Đường mừng rỡ, bước lên phía trước đích thân đỡ vị pháp sư đứng dậy nói: “Pháp sư quả thật trung hiền, không sợ đường xá xa xôi, vượt qua núi cao, sông dài, trẫm nguyện kết bái huynh đệ cùng khanh.” Huyền Trang khấu đầu tạ

ơn. Vua Đường quả rất mực hiền đức, bước đến trước mặt Phật trong chùa, cùng Huyền Trang lạy bốn lạy, miệng gọi “Ngự Đệ

Thánh Tăng”. Huyền Trang cảm ơn rồi thưa: “Bệ hạ, bần tăng có tài đức gì, dám hưởng ân đức cao dày như thế? Lần này thần đi, nhất định cố gắng hết mình, cho đến Tây Thiên. Nếu không đến được Tây Thiên, không thỉnh được chân kinh, có chết cũng không dám quay về, vĩnh viễn bị đày xuống địa ngục.” Tiếp đó thắp hương trước tượng Phật, phát hạ lời thề. Vua Đường vui mừng, hạ lệnh hồi cung, đợi chọn ngày lành tháng tốt, phát lệnh lên đường.

Việc này cho chúng ta biết, mục đích thỉnh kinh của Đường Tăng là để bảo vệ giang sơn vững bền, nhận được lời khen ngợi của Vua Đường. Đường Tăng được gọi là “Ngự Đệ Thánh Tăng”. Ông biết rõ đường đi Tây Thiên nguy hiểm trập trùng, nhưng vẫn ấp ủ chí nguyện to lớn, nguyện ra sức vì nước, tận trung báo quốc. Việc Đường Tăng một lòng một dạ trung thành với nhà vua trị vì thực chất là biểu hiện của tư tưởng “Trung quân ái quốc” của Nho gia.

Đường Tăng trong tiểu thuyết phụng chỉ thỉnh kinh có khác so với Huyền Trang “vi phạm thánh chỉ” đi thỉnh kinh trong lịch sử? Đó là kết quả của tư tưởng Nho gia. Không có chuyến đi thỉnh kinh của Huyền Trang, sẽ không có giai đoạn hưng thịnh một thời của Phật giáo Trung Quốc. Không có Đường Thái Tông hết lòng hỗ trợ và khuyến khích việc dịch kinh Phật của Huyền Trang, Phật Giáo Trung Quốc cũng không thể đạt đến một thời cực thịnh. Một người là cao tăng thiên cổ, một người là minh quân thiên cổ, duyên trời đã kết hợp họ lại với nhau.

https://thuviensach.vn

Trong tiểu thuyết, Ngô Thừa Ân một mực khẳng định chí hướng sang Tây Thiên thỉnh kinh của Đường Tăng. Điều ông châm biếm Đường Tăng là thiếu lòng can đảm của Tôn Ngộ Không. Ông cho rằng yêu ma quỷ quái trên đường thỉnh kinh không hề đáng sợ. Cái đáng sợ là thiếu con mắt biết phân biệt thật giả. Thái độ của Tôn Ngộ Không và Đường Tăng với yêu ma quỷ quái hoàn toàn khác nhau, Ngộ Không coi việc “trừ ác” là “hành thiện”. Còn Đường Tăng coi “hành thiện” để “trừ ác”. Điểm này rất quan trọng, độc giả nên suy ngẫm. Vì sao Đường Tăng hết mực bênh vực Trư Bát Giới, khi có mâu thuẫn lại không tin tưởng Ngộ Không? Bởi vì ông cho rằng

“hành thiện ngàn ngày, thiện đức không đủ. Một ngày làm ác, tội ác vô bờ”. Ông nhìn nhận việc Ngộ Không dùng gậy đánh “yêu ma” là hung ác mang tính bản chất, thậm chí còn có định kiến về cách làm của Ngộ Không. Quan niệm “không sát sinh” của Đường Tăng thể

hiện quan niệm văn hóa và lập thân hành đạo của nhà Phật. Cách làm

“khi nên ra tay thì ra tay” của Ngộ Không thể hiện quan niệm và lập thân hành đạo của “văn hóa giang hồ”.

Tam quốc, Thủy Hử, và chuyện Đường Tăng thỉnh kinh là ba câu chuyện lớn thời Tống Nguyên mà dân chúng thích nghe nhất, có thể nói là những bản truyền kỳ anh hùng ca này đều mang dấu tích của lịch sử. Lưu Bị, Tống Giang, Đường Tăng đều có mục tiêu rõ ràng đồng thời cố gắng theo đuổi nó, đều là những người trung hậu, thậm chí cả đặc điểm hay khóc cũng rất giống nhau.

Truyền kỳ anh hùng, thông thường câu chuyện càng truyền về sau sẽ càng thần kỳ, nhân vật chính sẽ càng anh hùng. Nhưng vì sao hình tượng Đường Tăng càng lưu truyền càng không thiếu chất anh hùng? Đây chính là vì dân gian làm nhẹ bớt màu sắc tôn giáo, vai chính dần dần chuyển sang Tôn Ngộ Không.

Hình tượng Đường Tăng trong tiểu thuyết “Tây Du Ký” được tác giả thêm thắt nhiều chi tiết đời thường. Đây phải chăng là sự cố ý https://thuviensach.vn

của tác giả? Chúng ta xem đoạn miêu tả những chi tiết “người trần mắt thịt” của Đường Tăng trong tiểu thuyết: Đường Tăng đêm ấy bị trúng gió, hôm sau hơi nhức đầu hoa mắt, mình mẩy đau nhức.

Ông nuốt nước mắt viết thư gửi Đường Thái Tông: Năm đó phụng chỉ rời khỏi Đông Thổ, chỉ mong đến được Linh Sơn gặp bậc Thế Tôn. Không ngờ giữa đường gặp nạn. Bần tăng lâm bệnh nặng khó lòng tiếp bước, cửa Phật còn xa tận chân trời. Nay không còn sức để duy trì, xin khởi tấu vĩnh biệt Người.

Sự yếu đuối và vô dụng này của Đường Tăng thật nực cười.

Chẳng trách Ngộ Không nói ông là: “Thiên hạ cũng có hòa thượng, nhưng nhút nhát như ngài thì quả là hiếm thấy”.

Đường Tăng là người xuất gia nhưng nhiều hành động chẳng hề giống một vị cao tăng đắc đạo. Người xuất gia không sát sinh, nhưng Đường Tăng “luôn miệng ngợi khen” chuyện giết hổ dữ của Lưu Bá Khâm, nói “Thái Bảo quả là người thần võ”. Người xuất gia không nói dối. Nhưng trong lòng người đọc chắc hẳn còn đọng lại ấn tượng sâu sắc về việc Đường Tăng lừa Ngộ Không đội chiếc nón cẩn hoa vàng có giấu vòng kim cô do Quan Âm ban tặng.

Hành Giả gỡ bọc hành trang xuống, nhìn thấy bên trong có vài chiếc bánh nướng, lấy ra đưa cho sư phụ. Lại nhìn thấy một mảnh áo cà sa hoa văn màu sắc sặc sỡ, một chiếc nón có cẩn hoa vàng.

Hành Giả nói: “Bộ quần áo và chiếc nón này sư phụ đem theo từ

Đông Thổ sao?” Tam Tạng liền đáp: “Là cái nón thầy đội lúc nhỏ.

Đội cái nón này rồi, không cần học kinh, cũng có thể niệm kinh. Bộ

quần áo này nếu mặc vào, không cần tập lễ cũng có thể hành lễ.”

Hành Giả thưa: “Sư phụ tốt, tặng cho con mặc nhé!” Tam Tạng rằng: “Chỉ sợ dài ngắn khác nhau, nếu con mặc vừa thì cứ mặc vào.” Hành Giả liền cởi bỏ bộ cà sa trắng cũ kỹ, mặc vào áo cà sa hoa, thì vừa vặn như đo may cho mình. Hành Giả đội nón vào. Tam https://thuviensach.vn

Tạng thấy Hành Giả đội nón vào, liền không ăn lương khô, mà âm thầm niệm chú. Hành Giả kêu to: “Đau đầu quá! Đau đầu quá.”

Đường Tăng vẫn tiếp tục niệm thêm vài lần nữa khiến Hành Giả

đau đến lăn lộn, xé toạc chiếc nón cẩn hoa vàng.

Người xuất gia lấy từ bi làm gốc, nhưng Đường Tăng từng nhiều lần niệm chú để trừng phạt Tôn Ngộ Không, “khiến Hành Giả đau đến đỏ mặt tía tai, váng đầu hoa mắt lăn lộn trên đất”,

“vòng kim cô gắn chặt vào đầu Hành Giả sâu hơn một tấc” . Mỗi khi chúng ta nhìn thấy Ngộ Không bị vòng kim cô hành hạ, chẳng ai cầm được lòng xót xa. Sự tàn nhẫn của Đường Tăng đối với Ngộ

Không hoàn toàn trái ngược với đại đức thương xót hiếu sinh của nhà Phật.

Trong “Tây Du Ký”, Đường Tăng là nhân vật đại diện cho tư tưởng chính thống. Từ vai chính thứ nhất trong câu chuyện thỉnh kinh, nhân vật này phải nhường bước cho Tôn Ngộ Không – nhân vật chuyển tải được tư tưởng chủ đạo của tác giả. Ngộ Không phân rõ thật giả, lạc quan dũng cảm đã thay thế Đường Tăng. Có thể nói, việc xây dựng nhân vật hình tượng Đường Tăng, về mặt nghệ thuật, ngay từ

đầu tác giả đã loại bỏ rất nhiều đặc trưng một đệ tử nhà Phật, nhân vật Đường Tăng trở thành một nho sĩ đội “nón tu hành”, mang nhiều đặc tính nhu nhược vốn có của phần tử tri thức xưa, được thế tục hóa, nghệ thuật hóa. Ở hình tượng nhân vật này, tác giả đồng thời nhìn nhận và xây dựng trên sự giao hòa giữa văn hóa Nho giáo và văn hóa Phật giáo.

Ngô Thừa Ân mượn hình ảnh Đường Tăng gửi gắm tư tưởng và quan niệm của mình. Thời đại nhà Minh là thời kỳ văn hóa Trung Quốc có sự xung đột và dung hòa, cải cách kinh tế phá vỡ sự ngột ngạt và bảo thủ về văn hóa, phản ánh hiện tượng đa luồng tư tưởng nảy nở từ quan niệm chính thống trong thời kỳ kinh tế vật chất mới xuất hiện. Đặc điểm và tư tưởng nhân văn có ảnh hưởng mạnh https://thuviensach.vn

mẽ đến chủ nghĩa cận đại này khác biệt về bản chất so với văn hóa miếu đường của chế độ phong kiến. Thời đại mà tác giả sống, rơi vào thời kỳ rối ren của cải cách tư tưởng văn hóa xã hội. Với sự nhạy cảm của một nhà văn, Ngô Thừa Ân cảm nhận được trào lưu tư tưởng chủ nghĩa nhân văn mới. Do đó, danh tác để đời của ông “Tây Du Ký”

cũng thoát khỏi tư tưởng phong kiến và quan niệm tôn giáo chính thống, tràn ngập không khí văn hóa cận đại mới, phản ánh được những chí hướng và hoài bão của tầng lớp cư dân thành thị.

6. Nghi thức gõ mõ và lần chuỗi hạt trong Phật giáo Trong bộ phim truyền hình nhiều tập “Tây Du Ký” chúng ta từng nhìn thấy cảnh các tăng nhân gõ mõ tụng kinh, niệm tràng hạt.

Tôi nói ngắn gọn thế này: Mõ là pháp vật thứ nhất của Phật giáo, làm bằng gỗ, có hình cá, chính giữa trống rỗng, gõ vào phát ra tiếng kêu. Thường có hai hình dạng: một dạng hình tròn, bên ngoài khắc thành hình vảy cá, khi tụng kinh gõ vào theo tiết tấu, để

điều chỉnh âm tiết. Một dạng khác là mõ dạng dài, thường khắc thành hình cá lớn, treo trước lễ đường, gõ khi tăng lữ dùng cơm, sau này còn dùng để triệu tập chúng tăng. Như vậy, mõ có ngụ ý gì chứ?

Cá cả ngày lẫn đêm không hề nhắm mắt, tăng ni thấy cần noi theo gương cá, ngày đêm không nghỉ, chuyên tâm nghiên cứu Phật pháp, tất có thể thành Phật. Nhưng cá sống dưới nước, không thể

lúc nào cũng nhìn thấy được. Chính vì thế người ta khắc hình cá trên gỗ, lấy dùi gỗ gõ vào thân cá, để đôn đốc nhắc nhở tăng ni.

Tràng hạt được coi là “Phật châu”, tăng ni dùng để đếm khi tụng kinh. Tràng hạt được làm bằng gỗ hương, xâu lại thành chuỗi. Tất nhiên cũng có loại làm bằng mã não hay ngọc thạch quý hiếm. Sa Tăng khi còn là yêu tinh ăn thịt người ở Lưu Sa Hà, có lần ăn nhầm thịt người thỉnh kinh. Đầu lâu của những người thỉnh kinh đó không chìm xuống nước, Sa Tăng xâu chuỗi hạt đầu lâu. Đối với nhà Phật, đây là tội lớn khó tha. Phật Như Lai cũng nói thẳng với Sa Tăng: https://thuviensach.vn

“Ngươi lưu lạc Lưu Sa Hà, ăn thịt hại người gây tội nghiệt, may thay quy y cửa Phật.” Cho nên Sa Tăng chỉ được phong làm “Kim thân La Hán”. Trong tràng hạt có một hạt lớn nhất gọi là hạt mẹ, còn lại là hạt con. Khi lần tràng hạt phải bắt đầu từ hạt mẹ, vừa lần tràng hạt vừa niệm kinh. Khi niệm “Kinh A Di Đà”, một câu “Nam mô a di đà Phật”, tay lần qua một hạt châu. Chẳng hạn tràng hạt 108 hạt, niệm 108 lần là một vòng, khi niệm xong 20 vạn lần, thể xác và tinh thần vô loạn. Nếu niệm xong 100 vạn lần, người niệm kinh có thể

tiến vào Niết Bàn. Biết được những điều này, thì không khó để

hiểu tại sao đệ tử Phật giáo không từ gian khó, tranh thủ từng giây từng phút lần tràng hạt niệm kinh.

7. Xá lợi Phật

Xá Lợi Tử là di cốt của tăng ni. Đối với người bình thường mà nói di cốt chẳng qua là di hài còn sót lại, chẳng là gì cả. Nhưng đối với Phật giáo, Xá Lợi Tử là vật chí bảo. Phía trước chúng ta có nhắc đến Huyền Trang đại sư sang Tây Thiên thỉnh kinh, trong các Phật bảo đem về có cả Xá Lợi Tử. Chúng ta không thể không thừa nhận, trong văn hóa Phật giáo đích thực có rất nhiều câu đố muôn đời vẫn chưa lý giải nổi. Các nhà khoa học nghiên cứu xác người hiện nay luôn có hứng thú sâu sắc với việc cao tăng Phật giáo sau khi tạo hóa xuất hiện Xá Lợi. Tài liệu lịch sử ghi nhận: Buổi trưa ngày 13 tháng 2

năm 1975, vị cao tăng 95 tuổi nổi tiếng lúc bấy giờ là Quảng Khâm pháp sư qua đời tại Đài Loan Trung Quốc, di thể sau khi hỏa táng còn sót lại hơn 1.000 hạt Xá Lợi Tử, có viên đường kính 4m, sáng lấp lánh. Cao Tăng Hồng Truyền ở Singapore sau khi viên tịch và hỏa táng năm 1990 có hơn 480 hạt Xá Lợi Tử sáng lấp lánh như kim cương. Đương nhiên, Xá Lợi của Huyền Trang đại sư vẫn còn được lưu giữ trên thế gian. Khắp nơi trên thế giới tổng cộng có chín nơi thờ cúng Xá Lợi của Huyền Trang đại sư, chia ra ở nhiều ngôi chùa tại Bắc Kinh, Nam Kinh, Nhật Bản.

https://thuviensach.vn

Về việc sao lại có Xá Lợi Tử, vẫn chưa ai lý giải được. Có người giải thích Xá Lợi Tử chính là hiện tượng kết sỏi, do tăng ni ăn chay trường, nạp vào một lượng lớn các chất như muối phốt pho, muối sun fua v.v… Các chất này lâu ngày tích tụ lại trong cơ thể kết thành sỏi. Người ăn chay trên thế giới lên đến hàng trăm ngàn, tín đồ

những tôn giáo khác cũng ăn chay trường kỳ, tại sao không có Xá Lợi Tử? Giả sử trong cơ thể người có nhiều vật cứng như sắt, thì chức năng sinh lý sẽ rối loạn, đồng thời bệnh hoạn không ngừng. Nhưng trên thực tế những cao tăng sau khi viên tịnh hỏa táng và có Xá Lợi Tử đều có rất khỏe mạnh, cường tráng, là người trường thọ an nhàn tự tại. X quang và siêu âm trong bệnh viện cũng chưa thấy “dị vật trong người” cứng như vậy, thêm vào đó Xá Lợi Tử thường có màu sắc sặc sỡ. Cho đến nay, đây vẫn là câu đố chưa có lời giải đáp.

8. Đôi nét về mối quan hệ giữa Đường Tăng và Tôn Ngộ Không Đối với nhân vật trong “Tây Du Ký”, mọi người thường thích Tôn Ngộ Không, vì Ngộ Không dũng cảm, quả đoán, diệt ác trừ gian và không mấy thiện cảm với nhân vật Đường Tăng vì Đường Tăng yếu đuối vô năng, thiện ác bất phân. Đầu những năm 60 của thế kỷ

20, “Tôn Ngộ Không ba lần đánh Bạch Cốt Tinh” được hãng phim Thiên Mã Thượng Hải dựng thành phim. Phim được công chiếu vào ngày 1 tháng 6 năm 1961. Khi đó người ta đổ xô nhau đi xem bộ phim này. Bộ phim được lần lượt đưa đi trình chiếu trong toàn quốc, kịch nói cũng lưu diễn toàn quốc. Bộ phim này còn được phát hành sang bảy mươi hai quốc gia trên thế giới. Tiên sinh Quách Mạt Nhược xem phim và kịch Tây Du Ký đến sáu lần. Ông có viết một bài thơ bảy chữ:

Nhân yêu điên đảo thị phi hào, đối địch từ bi đối hữu điêu.

Chú niệm kim cô văn vạn biên, tinh tuyển Bạch Cốt lụy tam tao.

https://thuviensach.vn

Thiên vạn đương qua Đường Tăng nhục, nhất bạt hà khuy Đại Thánh mao.

Giáo dục kịp thời kham tán thưởng, trư do trí huệ thắng ngu tào.

(Tạm dịch:

Vàng thau lẫn lộn, đúng sai không rành

Từ bi với địch, ác với bạn hiền

Niệm chú kim cô nghe khắp lượt

Mệt mỏi ba lần Bạch Cốt Tinh

Nhất thiết Đường Tăng thịt phải lấy

Đại Thánh lông mao bất hổ danh

Giáo dục kịp thời thì khen thưởng

Lấy ngay trí tuệ thắng ngu tào)

Có thể thấy Quách Mạt Nhược rất ghét sự bất phân thật giả, đúng sai lẫn lộn của Đường Tăng, có thể nói căm giận đến thấu xương, thậm chí nói ra câu “Nhất thiết Đường Tăng thịt phải lấy”.

Thực ra, cảm nhận của ông cũng là cảm giác chung của rất nhiều độc giả khi đọc “Tây Du Ký”.

Còn Mao Trạch Đông, sau khi xem bộ phim “Ba lần đánh Bạch Cốt Tinh” do cha tôi đóng vai chính vào ngày 10 tháng 10 năm 1961, lại xem kịch trên sân khấu ở Hoài Nhân Đường tại Trung Nam Hải.

Mỗi lần nhớ đến quãng thời gian ấy, cha tôi vẫn thấy như hiển hiện trước mặt cảnh, “Hồi ở Trung Nam Hải lần đó, vừa phải khẩn trương lại vừa muốn biết rốt cuộc ai đến xem kịch. Cha có một thói quen khi lên sân khấu, không bao giờ nhìn xuống xem khán https://thuviensach.vn

giả phía dưới. Đến 8 giờ tối, khi diễn đến đoạn Đường Tăng và Bạch Cốt Tinh nói chuyện với nhau, cha có dịp nhìn xuống sân khấu, chủ tịch Mao ngồi ở hàng ghế thứ năm, Lưu Thiếu Kỳ và Đặng Tiểu Bình ngồi ở hàng thứ ba và hàng thứ hai. Sau đó mọi người nói với cha, chủ tịch Mao khi xem kịch có năm lần vỗ tay và sáu lần cười lớn.”

Sau đó chủ tịch Mao lại xem một lần phim Tây Du Ký nữa. Ngày 17 tháng 11 năm 1961, ông viết một bài “Thất luật – cùng đồng chí Quách Mạt Nhược”:

Nhất thời đại địa khởi phong lôi, tiện hữu tinh sinh Bạch Cốt đôi.

Tăng thị ngu manh do khả huấn, yêu vi quỷ vực tất thành tai.

Kim Hầu phấn khởi thiên quân bổng, ngọc vũ đăng thanh vạn lý ai.

Kim nhật hoan hô Tôn Đại Thánh, chỉ duyên yêu vụ hựu trùng lai.

(Tạm dịch:

Trời đất vừa nổi trận phong lôi

Là có tinh sinh Bạch Cốt rồi

Tăng thì ngu muội nhưng khả huấn

Yêu ma càn quấy ắt thành tai

Khỉ vàng cầm ngay cây thiết bảng

Ngọc Vũ lại yên vạn dặm kìa

Ngày nay hoan hô Tôn Đại Thánh

https://thuviensach.vn

Gặp tên yêu quái lại ra tay) Chủ tịch Mao cho rằng: “Tăng thì ngu muội nhưng khả huấn”

tức là Đường Tăng còn có thể tiến hành giáo huấn và cải tạo. Còn

“Yêu ma càn quấy ắt thành tai” tức là yêu ma càn quấy chính là tai họa. Chính vì thế chúng ta phải có thái độ căm ghét yêu quái, căm ghét cái xấu xa, phải dứt khoát giáng cho chúng một gậy như Tôn Ngộ Không đã làm, tuyệt đối không nên vương vấn, do dự, trong tình hình hiện nay lại càng phải đề cao tinh thần đánh địch, đấu tranh dũng cảm của Tôn Ngộ Không.

Rõ ràng, so với Quách Mạt Nhược, những lời nhận xét của chủ tịch Mao Trạch Đông về Đường Tăng và Tôn Ngộ Không có phần lý tính hơn nhiều, song cũng không hẳn tán thưởng Đường Tăng. Trên thực tế, cách nhìn nhận của họ về Đường Tăng và Tôn Ngộ Không khá mang tính tiêu biểu. Thông thường, độc giả khi đọc “Tây Du Ký”, cũng đều ca tụng và khen ngợi Tôn Ngộ Không; chán hoặc thậm chí căm ghét Đường Tăng.

Năm 1964, chủ tịch Mao đến Hàng Châu, một lần nữa đề nghị

được xem kịch do cha tôi diễn. Khi đó chân của cha tôi đau nhưng ông nói không sao, cắn răng một chút vẫn diễn được. Mấy bác lãnh đạo báo cáo tình hình thực tế của cha tôi với chủ tịch Mao. Chủ tịch Mao nói: “Bị thương thì không nên ráng sức, vết thương sẽ nặng thêm.

Lần này không diễn nữa, sau này tôi vẫn còn cơ hội xem mà.”

Sau này, khi cha tôi biết được là diễn cho chủ tịch Mao xem, vừa hối hận vừa xúc động. Hối hận khi đó đã nói thật mình đang bị

thương, cắn răng vẫn có thể diễn được. Xúc động là vì chủ tịch Mao có thể quan tâm đến một nghệ sĩ bình thường như ông.

Đường Tăng là thầy của Tôn Ngộ Không, có một địa vị cao quý trong lòng Tôn Ngộ Không. Ngộ Không thật lòng kính trọng Đường https://thuviensach.vn

Tăng. Ngộ Không từng nói, cả đời ta là anh hùng, chỉ bái lạy ba người: Phật Tổ ở Tây Thiên, Quan Âm ở Nam Hải, Sư phụ đã cứu ta ở Ngũ

Hành Sơn. Ta bái sư phụ bốn lạy, đồng thời đích thân nói với Đường Tăng: “Người đời thường có câu cửa miệng: ‘một ngày làm thầy, suốt đời làm cha’. Con bái thầy làm sư phụ, giống như con của thầy vậy”. Trên đường sang Tây Thiên thỉnh kinh, Ngộ Không hết lòng chăm sóc Đường Tăng, vượt mọi chông gai, diệt trừ yêu ma, xông pha nơi nước sôi lửa bỏng, dũng cảm tiến lên phía trước. Dù bị

Đường Tăng hiểu lầm, bản thân phải chịu những cơn đau vật vã của vòng Kim Cô mà Ngộ Không vẫn không một lời than oán, một lòng một dạ đi theo Đường Tăng.

Một Đại Thánh tâm tính cao ngạo, không khuất phục người khác, gặp Ngọc Hoàng Thượng Đế cũng chỉ gọi một tiếng “Lão Ngọc Đế”, thế mà lại quy phục, hơn nữa một lòng một dạ theo một người không mấy bản lĩnh như Đường Tăng? Tại sao vậy? Đường Tăng cứu Ngộ Không khỏi núi Ngũ Hành. Chúng ta có thể nói Ngộ Không quy phục Đường Tăng là để trả ơn cứu mạng. Nhưng như thế chưa đủ. Tại Lôi Âm Tự, Tôn Ngộ Không bị yêu quái Hoàng Mi nhốt trong Kim Bạt “hạn trong ba ngày đêm hóa thành một vũng máu”, Kháng Kim Long từng liều mạng cứu giúp Ngộ Không, mệt đến nỗi “mệt bã cả

người, ngã quỵ xuống đất”. Nhưng khi Ngộ Không thoát khỏi Kim Bạt thì chẳng cảm ơn tiếng nào. Do đó, có thể thấy biết ơn trả ơn không phải lý do quan trọng.

Quan Âm Bồ Tát truyền cho Đường Tăng khẩn Cô Nhi chú để

chế phục Ngộ Không. Chỉ cần Đường Tăng niệm chú, Ngộ Không đau đầu không tả xiết. Do đó, chúng ta có thể nói Khẩn Cô Nhi chú của Đường Tăng chế phục Ngộ Không. Nhưng khi Ngộ Không quỳ

trước mặt Đường Tăng bái lạy bốn cái, Ngộ Không vẫn chưa đội vòng kim cô. Sau này, khi đã đội vòng kim cô, ngay cả khi Đường Tăng đuổi Ngộ Không về Hoa Quả Sơn vì ba lần đánh Bạch Cốt Tinh, https://thuviensach.vn

thề cắt đứt quan hệ thầy trò, Tôn Ngộ Không có thể sống ung dung tự tại ở Hoa Quả Sơn, không cần phải theo Đường Tăng nữa.

Vậy thì, lý do gì khiến Ngộ Không bái phục Đường Tăng? Sau đây sẽ là lời giải đáp.

Khi bốn thầy trò Đường Tăng đến được Linh Sơn, Đường Tăng cảm ơn các đồ đệ. Tôn Ngộ Không nói: “Không ai phải cảm ơn ai cả, thầy trò ta giúp đỡ nhau thôi. Con đây nhờ ơn giải thoát của sư phụ, theo chân Người tu luyện, may thành chính quả. Sư phụ cũng nhờ có con hộ tống, thỉnh được Phật pháp, thoát kiếp phàm tục.” Nhắc đến quan hệ giữa Tôn Ngộ Không và Đường Tăng, chúng ta thường chỉ ý thức được: Tôn Ngộ Không bảo vệ Đường Tăng đi Tây Thiên thỉnh kinh. Không có Tôn Ngộ Không, Đường Tăng khó thỉnh được chân kinh. Nhưng mọi người lại bỏ qua một mặt khác: Cuối cùng Tôn Ngộ Không trở thành Đấu Chiến Thắng Phật, tu thành chính quả. Tất cả là nhờ Đường Tăng dìu dắt và giúp đỡ mới thực hiện được.

Có lẽ có người hỏi, tại sao Tôn Ngộ Không chỉ đi theo Đường Tăng sang Tây Thiên thỉnh kinh mới “tu thành chính quả” được? Đường Tăng sang Tây Thiên thỉnh kinh là do Phật Tổ an bài, là sự nghiệp do Hoàng Đế Thái Tông “có tài có đức” giao phó để tiêu diệt những thói xấu tồn tại trong dân gian “tham lam, giết chóc, dâm ô, lừa gạt, dối trá, không tuân Phật giáo, không hướng thiện duyên, bất kính tam quang, không trọng ngũ cốc, bất trung bất hiếu, bất nhân bất nghĩa, dối mình dối người, lòng dạ nhỏ nhen” v.v…, mục đích muốn “khuyên người hướng thiện”. Đường Tăng “Căn nguyên tốt, đức hạnh cao” tuy sinh gặp thịnh thế, gặp được người tốt, nhưng cha ông bị cướp hại chết, mẹ ông bị người cưỡng bắt, bản thân cũng thoát thân từ cõi chết, nguyên nhân chính là lòng người không lương thiện. Thỉnh kinh là muốn “tu tâm”, khuyên người lương thiện. Tôn Ngộ Không từng đại náo Thiên Cung, phạm phải tội “dối trời lừa https://thuviensach.vn

trên”, do đó cần thông qua việc sang Tây Thiên thỉnh kinh để tu tâm. Không tu tâm được, không thể đạt được chân kinh, Tôn Ngộ

Không sẽ mãi mãi bị đè dưới Ngũ Hành Sơn, nói gì đến tu thành chính quả. Song muốn đến Tây Thiên thỉnh kinh, cách duy nhất là theo Đường Tăng. Vì muốn đề cao vị trí nòng cốt của Đường Tăng trong đoàn thỉnh kinh, trong hồi “Mỹ Hầu Vương thật giả”, thông qua lời nói của Sa Tăng, Ngô Thừa Ân bác bỏ Tôn Ngộ Không: “Trước nay làm gì có chuyện ‘Tôn Hành Giả thỉnh kinh’… Nếu không có Đường Tăng đi cùng, Phật Tổ nào lại trao kinh cho ngươi!” Từ đó có thể thấy, sang Tây Thiên thỉnh kinh nhất định không thể thiếu vắng Đường Tăng. Đó là lý do căn bản vì sao Tôn Ngộ Không vui vẻ

tâm phục khẩu phục mà kính trọng Đường Tăng, toàn tâm toàn ý bảo hộ Đường Tăng.

Nói về mục đích sang Tây Thiên thỉnh kinh, Đường Tăng là sư

phụ của Tôn Ngộ Không cũng là lẽ đương nhiên. Mục đích cuối cùng của thỉnh kinh là khuyên người hướng thiện, Song so với Ngộ Không, Đường Tăng có “thiện tâm” hơn, ắt sẽ giữ vai trò nòng cốt của đoàn thỉnh kinh. Đường Tăng thường nói: “Người xuất gia luôn phải nhớ, đinh ninh ghi nhớ thiện tâm. Quét đất sợ làm tổn thương con kiến, thương tiếc mạng sống thiêu thân mà dùng chụp đèn.” Đồng thời kiên trì cố chấp thực hiện việc theo đuổi cái thiện, “không làm tổn thương sinh mạng nhỏ bé, gặp khổ thì cứu”. Tôn Ngộ Không bảo vệ

Đường Tăng sang Tây Thiên thỉnh kinh là muốn tu thành chính quả, thỉnh được chân kinh, khuyên người hành thiện. Việc Tôn Ngộ Không

“không biết thiện là gì” bái Đường Tăng “một lòng hướng thiện”

thành sư phụ đồng thời thành tâm thành ý tôn trọng, yêu thương ông cũng là lẽ đương nhiên không cần bàn cãi.

Từ đó có thể thấy, mục đích thỉnh kinh của Tôn Ngộ Không và Đường Tăng hoàn toàn thống nhất. Và vị trí nòng cốt của Đường Tăng là không thể lung lay. Song quan hệ giữa Tôn Ngộ Không và https://thuviensach.vn

Đường Tăng không chỉ là quan hệ chính phụ giữa thầy và trò. “Tây Du Ký” miêu tả trọn vẹn các loại mâu thuẫn và xung đột trên đường sang Tây Thiên thỉnh kinh của Tôn Ngộ Không và Đường Tăng. Chính những mâu thuẫn xung đột này ảnh hưởng đến nhận thức và đánh giá khác nhau của mọi người đối với họ.

Mâu thuẫn xung đột giữa Ngộ Không và Đường Tăng là ở “khuyên người hướng thiện”. Mục tiêu theo đuổi của hai thầy trò là thống nhất. Song phải làm thế nào mới giúp được người ta hướng thiện? Ở

mặt này thì hai thầy trò có mâu thuẫn. Những mâu thuẫn và xung đột này thể hiện trực tiếp qua thái độ đối với yêu quái trên đường thỉnh kinh.

Yêu ma là kẻ phá hoại sự nghiệp thỉnh kinh, có kẻ tiến hành cản trở việc thỉnh kinh, có kẻ lại muốn ăn thịt Đường Tăng – người tổ

chức và lãnh đạo chuyến thỉnh kinh, có kẻ lại trắng trợn làm toàn điều ác. Về vấn đề đối mặt và giải quyết lũ yêu quái như thế

nào, Đường Tăng và Tôn Ngộ Không thường nảy sinh xung đột và mâu thuẫn. Đường Tăng “không làm tổn thương một sinh mạng nhỏ

bé nào, gặp khổ thì cứu vớt”, “một lòng hướng thiện”; không phân được đâu là người, đâu là yêu quái, gặp yêu quái chỉ biết tụng kinh niệm Phật, cho rằng như vậy có thể đuổi được yêu ma. Tất cả yêu quái đều biết, với Đường Tăng “dụ dỗ được, không cưỡng ép được”,

“nếu muốn cậy thế mà bắt, chưa hẳn bắt được, nhưng dùng việc thiện thì mê hoặc được ngay”. Bởi thế, yêu quái mới hóa thành mỹ

nữ, trẻ con, hoặc biến thành bà lão, ông lão, hoặc giả dạng thầy tu, hoặc biến thành chùa chiền, để mê hoặc Đường Tăng, ngăn cản việc thỉnh kinh. Nhưng Tôn Ngộ Không thì khác. Thấy yêu quái là trừ, gặp kẻ ác thì giết. Quan điểm của Ngộ Không là: “yêu tinh là căn họa hại người, thầy tiếc chúng làm gì!” “Người không làm tổn thương lòng cọp, cọp có ý làm tổn thương người. Chúng không nhóm lửa, làm sao con lại nổi gió?” Biện pháp của Ngộ Không là: lấy hành động https://thuviensach.vn

“không thiện”để chống lại cái ác, gặp yêu quái quyết không tha.

Như vậy, Tôn Ngộ Không và yêu quái bắt buộc phải quyết đấu.

Thế nhưng, trong khi Ngộ Không và yêu ma chiến đấu quyết liệt,

“thiện tâm” của Đường tăng thường xuyên gây phiền toái cho Ngộ

Không, gián tiếp giúp đỡ yêu ma. Ngộ Không vừa đánh nhau với yêu ma, lại vừa đấu tranh với thiện niệm của Đường Tăng. “Tây Du Ký”

khi miêu tả cụ thể quan hệ phức tạp này, châm biếm gay gắt sự ngu ngơ và ngoan cố của Đường Tăng, hết lòng ca ngợi sự nhạy bén và quả cảm của Tôn Ngộ Không, đồng thời phơi trần bộ mặt gian xảo và độc ác của yêu ma.

Trong “Tây Du Ký”, tác giả bày tỏ sự bất mãn với Đường Tăng và đồng cảm, hết lòng tán thưởng Ngộ Không, nhất là lòng yêu kính Đường Tăng và sự kiên cường dũng cảm của Ngộ Không, phê bình Đường Tăng “Vàng thau lẫn lộn, đúng sai không rành”. Tại nước Bảo Tượng, Đường Tăng bị yêu quái Hoàng Bào biến thành con hổ. Tôn Ngộ Không nói: “Sư phụ à, sư phụ là một hòa thượng tốt, sao hôm nay lại mang bộ dạng hung dữ như thế? Thầy trách con hành hung làm ác, đuổi con đi. Thầy muốn một lòng hướng thiện, sao chỉ

trong một ngày mà mặt mũi hung ác thế kia?” Ở đây, thực ra Ngộ

Không đang khuyên nhủ Đường Tăng, đem “hành hung làm ác” của chính mình so sánh với “một lòng hướng thiện” của Đường Tăng, lấy sự thật trước mắt để chứng minh quan điểm của Đường Tăng không thực hiện được trong thực tế. Nhưng Đường Tăng không thực sự

tiếp thu lời khuyên ấy, còn không phân biệt được đâu là thật, đâu là giả. Điều đó khiến mọi người mất thiện cảm, thậm chí ghét nhân vật Đường Tăng.

Từ đó, có rất nhiều người nói trong “Tây Du Ký”, Đường Tăng là nhân vật phản diện mà tác phẩm muốn phê phán, Tôn Ngộ Không là nhân vật chính diện mà tác phẩm muốn khẳng định. Hai người bọn họ căn bản là hình tượng đối lập với nhau. Quan điểm này không https://thuviensach.vn

phù hợp với thực tế tác phẩm. Trước tiên, chúng ta xem cách nhìn nhận của Ngộ Không về Đường Tăng trong tác phẩm. Tôn Ngộ

Không cho rằng Đường Tăng là một “hòa thượng trung lương chính trực”, bảo vệ và kính trọng Đường Tăng là bổn phận của mình. Tại Ngũ Trang Quán, ba huynh đệ lén Đường Tăng ăn trộm quả nhân sâm. Sau đó bốn thầy trò bị Trấn Nguyên Đại Tiên bắt giữ. Trấn Nguyên Đại Tiên định dùng roi Thất Tinh đánh Đường Tăng, Ngộ

Không không muốn sư phụ khổ sở chịu tội, liền nói: “Kẻ trộm quả

là tôi, ăn quả là tôi, đánh ngã cây cũng là tôi, sao không đánh tôi trước, đánh ông ấy (chỉ Đường Tăng) làm gì?” Ngộ Không nhận hết trách nhiệm về mình, chủ động chịu đòn thay Đường Tăng. Tại Kim Quang Tự, Đường Tăng muốn tự mình quét tháp. Ngộ Không sợ

Đường Tăng có bất trắc, bèn cùng Đường Tăng quét tháp. Khi Đường Tăng mệt mỏi, Ngộ Không làm thay Đường Tăng. Gặp nguy hiểm, Ngộ Không đều đứng ra đương đầu, che chở bảo vệ hoặc giải cứu Đường Tăng. Trong trận đối đầu với Hồng Hài Nhi, Ngộ

Không bị lửa thiêu đến “cả người khô héo không chịu đựng nổi”, chỉ

còn cách lao thẳng xuống nước, “bị nước lạnh thấm vào người, khiến cho hỏa khí công tâm, hồn vía bay mất”. Sau đó được Trư

Bát Giới cứu. Tỉnh dậy, câu hỏi đầu tiên của Ngộ Không là “sư phụ”.

Sa Tăng nói: “Sư huynh, huynh sống hết lòng vì sư phụ, chết vẫn còn kêu sư phụ.” Nếu Đường Tăng là nhân vật phản diện, vậy thì, tại sao Ngộ Không lại trung thành với Đường Tăng như vậy? Qua tác phẩm không ai nghi ngờ sự trung thành của Tôn Ngộ Không với Đường Tăng. Tuy nhiên giữa Ngộ Không và Đường Tăng có một số

vướng mắc và mâu thuẫn. Ngộ Không từng vài lần oán trách Đường Tăng không biết phân biệt phải trái, thật giả nhưng Ngộ Không vẫn dành một tình cảm sâu đậm cho Đường Tăng. Điều này thể hiện thái độ của tác giả với nhân vật Đường Tăng. Trong tác phẩm “Tây Du Ký”,

“hướng thiện” – cái đích cuối cùng của việc thỉnh kinh được tác giả

hoàn toàn khẳng định, có điều tác giả chỉ đặt ra câu hỏi “hướng thiện” bằng cách nào.

https://thuviensach.vn

Ngoài ra, trong tác phẩm “Tây Du Ký”, tính cách của Tôn Ngộ

Không và Đường Tăng không phải hoàn toàn bất biến. Tính cách của họ phát triển, thay đổi theo từng tình tiết của việc thỉnh kinh.

Quan hệ giữa họ cũng không ngừng được điều chỉnh. Qua tác phẩm có thể thấy, thái độ của tác giả đối với Tôn Ngộ Không và Đường Tăng trước sau cũng có sự thay đổi. Đó chính là do tác giả phải suy xét làm sao đạt đến “cái thiện”.

Trước hồi 58 của “Tây Du Ký”, giữa Tôn Ngộ Không và Đường Tăng thường nảy sinh một số mâu thuẫn và xung đột. Song, từ hồi 58 trở đi, các mẫu thuẫn này dần dần lắng đi, rồi ‘trời yên biển lặng’. Minh chứng rõ ràng nhất đó là Đường Tăng ngày càng tín nhiệm Ngộ Không, không niệm chú Khẩn Cô Nhi nữa, không đuổi Ngộ Không đi nữa. Đường Tăng cũng bắt đầu cảnh giác với yêu ma, gặp nguy hiểm cũng biết suy nghĩ, thử phân biệt thật giả, thiện ác.

Trong hồi 80, Địa Dũng phu nhân trong Hắc Tùng Lâm biến thành một mỹ nữ bị dây mây cuốn trói trên cây, Đường Tăng muốn cứu. Ngộ Không phản đối, nhưng Trư Bát Giới thấy gái đẹp thì mê, nằng nặc xúi giục Đường Tăng. Song thái độ Đường Tăng hoàn toàn thay đổi, không hề trách mắng Ngộ Không, ngược lại còn la mắng Bát Giới: “Thôi đi, thôi đi. Bát Giới, sư huynh con nhìn không lầm đâu. Sư huynh đã nói vậy, thì không cần quan tâm đến nữ thí chủ

đó nữa, chúng ta lên đường thôi.”

Đúng là đi một ngày đàng, học một sàng khôn. Những trải nghiệm trước kia giúp Đường Tăng học hỏi được nhiều điều. Ông hiểu được

“có thể không tin lời người ngay thẳng nhất trong những người ngay thẳng, nhưng phải đề phòng kẻ bất nhân”, vì thế phải hết sức đề

phòng yêu quái.

Đối với Trư Bát Giới, thái độ của Đường Tăng cũng có những thay đổi nhất định. Mới đầu, Đường Tăng cho rằng Bát Giới thành thực, khờ khạo, luôn bênh vực Bát Giới, không cho phép Ngộ Không https://thuviensach.vn

ăn hiếp Bát Giới. Bát Giới cũng thường lợi dụng tâm lý này để xúi giục Đường Tăng niệm chú Khẩn Cô Nhi trừng phạt Ngộ Không.

Nhưng sau khi trải qua nhiều kiếp nạn, Đường Tăng không còn tín nhiệm, bênh vực Bát Giới như trước. Ngộ Không có “tóm lấy Bát Giới, đấm một đấm vào đầu” ngay trước mặt Đường Tăng, Đường Tăng cũng không ngăn cản, thậm chí còn cho Ngộ Không quản lý, dạy dỗ Bát Giới. Khi rời khỏi Kim Bình Phủ, Bát Giới thức dậy trễ một chút, bị Ngộ Không mắng cho một trận. Bát Giới có phần bất mãn, bắt đầu lầu bầu. Đường Tăng mắng: “Gánh hành lý! Không nói bừa! Mau dậy sớm! Nếu còn dám cãi, bảo Ngộ Không dùng gậy Như

Ý đánh cho một trận.” Thái độ này khác hẳn lúc đầu. Nó phản ánh sự

thay đổi trong tính cách và tư tưởng của Đường Tăng. Chẳng trách Trư

Bát Giới nói: “Sư phụ thay đổi rồi, bình thường thương con, yêu con, nói con ngốc nghếch bênh vực con. Khi sư huynh muốn đánh con, thầy luôn khuyên giải. Bây giờ sao thầy lại bảo sư huynh đánh con?” Lúc mới bắt đầu Đường Tăng muốn dùng cái thiện để hóa giải, nhưng trong quá trình thỉnh kinh, dần dần ông chuyển sang thử dùng “không thiện để cầu thiện”, thay đổi theo hướng cầu thiện của Ngộ Không.

Tính cách của Tôn Ngộ Không cũng dần dần thay đổi, theo hướng Đường Tăng. Điều này chủ yếu thể hiện qua “thiện tâm” của Ngộ Không ngày một nâng lên rõ rệt. Quận hầu Quận Phượng Tiên do nhất thời nổi giận, lật đổ bàn thờ, đem đổ đồ cúng cho chó ăn, khiến Quận Phượng Tiên phải chịu khô hạn trong ba năm, cuộc sống bá tánh muôn phần cơ cực. Tôn Ngộ Không vì cầu mưa, nhiều lần chạy đôn chạy đáo giữa Quận Phượng Tiên và Thiên Đình. Lúc đó, thái độ của Ngộ Không cũng khác, nhất mực lễ phép, lịch sự với Ngọc Hoàng và sư tiên, thậm chí cũng không tỏ thái độ

trước những chuyện Thiên Đình dùng để trừng phạt Quận Phượng Tiên như đổ hết núi gạo, núi bột mì, khóa vàng mà cố gắng tìm lời giải câu đố của Ngọ Hoàng, đồng thời khuyên Quận hầu hồi tâm https://thuviensach.vn

làm việc thiện. Những việc làm của Ngộ Không cuối cùng cảm động Thiên Đình, Ngọc Hoàng ban cho mưa xuống. Thật đúng là “Lòng người tâm niệm, trời đất đều thấu. Thiện ác nếu không báo, đất trời ắt có lý lẽ riêng”. Sự hướng thiện của Ngộ Không có thể nói chịu ảnh hưởng của Đường Tăng. Tại Địa Linh huyện, Đồng Đài Phủ, Ngộ

Không bắt sống hơn ba mươi tên cướp chặn đường cướp bóc,

“muốn một gậy đập chết hết đám cường đạo này, lại sợ Đường Tăng trách cứ mình không xót thương mạng người”, cho nên tỏ lòng từ bi, tha cho bọn chúng “kẻ nào kẻ nấy chạy mất mạng”. Lúc đầu, mặc cho Đường Tăng nhiều lần cảnh cáo không được giết người, Ngộ Không vẫn giết chết vô số sơn tặc, cường đạo. Đối với yêu ma, Tôn Ngộ Không vốn quyết không tha, nhưng lúc sau, “Đại Thánh tuy anh hùng, nhờ theo Đường Tăng mà tiến bộ, thấy yêu quái khẩn khoản, thấy người nài nỉ, liền nảy thiện tâm”, ý thức được nên thu phục, chứ không nên lấy mạng. Đến cả lão ma Sư Đà Lãnh cũng nói: “Tôn Hành Giả là một con Khỉ nhân nghĩa khoan dung, nếu muốn hại tính mạng ta, thì cả ngàn người cũng bị nó giết hết.”

Hành vi và tư tưởng giữa Tôn Ngộ Không và Đường Tăng bổ sung, ảnh hưởng lẫn nhau, khi tư tưởng của hai người đạt đến sự hài hòa, thống nhất, cũng chính là lúc họ thỉnh được chân kinh. Có thể

thấy, quá trình thỉnh kinh, là để họ ngộ ra được chân lý từ thực tiễn và cuộc sống, ngộ ra bản chất thực sự của “thiện” cùng phương pháp và cách thức tốt nhất để “khuyên người hướng thiện”.

Cách miêu tả của tác giả bộ tiểu thuyết “Tây Du Ký” với quá trình

“hướng thiện” của Ngộ Không sau này ẩn chứa sự phê bình của ông ở

một mức độ nào đó đối với quá trình “không thiện” của Ngộ Không trước đây. Nếu như trong câu chuyện như “Tôn Ngộ Không ba lần đánh Bạch Cốt Tinh”, tác giả hết mực tán dương tinh thần đấu tranh của Tôn Ngộ Không. Nhưng trong tình tiết Tôn Ngộ Không https://thuviensach.vn

đánh chết cường đạo, quét sạch bọn cướp, tác giả tỏ rõ thái độ phê bình nghiêm khắc, khẳng định lòng từ bi không cho Ngộ Không đánh giết cường đạo của Đường Tăng. Có thể thấy, tác giả miêu tả

Đường Tăng “một lòng hướng Phật” không phải hoàn toàn là châm biếm.

Từ những phân tích ở trên có thể thấy, miêu tả của “Tây Du Ký”

đối với Tôn Ngộ Không và Đường Tăng, thể hiện suy nghĩ sâu sắc của tác giả đối với việc “tu tâm” và “khuyên người hướng thiện”.

Nếu như “tu tâm” với mục đích là thiện, vậy không còn nghi ngờ gì nữa, Đường Tăng là đại diện lý tưởng nhất. So với Tôn Ngộ Không, ông thể hiện sự hoàn thiện của tính thuần khiết và tính hoàn thiện.

Nhưng nếu nhìn từ góc độ phương pháp và cách thức “khuyên người hướng thiện”, tác giả dường như thiên về cái “không thiện” của Tôn Ngộ Không, do cách dùng thiện cầu thiện của Đường Tăng không thực sự đạt được mục đích, có khi còn phản tác dụng. Nhưng lấy cái

“không thiện” để cầu thiện, cũng dễ dàng hăng quá hóa dở, gây ra tai họa, hậu quả không đáng có. Do đó, tác giả “Tây Du Ký” hy vọng có thể kết hợp giữa thiện và không thiện, thống nhất chúng, để đạt được mục đích “khuyên người hướng thiện” thật sự, thực hiện mục tiêu “tu tâm”. Trên thực tế, mục tiêu “tu tâm” này là một câu chuyện thần thoại về cái thiện. Trong “Tây Du Ký”, khi miêu tả đến được Linh Sơn “Niết Bàn”, bốn thầy trò thỉnh được chân kinh vậy mà bị

Tôn Giả A Nan, Ca Diết tống tiền và lừa gạt. Phật Tổ chỉ nói mỗi câu “Kinh không dễ gì truyền cho, càng không thể tay không mà thỉnh được”, đồng thời không hề trách cứ hai vị Tôn Giả kia. Điều này cho thấy không có cái thiện thuần khiết và hoàn mỹ, cho dù tại nơi lý tưởng như thế, giới Tây Thiên cực lạc cũng thế. Điểm này một lần nữa thể hiện tư tưởng và giá trị văn hóa của “Tây Du Ký”.

https://thuviensach.vn

Chương 4: LẬP ĐOÀN THỈNH KINH

Linh Sơn trong lòng người – một câu chuyện thần thoại mang tính nhân văn.

Câu chuyện Đường Tăng thỉnh kinh được lưu truyền rộng rãi trong dân gian, chủ yếu là truyền khẩu. Trong quá trình lưu truyền, trên cơ sở bảo lưu những nội dung và hình thức tôn giáo vốn có của câu chuyện, còn được thêm thắt một số tư tưởng và quan điểm của người đời với hiện thực cuộc sống. Thông qua sự kế

thừa từ đời này sang đời khác, người đời không ngừng làm phong phú thêm nội dung mang tính xã hội của câu chuyện, phát triển thêm hình thái biểu hiện, giảm bớt màu sắc tôn giáo của nó. Từ chuyện Đường Tăng đi thỉnh kinh, chúng ta có thể hiểu thêm được cuộc sống tinh thần của con người, hiểu được tâm lý xã hội của con người.

“Tây Du Ký” đưa ra đáp án cho những vấn đề nêu trên, nhưng nó không đưa ra câu trả lời trực tiếp mà dùng thủ pháp văn học để

trả lời. Câu trả lời của nó hình tượng, sâu sắc, nhưng lại không mất đi sự cơ trí và hài hước. Nó nhận thức được sự tồn tại của mâu thuẫn, thống nhất và hài hòa. Nó không phủ định con người theo đuổi cái thiện, mà nói rõ làm thế nào để đạt được cái thiện. Nó không phủ

định ham muốn của con người, nhưng tỏ rõ phải có những trói buộc, giới hạn nhất định để hạn chế những ham muốn đó. Nó còn nhận thức được hiện thực khác lý tưởng. Nó không tán thành từ bỏ việc tu tâm dưỡng tánh, ngược lại chủ trương đấu tranh hết mình vì lý tưởng. “Tây Du Ký” ngoài việc miêu tả ý chí kiên định, một lòng hướng Phật của Đường Tăng, tinh thần đấu tranh kiên cường dũng cảm của Tôn Ngộ Không và mâu thuẫn giữa bốn thấy trò trong quá trình thỉnh kinh, còn cả các mối quan hệ chồng chéo giữa Thần https://thuviensach.vn

Phật, yêu ma. Tất cả những điều này chuyển tải một cách sinh động tư tưởng của tác giả, cũng thể hiện một cách hình tượng cuộc sống tinh thần của người dân. “Tây Du Ký” vừa là một bộ truyện ngụ ngôn giúp người đời tu tâm dưỡng tánh, vừa là một câu chuyện thần thoại đầy tính nhân văn về hiện thực và khao khát hướng về tương lai.

1. Phật Quan Âm Bồ Tát

Thế gian có Bá Lạc, rồi mới có Thiên Lý Mã. Trên trời có Quan Âm Bồ Tát, sau đó có đoàn đi Tây Thiên thỉnh kinh.

Trước tiên cần biết tên gọi Bồ Tát có ý nghĩa gì. Bồ Tát là chỉ

đã đạt đến ranh giới tự cảm hóa mình và cảm hóa người khác, tự cảm hóa mình là tự mình giác ngộ. Cảm hóa người là khiến người khác được giác ngộ. Nhưng công đức chưa viên mãn để hóa thành Phật, mà chỉ sắp thành Phật. Nếu công đức viên mãn thì sẽ được hóa thành Phật. Địa vị của Bồ Tát thấp hơn Phật, cao hơn La Hán. Cho nên Bồ Tát thường giúp Phật cứu độ chúng sinh, tuyên truyền giáo lý nhà Phật. Chúng ta thường gọi một người có thiện tâm là người “có lòng dạ Bồ Tát”. Bồ Tát hành sự giúp người không mong hồi báo, tượng trưng cho tinh thần hiến dâng.

Trong “Tây Du Ký” rất nhiều lần nhắc đến Bồ Tát. Có lẽ để

lại cho chúng ta ấn tượng sâu sắc nhất chính là hình ảnh Quan Âm Bồ Tát, Phổ Hiền Bồ Tát, Văn Thù Bồ Tát, Lê Sơn Lão Mẫu cùng hóa thân thành bốn mẹ con xinh đẹp để thử đoàn thỉnh kinh. Đương nhiên, Quan Âm Bồ Tát gần gũi với chúng ta nhất, suy cho cùng bà là người phụ trách việc thỉnh kinh của bốn thầy trò Đường Tăng.

Cả bộ tiểu thuyết rất nhiều lần miêu tả Quan Âm Bồ Tát. Xảy ra bất cứ việc lớn nhỏ gì, Ngộ Không đều nghĩ đến bà đầu tiên.

Trong tiểu thuyết, tác giả tốn rất nhiều bút mực miêu tả hình tượng Quan Âm Bồ Tát, còn những vị Bồ Tát khác chỉ được nhắc sơ qua. Ví dụ, khi Tôn Ngộ Không bị Thiết Phiến công chúa quạt https://thuviensach.vn

bay đến nơi ở của Linh Kiết Bồ Tát, Linh Kiết Bồ Tát ban cho Ngộ Không một viên Định Phong Đan, có thể đứng trụ dưới gió dữ. Tì Lam Bồ Tát dùng kim thêu hoa diệt trừ yêu quái nhiều mắt. Còn có Văn Thù Bồ Tát thu phục con sư tử xanh Ngài thường dùng để

cưỡi v.v…

“Tứ Đại Phật Sơn” ở Trung Quốc gồm Ngũ Đài Sơn ở Sơn Tây, Nga My Sơn ở Tứ Xuyên, Phổ Đà Sơn tại Triết Giang và Cửu Hoa Sơn tại An Huy. Theo cách nói lưu truyền trong dân gian, “Tứ Đại Phật Sơn” là nơi “Tứ Đại Bồ Tát” dừng chân nghỉ ngơi khi xuống trần gian. Hiện nay “Tứ Đại Phật Sơn” còn có các đạo tràng Quan Âm, Văn Thù, Phổ Hiền và Địa Tạng.

Ban đầu Quan Âm Bồ Tát được gọi là Quan Thế Âm, nghĩa là người luôn lắng nghe tiếng nói của thế nhân. Trong truyền thuyết, khi gặp hoàn cảnh khó khăn, chỉ cần miệng thầm niệm tên Quan Thế Âm, Quan Âm Bồ Tát sẽ nghe được tiếng kêu và đến giải cứu. Thời đại nhà Đường, nhân dân tránh tên húy của Đường Thái Tổ Lý Thế Dân nên bỏ mất chữ “Thế”, đổi thành Quan Âm. Sau đó lưu truyền đến ngày nay, người đời đều gọi là Quan Âm Bồ Tát.

Do Quan Âm Bồ Tát đảm nhiệm trọng trách cứu khổ cứu nạn, thêm vẻ ngoài đoan trang xinh đẹp, được dân gian yêu mến và cung kính.

Cho đến tận bây giờ, trong nhà rất nhiều người còn thờ phụng bài vị Quan Âm Bồ Tát. Đó chính là tượng Quan Âm với vẻ mặt từ bi tọa Thiền tại “Tử Trúc Lâm”.

Khi cùng Phật Giáo du nhập vào Trung Quốc, hình tượng và giới tính Quan Âm Bồ Tát có nhiều thay đổi lớn. Tuy Quan Âm Bồ Tát bị Trung Quốc hóa, nhưng tấm lòng đại từ đại bi cùng nhiệm vụ giải cứu chúng sinh không hề thay đổi. Chúng ta xem xem tại sao Quan Âm Bồ Tát ở Trung Quốc lại là nữ. Vào thời kỳ Lưỡng Hán, Phật giáo du nhập vào Trung Quốc, Quan Thế Âm xuất hiện với hình tượng của nam giới. Bức tranh tuợng Quan Âm trong Thiên Phật tại https://thuviensach.vn

Đôn Hoàng là tuợng nam giới. Dưới ảnh hưởng ý thức thẩm mỹ Trung Quốc, Quan Âm Bồ Tát bắt đầu được thêm thắt những nét mang đậm bản sắc Trung Quốc. Thời kỳ Nam Bắc Triều, hình vẽ

Quan Âm Bồ Tát đã bắt đầu được nữ tính hóa. Hình vẽ Quan Âm Bồ Tát với thân hình nam giới, dung mạo nữ giới dần dần xuất hiện trong nghệ thuật hội họa và điêu khắc. Thời nhà Đường, Quan Âm mang hình dạng nữ giới đã chiếm vị trí chủ đạo.

Quan Âm Bồ Tát từ nam biến thành nữ, một phần là do nữ giới có trái tim đồng cảm, dịu dàng, hiền hậu hơn nam giới, Quan Âm Bồ Tát là nữ thì phù hợp với đặc điểm Quan Âm Bồ Tát đại từ đại bi, cứu khổ cứu nạn hơn. Ngoài ra, trong đệ tử nhà Phật có không ít ni cô, nữ giới theo đạo Phật cũng không ít. Nếu như không có nữ Bồ

Tát, nữ tín đồ khó nuôi dưỡng mong muốn thành Phật. Điều này dễ gây tổn thương tính tích cực và lòng hướng đạo của tăng ni Phật Tử. Có khi còn không có người nhang khói, Phật môn lạnh lẽo, mọi người sẽ thấy ngay cả Phật giáo cũng trọng nam khinh nữ, tu đạo cũng vô dụng. Có nữ Quan Âm Bồ Tát, hiển nhiên là niềm an ủi và cổ vũ lớn lao cho tất cả tín đồ nữ. Có nhiều chuyện không tiện nói trước mặt nam giới nhưng lại có thể thổ lộ hết với Quan Âm Bồ Tát.

Với những nguyên nhân kể trên, sự ra đời của nữ Bồ Tát, trở thành một sự kiện lớn trong hoạt động Phật giáo. Sự xuất hiện của nữ Bồ

Tát bù đắp những thiếu sót đáng tiếc của nam Bồ Tát. Như vậy, một Quan Âm Bồ Tát mang dáng dấp của phụ nữ với phong thái thướt tha, hiền hậu ắt hẳn sẽ được nữ giới tôn kính, xem như bậc tri kỷ; nam giới cũng tôn trọng bà, hy vọng được bà ban phúc.

Quan Âm Bồ Tát mang dáng dấp phụ nữ cũng thể hiện tiềm ý thức lưu luyến tình mẹ của của dân tộc Hoa Hạ. Con cháu Diêm Hoàng vốn từ chế độ mẫu hệ chuyển sang chế độ phụ hệ, luôn khao khát và lưu luyến tình mẹ.

https://thuviensach.vn

Quan Âm Bồ Tát không chỉ đại từ đại bi và có vẻ đẹp lay động lòng người. Trong tiểu thuyết, chúng ta còn nhìn thấy một phương diện khác của bà: con mắt thông minh nhận biết được kẻ anh hùng, hơn nữa có tài lãnh đạo sáng suốt, là tướng tài bậc nhất trong Phật giới.

Phật Như Lai thấy bá tánh dưới trần vì lợi ích cá nhân mà rắp tâm hại nhau, vì tranh giành danh lợi mà đâm chém, giết hại nhau.

Lại có những người suốt ngày ăn no mặc ấm, chìm đắm trong tửu sắc. Cho nên Ngài nguyện dùng Kinh Tam Tạng phổ độ chúng sinh, muốn chọn một hòa thượng tăng nhân tin tưởng Phật pháp lại có ý chí kiên định đích thân lên Linh Sơn thỉnh kinh. Người thỉnh kinh phải trải qua rất nhiều gian nan vất vả trong suốt quá trình sang Tây Thiên, lại qua mười mấy năm rèn luyện, hiểu biết và lãnh ngộ

sâu sắc Phật pháp, càng thêm trân trọng chân kinh thỉnh, về đến Đại Đường ắt sẽ dốc hết toàn lực tuyên truyền Phật pháp và chân kinh. Ai sẽ là ứng viên thích hợp nhất cho việc thỉnh kinh? Như Lai cũng biết đây là một câu hỏi khó, nhưng Ngài không thể đích thân đi tìm, cho nên Quan Âm Bồ Tát chủ động, tự nguyện đứng ra đảm nhận trọng trách này, đích thân sang Đại Đường tìm người thỉnh kinh.

Như Lai vui mừng truyền: “Kẻ khác đi cũng không được, phải do Quan Âm Tôn Giả đi, con thần thông quảng đại, đi ắt được việc.”

Xem ra, từ lâu Quan Âm Bồ Tát đã là người Như Lai muốn chọn.

Quan trọng hơn nữa là Quan Âm Bồ Tát thận trọng, lại có con mắt tinh tường. Quan Âm Bồ Tát có thể tha thứ cho lỗi lầm trong quá khứ của người khác, biết phát huy thế mạnh và hạn chế điểm yếu của người khác trong việc dùng người, nhờ vậy có thể phát huy hết thế mạnh của một con người. Phật Tổ chỉ nói tìm người thỉnh kinh, nhưng từ Trường An đến Đại Lôi Âm tự, đường xá xa xôi, gập ghềnh trắc trở, yêu ma quỷ quái khắp nơi, chỉ dựa vào một người trần https://thuviensach.vn

mắt thịt ắt không thể hoàn thành trọng trách, muốn thỉnh kinh thành công, không thể chỉ dựa sức một người, mà phải dựa vào đội ngũ thỉnh kinh do người đó làm nòng cốt. Cho nên Quan Âm Bồ

Tát lại tìm cho Đường Tăng ba đồ đệ để bổ sung và hoàn thiện đội ngũ thỉnh kinh. Quan Âm Bồ Tát rất khéo chọn. Trước tiên, cả ba người đều thân đang mang tội, Quan Âm Bồ Tát không vì sai phạm nhất thời trong quá khứ mà hoàn toàn phủ định họ. Tấm lòng khoan dung đại lượng của Bà quả khiến người khác khâm phục. Khi Quan Âm Bồ Tát khuyên nhủ Trư Bát Giới từ bỏ cái ác, Bà hết sức mềm mỏng, nhẹ nhàng, thấu tình đạt lý. Nhưng Trư Bát Giới không cho là vậy, khăng khăng cãi lại những lời khuyên bổ ích của Bồ Tát: Bồ Tát nói: “Người xưa nói, nếu muốn có tiền đồ, thì phải dấn thân vào thực hiện, nếu không sẽ không có tiền đồ. Ngươi vốn phạm luật Thiên Đình, nay lại không từ bỏ ác tâm, tổn hại sinh mạng, sống chỉ tạo nghiệp chướng, há chẳng phải phạm cả hai tội hay sao?” Con quái vật đó đáp: “Tiền đồ, tiền đồ, nếu nghe theo ngươi, ta hớp gió mà sống à? Người ta thường nói, tuân theo quan pháp thì bị đánh chết, đi theo Phật pháp bị đói chết. Đi! Đi!

Chi bằng bắt lấy một người đi đường mập mạp ăn cho thỏa thích!

Sợ quái gì hai tội hay ba tội, ngàn tội hay vạn tội!” Bồ Tát rằng:

“Người có thiện tâm, trời ắt phù độ. Nếu chịu quy y chính quả, tự

có cách tu thân. Nhân gian có ngũ cốc, có thể cứu đói, cớ sao phải ăn thịt người sống qua ngày?” Quái vật nghe răn, như tỉnh giấc từ

cõi mộng, bái lạy Bồ Tát thưa: “Ta muốn theo đường ngay, không biết làm cách nào khi đang đắc tội với trời, không mong mỏi gì hơn!” Bồ Tát rằng: “Ta lĩnh Phật chỉ, sang Đông thổ Đại Đường tìm người thỉnh kinh. Ngươi có thể theo ông ta làm đồ đệ, sang Tây Thiên một chuyến, lấy công chuộc tội, đảm bảo ngươi thoát khỏi tai kiếp.” Con quái vật luôn miệng thưa: “Nguyện theo, nguyện theo!” Bồ Tát đặt tay lên đầu nó giúp nó thụ giới, chỉ thân ban họ, đặt họ Trư, ban pháp danh là Trư Ngộ Năng. Tức thì nhận mệnh quy https://thuviensach.vn

chính quả, cầm bát ăn chay, đoạn tuyệt ngũ huân tam yếm, chuyên tâm chờ đợi người thỉnh kinh.

Quan Âm Bồ Tát không hề nổi giận những lời cãi vã của Trư Bát Giới. Bà thấy được sự đắn đo của Bát Giới. Bát Giới lo sợ sau này phải chịu đói khát. Bát Giới vốn dĩ không có chí hướng cao xa, cũng chẳng màng đến sự nghiệp gì to tát, chỉ lo hàng ngày được ăn uống no đủ. Nhìn thấu được tâm can của Bát Giới, Bồ Tát liền xóa tan những lo lắng của Bát Giới, hơn nữa còn khẳng định sang Tây Thiên thỉnh kinh không những có thể xóa bỏ tội danh phạm phải, mà còn có thể lập công. Trư Bát Giới mới vui vẻ nhận lời.

Đoàn thỉnh kinh do Quan Âm Bồ Tát thành lập bổ sung, hỗ trợ

lẫn nhau. Đường Tăng là người nhân đức ở vị trí thượng tôn. Tôn Ngộ

Không năng lực siêu phàm đi trước dẫn đường. Bát Giới và Sa Tăng đảm đang những công việc khác đứng ở vị trí thấp hơn. Đường Tăng không thể bắt yêu quái trừ ma, lại không thể sắp xếp xử lý những việc nảy sinh trong cuộc hành trình, nhưng mong ước và quyết tâm đi thỉnh kinh thì luôn canh cánh trong lòng, gian nan không từ bỏ, sắc đẹp cũng không quyến rũ nổi ông. Bồ Tát e Đường Tăng bản lĩnh không bằng ba đồ đệ, mệnh lệnh ông ban khó được thi hành, vị

trí lãnh đạo của ông dễ bị lung lay, bèn truyền dạy cho Đường Tăng thần chú Khẩn Cô Nhi, nếu Ngộ Không bản lĩnh cao cường muốn chống lại ý nguyện của mình thì lấy đó mà trừng phạt. Đây đúng là tuyệt chiêu! Khống chế được kẻ có bản lĩnh nhất, Bát Giới và Sa Tăng ắt phải cúi đầu phục tùng. Nắm được thóp thì đâu sẽ vào đấy. Trư Bát Giới tham ăn biếng làm, lại hay giở trò ma mãnh.

Nhưng Bát Giới cũng là người hoạt bát, vui vẻ nhất. Sự góp mặt của Trư Bát giới làm cho chặng đường 14 năm dài dằng dặc thêm không khí hoạt bát, làm cho tinh thần cả đoàn thêm hăng hái. Hơn nữa đôi khi Bát Giới cũng có tác dụng giám sát. Khi cõng xác Quốc Vương nước Ô Kê, Bát Giới biết được đây là “chiêu lừa” của Ngộ Không, https://thuviensach.vn

liền bảo Ngộ Không nhất định phải cứu sống Quốc Vương nọ, xúi giục Đường Tăng niệm thần chú Khẩn Cô Nhi trừng phạt Ngộ

Không. Ngộ Không đành phải vượt mọi khó khăn lên Thiên Cung tìm Thái Thượng Lão Quân lấy Hoàn Hồn Đan, Quốc Vương nước Ô

Kê mới được hồi sinh. Sa Hòa Thượng là lo chuyên hậu cần, là người phép tắc, chuyên tâm chu đáo mọi việc, quan điểm sống “dĩ

hòa vi quý” của Sa Hòa Thượng cũng góp phần duy trì tính đoàn kết của cả đội.

2. Nghệ thuật lãnh đạo của Bồ Tát

Sau khi Quan Âm Bồ Tát thành lập đoàn thỉnh kinh, bà không đánh trống bỏ dùi mà luôn quan tâm chú ý đến tiến triển của đội ngũ thỉnh kinh, giáo dục đồng thời đôn đốc bốn thầy trò Đường Tăng. Bồ Tát trở thành vị lãnh đạo thực sự sau lưng những người thỉnh kinh. Trách nhiệm và nghĩa vụ của Bồ Tát vốn là cứu giúp trăm dân thoát khỏi khổ nạn, phổ độ chúng sinh. Nay lại phải quản lý cả đoàn thỉnh kinh này, mà còn quản lý đâu vào đấy. Khái niệm quản lý tinh túy của Quan Âm Bồ Tát là “ân nghĩa và uy quyền xem trọng như nhau”. Nhà lãnh đạo phải lèo lái thuộc hạ, xây dựng quyền uy của mình trong đội ngũ. Người đời thường có câu: con hư tại mẹ, thầy nghiêm mới có trò giỏi. Làm lãnh đạo phải quyết đoán, không được mềm lòng trước sai phạm của thuộc hạ. Bà khiến Tôn Ngộ

Không, Hồng Hài Nhi phải chịu phép Khẩn Cô Nhi, đau đớn, dày vò khủng khiếp, chính là để thể hiện ra “cái uy” của Bà.

Nhưng lúc nào cũng tỏ cái “uy” của mình thì chỉ khiến người khác e sợ, chứ không tâm phục khẩu phục. Vì thế cũng nên ban cho thuộc hạ những ân huệ cần có. Lợi ích Bồ Tát đưa ra cho đoàn thỉnh kinh: sang Tây Thiên thỉnh kinh không chỉ xóa hết tội nghiệt trước đây, còn có thể tu thành chính quả. Trước khi Ngộ Không, Bát Giới, Sa Tăng, Tiểu Bạch Long theo đoàn thỉnh kinh, Bà đều có những cuộc https://thuviensach.vn

nói chuyện riêng để họ cố gắng làm thật tốt, hết lòng theo đuổi sự

nghiệp này.

Nhân tài khó kiếm, kỳ thực, có nhiều Thiên Lý Mã, nhưng người tài giỏi như Bá Lạc không phải lúc nào cũng có. Auguste Rodin cũng từng nói: “Trên thế giới này không hề thiếu cái đẹp, mà thiếu đôi mắt phát hiện ra cái đẹp.” Cũng giống vậy, thế giới không phải thiếu nhân tài, mà thiếu người có khả năng phát hiện ra nhân tài.

Tôn Ngộ Không rất mực kính trọng Quan Âm Bồ Tát, và cả lòng cảm kích xuất phát từ nội tâm. Ngộ Không lúc nào gặp Quan Âm Bồ Tát cũng luôn nhiệt tình chào hỏi, bái lạy. Nhưng Phật Tổ tại Linh Sơn, Ngộ Không chỉ gọi là Như Lai, ngay cả hai chữ Phật Tổ cũng không thèm nói; Ngộ Không gọi Ngọc Hoàng Đại Đế là “Lão Ngọc Đế”; Gặp Thái Thượng Lão Quân thì kêu hai tiếng “Lão Quan”. Mỗi khi Ngộ Không gặp phiền phức nan giải, người đầu tiên Ngộ Không nghĩ tới là Quan Âm Bồ Tát. Ngộ Không răm rắp tuân theo, nghiêm túc đón nhận những dạy bảo của Quan Âm, cuối cùng tạo dựng nên sự nghiệp. Những độc giả tỉ mỉ sau khi đọc xong “Tây Du Ký” sẽ có một cảm nhận: những cuộc đối thoại giữa Quan Âm Bồ Tát và Ngộ

Không không giống cuộc trao đổi giữa cấp trên và cấp dưới, thậm chỉ có phần giống mẹ con tâm sự với nhau. Sau khi Tam Thái Tử

Long Vương ăn mất con ngựa của Đường Tăng, Ngộ Không tìm đến Bà. Trước khi Quan Âm Bồ Tát thu phục Tam Thái Tử, có một đoạn đối thoại với Ngộ Không như sau:

Hành Giả bám lấy Bồ Tát không buông mà rằng: “Ta không đi nữa, ta không đi nữa! Đường sang Tây Thiên gập ghềnh khúc khuỷu, bảo vệ Đường Tăng người trần mắt thịt, đến bao giờ mới tới? Biết bao trắc trở, tính mạng Lão Tôn cũng khó bảo toàn, làm sao thành được chính quả! Ta không đi nữa, ta không đi nữa!” Bồ Tát nói:

“Năm xưa ngươi chưa tu thành người, nhưng chịu chuyên tâm tu hành ngộ đạo. Ngày nay ngươi thoát khỏi thiên tai, cớ sao lại sinh tật https://thuviensach.vn

biếng nhác? Trong chúng ta lấy cái tan biến làm cái chân thực, cần phải tin vào chính quả. Giả như lâm vào tình cảnh hiểm nguy, ta cho phép ngươi gọi trời, trời dạ, gọi đất, đất vâng. Cấp bách đến nỗi khó lòng thoát thân, ta cũng đích thân đến cứu ngươi. Ngươi đến đây, ta tặng ngươi thêm một bản lĩnh.” Bồ Tát ngắt ra ba lá Dương Liễu, để phía sau ót Ngộ Không, cất tiếng: “Biến!” lập tức biến thành ba chiếc lông cứu mạng, dạy Ngộ Không: “Nếu lâm vào tình trạng nước sôi lửa bỏng, có thể tùy cơ ứng biến, cứu ngươi thoát khỏi tai ương.” Hành Giả nghe qua bao lời tốt đẹp, mới cảm tạ Bồ

Tát đại từ đại bi. Bồ Tát bèn hóa cơn gió cuốn quanh, sương mù bao phủ xung quanh Bà, song chuyển hướng Phổ Đà bay mất.

Ở đây, Ngộ Không giống một đứa trẻ ương bướng nhưng ý chí yếu ớt, không chịu rèn luyện. Quan Âm Bồ Tát như mẹ hiền nhẹ

nhàng chỉ bảo, thậm chí lấy những điều tốt đẹp “dụ dỗ” Ngộ

Không. Ngộ Không nghe được những lời chỉ bảo đó mới tiếp tục kiên trì sang Tây Thiên thỉnh kinh, trên đường trung thành bảo vệ Đường Tăng. Với Ngộ Không, Quan Âm thân thiết hơn cả Như Lai. Như Lai vời vợi trên cao, sừng sững uy nghiêm, Quan Âm thì dẫn dắt bốn thầy trò sang Tây Thiên thỉnh kinh, trên đường nhiều lần ra tay cứu giúp, hễ Ngộ Không cần là Bà xuất hiện ngay. Có thể thấy Quan Âm hết sức thân thiện hòa nhã. Thêm vào đó, hình tượng Phật Bà Quan Âm cứu khổ cứu nạn đã được định hình trong dân gian.

Điều này góp phần làm giảm đi vẻ nghiêm khắc vốn có của nhân vật quyền thế như Quan Âm Bồ Tát. Là nữ giới, Quan Âm Bồ Tát thể hiện được sự quan tâm như mẹ hiền, độc giả nói chung đều yêu quý Bà. Hình tượng Quan Âm Bồ Tát hay Phật Tổ Như Lai được khắc họa như thế nào đều do Ngô Thừa Ân quyết định. Ngô Thừa Ân tạo nên mối liên hệ giữa hai hình tượng Quan Âm Bồ Tát và Như Lai Phật Tổ. Trong những tình huống xấu thì để nhân vật Như

Lai xuất hiện. Khi Ngộ Không đại náo Thiên Cung, Quan Âm Bồ

Tát có đủ pháp lực thu hàng Ngộ Không. Nhưng Ngô Thừa Ân tránh https://thuviensach.vn

cho Quan Âm mang tiếng đao phủ ra tay trấn áp Ngộ Không, cho nên sắp xếp Như Lai xuất hiện, và trao công lao giải cứu Ngộ

Không khỏi núi Ngũ Hành cho Quan Âm Bồ Tát. Bản thân Tôn Ngộ

Không cũng rất cảm kích Quan Âm giải thoát mình khỏi nỗi khổ sở

vì bị giam cầm dưới núi Ngũ Hành.

Sự xuất hiện của Quan Âm Bồ Tát đại từ đại bi cứu khổ cứu nạn, ứng theo ý nguyện của người dân gặp tai kiếp khó khăn muốn thoát khỏi khổ nạn.

Quan Âm Bồ Tát sau khi du nhập vào Trung Quốc, tăng ni Phật tử Trung Quốc căn cứ theo tập quán dân tộc và cách thức tư duy của riêng mình, khoác lên mình Quan Âm Bồ Tát ngàn tay ngàn mắt một sắc thái Trung Quốc dịu dàng đằm thắm lấy hiếu thảo, từ

bi làm trọng. Tác phẩm điêu khắc có giá trị nghệ thuật nhất là Phật Quan Âm ngàn tay tại Vịnh Đại Phật núi Bảo Đỉnh, thuộc huyện Đại Túc thành phố Trùng Khánh, Trung Quốc. Tác phẩm này được hoàn thành vào thời kỳ Nam Tống. Các nhà điêu khắc sử dụng các đường nét ngang dọc đan chéo, trên dưới trùng điệp, khắc họa một bức phù điêu Quan Âm ngàn mắt ngàn tay cao gần ba mét với những đường nét chạm trổ tinh xảo, cấu tứ nghệ thuật độc đáo trên nền nham thạch 88 vạn mét vuông. Kỳ diệu hơn nữa, trong mỗi lòng bàn tay đều có khắc hai chữ “Huệ nhãn”. Tạo hình ngàn tay đẹp, nguy nga lộng lẫy, như chim công xòe đuôi, khiến người người thán phục. Tục ngữ nói vẽ người khó vẽ tay, nhưng mỗi cánh tay, bàn tay của tượng Quan Âm ngàn tay này được chạm trổ với những hình thái riêng. Nhiều tay như vậy, nhưng về mặt động tác tạo hình, không có cái nào trùng cái nào: có tay thì cầm pháp bảo nhà Phật, tay thì cầm binh khí cổ đại, tay cầm ngọc, nhạc cụ, có tay cầm cả công cụ

sản xuất và công cụ sinh hoạt. Những cánh tay này có thể nói là thiên biến vạn hóa, hoặc cúi xuống hoặc giơ lên, hoặc vươn ra hoặc rụt vào, hoặc nhấc hoặc cầm, hoặc nắm chặt như hoa đào, hoặc https://thuviensach.vn

kéo dài như hoa lan… hài hòa, đối xứng. Nhân thể chỉ ra một điểm thiếu sót, thông thường bên cạnh Quan Âm ở Trung Quốc thường có khắc một Đồng Tử, gọi là “Thiện tài đồng tử”, nhưng nơi này thì chưa khắc. Trong Phật giáo, đồng tử này nhìn rõ hồng trần, coi vàng bạc như rác rưởi, vạn sự hư không, thề tu thành Phật. Sau này người đời thờ cúng “Chiêu tài đồng tử”, coi “Chiêu tài đồng tử” như

“Chiêu tài thần tử”. Trong “Tây Du Ký” nhắc đến việc Quan Âm Bồ Tát thu phục Hồng Hài Nhi làm “Thiện tài đồng tử”, cải tạo yêu quái cải tạo thành kẻ hành thiện, nội hàm ý nghĩa này phong phú, thâm thúy hơn so với kinh Phật, Ấn Độ. Trong tay Quan Âm Bồ Tát cầm “Bình cam lộ” và “Cành Dương Liễu”, vốn dùng để chỉ ý nghĩa Phật pháp rộng rãi khắp nơi. Sau này dân gian cho là pháp bảo điểu khiển mưa gió. Mỗi khi gặp thời điểm mưa lũ hay khô hạn, đều có người quỳ khẩn cầu Bồ Tát ban cho mưa thuận gió hòa. Đương nhiên, trong “Tây Du Ký” hai báu vật này dùng làm thần khí giáng yêu trừ ma.

3. Hình thức trói buộc kiểu Trung Quốc – chú Khẩn cô nhi Nhắc đến Tôn Ngộ Không, mọi người sẽ nhớ đến cây gậy Như Ý

và Vòng Kim Cô. Quan Âm Bồ Tát truyền cho Đường Tăng thần chú Khẩn Cô Nhi, lấy đó thu phục Tôn Ngộ Không. Khẩn Cô Nhi chú có hai đặc tính. Hiểu từ góc độ cá thể, Khẩn Cô Nhi chú trói buộc ham muốn của Ngộ Không mọi lúc. Nó tượng trưng cho cường quyền trong xã hội, kìm hãm tự do của cá nhân, đáng bị phủ định và từ bỏ.

Nhưng nhìn từ góc độ xã hội, Khẩn Cô Nhi chú thật đáng là biện pháp hữu hiệu. Nhờ nó hạn chế được sự bộc phát vô độ của cá tính, mà bảo đảm được quyền lợi sinh tồn và phát triển tự do của cá tính người khác. Do đó, cần được khẳng định. Tinh thần yêu tự do cá nhân, không thích bị trói buộc của Tôn Ngộ Không tất nhiên là tốt và chính đáng. Nhưng nếu tất cả mọi người trong xã hội đều giống như Tôn Ngộ Không thoải mái bộc lộ cá tính của mình, “Đại náo https://thuviensach.vn

Thiên Cung” khắp nơi, không những đảo lộn văn minh, trật tự xã hội mà còn xuất hiện cục diện dã man cá lớn nuốt cá bé. Trong nguyên tác “Tây Du Ký”, chúng ta có thể thấy khi Quan Âm Bồ Tát truyền dạy thần chú Khẩn Cô Nhi cho Đường Tăng có giải thích rõ ràng tác dụng của chú Khẩn Cô Nhi:

“Chỗ ta còn có một bài chú, dùng để tịnh tâm, tên là Khẩn Cô Nhi chú. Ngươi có thể âm thầm đọc thuộc, nhớ kỹ trong lòng, không được tiết lộ cho bất kỳ ai. Ta sẽ đuổi theo nó, bảo nó quay về theo ngươi, ngươi hãy đem quần áo, nón này cho nó mặc. Nếu nó không nghe theo sự sai bảo của ngươi, ngươi cứ niệm bài chú này, nó không dám hành hung, cũng không bỏ đi nữa.”

Từ đó có thể thấy, sử dụng chú Khẩn Cô Nhi không phải muốn dồn Ngộ Không vào chỗ chết, mà là hạn chế bớt, nhằm phát huy hết ưu điểm của Ngộ Không để hoàn thành sự nghiệp thỉnh kinh, tạo phúc cho bá tánh. Tiểu thuyết “Tây Du Ký” khi viết đến đoạn cuối kết thúc việc thỉnh kinh, Tôn Ngộ Không công đức viên mãn, khi hoàn thành sự nghiệp tạo phúc cho nhân loại, trở thành “Đấu chiến thắng Phật” mới nghĩ đến giải quyết vấn đề bản thân. Do đó trong sách có một đoạn rất hay, đoạn đối thoại giữa hai thầy trò mang tính triết lý sâu sắc:

Tôn Hành Giả lại nói với Đường Tăng: “Sư phụ, giờ đây con đã thành Phật, cũng giống như thầy, chẳng lẽ con còn phải đội vòng Kim Cô, thầy còn niệm bài chú Khẩn Cô Nhi đè nén con? Thầy mau mau niệm chú cởi bỏ vòng Kim Cô cho con, đập cho vụn nát, không khéo Bồ Tát lại đem đi tròng vào người khác.” Đường Tăng nói: “Lúc đó do con khó quản giáo, ta cố ý dùng để chế phục con. Nay con đã thành Phật, tự nhiên nó sẽ biến mất, sao còn ở trên đầu con chứ!

Con sờ đầu mình thử xem.” Hành Giả đưa tay lên sờ, quả nhiên không còn nữa.

https://thuviensach.vn

Đoạn đối thoại tuyệt vời này lý giải sâu sắc nét tinh túy trong giáo lý nhà Phật “Tự độ mình rồi mới độ người”. Ý nghĩa phong phú hơn là, trên đường thỉnh kinh, Khẩn Cô Nhi chú vốn là công cụ duy trì trật tự, khuôn phép, nhưng bị Đường Tăng – người lãnh đạo “mù mờ” nhiều lần lạm dụng. Điều này khiến người ta liên tưởng đến các quy định chế tài không phù hợp trong xã hội hiện thực và chấp hành pháp luật mà không biết phải trái đúng sai. Nhưng chúng ta vẫn phải thừa nhận, không có sự giới hạn chừng mực của Khẩn Cô Nhi chú, Tôn Ngộ Không không đến được Tây Thiên, cũng không tu thành chính quả, càng không được tự do thực sự.

“Tây Du Ký” ghi lại quá trình dần dần trưởng thành của Tôn Ngộ Không, quá trình từ thuở thiếu thời ương bướng, lờ mờ chưa hiểu chuyện đến những trải nghiệm giúp Ngộ Không chín chắn, trưởng thành hơn. Trong quá trình thỉnh kinh, sau những đau đớn, dằn vặt vì chú Khẩn Cô Nhi, Tôn Ngộ Không dần dần từ bỏ những suy nghĩ thiếu suy nghĩ, nông nổi, tùy hứng của mình, trở nên chín chắn, trưởng thành hơn. Chiếc vòng Kim Cô trên đầu Hồng Hài Nhi, Hắc Hùng Tinh khi bị Quan Âm Bồ Tát thu phục cũng có tác dụng tương tự. Như Lai lệnh cho Quan Âm sang Đông Thổ Đại Đường tìm người thỉnh kinh và tìm cho người thỉnh kinh vài đồ đệ đồng hành, rồi lấy ra ba bài chú Khẩn Cô Nhi nói với Quan Âm: Như Lai lại lấy ra ba chiếc vòng Kim Cô, đưa cho Bồ Tát rằng:

“Bảo bối này gọi là Khẩn Cô Nhi. Tuy ba cái cùng một dạng, nhưng cách dùng có khác, ta có ba bài chú Khẩn Cô Nhi. Nếu trên đường gặp phải yêu ma quỷ quái thần thông quảng đại, con cần khuyên hắn hướng thiện, trở thành đồ đệ đi theo người thỉnh kinh. Nếu hắn không nghe theo lời con chỉ bảo, có thể đeo vòng Kim Cô này lên đầu hắn, nó sẽ tự nhiên bám chặt vào đầu. Cứ theo đó mà niệm chú, kẻ đó ắt sẽ mắt hoa đầu nhức, đầu óc muốn vỡ tung, giáo dục hắn theo đường chính đạo.”

https://thuviensach.vn

Nhưng trên thực tế, trong ba đồ đệ của Đường Tăng, chỉ có Ngộ

Không đội vòng Kim Cô. Cũng có thể do chỉ có mình Ngộ Không từng có ý định giết Đường Tăng, còn Bát Giới và Sa Tăng chưa từng có ý nghĩ này. Theo miêu tả trong “Tây Du Ký”, vòng Kim Cô có hình dạng một vòng vàng, ôm chặt vào da đầu, cởi không được, chặt không đứt, cắm rễ trên đầu. Bình thường vòng Kim Cô đội trên đầu không gây cản trở gì. Chỉ cần làm “việc sai trái”, Đường Tăng niệm “Khẩn Cô Nhi chú”, là Tôn Ngộ Không đau đớn lăn lộn, đành ngoan ngoãn tuân theo. Vòng Kim Cô trên đầu Hắc Hùng Tinh cũng thế.

Hồng Hài Nhi trên tay, chân đều có vòng Kim Cô, khi niệm chú càng đau đớn đến chỉ muốn chết quách cho xong. Có thể thấy công dụng thần kỳ của Khẩn Cô Nhi chú khiến những người không chịu nghe theo sự quản thúc đều run mình khiếp sợ.

Vòng Kim Cô trên đầu Tôn Ngộ Không, Hồng Hài Nhi và Hắc Hùng Tinh đại diện cho khuôn phép, chuẩn mực quy tắc bắt buộc phải tuân thủ và trách nhiệm phải gánh vác trong quá trình trưởng thành. Vòng Kim Cô trên đầu họ càng khiến độc giả hiểu rõ giá trị

và ý nghĩa của nó. Trở lại với bộ tiểu thuyết, Tôn Ngộ Không tổng cộng ba lần bỏ sư phụ, lần thứ nhất là chủ động bỏ đi, hai lần khác bị sư phụ đuổi khỏi sư môn. Ba lần rời khỏi Đường Tăng cũng đại diện cho ba thời kỳ trưởng thành của Tôn Ngộ Không.

Lần thứ nhất rời bỏ sư phụ là trước khi đội vòng Kim Cô, do đánh chết vài tên sơn tặc, bị sư phụ mắng nhiếc vài câu, tức mình bỏ đi, chạy sang chỗ Đông Hải Long Vương uống trà. Nhưng được Long Vương khuyên giải lại quay về bên sư phụ, Giai đoạn này Ngộ

Không vẫn còn ngang ngược, kiêu ngạo có thừa. Đây là giai đoạn tiếp nối cá tính khi còn làm Mỹ Hầu Vương tại Hoa Quả Sơn. Ngộ

Không bị giam cầm dưới Ngũ Hành Sơn 500 năm, suy nghĩ lại những gì mình làm trước đây, có những nhận thức nhất định về

chuẩn tắc cũng như khuôn phép không được phạm phải, vì thế có https://thuviensach.vn

thể biết nghe lời khuyên giải, tiếp thu lời dạy dỗ. Chúng ta xem đoạn Ngộ Không và Long Vương đối thoại:

Hết tuần trà, Hành Giả quay đầu xem, thấy bức tường phía sau có treo một bức tranh đề “Di kiều tiến lữ”. Hành Giả hỏi: “Đây là cảnh gì?” Long Vương đáp: “Thưa Đại Thánh, việc là như vậy, do Ngài không nhận ra. Đây gọi là ba lần dâng giày khi qua cầu.”

Hành Giả nói: “Thế nào gọi là ba lần dâng giày khi qua cầu?” Long Vương đáp: “Vị tiên này vốn là Hoàng Thạch Công, còn người kia vốn là Trương Lương thời nhà Hán. Thạch Công khi ngồi trên cầu, bỗng làm rớt giày xuống cầu, liền gọi Trương Lương đến nhặt.

Trương Lương liền chạy tới nhặt lên, quỳ xuống dâng trước mặt Thạch Công. Cứ như thế ba lần, Trương Lương vẫn không chút ngạo mạn, chậm trễ. Thạch Công dần dần yêu mến tính siêng năng, cần mẫn của Trương Lương mà tối tối truyền dạy thiên thư, giúp Trương Lương phò Hán. Sau này quả nhiên Trương Lương mưu lược hơn người, nức tiếng gần xa. Sau khi thái bình, Trương Lương từ bỏ

áo quan quay về núi, từ cây xích tùng ngộ đạo thành tiên. Đại Thánh, nếu Ngài không hộ tống Đường Tăng, không tận công lao, không chịu giáo huấn, rốt cuộc cũng chỉ là một yêu tiên, chớ mong thành chính quả.” Ngộ Không nghe nói, trầm mặc hồi lâu không nói. Long Vương nói: “Đại Thánh thân mang trọng trách, không nên vì tự do cá nhân mà làm lỡ tiền đồ.” Ngộ Không rằng: “Đừng nhiều lời, Lão Tôn ta cứ quay lại bảo vệ Đường Tăng cho xong.” Long Vương vui mừng bảo: “Nếu đã vậy, không dám giữ chân Đại Thánh, thỉnh Đại Thánh sớm phát từ bi, chớ xa cách sư phụ Ngài quá lâu.”

Hành Giả thấy Long Vương hối thúc mình lên đường, vội nhổm dậy, rời khỏi Long Cung, đằng vân từ biệt Long Vương đi mất.

Khi đó, cá tính Tôn Ngộ Không đã có sự khác biệt rất lớn so với tính cách “ngang ngược” khi còn ở Hoa Quả Sơn. Điều đó có nghĩa Ngộ Không bắt đầu thời kỳ quá độ chuyển sang xã hội loài người.

https://thuviensach.vn

Sau khi đội vòng Kim Cô, Ngộ Không bắt đầu gánh vác trách nhiệm, chấp nhận sự trói buộc của khuôn phép, giúp Ngộ Không hòa nhập nhanh hơn nữa vào thế giới loài người. Lần thứ hai Ngộ

Không rời khỏi sư phụ là sau khi đeo vòng Kim Cô, ba lần đánh Bạch Cốt Tinh, khiến Đường Tăng – một người trần mắt thịt, bất phân thật giả hết sức nổi giận. Trong lúc nóng giận, Đường Tăng liền đuổi Ngộ Không ra khỏi sư môn. Lần này là ông trách oan Ngộ

Không, nhưng sau này Đường Tăng gặp nạn, Ngộ Không vẫn bất chấp tất cả giải cứu sư phụ. Có thể nói Ngộ Không đã học được cách nhẫn nhịn lo cho đại cuộc.

Lần thứ ba rời khỏi sư phụ cũng do Ngộ Không đánh chết bọn cướp, do Đường Tăng không chịu tha thứ. Ngộ Không trăm lần nài nỉ, Đường Tăng cũng không động lòng. Ngộ Không đành đến chỗ

Quan Âm Bồ Tát xin giúp đỡ. Rõ ràng chúng ta thấy Ngộ Không đã chín chắn và thoát khỏi tình trạng “Đơn đả độc đấu”, biết tìm bạn bè, người giúp san sẻ khó khăn. Ngộ Không đã hòa nhập vào thế giới này một cách thành công. Lần này, ngoài mặt Quan Âm Bồ Tát

“phê bình” Ngộ Không. Thực tế Bà đứng về phía Ngộ Không, nhắc nhở Đường Tăng rằng: “Ngươi nên giữ chân Ngộ Không, yêu ma trên đường vẫn chưa trừ hết, cần hắn bảo vệ ngươi, mới đến được Linh Sơn, gặp Phật thỉnh kinh. Chớ quở trách thêm.” Đường Tăng từ đó về sau, hoàn toàn tin tưởng Ngộ Không, mâu thuẫn giữa hai người dần được hóa giải.

Lần thứ nhất Ngộ Không rời bỏ sư phụ là trước khi đeo vòng Kim Cô, hai lần sau là sau khi đeo vòng Kim Cô. Từ biểu hiện trước sau của Ngộ Không, chúng ta thấy rõ quá trình trưởng thành của Ngộ Không. Chúng ta cũng vui mừng thay cho Ngộ Không. Vòng Kim Cô có tác dụng lớn trong quá trình trưởng thành của Ngộ Không, chính khuôn phép của nó giúp Ngộ Không dần trưởng thành. Hắc Hùng Tinh và Hồng Hài Nhi sau khi đeo vòng Kim Cô cũng cải tà https://thuviensach.vn

quy chính, đi con đường chính đạo, theo Quan Âm Bồ Tát tu thành chính quả.

Thực ra, trên đầu mỗi chúng ta đều có vòng Kim Cô. Chẳng qua là vòng Kim Cô trên đầu Ngộ Không là hữu hình, vòng Kim Cô trên đầu chúng ta là vô hình. Vòng Kim Cô cũng tượng trưng cho quy định và ràng buộc, nói cho chúng ta biết trong xã hội việc gì nên làm, việc gì không nên làm. Khi chúng ta sống và làm việc theo đúng quy tắc, chuẩn mực vòng Kim Cô trên đầu dường như không tồn tại. Nhưng nếu chúng ta sai phạm, lập tức nó phát huy “tác dụng”, cảnh báo chúng ta nên điều chỉnh hành vi theo khuôn phép. Tôi nghĩ sự trưởng thành của con người chính là quá trình liên tục sửa chữa sai lầm trong dưới sự quản thúc, trừng phạt của “vòng Kim Cô”.

Cho đến khi chúng ta “không làm tổn hại đến lợi ích của người khác và xã hội”, vòng Kim Cô trên đầu tự động biến mất.

Cụm từ “Khẩn Cô Nhi chú” lưu truyền đến ngày nay, thường được người đời sử dụng. Nó thể hiện hình ảnh thu nhỏ của xã hội trong “Tây Du Ký”, cũng phản ánh những khiếm khuyết của xã hội phong kiến Trung Quốc.

Dùng người là một nghệ thuật, dùng người tài càng cần phải có nghệ thuật. Với những người tài giỏi như Tôn Ngộ Không trói buộc một chút là cần thiết. Tuy Trư Bát Giới và Sa Ngộ Tịnh rất trung thành, không dám cãi lời một tiếng, nhưng không thể trông mong họ

đưa được Đường Tăng sang Tây Thiên. Thế nên tuy Tôn Ngộ Không tâm tính ngông cuồng, nóng nảy, làm sao giúp kẻ có tài phát huy hết khả năng của mình mà lại không vi phạm khuôn phép, dùng thần chú Khẩn Cô Nhi cũng là một cách. Thêm Khẩn Cô Nhi chú cho người có năng lực cũng là cách yêu thương người tài. Người có năng lực càng cao, sức phá hoại sẽ càng lớn. Một khi bộc phát, dễ mất kìm chế gây nên họa lớn, trói buộc họ một chút cũng là điều dễ hiểu.

Vấn đề là trong “Tây Du Ký” thêm thần chú Khẩn Cô Nhi – một https://thuviensach.vn

cách trói buộc kiểu Trung Quốc cũng có điểm thiếu sót. Nhờ Khẩn Cô Nhi chú, Đường Tăng hoàn toàn khống chế được Ngộ Không.

Nhưng Đường Tăng sử dụng Khẩn Cô Nhi chú như thế nào lại tùy thuộc hoàn toàn vào lương tâm ông. Trong bất kỳ hoàn cảnh nào Đường Tăng cũng có thể sử dụng Khẩn Cô Nhi chú, chẳng ai thúc ép, ràng buộc. Đây chính là hình ảnh thu nhỏ của nền chính trị Trung Quốc thời phong kiến. Trong xã hội phong kiến Trung Quốc, quyền lực nhà vua là chí cao vô thượng. Hoàng Thượng đặt ra vô số

trói buộc và yêu cầu cho thần dân thiên hạ, có lúc chẳng thèm đếm xỉa gì đến lời phân trần, biện minh của người khác. Trung Quốc có câu cổ ngữ: “Quân xử thần tử, thần bất tử bất trung.

Phụ xử tử vong, tử bất vong bất hiếu.” (Vua xử tôi chết, tôi không chết, tôi bất trung. Cha xử con chết, con không chết, con bất hiếu). Còn ngược lại, bề tôi đối với Hoàng Thượng, thậm chí cấp dưới đối với cấp trên, con với cha có sự trói buộc không? Không có!

Tư tưởng “Tử vi phụ húy, thần vi quân húy” (Tạm dịch: Con cãi cha là có tội, thần không tuân theo vua là có tội”), “Con kỵ cha, thần kỵ

quân”, sớm được người dân lúc bấy giờ tiếp nhận, hậu quả là tạo nên hiện tượng độc tài, chuyên chế. “Vòng Kim Cô” – đạo cụ nhỏ bé, nhưng cho thấy những khiếm khuyết của tư tưởng dân chủ xã hội phong kiến Trung Quốc.

4. Sức mạnh của đồng đội

Sức mạnh của đoàn thể có thể cho những người bình thường làm nên kỳ tích. Nếu nhìn từ góc độ này, bạn sẽ thấy đoàn thỉnh kinh của bốn thầy trò Đường Tăng vì muốn hướng tới một mục tiêu vĩ

đại, bốn con người với bốn tính cách khác nhau đã hòa làm một. Họ

cũng là tấm gương trong việc thành lập và quản lý bộ máy công ty hoặc nghiệp đoàn hiện nay. Bốn người này là một tập thể. Trước tiên hãy xem đặc điểm tính cách của bốn thấy trò Đường Tăng.

https://thuviensach.vn

Đường Tăng trước sau như một, kiên định theo đuổi một mục tiêu, tinh thần tự khép mình vào kỷ luật rất cao, có khả năng tự kìm chế, người rất có đức hạnh, rất thích hợp với vai trò lãnh đạo. Bên ngoài, Đường Tăng có vẻ yếu đuối. Nhưng trên thực tế ông là người có ý chí kiên định nhất, bất kể gặp phải khó khăn trắc trở

nào, ví dụ như Ngộ không tức tối bỏ đi, Trư Bát Giới cằn nhằn đòi về Cao Lão Trang, khi Sa Tăng trầm mặc ưu tư, quyết tâm sang Tây Thiên thỉnh kinh của ông cũng không hề sụt giảm. Đó là nhờ

Đường Tăng có một mục tiêu chiến lược – sang Tây Thiên thỉnh kinh, khi chưa đạt đến mục tiêu quyết không chùn bước. Điểm này không có ở ba người còn lại. Chỉ có ông hiểu rõ sang Tây Thiên thỉnh kinh là để phổ độ chúng sinh. Còn mục tiêu của ba người còn lại đơn thuần là bảo vệ Đường Tăng sang Tây Thiên. Còn vì sao phải thỉnh kinh, thỉnh về làm gì, đệ tử của ông không biết. Họ chỉ biết đó là nhiệm vụ tập thể giao cho và phải nỗ lực hoàn thành nó, rất ít khi nghĩ đến mục tiêu nhiệm vụ của họ có quan hệ như thế nào với mục tiêu chiến lược của tổ chức? Vì sao họ phải làm vậy? Tất nhiên họ

cũng chẳng mảy may nghĩ sau khi hoàn thành mục tiêu chiến lược có ảnh hưởng gì, hoặc vì sao phải xác lập mục tiêu chiến lược đó. Đó là một trong những nguyên nhân chủ yếu khiến họ không thể trở

thành lãnh đạo của đoàn thỉnh kinh.

Còn Tôn Ngộ Không thì sao? Ngộ Không thì trái lại. Trong đoàn thỉnh kinh, Ngộ Không đóng vai trò chuyên gia giải quyết vấn đề.

Không việc gì Ngộ Không không làm được, làm việc gì cũng mạnh mẽ, nhanh nhẹn. Dường như tập thể này có Ngộ không là đủ. Nhưng không nên quên rằng, Tôn Ngộ Không có một khuyết điểm lớn, đó là dễ xung động. Tính cách này trái ngược hoàn toàn với Đường Tăng.

Một người thích tĩnh lặng, một người lại hiếu động, một người chậm một người nhanh, xung đột là điều khó tránh khỏi. Tôn Ngộ Không bản lĩnh cao cường, pháp lực vô biên, đúng sai rõ ràng, xem ác như

thù, một lòng muốn hỗ trợ sư phụ thỉnh được chân kinh. Nhưng https://thuviensach.vn

đồng thời, Ngộ Không cũng có tính phá hoại, cho nên phải đội vòng Kim Cô, bằng không Đường Tăng cũng chịu thua. Trong đoàn thỉnh kinh, tuyệt đối không thể thiếu Ngộ Không. Xông trận diệt trừ yêu quái hoàn toàn trông cậy vào Tôn Ngộ Không. Muốn lãnh đạo tốt Tôn Ngộ Không cũng không phải dễ, cần phải khoan dung và biết phát huy sở trường của Ngộ Không. Ngộ Không là điển hình của người theo chủ nghĩa hành động, luôn giải quyết vấn đề với tốc độ

nhanh nhất, tinh lực và năng lượng của Ngộ Không dường như

không bao giờ cạn kiệt, làm việc cương nghị, quả đoán, là trụ cột giải quyết mọi khó khăn trên đường thỉnh kinh, có điều tâm trạng không ổn định, dễ bị kích động.

Về phần Trư Bát Giới, nhân vật mà độc giả thấy dễ thương nhất chẳng chịu ngồi yên, suốt ngày đi tìm thú vui, đi đến đâu tiếng cười vang đến đó. Bát Giới giống quả khai tâm, không thể

thiếu trong việc duy trì các hoạt động tập thể đạt hiệu quả cao.

Nhưng những nhân viên có tính cách này dễ đi chệch mục tiêu, hơn nữa không phải là người hết mình trung thành, thích cuộc sống thư

thái an nhàn (động một chút là đòi về Cao Lão Trang), thuộc tuýp người ruột để ngoài da, nhưng giỏi giao tế. Đường sang Tây Thiên thỉnh kinh nếu không có Bát Giới, sẽ là đoạn đường dài vô vị, thiếu sinh khí.

Cuối cùng là Sa Hòa Thượng đôn hậu chất phác, trầm lặng ít nói, hiền hòa thầm lặng, thầm lặng đến nỗi suýt chút nữa quên mất sự tồn tại của Sa Tăng. Nhưng Sa Tăng phải nói là người chịu thương chịu khó. Hầu như các việc lặt vặt, nhàm chán trong đoàn đều do Sa Tăng gánh vác. Khi ba người còn lại trong đoàn có những khúc mắc, mâu thuẫn, Sa Tăng luôn là người đứng giữa khuyên can, giảng hòa. Bốn thầy trò trở thành một đoàn thỉnh kinh tương đối ổn định. Điều đó không thể thiếu vắng vai trò hòa giải, điều hòa các mối quan hệ giữa các thành viên của Sa Tăng. Sa Tăng còn có https://thuviensach.vn

một điểm đặc biệt là chú trọng tiểu tiết, thành thật, chuyên cần.

Nhiều công việc có tính sự vụ trong tổ chức đều được giao cho những nhân viên như vậy đảm trách.

Có người khảo sát hơn 1.000 đoàn hội, nghiên cứu cơ cấu một đội ngũ lý tưởng, cuối cùng đúc kết ra được lý thuyết “Tám vai trò”.

Một đội ngũ thành công cần do tám người không cùng tính cách hợp thành. Tám người này lần lượt là:

Nhân viên hành chính – đặt ra tiêu chuẩn, trật tự, hiệu quả, điều lệ, làm việc có trình tự, không thích những thay đổi đột ngột, thích mọi thứ rõ ràng.

Nhân viên điều tiết – có khí chất lãnh đạo bẩm sinh, tâm lý và trạng thái tương đối ổn định, khả năng tự khống chế cao, có sức ảnh hưởng phi yếu tố quyền lực.

Nhân viên đôn đốc – làm việc có hiệu quả, có tốc độ, lúc nào cũng có cảm giác hối hả, gấp rút, nghĩ vấn đề không xa không tỉ

mỉ, phóng khoáng, lòng dạ ngay thẳng dễ làm tổn thương người khác.

Nhân viên sáng tạo – theo đuổi sáng tạo cái mới lạ, tư duy nhanh nhẹn, tính hiện thực kém, nhiều ý tưởng, nhiều sáng kiến, thường biểu thị sự tán đồng bằng ngữ khí phủ định, thích cái khác người, không thích a dua theo người khác.

Nhân viên thông tin – đối ngoại mẫn cảm, giỏi giao tế, nắm bắt tin tức nhanh, có việc là hưng phấn, giống chiếc ra-đa.

Nhân viên giám sát – lạnh lùng, lý trí, có năng lực phán đoán, thường không nghĩ phải giải quyết việc này thế nào mà trước tiên họ sẽ nghĩ việc này không làm được, thích làm người khác cụt hứng, thích đặt ngược vấn đề. Về mặt tình cảm, không mấy thân thiện với mọi người, không mấy hào hứng với những kiến nghị tốt được https://thuviensach.vn

đưa ra, chỉ hào hứng với việc phản bác, ngăn chặn một kiến nghị

xấu.

Nhân viên có vai trò gắn kết – đối nội nhạy cảm, hay gió chiều nào theo chiều đó, do dự thiếu quyết đoán, thường biểu đạt ý kiến bằng lời lẽ ôn hòa, thân thiết quan tâm đến những thay đổi người xung quanh.

Nhân viên theo chủ nghĩa cầu toàn – trong công việc luôn theo đuổi sự hoàn mỹ, làm việc thận trọng, kỹ càng chu đáo, cẩn thận tỉ mỉ, tìm hiểu sâu.

Ngẫm kỹ, nhân vật trong “Tây Du Ký” phải chăng đều có những tính cách trên? Nghiên cứu này có thể rút ra kết luận: không thể

đoán trước một đội ngũ nhất định thành công, nhưng có thể dự đoán một đội ngũ nhất định thất bại. Đương nhiên, chẳng ai có đủ tám loại tính cách này. Muốn thành công chỉ có thể dựa vào tập thể để bù đắp những khiếm khuyết cá nhân. Mỗi người ai cũng có khiếm khuyết, muốn làm một việc cho chu toàn cần phải dựa vào tập thể.

Nhân vô thập toàn, nhưng một đội ngũ thì có thể đạt đến sự hoàn mỹ.

https://thuviensach.vn

Chương 5: GIA NHẬP PHẬT MÔN –

TRƯ BÁT GIỚI

Trong tiểu thuyết trường thiên của Trung Quốc cổ đại, thường có một nhân vật đóng “vai xấu” lỗ mãng cộc cằn hoặc ngốc nghếch, như “Mãnh Trương Phi” trong “Tam Quốc diễn nghĩa”, “Hắc Lý Quỳ” trong “Thủy Hử truyện” v.v… Trong “Tây Du Ký”, đó là con heo ngốc nghếch Trư Bát Giới. Trư Bát Giới trong “Tây Du Ký” là nhân vật được Ngô Thừa Ân khắc họa sinh động và đặc sắc nhất. Bát Giới với cái bụng thật to, hai chiếc tai dài ve vẩy, vác cây cào chín răng bằng sắt, trên đường trợ giúp Tôn Ngộ Không bảo vệ Đường Tăng. Tuy quy y cửa Phật nhưng là do bất đắc dĩ, miễn cưỡng trở

thành người thỉnh kinh, trên đường thỉnh kinh bộc lộ nhiều thiếu sót trong tính cách. Bát Giới chẳng mấy hào hứng với thần thánh hay sự nghiệp thỉnh kinh vĩ đại, hễ có dịp là làm biếng, hở ra là nói những lời đại loại như rã đám, chia hành lý. Trừ việc ăn no và háo sắc, Bát Giới chẳng màng gì cao xa hơn. Trên đường thỉnh kinh, Bát Giới chưa đủ tư cách là hòa thượng. Con người Bát Giới vừa ích kỷ, nhút nhát, tham ăn, háo sắc, đầy lòng đố kỵ lại thích hưởng thụ

thế tục, cũng chẳng giữ khuôn phép, thanh quy giới luật nhà Phật.

Thế nhưng nhờ có nhân vật Trư Bát Giới mà “Tây Du Ký” thêm ý vị, tuyệt vời.

Trư Bát Giới là nhân vật được bình dân hóa, nhân tính hóa nhất trong “Tây Du Ký”, thất tình lục dục đều có cả. Bát Giới không có chí hướng cao xa như sư phụ, cũng không hiểu tại sao sư phụ phải tự

làm khổ mình, khăng khăng đến Tây Thiên. Bát Giới cũng không giỏi giang, có bản lĩnh hơn người như đại sư huynh Tôn Ngộ Không.

Tuy thế, trên đường thỉnh kinh, cũng giúp đỡ Tôn Ngộ Không giáng https://thuviensach.vn

yêu trừ tà. Nói tóm lại, Bát Giới tham ăn, ham ngủ, háo sắc, lười biếng, ham cái lợi nhỏ nhặt, lại thường chữa khéo thành vụng, đôi khi trong cái vụng lại có cái khéo léo. Bát Giới cũng có thể chịu cực.

Tại nhà Cao Lão Trang, việc nặng nhọc vất vả đều do Bát Giới làm.

Trên đường thỉnh kinh, Bát Giới phải dắt ngựa, gánh hành lý, chịu không ít khổ cực. Nhưng Bát Giới là người có phúc cùng hưởng, khi gặp nạn lại không muốn cùng gánh vác. Trên đường thỉnh kinh gặp phải bất trắc, sư phụ gặp nguy hiểm, Bát Giới không phải người đi đầu giải cứu sư phụ, mà lần nào cũng nheo nhéo đòi “rã đám”,

“chia hành lý”. Bát Giới tham ăn, trong sách miêu tả rất nhiều. Tác giả hầu như không bỏ qua cơ hội nào, chỉ cần có Bát Giới xuất hiện, nhất định sẽ dành lời miêu tả tướng ăn, dài thì miêu tả cả một đoạn, ngắn thì viết một câu kiểu như “ăn như lốc cuốn”. Như

“Trư Bát Giới ăn Nhân Sâm Quả – ăn mà không biết mùi vị”, “Trư

Bát Giới soi gương – trong ngoài không phải người” v.v… Những câu yết hầu ngữ liên quan đến Trư Bát Giới lưu truyền trong dân gian rất nhiều, thậm chí câu chuyện “Trư Bát Giới cõng cô dâu” còn được cải biên thành một vở kịch dân gian. Bát Giới háo sắc, trong truyện được miêu tả rất rõ nét.

Chúng ta cùng xem vài câu yếu hầu ngữ có liên quan đến Trư

Bát Giới miêu tả sinh động đặc điểm hình tượng Trư Bát Giới: Trư Bát Giới cưỡi lừa – một cặp súc vật

Trư Bát Giới đi đường – trái phải lắc lư

Trư Bát Giới trát phấn – không che hết xấu Trư Bát Giới cõng vợ – tốn sức chẳng được gì Trư Bát Giới thêu hoa – giả vờ khéo tay

Trư Bát Giới soi gương – trong ngoài khôn phải người https://thuviensach.vn

Trư Bát Giới ngoáy lỗ tai – phía trong có hàng Trư Bát Giới bị mổ – mập rồi

Trư Bát Giới chọc ghẹo Hằng Nga – không biết tự lượng sức mình

Trư Bát Giới bại trận – trả đũa

Trư Bát Giới cài hoa – càng nhiều càng xấu Trư Bát Giới bày tiệc rượu – giả vờ giàu có Trư Bát Giới cõng Tôn Ngộ Không – sau người tài còn có người tài hơn

Trư Bát Giới khoác lác – miệng rộng nói khoác Trư Bát Giới rơi bừa – không hầu hạ

Trư Bát Giới vào Nữ Nhi quốc – không muốn đi tiếp Trư Bát Giới cày đất – toàn nhờ cái miệng Trong “Tây Du Ký”, các cảnh có Trư Bát Giới đều mang đậm nét hài kịch. Đường đường là một Thiên Bồng Nguyên Soái chỉ vì hạ

phàm đầu thai nhầm bụng heo, nên phải mang rất nhiều đặc trưng của heo: tham ăn ham ngủ, lười biếng ích kỷ, thể trạng phục phịch. Tại sao Ngô Thừa Ân chọn heo làm hình tượng của Bát Giới?

Phải chăng do heo đứng đầu trong lục súc? Lục súc lần lượt là Heo, Trâu, Dê, Ngựa, Gà, Chó. Chúng ta so sánh một chút đặc điểm của năm con vật còn lại và Heo. Trâu quá cần mẫn, quá thật thà chất phác, không có nhiều thú vui. Dê quá nhát gan, gặp nguy hiểm chỉ

biết đứng run rẩy. Ngựa trong dân gian luôn mang dáng dấp tuấn tú lịch lãm. Chàng trai nào đẹp trai thì được gọi là “Bạch mã hoàng https://thuviensach.vn

tử”. Như vậy Bát Giới không còn là “vai xấu” nữa rồi, hơn nữa trong đội ngũ thỉnh kinh đã có Tiểu Bạch Long hóa thân thành Ngựa trắng. Gà chỉ thích hợp nuôi trong nhà, không thích hợp đi xa. Hình tượng con Chó trong dân gian cũng không tồi. Nó tượng trưng cho lòng trung thành tuyệt đối với chủ nhân, chịu thương chịu khó, như

vậy không hợp với hình ảnh Bát Giới thường đòi rã nhóm, lâm trận thoái lui. Heo có nhiều tật xấu nhất, hình dạng cũng lý thú, dễ tạo tiếng cười, rất hợp với yêu cầu của vai này trong tiểu thuyết. Còn cái tên Trư Bát Giới là do Đường Tăng đặt riêng cho nhân vật này: Tam Tạng nói: “Nếu theo ta tu hành thiện quả, muốn làm đồ

đệ, ta đặt pháp danh cho con, cho dễ xưng hô.” Hắn đáp: “Sư phụ, con được Bồ Tát xoa đầu thụ giới, đặt cho pháp danh gọi là Trư Ngộ

Năng.” Tam Tạng cười nói: “Tốt, tốt! Sư huynh con tên Ngộ Không, con tên Ngộ Năng, kỳ thực là tôn phái trong nhà Phật chúng ta.” Ngộ

Năng nói: “Sư phụ, con thụ giới theo Bồ Tát, đoạn tuyệt ngũ huân tam yểm, tại nhà nhạc phụ con ăn chay, không động đến thịt thà tanh hôi. Hôm nay gặp được sư phụ, con bỏ chay một bữa nhé.” Tam Tạng nói: “Không được, không được! Con vốn không ăn ngũ huân tam yểm, ta đặt thêm cho con một pháp danh khác, gọi là Bát Giới.”

Chàng ngốc mừng rỡ đáp: “Bẩm sư phụ, con xin vâng.”

Như vậy, Bát Giới có nghĩa là gì?

Giới, tức giới luật của nhà Phật để ngăn ngừa tín đồ tạo ác, giúp người hướng thiện, là chuẩn mực hành vi cuộc sống hằng ngày của Tăng nhân. Giới có Ngũ giới, Bát Giới, Thập Giới v.v… Trong đó Ngũ

Giới là: không sát sinh, không trộm cướp, không tà dâm, không nói bậy, không uống rượu.

Sau này, Phật giáo có thêm ba giới nữa: không ngủ, ngồi trên giường hoa lệ, không trang điểm và nghe ca hát nhảy múa, không ăn khi không phải giờ ăn (tức sau buổi trưa không được ăn). Tam giới https://thuviensach.vn

này cộng với Ngũ giới ở đã giới thiệu ở trên gọi chung là “Bát Giới”.

Tuy nhiên, yêu cầu của Bát Giới nghiêm ngặt hơn so với Ngũ giới, nhưng không nhất thiết phải tuân theo suốt đời như Ngũ Giới.

Trư Bát Giới trở thành biểu tượng của tính tham ăn và háo sắc.

Từ đầu đến cuối không hề tuân theo “Bát giới” của đạo Phật.

Đường Tăng rõ ràng biết rõ đệ tử này không phải là một người xuất gia đúng nghĩa, cho nên ngay từ đầu đã đặt một pháp danh khác là Bát Giới, ngụ ý nhắc nhở Bát Giới phải nghiêm khắc giữ kỷ cương, tuân thủ giới luật Phật giáo. Không đặt pháp danh là “Ngũ giới” vì trong Bát giới có một quy định rất quan trọng, đó là không ăn lúc không phải giờ ăn. Tiếc là, trên đường đi thỉnh kinh hễ có cơ hội nào là Bát Giới ăn lấy ăn để, không chút đắn đo suy nghĩ đến ngụ ý của sư phụ Đường Tăng khi đặt tên cho mình. Vì thế tạo nên hiệu quả

châm biếm. Coi như Phật Tổ minh giám, kịp lúc phong Bát Giới làm

“Tịnh Đàn Sứ Giả”, dẹp bỏ hết thói xấu này của Bát Giới.

1. Trư Bát Giới – tham ăn và háo sắc

“Tham ăn háo sắc”. Tính “tham ăn” và “háo sắc” của Trư Bát Giới được thể hiện rõ rệt trong tác phẩm “Tây Du Ký”. Hồi thứ 47

trong “Tây Du Ký”, tác giả viết:

Trước tiên bày rau quả, thức ăn chay, sau đó là mì, cơm, đồ ăn vặt, canh, mọi thứ bày đâu vào đấy. Đường trưởng lão nhấc đũa, niệm một lần “Khởi Trai Kinh”. Tên Ngốc kia một là nóng vội muốn ăn, hai là có phần đói, nào đợi Đường Tăng tụng kinh xong, cầm cái bát gỗ sơn đỏ lên, xới một chén cơm trắng, vội vã bỏ vào miệng, nuốt lấy nuốt để. Đứa hầu bên cạnh nói: “Cái ông này thật không biết tính toán, chưa hấp màn thầu, sao lại ăn cơm rồi, vậy chẳng làm bẩn y phục sao?” Bát Giới cười nói: “Không đợi hấp, ăn luôn rồi.” Đứa hầu nói: “Con không hề thấy miệng ông nhai, sao lại nói là ăn rồi?” Bát Giới đáp: “Bọn ngươi đừng nói bậy! Rõ ràng ăn https://thuviensach.vn

rồi. Không tin, ta ăn lại lần nữa cho ngươi xem.” Đứa hầu lại xới một chén đầy bưng đến cho Bát Giới. Tên Ngốc loáng cái đã hết sạch. Bọn hầu nhìn thấy la lên: “Ông ơi! Cuống họng của ông chắc ghiền được gạch đá, ăn đến sạch sành sanh!” Đường Tăng chưa niệm xong kinh, Bát Giới đã ăn năm, sáu chén, sau đó mới nhấc đũa, cùng mọi người ăn chay. Tên Ngốc chẳng nề hà cơm hay mì, trái cây hay thức ăn vặt, cứ vơ lấy bỏ hết vào mồm, miệng còn léo nhéo: “Thêm cơm, thêm cơm!” dần dần không thấy ai bưng đến nữa! Hành Giả nói: “Hiền đệ, ăn ít thôi, đệ trông hệt như trên núi nhịn đói lâu ngày, ăn no lửng bụng là được rồi.” Bát Giới đáp:

“Mặt mũi! Thường nói, trai tăng không no, không bằng chôn sống.”

Hành Giả dạy: “Các ngươi dọn đi, không cần để ý đến hắn!” Hai người già cúi người nói: “Không giấu gì trưởng lão, ban ngày thì không sợ, có thể thiết trai hơn trăm người như vị trưởng lão bụng bự

này. Có điều bây giờ trời đã tối, thu dọn hết bàn, chỉ nấu được một thố mì, năm đấu cơm và một ít món chay, thỉnh mời vài vị

thân hữu cùng chúng tăng cùng hưởng. Không ngờ, các vị đến, làm chúng tăng chạy mất, đến cả hàng xóm cũng không dám mời, vì mọi thứ đều mời các vị hết rồi. Nếu vẫn chưa no, tôi sai người đi nấu nữa.” Bát Giới nói: “Nấu thêm, nấu thêm!”

Từ đoạn miêu tả trên, có thể thấy Bát Giới sức ăn hơn người. Vì cái ăn, Bát Giới không câu nệ lễ tiết, liên tục giục gia nô thêm cơm.

Trư Bát Giới hầu như lúc nào cũng có vẻ đói. Cao Lão Trang nói về

“con rể” Bát Giới: “một bữa phải ăn ba đến năm đấu cơm, điểm tâm sáng cũng phải ăn hơn trăm cái bánh nướng mới tạm đủ.” Bát Giới không những ăn được mà cách ăn cũng khác người, nói thẳng ra là ăn nhiều đến phát khiếp. Có điều, nói đến cách ăn của Bát Giới, phải nói đến hồi thứ sáu mươi tám “Chu Tử Quốc treo bảng cầu thầy, Tôn Hành Giả trổ tài làm thuốc”, trừ xong yêu quái, Trư Bát Giới biến thành con heo mập mạp chui ra mở đường, mấy trăm người theo sau đưa cơm, bất kể sống hay chín, Trư Bát Giới ăn https://thuviensach.vn

tuốt. Mấy trăm người chạy tới chạy lui đưa cơm cũng không kịp, thật khủng khiếp.

“Chuyện ăn” của Bát Giới trên đường thỉnh kinh cũng mang đến không ít phiền toái. Vì muốn ăn quả Nhân Sâm, Bát Giới xúi Ngộ

Không đi trộm, cuối cùng bị Đồng Tử phát hiện, dẫn đến thị phi.

Do tham ăn, mấy lần bị yêu quái gạt, suýt chút mất mạng. Cũng vì tham ăn bị Đường Tăng trách phạt, bị Ngộ Không trêu chọc cười nhạo. Tại nuớc Chư Tử, Ngộ Không lừa Bát Giới rằng muốn mời Bát Giới ăn nhiều đồ ngon. Bát Giới vừa nghe nói thế, bèn cười khà khà theo Ngộ Không ra đường. Ngộ Không đem bảng vàng lén nhét vào bụng Bát Giới, kết quả suýt bị bắt đi mổ bụng. Tuy bình thường Đường Tăng có hơi thiên vị Bát Giới, nhưng do Bát Giới quá tham ăn, từng mắng Bát Giới là “ăn uống nhồm nhoàm, súc sinh ngứa ngáy cọ quậy trong bao tử”.

Bát Giới tham ăn cũng liên quan đến cái miệng thèm ăn của Bát Giới, nhưng nguyên nhân chủ yếu không phải ở đó. Trên đường sang Tây Thiên thỉnh kinh, trèo đèo vượt núi, gian nan nguy hiểm trập trùng, thường đi qua những nơi vắng vẻ, heo hút, bị yêu quái bắt được thì chỉ còn cách nhịn đói. Đến cả Đường Tăng cũng thường xuyên không có gì bỏ bụng, huống hồ sức ăn kinh người lại thường xuyên gánh hành lý như Bát Giới chứ? Cho nên, mỗi khi có cơ hội làm đầy cái bụng mình, Bát Giới chắc chắn không bỏ qua. Đường Tăng từng nói với Sa Tăng mình ăn một bữa cơm no có thể ba ngày không thấy đói. Có thể thấy, việc Bát Giới tham ăn là do nhu cầu khách quan.

Ngoại trừ tham ăn, một đặc điểm lớn khác của Bát Giới là háo sắc. Khi còn là Nguyên Soái trên Thiên Đình, Bát Giới do uống nhiều rượu trong tiệc Bàn Đào, xông nhầm vào Quảng Hàn Cung là nơi ở của Hằng Nga. Thấy Hằng Nga dung mạo xinh đẹp, phút chốc không kìm đuợc nổi lòng phàm, kết quả bị phạt nặng 2.000

https://thuviensach.vn

trượng, đày xuống trần gian. Theo lý mà nói, Bát Giới do “háo sắc”

mà bị mất “cốt Tiên” và “chức quan”, còn bị ép buộc làm “hòa thượng” xuất gia, đáng lý phải biết mà sửa đổi. Nhưng Bát Giới thì không, cũng chẳng không biết hối cải, có thể nói là phụ rẫy dụng ý cái tên “Bát Giới” Đường Tăng đặt cho mình.

Trong quá trình sang Tây Thiên thỉnh kinh, nhiều lần Bát Giới thấy sắc nổi lòng phàm. Phàm là có mỹ nhân xuất hiện, tác giả

hầu như đều viết “Bát Giới lén lút đưa mắt nhìn trộm”, như hồi thứ 27 “Thây ma ba lần trêu chọc Đường Tam Tạng, Thánh Tăng nổi giận đuổi Mỹ Hầu Vương”. Một đoạn trong đó viết, Bát Giới gặp yêu tinh biến thành thiếu nữ, “Nàng trông: nước da trắng như ngọc, bờ ngực cong cong thấp thoáng sau làn áo trễ cổ… Thấy cô xinh đẹp, Bát Giới lại nổi lòng phàm”. Hay như trong hồi thứ 54, đến Nữ

Nhi Quốc, Bát Giới nhìn thấy Nữ Vương “Dáng ngọc yêu kiều sóng nước hồ thu, mày liễu thanh xuân đẹp bội phần”, bèn “nhịn không được nước dãi chảy ròng ròng, tim đập loạn xạ, mạch máu dường như

đông cứng, giống như sư tử tuyết lao vào lửa, không biết rằng lao vào chỗ chết.” Dưới ngòi bút sinh động như thật của tác giả, Trư Bát Giới quả thật bộc lộ trăm thói hư tật xấu. Trong truyện miêu tả xuất sắc nhất phải kể đến đoạn “Tứ thánh thử thiền tâm”

Trong phòng ánh đèn sáng lung linh, chàng Ngốc đó ra cúi đầu bái lạy, bái xong nói: “Thưa Mẫu thân, người gả nàng nào cho con đây?” Mẹ vợ Bát Giới đáp: “Ta đang khó xử đây: ta muốn gả con gái lớn cho con, sợ đứa thứ hai trách; Muốn gả đứa thứ hai cho con, sợ

đứa thứ ba trách; Muốn đem gả đứa thứ ba, lại sợ đứa lớn trách. Cho nên do dự chưa quyết.” Bát Giới rằng: “Mẹ, nếu sợ tranh giành, cứ

gả hết cho con là được, khỏi tranh giành cãi vã, nhà cửa rối ren không yên.” Mẹ vợ anh nói: “Sao lại như vậy được! Một mình ngươi muốn lấy hết ba đứa con gái của ta chăng?” Bát Giới đáp: “Nghe lời mẹ nói kìa. Nhà nào lại chẳng có tam thê tứ thiếp? Nếu thêm vài https://thuviensach.vn

cô nữa, con rể mẹ cũng vui lòng nhận hết. Khi còn trẻ, con có học được vài chiêu, đảm bảo các con của mẹ ai nấy đều vui vẻ, tươi cười.”

Bốn vị thần tiên vì muốn thử phẩm chất bốn thầy trò Đường Tăng, cố tình hóa thành bốn mẹ con ngồi chờ bên đường bốn thầy trò Đường tăng đi qua để đợi kén chồng. Đường Tăng đương nhiên kiên quyết từ chối. Nhưng Trư Bát Giới nào chịu đựng được, muốn cưới hết cả bốn mẹ con, đúng là háo sắc. Kết quả là bị bốn vị thần tiên trêu đùa một phen.

Trư Bát Giới thậm chí muốn thê thiếp đầy nhà, đủ thấy “háo sắc” cỡ nào. Nhưng tùy theo từng cô, “tính háo sắc” của Trư Bát Giới thể hiện một cách khác nhau. Với con gái nhà lành, Trư Bát Giới thật lòng muốn trở thành chồng của họ, có thái độ tích cực, chân thành. Lúc sắp rời khỏi Cao Lão Trang, Bát Giới còn nói với Cao Lão: “Nhạc phụ à, nhờ nhạc phụ chăm sóc cho vợ con nhé! E con không thỉnh được chân kinh, lại hoàn tục, quay trở lại làm rể hiền của người.” Khi bốn thầy trò đi qua Nữ Nhi Quốc, Nữ Vương phải lòng Đường Tăng, Đường Tăng từ chối, nhưng Bát Giới lưu luyến muốn ở lại. Nữ Vương không đồng ý, nên đành đi tiếp. Nhưng đối với bọn nữ yêu tinh, Trư Bát Giới luôn có thái độ chọc ghẹo, đùa giỡn:

Trư Bát Giới tinh thần phấn chấn, vui cười hớn hở, vác cây đinh ba, sải chân bước tới, tiếp tục chạy qua đó. Đột nhiên mở cửa ra nhìn, thì thấy bảy con yêu nữ đang đứng dưới nước, miệng oai oái mắng con chim ưng: “Con súc vật lông mao kia! Tên mù vớ phải cá rán! Đem hết quần áo của chúng ta đi đâu rồi, bảo chúng ta sao ra tay!” Bát Giới không nhịn được cười nói: “Nữ Bồ Tát, đang tắm ở

đây à, cho tiểu hòa thượng tôi tắm với nhé?” Bọn nữ yêu nhìn thấy tức giận mắng: “Hòa thượng nhà ngươi, thật vô lễ! Chúng ta là con gái nhà lành, ngươi là đệ tử xuất gia. Sách xưa có nói: Bảy năm nam https://thuviensach.vn

nữ không cùng ngồi một chiếu, cớ sao ngươi lại tắm chung với chúng ta trong cùng một ao?” Bát Giới nói: “Thời tiết nóng bức, chẳng sao cả, cứ cho tôi tắm chung đi mà. Quan tâm làm gì đến sách vở viết ngồi hay không không ngồi chung chứ!” Tên Ngốc không để họ nói thêm, vứt đinh ba xuống, cởi cà sa ra, nhảy ùm xuống nước. Bọn yêu quái trong lòng bực bội, hùa nhau định đánh.

Nào ngờ Bát Giới xuống nước lắc mình một cái, biến thành con cá ngao tinh. Bọn yêu thi nhau đuổi theo mà không tài nào bắt được.

Mò phía đông, cá bơi sang phía tây; Mò phía tây, thoắt cái cá bơi sang phía đông; Cá trơn tuồn tuột, chỉ luồn lách dưới chân bọn yêu quái. Thì ra nước ở đó chỉ sâu đến ngực,trồi lên, ngụp xuống đáy sông, bơi lặn một hồi, Bát Giới thở hổn hển, tinh thần mệt mỏi.

Đoạn trên miêu tả một cách sinh động cảnh Trư Bát Giới trêu chọc Yêu Nhền Nhện, khiến người đọc cảm nhận “thói háo sắc” của Bát Giới ở một góc độ khác. Một bộ tiểu thuyết muốn đạt đến hiệu quả

viên mãn, cần có vài yếu tố cơ bản đáp ứng nhu cầu thẩm mỹ của đọc giả: một là nhất định phải có cốt truyện hấp dẫn, tình tiết phức tạp, nội dung phong phú, ngụ ý thâm sâu. Trong lịch sử, Huyền Trang đại sư đi về phía Tây thỉnh kinh là câu chuyện ly kỳ chấn động lòng người, được lưu truyền thành giai thoại trong dân gian.

Hai là hoặc ít hoặc nhiều có đôi chút nói về tình cảm mới đáng xem. Đường Tăng trong tiểu thuyết bị thần thánh hóa, không được tình tự. Nữ yêu mê hoặc ông, thậm chí Bồ Tát hóa thân thành mỹ nữ

thử lòng ông, Đường Tăng cũng không hề dao động. Tôn Ngộ Không là nhân vật mấu chốt trên con đường thỉnh kinh, dẫn dắt cả đoàn tiến lên phía trước, nếu giữa đường rời bỏ đội ngũ, đi tìm tình yêu cho riêng mình, thì đại nghiệp thỉnh kinh nhất định phải gác lại. Cho nên đành để Trư Bát Giới đảm nhận những đoạn tình cảm.

Khi Trư Bát Giới còn sống tại Cao Lão Trang, làm “rể quý” của nhà họ Cao, cần mẫn siêng năng, chịu cực chịu khổ, sắp xếp ổn https://thuviensach.vn

thỏa mọi việc trong nhà, là hình tượng điển hình của “người đàn ông tốt”. Bát Giới tuy háo sắc, nhưng lòng chỉ muốn sống cùng với người mình yêu đến răng long đầu bạc. Vì người con gái mình yêu, không nề hà khó khăn cực nhọc. Có thể nói, từ góc độ ý nghĩa này mà nói, anh là tuýp “người chồng mẫu mực”. Trong trường đại học từng mở cuộc bàn luận liên quan đến chuyện chọn Tôn Ngộ Không hay Trư Bát Giới làm người chồng mẫu mực, rất nhiều người ủng hộ Trư Bát Giới. Đó chính là nhờ Bát Giới mang hình tượng “người đàn ông tốt”. Sự lưu luyến đối với cuộc sống thế tục và ý thức tiểu nông của Trư Bát Giới tương đối rõ ràng: Ngươi xem tên Ngốc đó, không những không đến khuyên can sư

phụ, còn nói: “Sa đệ, đệ mang hành lý đến, chúng ta chia hai cho xong.” Sa Tăng hỏi: “Nhị sư huynh, chia sao cho đặng?” Bát Giới đáp:

“Chia ra rồi mạnh ai nấy đi. Đệ về Lưu Sa Hà, tiếp tục ăn thịt người. Ta trở về Cao Lão Trang, thăm vợ ta. Đem con ngựa trắng đi bán, mua quan tài đưa tang cho sư phụ.”

Tuy Trư Bát Giới yêu cuộc sống trần tục, nhưng suy cho cùng Bát Giới cũng đã quy y Phật pháp, phải làm những việc không theo ý mình nên trên đường thỉnh kinh bộc lộ nhiều khiếm khuyết trong tính cách. Hở ra là làm biếng, động một chút nói những câu đại loại như rã đội, chia hành lý, tham ăn ham ngủ, đam mê nữ sắc. Có thể

nói trên đường thỉnh kinh, Bát Giới chưa phải là một hòa thượng đúng nghĩa.

Lấy câu “người có ngũ dục, đam mê tửu sắc” để hình dung Trư

Bát Giới, tôi nghĩ không gì xác đáng hơn. Ngô Thừa Ân mượn hình tượng Trư Bát Giới miêu tả tâm trạng người dân trăm họ: tham ăn, háo sắc, tham cái lợi nhỏ trước mắt mà trầm luân hưởng lạc thú thế tục. Nhưng con heo tham ăn tham ngủ lại được nông dân yêu thích nhất.

https://thuviensach.vn

2. Tiền riêng của Trư Bát Giới Trước Sư Đà Lĩnh, Bát Giới chiến bại, sau khi bị Nhị ma vương –

Tượng Vương dùng vòi cuốn nhốt giam trong động còn bị nhấn chìm trong vũng bọt. Đúng vào lúc Bát Giới không thể chịu nổi nữa thì nghe được một giọng nói: “Trư Ngộ Năng! Trư Ngộ Năng!” Bát Giới thầm nghĩ, “Ngộ Năng” là pháp hiệu Bồ Tát đặt cho mình, Đường Tăng và các vị huynh đệ đều gọi Bát Giới, ai biết được tên này của mình nhỉ? Bèn hỏi xem ai đang gọi mình, người đó trả lời được Diêm Vương sai đến cứu. Bát Giới muốn đợi Ngộ Không đến cứu, bèn nghĩ cách kéo dài thời gian, nài nỉ người câu hồn gia hạn thêm một ngày, viện cớ rằng “Đợi gặp sư phụ, tránh nhớ nhung”. Kẻ

câu hồn đòi Bát Giới nộp lộ phí. Bát Giới vì muốn bảo toàn tính mạng đành thành thật khai ra nơi cất giấu tiền riêng: “Nhét trong lỗ tai phải của tôi đấy. Tôi bị trói rồi không móc ra được, ngươi tự

lấy đi.” Kẻ câu hồn bèn thò tay vào tai Bát Giới móc ra một đồng bạc có hình yên ngựa, nặng khoảng bốn tiền năm phân. Người nọ

tay cầm ngân lượng, nhịn không nổi cất tiếng cười ha hả. Bát Giới nghe thấy tiếng cười mới biết Ngộ Không đang trêu chọc mình, đứng dưới nước chửi xối xả: “Tên Bật Mã Ôn trời đánh! Còn đến đánh cướp tài vật à?”

Thì ra Ngộ Không nghe Sa Tăng nói Bát Giới có cất tiền riêng, cố tình mượn cớ thăm dò. Thực ra Bát Giới để dành được món tiền riêng này cũng không dễ dàng gì. Trước tiên chúng ta cần xác định số tiền này không phải do Bát Giới trộm cắp hay tham ô mà có.

Chỉ là trên đường thỉnh kinh một số người hảo tâm thấy Bát Giới ăn khỏe, bèn cho một ít tiền, tích lũy dần dần, mới để được năm tiền. Do tiền lẻ không dễ gì cất giấu, Bát Giới bèn tìm thợ đúc tiền đem số bạc lẻ đó nung chảy đúc lại với nhau, không ngờ bị thợ

bạc ăn mất vài phân. Theo lý mà nói số tiền riêng này của Bát Giới cũng chẳng đáng là bao. Nhưng so với cuộc sống tăng lữ hóa duyên https://thuviensach.vn

độ qua ngày, thanh tâm quả dục, phúc nạn cùng hưởng của Đường Tăng, Ngộ Không, Sa Tăng thì ý thức tiểu nông của Bát Giới có phần mạnh mẽ hơn.

Tiền riêng là sản vật gia đình kiểu cũ của Trung quốc thời cổ đại.

Trong các gia đình kiểu cũ, anh em ở cùng nhau, gọi phòng ở của mỗi người là phòng riêng. Tích lũy riêng của bản thân gọi là tiền riêng.

Do trong gia đình kiểu cũ, cha mẹ toàn quyền nắm giữ tài chính gia đình. Tiền bạc được quản lý như vậy, không cho phép có tiền riêng.

Thời cổ đại, dành dụm tiền riêng được coi là “xa rời tâm đức”, hành vi này được coi là mối hiểm họa phá hoại kinh tế gia đình. Dưới quan niệm chế độ gia đình như vậy, không giấu tiền riêng được coi là mỹ đức. Sau này, khi Ngộ Không cứu thoát Đường Tăng, Bát Giới khai hết sự thật với sư phụ, đồng thời cảm thấy rất xấu hổ, chủ

động giao nộp hết tiền.

Ý thức tham tài lộc của Trư Bát Giới cũng được thể hiện rõ ràng trong tiểu thuyết. Đêm ngủ tại nước Ô Kê, vừa nghe Ngộ Không nói yêu quái có một báu vật giấu ở Ngự Hoa Viên, Bát Giới liền không ngủ nữa, nguyện đi cùng với Tôn Ngộ Không, và ra điều kiện: Trừ

xong yêu ma, công lao thuộc về Ngộ Không, bảo bối thuộc về

phần Bát Giới. Quan đăng Kim Bình Phủ nghe Ngộ Không nói kẻ

bắt Đường Tăng đi hình như là Tê Giác Tinh, bèn nói: “Nếu là Tê Giác Tinh, mau đuổi theo bắt lấy nó, cưa lấy sừng, đổi được vài lượng đấy!”

3. Thằng Ngốc trong mắt Tôn Ngộ Không

Thằng Ngốc, gánh hành lý là “nhã danh” của Trư Bát Giới trong

“Tây Du Ký”. Và Tôn Ngộ Không là người phát minh ra hai tên gọi này. Ngộ Không năm đó thu phục Bát Giới tại Cao Lão Trang, đã bắt đầu mở miệng kêu “đồ ngốc”, ngậm miệng bảo “gánh hành lý”.

Sau này Ngộ Không cứ thế mà kêu thành quen. Chịu sự ảnh hưởng https://thuviensach.vn

của Ngộ Không, đến cả Đường Tăng vốn dĩ điềm đạm, nho nhã cũng có lúc không kìm được buột miệng gọi theo.

Trư Bát Giới bị đày xuống phàm, đầu thai nhầm bụng heo.

Điều đó đã định sẵn hình tượng ngốc nghếch của Bát Giới. Vũ khí Bát Giới sử dụng được gọi là “Cửu chỉ đinh ba” xem ra có vẻ nặng nề.

Cây gậy Như Ý của Tôn Ngộ Không có thể hóa thành chiếc kim thêu hoa nhét vào trong lỗ tai, xem ra rất nhẹ nhàng, tiện lợi. Nhưng Cửu Chỉ Đinh Ba của Bát Giới không được như thế. Cho nên Trư Bát Giới đành vác cây đinh ba nặng 5.048 kg đi đường. Cộng thêm cái bụng béo tròn phục phịch, trông Bát Giới càng thêm khờ khạo. Tôn Ngộ

Không tinh thông bảy mươi hai phép biến hóa. Trư Bát Giới từng là Thiên Bồng Nguyên Soái, tinh thông 36 phép biến hóa, có thể nói, bản lĩnh cũng không nhỏ. Khi còn ở Cao Lão Trang, từng đấu với Ngộ Không “từ canh hai, đấu đến trời sáng”, đủ thấy Bát Giới cũng rất thần thông quảng đại. Nhưng qua biến hóa của Bát Giới có thể

thấy người này ngốc nghếch. Hồi thứ 47 “Tây Du Ký”có viết: Hành Giả nói: “Bát Giới, đây là con gái, đệ mau biến thành nó, chúng ta đến chỗ tế lễ.” Bát Giới nói: “Sư huynh à, nhỏ nhắn xinh xắn như thế, biến sao được?” Hành Giả giục: “Nhanh lên! Không ta đánh!” Bát Giới vội kêu lên: “Sư huynh đừng đánh, để đệ biến thử

xem sao.” Tên Ngốc niệm câu thần chú, lắc đầu vài cái, hô:

“Biến”. Đầu, dung mạo giống bé gái, duy chỉ có cái bụng phệ là không giống. Hành Giả cười nói: “Biến lại xem!” Bát Giới nói: “Mặc cho huynh đánh vậy, biến không được, làm sao đây?” Hành Giả bảo:

“Chẳng lẽ ngươi mang cái đầu của con nha đầu kia, thân ngươi lại là hòa thượng sao? Nửa đàn ông nửa đàn bà thế này, coi sao được hả?

Ngươi coi lão Tôn ta đây.” Ngộ Không liền thổi một luồng khí tiên, quả nhiên biến Bát Giới giống hệt đứa bé nọ.

Lần biến hóa này, không biến được bụng là khiếm khuyết của Bát Giới, may nhờ Ngộ Không giúp mới biến thành hình dạng https://thuviensach.vn

đứa bé gái kia.

Ngộ Không khi giao đấu tại động Vân San đã biết phong độ của Bát Giới. Hồi thứ 19 trong “Tây Du Ký” viết: (Trư Bát Giới) nghiêm giọng mắng: “Bật Mã Ôn nhà ngươi, ta không động gì đến ngươi! Cớ sao ngươi lại đến phá nhà cửa của ta?

Cứ trông điều luật mà nói ngay, phá cửa người ta là tội chết.” Hành Giả cười rằng: “Thằng điên kia, ta phá cửa mi, còn có lý của ta. Chớ

ngươi bắt con gái nhà người ta làm vợ, không tiền nạp cheo, không mâm trầu hũ rượu, thử hỏi có phạm luật hay không?”

Trư Bát Giới bắt giam con nhà lành, vậy mà còn dám dùng “điều luật” tranh luận với Ngộ Không, ngốc nghếch đến đáng yêu.

Khi ăn trộm quả Nhân Sâm, ba huynh đệ cùng chia nhau ăn. Bát Giới vừa há miệng đã nuốt trọn quả Nhân Sâm, còn dám bảo chẳng nếm được gì, xui Ngộ Không đi trộm thêm vài quả. Bị Ngộ Không từ

chối, không chịu, cứ tiếp tục làu bàu cả buổi, kết cục bị người ta phát hiện. Khi Đường Tăng và đạo đồng tra hỏi chuyện này, Bát Giới vì muốn chối bỏ trách nhiệm, nói: “Con thật thà nhất. Con chưa từng nghe, cũng chưa từng thấy.” (Hồi thứ 25) Bát Giới muốn lấy hình ảnh “người thật thà” để thoát khỏi sự hoài nghi của sư phụ và chú tiểu. Bát Giới không biết rằng đó chẳng khác nào chưa đánh đã khai! Nói mình thật thà, chẳng khác nào nói trong bốn thầy trò có kẻ “không thật thà”. Quả nhiên, có chú tiểu nọ phát hiện Ngộ Không là người đáng nghi nhất bèn khẳng định Ngộ Không trộm quả tiên.

Bát Giới chối bỏ trách nhiệm như thế, chẳng khác nào rước họa vào thân. Trộm Nhân Sâm là do Bát Giới xúi giục. Nhân Sâm thì Bát Giới cũng đã nuốt vào bụng. Bất kỳ ai trong ba huynh đệ bị tra ra, những người còn lại đều bị liên lụy.Trư Bát Giới tự cho mình thông minh, ngược lại tự hại mình, hại cả đoàn. Còn nữa, khi chú tiểu bảo trên cây Nhân Sâm thiếu mất bốn quả, lại ỏm tỏi lên rằng toàn sư

https://thuviensach.vn

huynh “ăn thôi”. Bát Giới làm như vậy để một lần nữa chứng minh quả tiên do Ngộ Không trộm chứ không phải mình. Thực ra chính Bát Giới mới là “tên trộm” đúng nghĩa. Vừa ăn trộm vừa la làng, tên

“trộm” như Bát Giới quả là hiếm. Người ta đúng thật giở khóc giở

cười những hành động ngốc nghếch, khờ dại của Bát Giới. Nhưng đây cũng là mặt rất đáng yêu của Bát Giới.

“Tây Du Ký” hồi thứ 38, Bát Giới đòi yêu quái Hoàng Bào trao trả

Đường Tăng. Yêu quái Hoàng Bào dối rằng: “Đúng, đúng, có một Đường Tăng ở chỗ ta. Ta cũng không bạc đãi hắn, còn làm ít bánh bao nhân thịt người cho hắn ta ăn. Các ngươi cũng vào cùng ăn nhé?” Đây rõ ràng mánh khóe lừa gạt của yêu quái: Đường Tăng là hòa thượng một lòng hướng thiện, vốn không ăn đồ hôi tanh, làm gì có chuyện ăn bánh bao nhân thịt người! Bát Giới nghe đến ăn là quên hết lý chí, tưởng thật, định đi vào. Sa Tăng bèn ngăn lại nói:

“Sư huynh, hắn gạt huynh thôi. Huynh ăn bánh bao nhân thịt người khi nào vậy?” Lúc bấy giờ Bát Giới mới tỉnh ngộ, nắm chặt đinh ba, bổ thẳng vào mặt yêu quái.

Nét khờ khạo của Trư Bát Giới thường được tác giả viết khá hóm hỉnh thông qua cách miêu tả những mẹo vặt do Bát Giới nghĩ ra.

Trong hồi thứ 32 “Tây Du Ký”:

Tên Ngốc đó vào sâu trong núi, đi khoảng bốn năm dặm, thấy một bàn đá vuông vức, xung quanh có ba hòn đá xanh, mừng rỡ.

Hắn đặt đinh ba xuống, nói chuyện với cục đá. Hành Giả cười thầm: “Tên Ngốc này, đá đâu phải là người, sao biết nói chuyện, hành lễ, nói chuyện với đá làm gì, chẳng phải uổng công sao?” Hóa ra, Bát Giới đang “tâm sự” với ba hòn đá mà hắn ví với ba thầy trò Đường Tăng, Sa Tăng, Hành Giả, nhìn ba hòn đá để tập dợt. Bát Giới nói: “Lần này ta quay về, gặp sư phụ, nếu sư phụ hỏi có yêu quái không thì bảo có yêu quái. Sư phụ hỏi núi gì, ta cứ bịa là núi đất, làm từ đất, đánh từ thiếc, đúc từ đồng, giấy dán bằng hồ, dùng bút https://thuviensach.vn

vẽ, nếu nói thế, bọn họ thấy nói ta ngốc. Nếu nói thế là hớ ngay rồi. Ta chỉ nói đây là núi Đá, hỏi động gì, cũng chỉ thưa là động Đá, hỏi cửa gì, nói cửa sắt đóng bằng đinh. Nếu sư phụ hỏi bên trong còn bao xa, chỉ nói vào trong có ba tầng. Nếu tra hỏi kỹ hơn trên cửa có bao nhiêu cây đinh, chỉ nói lão Trư ta vội quá nhớ không rõ.

Nói dối vậy là được, có gì bảo Bật Mã Ôn đi xem cho rõ!”

Trư Bát Giới tự bịa ra lời nói dối, nghĩ thế là hoàn hảo lắm rồi, có thể qua mặt được bất kỳ ai. Bát Giới đâu biết đoạn độc thoại này Ngộ Không nghe không sót chữ nào, về là bị ăn đòn. Trong mắt chúng ta, hình ảnh Trư Bát Giới vừa nhìn hòn đá vừa lẩm bẩm nói chuyện ngốc nghếch đến đáng yêu. Nhưng Bát Giới tự cho mình là giỏi giang, thông minh.

Sự ngốc nghếch của Trư Bát Giới còn thể hiện hết sức hài hước.

Khi Hồng Hài Nhi phun lửa đốt Bát Giới và Ngộ Không, Trư Bát Giới còn dí dỏm nói: “Sư huynh, không được dừng lại! Lần này bị lửa thiêu đừng hòng sống sót, đem lão Trư ta nướng chín, thêm gia vị, cho nó đánh chén một bữa no say! Chạy mau, chạy mau!” Bát Giới nói chạy là chạy, mặc Hành Giả, chạy đến dòng suối. Khi cả trong lúc khó khăn, nguy hiểm đến tính mạng, Bát Giới vẫn bông đùa được; Ngồi trước tảng đá bịa lời nói dối; Tại nước Chu Tử, Bát Giới gọi Thái Giám là “bà ngoại”; Khi gặp nữ giới lại làm bộ làm tịch gọi “chị”, còn ra vẻ mắc cỡ “cắn ngón tay”. Dám chắc mọi người khi xem cảnh này đều không nhịn được cười.

Trên đường thỉnh kinh, có thể nói Tôn Ngộ Không phải chiến đấu suốt chặng đường. Đường Tăng khóc liên tục. Sa Tăng luôn trung thành, ngựa Bạch Long suốt chặng đường mang nặng, còn Trư

Bát Giới cả chặng đường lẩm bẩm, oán than. Ca thán nhiều nhất chắc là về cái bụng đói. Khi gánh hành lý, trách cứ sư phụ xem mình như đầy tớ. Ban đêm khi ngủ tại Bảo Sát tự, Đường Tăng nằm mơ gặp ác mộng, sau khi tỉnh giấc luôn miệng gọi: “Đồ đệ! Đồ đệ!”

https://thuviensach.vn

làm kinh động giấc mộng đẹp của Bát Giới. Thế là Bát Giới quay đầu đi, trùm kín mặt, than phiền: “Thổ địa, thổ địa cái gì? Cả ngày chả lúc nào được ngủ yên, lại kêu ‘thổ địa’! Trước kia nói chỉ cần ta làm hòa thượng, ban ngày dắt ngựa, gánh hành lý, ban đêm thì đổ

bô, đắp chăn.” Trong lời oán trách, Bát Giới lôi tất cả các việc như

nô tài, đổ bô v.v… việc nào cũng kêu ca, trách móc. Đến khi đến được Linh Sơn, Phật Tổ luận công ban thưởng, Đường Tăng phong làm Phật Công Đức, Ngộ Không thành Đấu Chiến Thắng Phật, Bát Giới nói thẳng với Phật Tổ: “Họ đều thành Phật, sao ta chỉ là Tịnh Đàn sứ giả?” Với Phật Tổ mà Bát Giới còn muốn trả giá nữa.

Những chuyện Bát Giới ca thán chỉ loanh quanh chuyên cái ăn, cái ở; khổ cực và danh lợi mà ra. Có lẽ do Bát Giới sống tại Cao Lão Trang nhiều năm nên có “ý thức tiểu nông”. Sự ca thán của Bát Giới cũng chẳng có gì phiền phức hay to tát: Một là, Bát Giới chẳng qua kêu cho đỡ ngứa miệng, trút bực dọc, không có ý gì khác. Hai là những người nghe Bát Giới kêu ca đều là người xuất gia, chỉ khuyên răn Bát Giới không có ý hãm hại, ngay cả Ngộ Không cũng chỉ là hù dọa thôi.

4. Bản chất nông dân trong Trư Bát Giới

Binh khí Bát Giới sử dụng rất đặc biệt, đinh ba chín răng là vũ khí chưa từng được nhắc đến trong mười tám ban binh khí của Trung Quốc thời cổ đại. Chẳng trách Ngộ Không phải hỏi: “Đây là cái cào cỏ

làm vườn mà?” Đến cả Ngân Giác đại vương khi gặp Bát Giới cũng nói: “Tên hòa thượng này đích thị nửa đường xuất gia đây.” Do

“Ngươi biết dùng đinh ba này, nhất định là lấy trộm của người ta khi làm vườn.” Nông dân dùng đinh ba là lẽ đương nhiên, nhưng trên chiến trường sử dụng đinh ba thì hơi nặng nề cồng kềnh. Ngô Thừa Ân sắp xếp cho Bát Giới sử dụng loại binh khí này quả là tuyệt vời. Nhìn binh khí là biết ngay “ngón nghề” của chủ nó. Bát Giới https://thuviensach.vn

cầm đinh ba ra chiến trường trông hài hước hơn cầm đao, cầm kiếm.

Vẻ ngốc nghếch và thông minh của Bát Giới có quan hệ với nhau. Có thể nói Bát Giới “trong cái ngốc có cái thông minh, trong cái thông minh lại có cả cái ngốc”. Bát Giới được độc giả yêu thích vì trong tác phẩm “Tây Du Ký”, cái ngốc và cái thông minh của Bát Giới được hòa quyện với nhau.

Trong “Tây Du Ký”, tác giả không phải chỉ miêu tả một chiều những nét khờ khạo và các loại tật xấu của Bát Giới, mà thỉnh thoảng nhấn vài điểm xuất sắc. Song song với với việc miêu tả nét ngốc nghếch của Bát Giới còn thể hiện nét thông minh của Bát Giới. Trên thực tế, sự ngốc nghếch của Bát Giới có nét thật thà chất phác và bảo thủ. Trí tuệ của Bát Giới cũng không linh hoạt, thông minh, mưu trí như Ngộ Không. Sự sáng suốt của Bát Giới chủ yếu bắt nguồn từ kinh nghiệm sống.

So với Ngộ Không và Sa Tăng, ưu thế lớn nhất của Bát Giới là kinh nghiệm sống tích lũy được qua nhiều năm sống tại Cao Lão Trang. Trí tuệ của Bát Giới đa phần xuất phát từ kinh nghiệm sống. Khi thầy trò Đường Tăng bị con sông Thông Thiên cản đường, mọi người không biết mực nước nông sâu ra sao, Bát Giới thản nhiên nói:

Mới đi chưa bao xa, chỉ nghe tiếng sóng vỗ không ngừng. Bát Giới nói: “Thôi rồi, đến đường cùng rồi!” Sa Tăng nói: “Có một con sông chắn ngang.” Đường Tăng hỏi: “Vậy làm sao đi qua?” Bát Giới đáp: “Để con thử xem, xem nước nông sâu thế nào.” Tam Tạng bảo:

“Ngộ Năng, con chớ làm bậy, mực nước nông sâu, làm sao con thử

được?” Bát Giới đáp: “Nhặt một hòn đá, thảy xuống nước. Nếu thảy xuống có bọt nước sủi lên là nông, nếu tủm một tiếng rồi chìm hẳn là sâu.”

https://thuviensach.vn

Khi cả dòng chảy đông thành băng, thầy trò Đường Tăng chuẩn bị bước trên băng qua sông, Bát Giới tỏ ra thông minh khác người: Đi trên băng phía mép sông, vó ngựa trượt một cái, suýt chút nữa hất Tam Tạng ngã xuống ngựa. Sa Tăng nói: “Sư phụ, khó đi lắm!”

Bát Giới nói: “Đứng im! Hỏi xin Trần lão quan cho ta một bó rơm.”

Hành Giả hỏi: “Dùng rơm làm gì?” Bát Giới đáp: “Sư huynh không biết chứ dùng cỏ quấn lấy vó ngựa thì sẽ không trơn nữa, sư phụ

khỏi bị té ngã”. Trần lão quan trên bờ nghe nói, tức tốc sai người lấy một bó rơm đến, rồi mời Đường Tăng xuống ngựa. Bát Giới dùng rơm bao quanh vó ngựa, sau đó đạp trên băng đi qua sông.

Từ biệt Trần lão qua sông, đi được khoảng ba bốn dặm, Bát Giới đem Cửu hoàn thiết trượng đưa cho Đường Tăng nói: “Sư phụ, người để nằm ngang trên lưng ngựa.” Hành Giả hỏi: “Tên Ngốc này gian xảo! Thiết trượng vốn do ngươi gánh, cớ sao lại bảo sư phụ cầm lấy?” Bát Giới đáp: “Huynh chưa từng đi trên băng nên không biết.

Phàm là đi trên băng, tất phải có băng mỏng. Lỡ rớt xuống, nếu không có vật bắc ngang, nước ào ào cuốn lấy, giống như bị một cái nồi to chụp lên, sao chui ra ngoài được! Cần phải cầm ngang như vậy mới được.” Hành Giả cười thầm: “Tên Ngốc này quả là có kinh nghiệm đi trên băng!” Mọi người nghe theo Bát Giới.

Dùng cỏ rơm buộc vó ngựa tránh trơn trượt, dùng Thiết trượng tránh ngã xuống băng. Những kinh nghiệm này, Bát Giới học được từ kinh nghiệm sống phong phú của mình ở nhân gian trước kia.

Nông dân nhận thức thế giới bằng kinh nghiệm cuộc sống. “Chủ

nghĩa kinh nghiệm” của Bát Giới rất giống với điển hình người nông dân.

Ngoài ra, Trư Bát Giới còn biết y thuật đơn giản trong dân gian.

Sau khi Tôn Ngộ Không bị Hồng Hài Nhi thiêu trong biển lửa, lại bị

nước lạnh dội vào, khiến cho hỏa khí công tâm bị choáng ngất đi: https://thuviensach.vn

Sa hòa thượng nước mắt lưng tròng nói: “Sư huynh, thương thay cho huynh, bậc thần thánh trường sinh bất lão, hàng tỷ năm không già, sao nay lại đoản mệnh như thế!” Bát Giới cười nói: “Sư đệ đừng khóc, con Khỉ này vẫn chưa chết, dọa chúng ta thôi. Đệ sờ thử xem, trước ngực hắn vẫn còn chút hơi ấm phải không?” Sa Tăng hỏi:

“Toàn thân lạnh cả rồi, chỉ còn chút hơi ấm, hồi sinh sao được chứ?” Bát Giới đáp: “Sư huynh có bảy mươi hai phép biến hóa, thì có bảy mươi hai cái mạng. Đệ giữ lấy chân huynh ấy, để ta lo.” Thế là Sa Tăng giữ chân Ngộ Không, Bát Giới vực đầu Ngộ Không dậy, dựng ngồi thẳng lên, sắp chân lại, xếp gối ngồi bằng. Bát Giới xoa hai tay vào nhau cho nóng lên, nhấn vào thất khổng của Ngộ

Không, xoa bóp. Thì ra Hành Giả bị nước lạnh ép, khí tụ đan điền, không thoát ra được. May nhờ có Bát Giới xoa bóp, trong phút chốc khí thông tam quan, thông sang mặt, làm thông các huyệt trên người, rồi kêu hắt một tiếng: “Sư phụ!” Sa Tăng nói: “Sư huynh, huynh sống vì sư phụ, chết mà miệng vẫn gọi sư phụ. Huynh mau tỉnh dậy, bọn đệ ở đây.” Hành Giả mở mắt ra nói: “Các đệ ở đây? Lão Tôn ta tiêu rồi!” Bát Giới cười nói: “Huynh vừa ngất đi, nếu không có Lão Trư này ra tay cứu thì tiêu rồi, còn không mau cảm ơn lão Trư này đi!”

Trư Bát Giới xoa bóp cho Ngộ Không theo kinh nghiệm dân gian, giúp Ngộ Không nhanh chóng tỉnh lại. Kỳ thực tác dụng của Bát Giới trong quá trình thỉnh kinh vốn không nhỏ, từng là Thiên Bồng Nguyên Soái danh tiếng lẫy lừng, võ công không phải bàn, năng lực cũng không thua kém ai. Ngoài ra, sở trường của Bát Giới – công phu dưới nước thậm chí cao hơn đại sư huynh Tôn Ngộ Không. Công lao giúp đỡ Đường Tăng chỉ thấp hơn Ngộ Không mà thôi.

Bát Giới cũng có lúc thông minh hơn cả Ngộ Không. Khi quốc vương giả nước Ô Kê biến thành Đường Tăng, Ngộ Không gãi đầu bứt tai, không biết làm sao. Bát Giới nghĩ ra cách bảo Đường Tăng https://thuviensach.vn

niệm chú Khẩn Cô Nhi, Đường Tăng nào không niệm được chú Khẩn Cô Nhi ắt tự nhiên bại lộ chân tướng. Thật đúng với câu: “Thông minh trăm ngày tất có lúc sơ sót. Ngu độn ngàn ngày cũng có lúc thông minh.” Người bình thường khi xem những đoạn Bát Giới xuất chúng như vậy, trong lòng đều thấy như được khích lệ. Điều đó càng phong phú thêm hình tượng nghệ thuật Trư Bát Giới.

Trong “Tây Du Ký” hồi thứ 31 “Trư Bát Giới nói khích Mỹ Hầu Vương”, thể hiện trí tuệ của Bát Giới rõ ràng nhất. Bát Giới lên Hoa Quả Sơn nói bao lời hay ý đẹp, vẫn không làm cho Ngộ Không xiêu lòng, thậm chí còn bị no đòn. Bát Giới biết rõ Ngộ Không cao ngạo hơn người, không chấp nhận bị người khác xem thường, còn biết Ngộ Không tính tình nóng này, bèn dùng cách khích tướng: Bát Giới kể: “Đệ nói: ‘Yêu tinh, ngươi không được vô lễ, không được làm hại sư phụ ta! Ta còn có một đại sư huynh, tên gọi Tôn Hành Giả. Huynh ấy thần thông quảng đại, giỏi diệt trừ yêu ma. Huynh ấy mà đến ngươi chết không chỗ chôn thây!’ Tên yêu quái nghe nói, càng tức giận, mắng rằng: ‘Là Tôn Hành Giả gì chứ, ta không sợ! Nếu hắn đến, ta lột da hắn, rút gân hắn, ăn thịt hắn, nhai tim hắn! – Tuy hắn là con Khỉ ốm, ta cũng chặt hắn ra đem chiên dầu!’” Hành Giả nghe nói, tức giận gãi đầu bứt tai, dậm chân tức tối: “Kẻ nào dám mắng ta như thế?” Bát Giới nói: “Sư huynh bớt giận, là con yêu quái Hoàng Bào mắng huynh như vậy, đệ chỉ nói lại cho huynh nghe thôi.” Hành Giả nói: “Hiền đệ, mau đứng lên.

Không phải ta không đi. Do con yêu tinh đã mắng ta như thế, ta không thể không đi thu phục nó. Ta đi với đệ. Lão Tôn ta 500 năm trước đại náo Thiên Cung, thần tiên nhìn thấy ta, ai nấy phải cúi mình gọi tiếng Đại Thánh. Tên yêu quái vô lễ, dám chửi ta sau lưng!

Lần này ta đi, bắt hắn, phân thây làm trăm mảnh để trả mối nhục này! Báo thù xong, ta lập tức về đây.”

https://thuviensach.vn

Bát Giới ra chiêu khích tướng, Ngộ Không liền ngoan ngoãn đi theo cứu Đường Tăng. Có thể nói, đoạn hội thoại này của Bát Giới đạt đến trình độ lão luyện: Một mặt, mượn miệng yêu quái mắng Ngộ

Không một trận, trút hết bất mãn trong lòng, báo thù những lúc Ngộ Không “vô lễ” với mình; một mặt khác, nếu Ngộ Không không đi cứu Đường Tăng thì sẽ mang tiếng xấu trở thành tên nhát gan, tên sợ chết. Bát Giới trong cái khó ló cái khôn, nghĩ ra kế khích tướng, khiến Ngộ Không không thể không đi cứu Đường Tăng. Có thể nói đoạn này miêu tả Bát Giới rất xuất sắc.

Có thể thấy, trí tuệ của Bát Giới rất có ích cho đội ngũ thỉnh kinh, công lao đóng góp cho sự nghiệp thỉnh kinh vĩ đại cũng không nhỏ. Điều này nói cho ta biết, một đội ngũ muốn đạt được thành công, cần biết khai thác toàn vẹn năng lực của mỗi người, tận dụng khả năng họ có. Như vậy mọi người đồng tâm đồng sức, sẽ tạo nên bước tiến lớn.

5. Đôi nét về quan hệ giữa Trư Bát Giới và Tôn Ngộ Không Tôn Ngộ Không và Trư Bát Giới cùng là đệ tử Đường Tăng, nhưng khác biệt rất lớn: Một người thân hình gầy gò, một người mập mạp béo tốt; Một người tràn đầy lý tưởng, một kẻ trầm mê thế tục; Một người làm việc bằng bản lĩnh, một kẻ làm việc theo kinh nghiệm; Một người dũng cảm tiến về phía trước, một kẻ lo trước e sau; Một người thích khiêu chiến kẻ thù mạnh, một kẻ thích đánh với tiểu yêu; Một người cơ trí hoạt bát, một kẻ thật thà chất phác; Một người mồm miệng lanh lợi, một kẻ ăn nói lắp bắp. Ngộ Không gọi Bát Giới là “tên Ngốc”, thường xuyên trêu chọc, khiến Bát Giới không ít lần xấu hổ. Còn Bát Giới vừa sợ vừa kính nể, lại có lúc xem thường Ngộ Không, khiến độc giả thấy hết sức thú vị.

Bát Giới hai lần bị Ngộ Không đánh bại, một lần tại Thiên Đình, một lần tại Cao Lão Trang. Thực lực suy ra cũng thua kém Ngộ

https://thuviensach.vn

Không. Điều đó quyết định thái độ Bát Giới đối với Ngộ Không trước hết là “sợ”. Nỗi sợ này hầu như xuyên suốt quá trình sang Tây Thiên thỉnh kinh. Cho nên phàm là việc Ngộ Không sai làm, dò núi, mở đường, hóa duyên, xuống giếng… mặc do Bát Giới không thật lòng muốn, nhưng rốt cuộc cũng ngoan ngoãn làm theo. Sau này Bát Giới có lúc sợ đến nỗi luôn có cảm giác Ngộ Không theo dõi mình. Trong “Tây Du Ký” hồi thứ 32 viết: Tên Ngốc bò dậy, đi tiếp ra đường lớn. Ngươi xem hắn thập thò trước sau, mỗi bước đều nghi Ngộ Không biến hóa theo bám, thấy gì cũng nghi ngay là Hành Giả. Đi khoảng bảy tám dặm, nhìn thấy một con hổ, từ dốc núi chạy xuống, Ngốc ta cũng không sợ, giơ cây đinh ba lên nói: “Sư huynh lại rình nghe nói dối à, lần này không có rồi.” Lại tiếp tục đi, gió núi lúc này nổi mạnh, bỗng một tiếng rắc, một cành cây khô gãy, lăn lông lốc đến trước mặt, Bát Giới lại đá chân đấm ngực mà rằng: “Sư huynh! Lại chuyện gì nữa đây! Đệ

đã nói không nói dối nữa rồi, sao lại biến thành cây để đánh người!” Bát Giới lại đi tiếp về phía trước, thấy một con chim già cổ

trắng, đậu kêu chí chách. Bát Giới lại nói: “Sư huynh! Huynh không xấu hổ à! Đệ đã nói không nói dối nữa, sao huynh còn biến thành con chim kia? Huynh muốn nghe cái gì?” Thì ra lần này Hành Giả

không đi theo Bát Giới. Nhưng Bát Giới có tật giật mình, nghi vớ nghi vẩn, cứ nơm nớp lo Hành Giả đang theo giám sát. Tên Ngốc nghi ngờ nhưng không dám nói.

Bát Giới luôn để bụng những lần Ngộ Không trêu chọc mình, đồng thời lúc nào cũng đợi có dịp báo thù. Cách báo thù đầu tiên của Bát Giới là luôn mồm chửi mắng Ngộ Không nào là con Khỉ, Khỉ lông dài, Bật Mã Ôn. Khi Đường Tăng gặp nạn tại nước Bảo Tượng, khi Bát Giới mời Ngộ Không xuống núi cứu Đường Tăng, từng mắng Ngộ Không rằng: “Con Khỉ kia, hòa thượng không làm, về đây làm yêu quái! Con Khỉ lông lá kia, ta có ý tốt đến mời https://thuviensach.vn

ngươi, ngươi lại không đi! Ngươi không đi thì thôi vậy!” Đi được vài bước, Bát Giới lại mắng vài câu. Thứ hai là hãm hại Ngộ Không, xúi Đường Tăng đọc chú Khẩn Cô Nhi. Trong quá trình “Ba lần đánh Bạch Cốt Tinh”, Trư Bát Giới không vừa lòng Tôn Ngộ Không, xúi Đường Tăng đọc chú Khẩn Cô Nhi trừng phạt Ngộ Không. Khi Ngộ

Không muốn bỏ sư phụ ra đi, Bát Giới cũng không thèm giữ chân.

Có thể nói lần thứ nhất Ngộ Không bị Đường Tăng đuổi đi là do Bát Giới xúi giục.

Tại nước Ô Kê, Bát Giới đem thi thể Quốc Vương từ dưới giếng lên, nhưng không có được báu vật gì. Thế là Bát Giới tích cực khuyến khích Đường Tăng niệm chú Khẩn Cô Nhi hành hạ Ngộ

Không. Chiêu này quả nhiên linh nghiệm, hành cho Ngộ Không đầu đau đến không tài nào chịu nổi, van xin mãi Đường tăng mới được tha. “Tây Du Ký” hồi thứ 38 và 39 viết: Bát Giới vẫn không nguôi giận nói: “Sư phụ, thầy đừng để hắn gạt, hắn tính tình kỳ quặc. Chỉ cần thầy niệm câu thần chú đó, hắn lập tức cứu sống người đó cho thầy.” Đường Tăng bắt đầu niệm chú thật, khiến con Khỉ nọ đau đầu hoa mắt.

Tề Thiên Đại Thánh đau đầu chịu không nổi, khẩn khoản van xin: “Sư phụ, đừng niệm, đừng niệm! Để con cứu, để con cứu!” Trưởng lão hỏi: “Cứu như thế nào?” Hành Giả đáp: “Chỉ cần xuống âm ty, tìm xem dưới chỗ Diêm Vương có hồn hắn không, xin Diêm Vương cứu sống hắn.” Bát Giới rằng: “Sư phụ đừng tin hắn. Hắn từng nói không cần xuống âm ty, trên dương trần đã có thuốc chữa, thủ đoạn đấy...” Trưởng lão nọ bèn tin lời xúi giục, lại niệm chú Khẩn Cô Nhi, khiến Hành Giả vội vã năn nỉ không ngớt: “Dương thế có thuốc chữa, dương thế có thuốc chữa!” Bát Giới rằng: “Sư phụ

đừng chần chừ, cứ niệm, cứ niệm!” Hành Giả mắng: “Con súc sinh ngu ngốc nhà ngươi, xúi giục sư phụ niệm chú trị ta!” Bát Giới cười đến nghiêng ngả: “Sư huynh, sư huynh! Huynh chỉ biết trêu chọc https://thuviensach.vn

đệ, không ngờ đệ cũng có cách trị huynh!” Hành Giả nói: “Sư phụ, đừng niệm, đừng niệm! Đợi Lão Tôn đi tìm thuốc cứu.” Tam Tạng nói: “Trên dương trần ở đâu có thuốc cứu?” Hành Giả đáp: “Con chỉ

cần lộn một vòng cân đẩu vân, đến cổng Nam Thiên Môn, không vào Đấu Ngưu cung, không vào Linh Tiêu Điện, đi tìm Thái Thượng Lão Quân, xin ông một viên Cửu chuyển hoàn hồn đơn, cứu sống ông ta.” Tam Tạng nghe nói vui mừng: “Vậy ngươi mau đi nhanh.”

Bát Giới ở bên cạnh Đường Tăng liên tục thêm dầu vào lửa, kỳ

thực muốn Đường Tăng niệm chú Khẩn Cô Nhi, nhân đó báo thù Ngộ Không.

Bát Giới và Ngộ Không thường xuyên nghĩ kế bắt chẹt lẫn nhau.

Nhưng Ngộ Không rất thông minh, mưu trí, bản lĩnh lại cao cường, cho nên Bát Giới khi so đo luôn thất bại. Bát Giới chẳng chịu cam lòng, bèn nghĩ cách tìm “đồng minh chiến lược”, Đường Tăng là người thích hợp nhất. Một mặt, Đường Tăng là sư phụ của bọn họ, còn có thể dùng chú Khẩn Cô Nhi chế phục Ngộ Không. Mặt khác, Đường Tăng cho rằng Bát Giới có phần ngốc nghếch, có phần thiên vị hắn, còn Ngộ Không thường xuyên sát sinh. Điều này khiến Đường Tăng có thành kiến với Ngộ Không. Thế là Bát Giới lợi dụng tâm lý này của Đường Tăng xúi giục ông đối phó với Ngộ

Không, hết lần này đến lần khác; hai lần phục thù kể phía trên Bát Giới thật sự đã thành công.

Đương nhiên, không có sự hỗ trợ của Đường Tăng, Bát Giới không thể phục thù Ngộ Không được. Yêu quái Kim Như bắt mất Đường Tăng, ba huynh đệ quyết định xuống đáy hồ tìm sư phụ. Ngộ

Không bảo sợ nước, muốn nhờ Bát Giới hoặc Sa Tăng cõng xuống nước. Nếu theo tính khí bình thường của hai người, Bát Giới nhất định chối bỏ. Nhưng lần này Bát Giới hết sức chủ động, cười hớn hở nói: “Sư huynh, đệ cõng huynh.” Vốn dĩ Bát Giới chẳng tốt lành gì, thực ra muốn trêu chọc Ngộ Không một phen. Bát Giới nghĩ

https://thuviensach.vn

thầm: “Con Khỉ này không biết trêu chọc ta bao nhiêu lần, lần này không xuống nước được, để Lão Trư đây cõng hắn, nhân tiện chọc hắn một phen!” Trong tác phẩm “Tây Du Ký”, lười biếng là đặc tính lớn nhất của Trư Bát Giới. Những việc hao công tổn sức Bát Giới chẳng bao giờ chủ động. Vì thế, lần này Bát Giới chủ động khiến Ngộ Không thông minh sinh nghi. Ngộ Không vừa nhìn đã nắm ngay được thóp Bát Giới, dứt khoát tương kế tựu kế. Ngộ Không phân thân, một thân bám trên lưng Bát Giới, thân thật thì biến thành con sâu chui vào lỗ tai Bát Giới. Bát Giới đương nhiên không biết lưng mình đang cõng chỉ là phân thân của Ngộ Không. Trên đường đi, Bát Giới cố tình làm Ngộ Không té ngã, hất Ngộ Không về phía trước, té một cái đau điếng. Ngộ Không thấy vậy, liền biến phân thân của mình thành cọng lông Khỉ thu lại. Bát Giới nhìn thấy Ngộ Không vừa ngã đã biến mất, bèn nói với Sa Tăng: “Sư đệ, mặc kệ huynh ấy sống hay chết, ta và đệ đi tìm sư phụ.” Bát Giới vốn muốn chọc ghẹo Ngộ Không, ngược lại còn bị Ngộ Không chọc ghẹo lại. Đúng là gậy ông lại đập lưng ông.

Trò đùa của Bát Giới đôi lúc có phần ích kỷ. “Tây Du Ký” hồi thứ

28. Bát Giới và Sa Tăng đại chiến yêu quái Hoàng Bào, Bát Giới thấy được sự lợi hại của yêu quái Hoàng Bào, biết thực lực của mình và Sa Tăng không chống đỡ nổi, bèn nói: “Sa Tăng, đệ lên trước đấu với hắn, Lão Trư ta đi tiểu tiện một lát.” Thực ra, Bát Giới không hề

đi vệ sinh, mà chui đầu vào bụi cây gai trốn mất. Kết quả, Sa Tăng không phải đối thủ của yêu quái Hoàng Bào, bị bắt sống. Bát Giới vì muốn cứu mạng sống của mình, chẳng đoái hoài đến sự

sống chết của huynh đệ, khó tránh khỏi bị coi là không đủ nghĩa khí.

Trong tiềm thức của Bát Giới, ít nhiều có phần xem thường Tôn Ngộ Không. Chủ yếu do sự chênh lệch về địa vị giữa hai người khi ở trên Thiên Đình. Chúng ta nên nhớ rằng, trong xã hội phong https://thuviensach.vn

kiến, thước đo năng lực của một người chủ yếu dựa vào chức quan cao thấp của người đó. Khi Bát Giới bị Ngộ Không bắt nạt, sau lưng, Bát Giới thường chửi ba tiếng “Bật Mã Ôn”. Câu nói ẩn ý là: “Con Khỉ

điên nhà ngươi, khi Lão Trư còn là Thiên Bồng Nguyên Soái, ngươi chẳng qua là một tên chăn ngựa.” Điều này cùng với câu AQ nói

“Trước đây tôi phong lưu biết mấy” có vài điểm giống nhau. Cho nên Bát Giới mắng “Bật Mã Ôn” không đơn thuần là trút bực, cũng có chút ít tư tưởng chức quan cùng tinh thần thắng lợi của AQ cùng nhau bộc lộ ra ngoài.

Trong “Tây Du Ký”, Bát Giới là một trong những người hiểu rõ Ngộ Không nhất. Điểm này hơn hẳn Đường Tăng và Sa Tăng. Hai người từng giao đấu trên Thiên Đình, Bát Giới biết rõ nội tình và bản lĩnh của Ngộ Không. Ví dụ đoạn gặp Hồng Hài Nhi, Ngộ Không bị Hồng Hài Nhi thiêu đến bất tỉnh, Sa Tăng nghĩ Ngộ Không chết, lớn tiếng khóc lóc, Bát Giới lại nói: “Sư huynh có bảy mươi hai phép biến hóa, ắt có bảy mươi hai mạng sống.” Và cứu sống Ngộ

Không. Bát Giới từng nói: “Con Khỉ này quen biết khắp tam giới ngũ ty”, cho thấy Bát Giới nắm rất rõ mối quan hệ của người này.

Quan trọng hơn là, sự hiểu biết của Bát Giới đối với Ngộ Không còn thể hiện qua khía cạnh tính cách, hai điểm điển hình nhất: Một là Bát Giới đến Hoa Quả Sơn mời Ngộ Không, Ngộ Không trên đường đi muốn xuống biển rửa bớt “mùi yêu tinh”, Bát Giới “do vậy biết được Hành Giả vốn thật lòng, không ngăn cản mình”, thừa nhận Ngộ

Không là “Hầu Vương có tình có nghĩa”; Một nơi khác tại nước Chu Tử, Bát Giới nói với các Thái Giám: “Sư huynh tôi không như tôi làm trò cho mọi người xem, huynh ấy là người nghiêm túc. Các ngươi đợi gặp rồi, cần hành đại lễ, gọi tiếng Tôn Lão Gia, huynh ấy ắt sẵn lòng giúp đỡ. Còn bằng không, sư huynh ta trở mặt, việc này khó mà xong.” Đoạn đối thoại này khái quát được những tính cách tốt của Ngộ Không.

https://thuviensach.vn

Bất luận là vẻ bất mãn bên ngoài hay sự coi thường trong tiềm thức, đều không ngăn được lòng kính phục và tín nhiệm của Bát Giới đối với Ngộ Không. Mỗi lần Bát Giới bị yêu quái bắt, đều không quên nói: “Yêu quái ngươi chớ huênh hoang, đợi đại sư huynh của ta đến, triển khai Tề Thiên vô lượng pháp, lập tức bắt hết lũ yêu quái các ngươi.” Có lúc, vì tính ỷ lại của Bát Giới, Ngộ Không thậm chí chỉ dùng miệng khuyến khích cũng khiến Bát Giới dũng cảm lên bội phần: Bát Giới cùng Nam Sơn Đại Vương (con Báo thành tinh) quyết đấu, vốn đã không chống đỡ nổi, nhưng vừa nghe thấy tiếng Ngộ Không “Bát Giới đừng sợ, ta đến đây”, lập tức hưng phấn trở lại, chuyển bại thành thắng. Trên thực tế Ngộ Không không vào tham chiến. Ngoài ra, thái độ của Bát Giới với Ngộ Không có lúc như trò với thầy, hễ nghe Ngộ Không khen ngợi mình thì vui mừng hớn hở, còn muốn lập thêm công trạng mới. Chính sự kính phục và dựa dẫm này, khiến hai sư huynh đệ trên suốt chặng đường hợp tác tương đối ăn ý, dí dỏm và thành công, từ đó hoàn thành đại nghiệp thỉnh kinh, tạo dựng nên kinh điển vĩnh hằng “Tây Du Ký”.

6. Tiến bộ của Trư Bát Giới trong quá trình thỉnh kinh So với trước kia, đầu óc Trư Bát Giới đã lý trí, linh hoạt hơn nhiều. Trong hồi thứ 77, khắp thành đều nói: “Đường Tăng bị đại vương bắt nửa đêm ăn thịt mất rồi.” Ngộ Không nghe xong hết sức sốt ruột, cho rằng sư phụ bị ăn thịt thật, sau đó thấy Bát Giới, Bát Giới nói: “Sư huynh đừng khóc, đệ cũng chỉ nghe lũ tiểu yêu nói xằng, chưa nhìn thấy tận mắt. Huynh đừng hiểu lầm, đi thăm dò xem sao.” Phân tích lúc này của Bát Giới lý trí hơn so với Ngộ Không.

Có thể thấy Bát Giới thật sự tiến bộ không ít.

Mức độ trung thành của Bát Giới cũng được nâng cao. Lúc mới bắt đầu lên đường đi thỉnh kinh hễ gặp chút khó khăn là đòi rã đám, chia hành lý. Nhưng sau này không còn cảnh như vậy nữa.

https://thuviensach.vn

Bát Giới cũng dũng cảm hơn. Đến hồi thứ 62, khi phải đến Bích Ba Đàm bắt yêu quái, Quốc Vương nói: “Tôn trưởng lão đi lần này, cần bao nhiêu binh mã? Giờ nào xuất thành khởi binh?”

Bát Giới nhịn không nổi cao giọng nói: “Nào cần người ngựa chi đâu!

Cũng chẳng cần chọn giờ giấc! Nhân nay cơm no rượu say, tôi cùng sư huynh đi, tay không bắt yêu quái về!” Từ đó có thể thấy rõ, Bát Giới chủ động tham chiến, không còn nhút nhát như xưa.

Bát Giới cũng không tham tiền tài như lúc trước nữa. Trong hồi thứ 90, các Hoàng tử báo đáp ơn “dạy dỗ” của ba huynh đệ Ngộ

Không, mở yến tiệc, lại lấy ra một mâm vàng bạc biếu cho họ.

Hành Giả cười nói: “Mau cất vào đi, mau cất vào đi! Chúng tôi là người xuất gia, dùng nó làm gì?” Bát Giới bên cạnh nói: “Vàng bạc chúng tôi không dám nhận, bộ quần áo này của tôi bị con sư tử tinh đó kéo rách mất rồi, xin đổi y phục mới cho chúng tôi là đủ rồi, xin cảm ơn”. Bát Giới trước đây lén lén lút lút cất giấu tiền riêng đến nay thấy vàng bạc không động lòng tham, đủ thấy tiến bộ rất nhiều.

Bát Giới cũng trở nên ngày càng hiếu thảo hơn. Trong hồi thứ

86, yêu quái biến ra một cái đầu người đầy máu me quăng ra khỏi động, nguyên tác viết như thế này:

Tôn Hành Giả nhận ra đây là đầu người thật, chẳng biết làm thế nào thì bật tiếng khóc. Bát Giới, Sa Tăng cũng lớn tiếng khóc vang. Bát Giới nuốt nước mắt nói: “Sư huynh, đừng khóc nữa. Thời tiết không tốt, sợ làm bốc mùi. Đợi đệ đi đào huyệt, nhân lúc còn hơi ấm chôn xuống rồi hãy khóc.” Hành Giả nói: “Sư đệ nói đúng.”

Tên Ngốc nọ không chê ô uế, ôm cái đầu vào lòng, chạy lên sườn núi. Hướng về phía mặt trời, tìm nơi khuất mưa khuất gió, dùng đinh ba đào một cái huyệt, bỏ đầu xuống đó, lấp lại xây thành một ngôi mộ. Mới nói với Sa Tăng: “Đệ và sư huynh cứ khóc đi, ta đi kiếm chút gì lại cúng sư phụ.” Nói xong, Bát Giới liền đi về phía https://thuviensach.vn

hồ, bẻ vài cành liễu lớn, nhặt vài hòn sỏi, về đến trước mộ, đem cành liễu cắm hai bên trái phải, chất sỏi phía trước mộ. Hành Giả

liền hỏi: “Thế này là sao?” Bát Giới rằng: “Cành liễu này thay cho tùng bách, che bia mộ cho sư phụ; Những viên sỏi này thay cho điểm tâm cúng bái sư phụ.” Hành Giả nói: “Bát Giới! Người đã chết rồi, còn dùng sỏi để cúng sao?” Bát Giới nói: “Biểu thị chút lòng người còn sống, tỏ chút lòng hiếu thảo.”

Bát Giới “không sợ vấy bẩn”, ôm đầu vào lòng, đủ thấy lòng hiếu thảo, câu nói cuối cùng “tỏ chút lòng hiếu thảo” càng chứng tỏ lòng thành của Bát Giới.

Với những tiến bộ này của Bát Giới, không chỉ độc giả ngay đến cả Tôn Ngộ Không cũng khen “ngoan hơn trước”. Điều đó chứng tỏ

Ngộ Không thừa nhận sự tiến bộ của Bát Giới. Trong hồi thứ 92, Tôn Ngộ Không bắt sống hai con yêu quái cầm tinh tê giác, Bát Giới nói rằng: “Hai con yêu quái này dứt khoát phải giao cho thành này, cho quan viên trong thành xem qua cũng biết chúng ta là Thánh là Thần. Cảm phiền bốn vị Tinh Quân xuống trần xử tử

bọn chúng mới đáng tội bọn yêu quái này!” Bốn vị Tinh Quân nói:

“Thiên Bồng Nguyên Soái nói có lý lắm!” Bát Giới rằng: “Làm mấy năm hòa thượng nên ta cũng học được đôi chút.” Sau đó Bát Giới lại “Đem báu vật lấy được dưới động, mỗi thứ lấy một cái nhét vào tay áo, để đến trai đình đem ra cho mọi người thưởng thức.”

Đến cả việc phân phát tiền tài cũng giao cho Bát Giới xử lý, có thể

thấy Bát Giới đã được đoàn thỉnh kinh tín nhiệm cao. Nếu như vào thời kỳ đầu của giai đoạn thỉnh kinh, nhiệm vụ như thế này nhất định không đến phiên “tên Ngốc” này lo toan.

Tật xấu của Bát Giới tuy nhiều, nhưng độc giả rất yêu thích vai diễn này. Vì những tật xấu của Bát Giới đều là “tật xấu nhỏ”, không nghiêm trọng. Hơn nữa những khuyết điểm của Bát Giới mang tính phổ biến, vừa phản ánh bản tính người dân trong cuộc https://thuviensach.vn

sống hiện thực với các khuyết điểm như tham ăn biếng làm, bị lợi ích làm mờ mắt, tự cho mình thông minh, nịnh trên hành dưới v.v…

Nhìn Trư Bát Giới, chúng ta cũng thấy phảng phất hình ảnh của mình hoặc những người xung quanh trong đó. Hơn nữa, nhân vật Bát Giới lại mang tính hài hước, người đọc ắt cảm thấy rất tự nhiên và thân thiết.

https://thuviensach.vn

Chương 6: HÒA THƯỢNG SA TĂNG

VÀ BẠCH LONG MÃ

Sa Hòa Thượng là người được Bồ Tát khuyến thiện sớm nhất khi sang Đông Thổ tìm người thỉnh kinh, nhưng lại là người đệ tử

cuối cùng được Đường Tăng thu nhận trên đường đi thỉnh kinh, theo thứ tự nhập môn thì xếp hàng sau Ngộ Không, Bát Giới, trở thành

“Sa sư đệ”. Khi Đường Tăng thu nhận Ngộ Không làm đệ tử, chẳng tốn hao sức lực gì, chỉ tháo lá bùa dán trên núi Ngũ Hành mà thôi.

Khi thu nhận Bát Giới, là nhờ trong khi Ngộ Không đấu với Bát Giới, Bát Giới vô tình nói đang ở đây chờ người thỉnh kinh mới chịu trói tay quy hàng. Còn khó khăn nhất là thu nhận Sa hòa thượng. Sa Tăng dựa vào sóng nước dữ dội của sông Lưu Sa, đấu đến cả Ngộ Không, Bát Giới kêu khổ liên hồi, Đường Tăng mắt đẫm nước mắt. Cuối cùng nhờ có Bồ Tát mới quy y cửa Phật. Sa hòa thượng trước khi nhập môn là người hung bạo nhất, nhưng sau khi quy y lại trở thành đệ tử ngoan nhất của sư phụ. Đường Tăng thấy Sa Tăng “thật sự có phong cách người tu hành”, bèn gọi là Sa hòa thượng. Không biết do Đường Tăng có con mắt tinh tường hay có linh tính trước, Sa Tăng này quả là một hòa thượng chân chính dĩ hòa vi quý.

1. Đạo của người Quân tử – hòa nhi bất đồng Sa Tăng theo đuổi việc dĩ hòa vi quý, “hòa” ở đây không phải là chữ “hòa” trong “giảng hòa vô nguyên tắc”, mà là chữ “hòa” trong

“quân tử hòa nhi bất đồng”. “Hòa” trong “hòa nhi bất đồng”

không phải là sự nhất trí tương đồng trên bề mặt, mà là sự thống nhất hài hòa từ bên trong. Chỉ cần mọi người có chung mục tiêu, sớm thỉnh được chân kinh quay về là kết quả tốt nhất. Cho nên Sa Tăng suốt chặng đường cần cù chăm chỉ, những công việc nặng https://thuviensach.vn

nhọc, dơ dáy Sa Tăng đều đảm nhận. Sa Tăng cho rằng đại sư

huynh giáng yêu trừ ma, tất nhiên oai phong; mình và nhị sư huynh chăn ngựa, gánh hành lý cũng rất quan trọng, chưa bao giờ xem thường công việc của mình; người lo chiến đầu ở tiền tuyến thì phải có người ở hậu phương lo việc hậu cần, chia nhau ra đảm nhận mà thôi.

Ba người đồng hành cùng Đường Tăng 14 năm ròng, đi đoạn đường mười vạn tám ngàn dặm, Tôn Ngộ Không chuyện ta ta làm bị

chú Khẩn Cô Nhi hành hạ. Trư Bát Giới khoe tài hợm hĩnh cũng từng bị Đường Tăng trách mắng, duy chỉ có Sa Tăng chưa từng bị Đường Tăng la rầy. Chúng ta biết Bát Giới thường “nhỏ nhen, hẹp hòi” với Ngộ Không nhưng Sa Tăng hết lòng kính trọng và yêu quý đại sư

huynh. Trong lòng Sa Tăng hiểu rõ Tôn Ngộ Không giáng yêu trừ ma là muốn bảo vệ Đường Tăng sớm thỉnh được chân kinh, nên luôn nghĩ cách giảng hòa mối quan hệ giữa Đường Tăng và Ngộ Không.

Ăn thịt Đường Tăng có thể trường sinh bất lão. Đó là việc các con yêu quái trên đường đều hay biết, đến cả đứa cháu của Tôn Ngộ

Không – Hồng Hài Nhi cũng không ngoại lệ. Hồng Hài Nhi hai lần biến thành đám mây hồng muốn bắt Đường Tăng, Ngộ

Không chốc lại hất Đường Tăng xuống ngựa, nói có yêu quái đến, chốc lại đỡ Đường Tăng lên ngựa, chỉ nói có yêu quái qua đường.

Đường Tăng nổi giận, cho rằng Ngộ Không đang đùa giỡn mình, mở

miệng muốn niệm thần chú Khẩn Cô Nhi trừng phạt. Bát Giới ở bên cạnh lại thêm dầu, thêm muối. May nhờ Sa Tăng khuyên can, Đường Tăng mới thôi.

Sa Tăng hết sức bái phục khí khái anh hùng và trí tuệ phi thường của đại sư huynh Tôn Ngộ Không, trước tính khí “nóng nảy” của Tôn Ngộ Không thường dùng lấy nhu chế cương.

Trong Chấn Hải Tự, Ngộ Không dặn dò Bát Giới, Sa Tăng chăm sóc sư phụ, không ngờ trúng kế phân thân của Địa Dũng phu nhân, https://thuviensach.vn

bắt sư phụ giam xuống động không đáy. Ngộ Không không thấy sư

phụ đâu, bèn trút tất cả bực tức xuống đầu Trư Bát Giới và Sa Tăng:

Hành Giả biết là trúng kế, vội vã quay về tìm sư phụ. Chẳng thấy sư phụ đâu? Chỉ thấy tên Ngốc nọ cùng Sa Tăng trong miệng ú a ú ớ gì đó. Hành Giả hết sức phẫn nộ, chẳng nghĩ ngợi gì, cầm gậy toan đánh, còn lên tiếng mắng: “Đánh chết các ngươi, đánh chết các ngươi!” Tên Ngốc nọ hoảng sợ không biết chạy đường nào, Sa Tăng quả là Linh Sơn Đại Tướng, đã có kinh nghiệm, liền đến trước mặt Ngộ Không quỳ xuống, nhỏ nhẹ khuyên: “Đại sư

huynh, đệ biết rồi. Đệ nghĩ đại sư huynh thà đánh giết hai đệ, cũng không đi cứu sư phụ, tự mình quay về nhà.” Hành Giả nói: “Ta đánh giết hai ngươi, ta tự đi cứu sư phụ!” Sa Tăng cười nói: “Đại sư

huynh nói chuyện gì vậy! Không có hai đệ, quả là một cây làm chẳng nên non, một bàn tay không vỗ lên tiếng. Sư huynh à, hành lý, ngựa bạch sau này ai chăm sóc? Nguyện học Quản Bào chia vàng, đừng bắt chước Tôn Bàng đấu trí. Lời xưa có câu, đánh hổ còn cần anh em ruột, ra trận ắt cần cha dạy con binh pháp. Mong đại sư huynh tha không đánh, đợi trời sáng cùng huynh kề vai sát cánh, cứu sư

phụ về.” Hành Giả tuy thần thông quảng đại, nhưng cũng biết thức thời, thấy Sa Tăng khổ sở cầu xin, bèn hồi tâm chuyển ý nói: “Bát Giới, Sa Tăng, các đệ đứng lên. Ngày mai đi tìm sư phụ, ắt phải dùng sức.” Tên Ngốc nọ nghe được tha mạng, vui mừng không tả xiết:

“Sư huynh, việc này cứ để Lão Trư đây.”

Những lời Sa Tăng nói khiến Ngộ Không thực lòng vui vẻ. Câu nào câu nấy như rót vào tai, có tình có lý. Một Sa Hòa Thượng biết lấy nhu chế cương như thế thật tuyệt vời!

Trên đường thỉnh kinh, Sa Tăng cũng rất biết lượng thứ cho Bát Giới, “đường xa gánh nặng”, gánh hành lý là việc cực nhọc. Đường Tăng bảo Sa Tăng gánh là gánh. Bát Giới bảo Sa Tăng gánh, Sa Tăng https://thuviensach.vn

cũng vui vẻ nhận lời. Sa Tăng dùng hành động thực tế kết tình đoàn kết với một Bát Giới nhỏ nhen, hay chấp nhặt. Sa Tăng rất không tán thành việc Bát Giới thường đòi “rã đám”, nhưng không như Ngộ

Không hễ nghe Bát Giới nói ra những lời lung lạc lòng quân thì mở

miệng đòi mắng, giơ tay đòi đánh khiến huynh đệ bất hòa. Sa Tăng biết rõ Bát Giới không có nhiều bản lĩnh, lại tham ăn biếng làm, còn ưa sĩ diện, cho nên khi khuyên giải Bát Giới thường nói: “Nhị

sư huynh, đệ và huynh đều thuộc loại chậm chạp ngốc nghếch, không nên chọc tức đại sư huynh.” Tôn Ngộ Không nghe được cảm thấy dễ chịu, Bát Giới nghe xong cũng dễ tiếp thu hơn, từ đó dẹp tan những vướng mắc có thể dẫn đến. Muốn làm tốt công tác đoàn kết, không phải cần phải có ý thức đoàn kết, chăm lo đến đại cục, còn cần phải có năng lực hóa giải những vướng mắc. Chỉ có Sa Tăng thật sự là người thật thà, trên đường thỉnh kinh tận tâm tận sức với công việc của mình, không tính toán thiệt hơn, cũng không có ý nghĩ phân chia này nọ. Sa Tăng không háo danh như Ngộ Không, cũng không háo lợi như Bát Giới. Nhiệm vụ trực tiếp của Sa Tăng là chăm sóc cuộc sống hàng ngày của sư phụ. Kỳ thực Sa Tăng vốn là Quyển Liêm Đại Tướng trên Thiên Đình, trên thực tế vốn là thần tử, nô bộc dưới trướng Ngọc Đế, lỡ tay đánh vỡ ngọn đèn Lưu Ly nên số phận buộc phải rẽ sang lối khác. Khi Quan Âm Bồ Tát khuyên Sa Tăng làm đồ đệ người đi thỉnh kinh, Sa Tăng nói ngay: nguyện quy y chính quả. Hồng Hài Nhi bắt mất Đường Tăng, Trư Bát Giới đòi rã đám, Sa Tăng vừa nghe qua liền “giật mình ngạc nhiên, khắp người cứng đơ”. Sa Tăng nói: “Sư huynh, huynh đang nói gì vậy?

Chúng ta đều cho kiếp trước có tội, cảm kích Bồ Tát khuyên giải, giúp chúng ta xoa đầu thụ giới, thay đổi pháp danh, quy y Phật pháp, nguyện một lòng hộ tống Đường Tăng sang Tây Thiên bái Phật cầu kinh, lấy công chuộc tội. Hôm nay đến được đây, đụng cái là nói bỏ, nói đường ai nấy đi, há chẳng phải đi ngược lại với thiện quả Bồ Tát ban tặng, phá hoại công đức bản thân, khiến người người cười nhạo, nói chúng ta có khởi đầu không có kết https://thuviensach.vn

thúc!” Có thể thấy ý thức chuộc tội đã ăn sâu vào xương tủy Sa Tăng.

Điều này dẫn đến việc Sa Tăng nhẫn nhục chịu đựng, nghe lời khuyên bảo. Ngộ Không bảo Sa Tăng là “người tốt”, Bát Giới sau lưng chế giễu “đồ nhu nhược”. Thực tế mà nói Sa Tăng hơi thiếu

“cái tôi”, hơi thiếu “cá tính”.

Trong tiểu thuyết cũng có “phân đoạn anh hùng” của Sa Tăng, khiến hình tượng Sa Tăng phong phú thêm chút ít. Khi yêu quái Hoàng Bào bắt giam Đường Tăng, hỏi: “Sa hòa thượng! Hai ngươi dám đánh vào cửa động chúng ta, chắc đứa con gái kia viết thư xin cầu cứu gửi về nên các ngươi mới biết chỗ của ta mà đánh, nhà Vua sai bọn ngươi đến ư?” Sa Tăng đang bị trói dưới đất nhìn thấy yêu quái dáng vẻ hung tợn, cầm đao muốn sát hại công chúa, trong lòng nghĩ: “Rõ ràng công chúa có gửi thư cầu cứu, nhờ vậy mới cứu được sư phụ của ta. Nếu ta nói ra, hắn giết mất công chúa đây há chẳng phải lấy oán báo ân? Không, không, không bao giờ! Nghĩ lần này Lão Sa ta cùng sư phụ, cũng chưa lập được công đức gì, ngày nay bị bắt giữ, lấy tính mạng báo ân cho sư phụ vậy.” Thế là Sa Tăng bịa rằng:

“Tên yêu quái kia chớ có vô lễ! Công chúa nào có gửi thư từ chi, ngươi đừng vu oan cho công chúa mà hại nàng mất mạng! Chúng ta lần nầy đến chỗ ngươi đòi thả công chúa chỉ vì ngươi bắt nhốt sư

phụ ta xuống động, sư phụ ta từng nhìn thấy hình dáng công chúa.

Khi đến nước Bảo Tượng, đến đổi công văn thông quan, nhà Vua nọ

cho vẽ chân dung công chúa hỏi thăm khắp nơi, đem bức tranh vẽ

công chúa đến hỏi sư phụ ta có chăng từng gặp dọc đường. Sư phụ ta là người tu hành có sao nói vậy. Nhà Vua sai chúng ta đi cứu công chúa, cứu thoát mới đóng dấu cho qua ải. Việc này là sự thật, làm gì có thư từ chi? Ngươi muốn gì thì giết Lão Sa ta, chớ làm hại người vô tội, làm trái phép trời!”

https://thuviensach.vn

Cho đến khi Ngộ Không đánh vào trong động, Bách Hoa Tu đến cởi trói cho Sa Tăng, Sa Tăng còn nói: “Công chúa, người đừng cởi trói cho tôi. E tên yêu quái nọ đến nhà đòi người, liên lụy công chúa chịu khổ.” Sa Tăng hiệp nghĩa thế đó, quả có phong độ của bậc tráng sĩ.

Việc ngoan ngoãn phục tùng của Sa Tăng liên quan đến chuyện tiền kiếp từng làm nô bộc. Trong tiểu thuyết, từ ngữ thường được dùng để miêu tả Ngộ Không là “mặt mày lông lá, miệng Thiên Lôi”, từ

ngữ thường dùng miêu tả Bát Giới là “Miệng to, tai to” đều khắc họa đặc trưng ngoại hình nhân vật một cách chính xác. Duy chỉ có Sa Tăng từ thường dùng miêu tả là “mặt mày ủ rũ”. Hiểu được thân phận nô bộc của Sa Tăng sẽ hiểu tác giả miêu tả chính xác như vậy là do nắm bắt được đặc trưng ngoại hình độc đáo từ thân phận, địa vị của nhân vật này. Mặt mày ủ rũ, thì xui xẻo. Sa Tăng vốn dĩ thân phận nô bộc khó tránh khỏi cảnh giận cá chém thớt, luôn phải chịu đựng, e sợ. Đặc biệt chức trách của Sa Tăng lại là hầu hạ Ngọc Hoàng Đại Đế. Người ta thường nói: “Gần vua như gần cọp”, Sa Tăng không dám lơi là dù chỉ một chút. Về lâu về dài, gương mặt Sa Tăng hỏi sao không biến thành “Xanh không ra xanh, đen không ra đen, mặt mày ủ rũ”. Sự vâng lời tuân phục của Sa Tăng cũng cứ thế thể hiện trong quá trình cuộc sống, trở thành hình tượng nhân cách của người nô bộc.

Sa Tăng kiệm lời ít nói, cẩn trọng trầm tư. So với Ngộ Không mồm mép lanh lợi, Bát Giới oán than không dứt, Sa Tăng thuộc về

một tính cách khác hẳn, vừa kiệm lời ít nói, vừa trầm mặc bình tĩnh.

Trong các cuộc tranh cãi giữa các thầy trò, Sa Tăng không nhiều lời, không gây thị phi, chỉ là khi cần thiết nói vài câu góp lời dập bớt lửa cho mọi người bình tĩnh lại. Thậm chí khi Đường Tăng xua đuổi Ngộ Không, Sa Tăng cũng chỉ đứng một bên, không nói lời nào.

Đường Tăng bảo lấy giấy bút viết giấy đuổi đi, Sa Tăng cũng im https://thuviensach.vn

lặng làm theo. Vì biết sư phụ đang lúc tức giận, Bát Giới lại thêm lời xúi bẩy, bản thân Sa Tăng lúc này nói gì cũng vô ích, chi bằng thuận theo tự nhiên, giả câm giả điếc. Sa Tăng làm việc cẩn trọng chín chắn. Sau khi Mỹ Hầu Vương giả đánh ngất Đường Tăng, cướp mất hành lý. Sa Tăng và Bát Giới lấy nước quay về. Bát Giới thấy vậy liền cho rằng sư phụ đã chết, đòi mua quan tài chôn sư phụ

rồi rã đám cho xong chuyện. Sa Tăng lại không như vậy. Sa Tăng

“không giấu được đau thương, lật thi thể Đường Tăng lên, lấy nước mắt rửa mặt”, thấy sư phụ “mũi miệng còn thở ra hơi ấm, trước ngực cũng còn ấm”, liền gọi Bát Giới lại. Nghe xong Đường Tăng thuật lại sự việc, Bát Giới muốn lên ngay Hoa Quả Sơn tìm Ngộ

Không “đòi hành lý về”. Sa Tăng lại ngăn cản: “Sư huynh khoan nổi giận. Chúng ta đỡ sư phụ đến nhà dân làng đằng kia, xin chút cơm canh nóng, dâng cho sư phụ. Lo đâu vào đấy, hãy đi tìm đại sư

huynh.” Sắp xếp sư phụ đâu vào đấy, mới đi. Khi thầy trò Đường Tăng đến được Đại Lôi Âm tự tại Tây Thiên, do không có “người đưa hối lộ”, A Nan, Ca Diếc đem kinh không có chữ truyền cho họ.

Trên đường quay về, Nhiếp Đăng Cổ Phật phái Bạch Hùng Tôn Giả

hóa thành trận cuồng phong thổi rớt bao chứa kinh trên ngựa của Đường Tăng, kinh thư rớt lả tả. Ngộ Không, Bát Giới nhặt kinh thư rơi xuống đến đưa cho Đường Tăng, Đường Tăng “ánh mắt chùng xuống, mặt đầy nước mắt”. Vẫn là Sa Tăng tỉ mỉ nhất, nhận lấy kinh văn rơi xuống mở ra xem, quả nhiên “không có lấy chữ nào”, lật những quyển kinh khác, tất cả đều trắng trơn. Thế là bốn thầy trò quay về Đại Lôi Âm Tự đổi lại kinh thư thật.

Hình tượng Sa Tăng còn đại diện cho những đặc trưng tính cách cơ

bản của tầng lớp bình dân dưới bối cảnh văn minh nông canh. Sa Tăng cúi đầu làm việc cực nhọc, chịu thương chịu khó, thầm lặng cống hiến. Đây đều là những đức tính tốt đẹp truyền thống của dân tộc Trung Hoa. Muốn gây dựng bất kỳ sự nghiệp to tát nào, những đức tính này đều rất cần thiết và đáng quý. Nhưng những https://thuviensach.vn

“mỹ đức” của Sa Tăng chỉ có đồng thời kết hợp chặt chẽ cùng cá tính kiên cường và tinh thần tiến thủ, mới có thể đạt đến hiệu quả

xán lạn nhất.

2. Bạch Long Mã thông hiểu tính người – Tiểu Bạch Long Bạch Long Mã chở Đường Tăng sang Tây Thiên thỉnh kinh vốn là con trai Tây Hải Long Vương, được mọi người gọi là Ngọc Long Tam Thái Tử. Do lấy lửa đốt cháy Minh Châu do Ngọc Đế ban tặng, bị

cha mình thưa với tội ngỗ ngược, Ngọc Đế phán Tiểu Bạch Long tội chết. Quan Âm Bồ Tát cầu xin giúp, Tiểu Bạch Long mới được ở

sông Ngạn Sầu đợi người đi thỉnh kinh, gặp được Đường Tăng có cơ

hội thay đổi, bước vào con đường thỉnh kinh.

Trong “Tây Du Ký”, Bạch Long Mã có tất cả ba thân phận, rồng, ngựa, người. Nói Bạch Long Mã là rồng, vì Bạch Long Mã vốn là con trai Long Vương; nói là ngựa, vì trong “Tây Du Ký” Bạch Long Mã đảm nhận nhiệm vụ hóa thành ngựa trắng đưa Đường Tăng sang Tây Thiên thỉnh kinh, cái tên Bạch Long Mã cũng bắt nguồn từ đó; Nói Bạch Long Mã là người, vì Bạch Long Mã có tính người, có rất nhiều đặc điểm của loài người, rất mực trung thành với Đường Tăng và sự nghiệp thỉnh kinh.

Rồng, là một linh vật được sùng bái, là một loại “lý giải” của người cổ đại đối với những sức mạnh thiên nhiên. Người xưa mơ hồ cho rằng, giữa trời đất, đáng ra nên có thứ sức mạnh lớn không tưởng như thế, là “thần vật” làm chủ, chỉ huy, thao túng và quản lý muôn loài và các hiện tượng thiên nhiên có liên quan đến “nước”, giống một tộc người luôn cần có một thủ lĩnh vậy; Hoặc nói những động vật đó và hiện tượng thiên nhiên thể hiện tính cách của “thần vật”, giống như người cần nói chuyện, cần la hét, cần ăn, uống, tiểu tiện, ngủ, cần vui cười, nổi giận, la mắng vậy.

https://thuviensach.vn

Đối với lão bá tính mà nói, “Rồng” tương ứng với tâm lý dân tộc, phóng khoáng và ngoại hóa. Tổ tiên chúng ta sinh sống trong hoàn cảnh hết sức gian nan, thiên tai nhiều vô kể, giữa các thị tộc luôn trong tình trạng tranh giành, đâm chém nhau, lại phải đối mặt với nỗi thống khổ sinh lão bệnh tử. Đến thời xã hội có giai cấp, dân chúng lại phải chịu thêm áp lực của nhà nước quân chủ chuyên chế.

Áp lực này lại kết hợp với luân lý đạo đức, “Tam cương ngũ thường”

trói buộc ăn sâu vào huyết mạch của người dân, sinh căn cố đế, bó buộc mọi người. Theo đuổi tự do vốn là thiên tính của con người –

thiên tính tự do nhưng lúc nào cũng bị trói buộc trong khuôn khổ.

Thế là người dân kỳ vọng, cầu xin, hoang tưởng muốn cởi bỏ sợi dây trói buộc, thoát khỏi trần thế, sống cuộc sống có thể phát huy hết thiên tính không gì ràng buộc.

Rồng đem đến khả năng thỏa mãn tâm lý này của người dân. Nó vừa có thể bơi lội tung tăng dưới nước, vừa có thể đi thoăn thoắt trên cạn, hơn nữa lại có thể tung bay uốn lượn trên trời. Bầu trời tuyệt diệu biết bao! Mặt trăng trong sáng, mây trắng từng áng lững lờ

trôi, ráng chiều diễm lệ, còn có gió ngàn réo gọi, sấm rền chớp giật, sét đánh tám phương… Thiên Long trên thực tế là ý tưởng muốn bay cao của nhân loại!

Trong mắt lão bá tánh, “rồng” là tượng trưng cho quyền lực và uy nghiêm. Từ thời cổ đại rất nhiều hoàng đế chuyên chế đều tự

xưng mình là “chân long thiên tử”. Các từ như “long uy”, “long nhan”,

“long quán” v.v… đều được dùng chỉ hoàng thượng.

Bạch Long Mã là con trai Long vương, có thể nói là “quý tộc” trong giới thần tiên. Bạch Long Mã đáng lẽ sống cuộc đời an nhàn, thư

thái, quyền uy, nhưng do bất cẩn đốt cháy Dạ Minh Châu do Ngọc Đế ban tặng, sau bị giam cầm tại sông Ngạn Sầu. Từ đó cuộc sống của Bạch Long Mã bước sang một bước ngoặt mới khác xa với trước kia. Có thể nói cuộc sống của Bạch Long Mã tại sông Ngạn Sầu đối https://thuviensach.vn

với Bạch Long Mã mà nói cũng là một cách tu luyện. Bạch Long Mã có thể chấp nhận cuộc sống như thế vốn không dễ dàng gì, sau hóa thân thành ngựa trắng cho Đường Tăng cưỡi càng không phải dễ.

Thời cổ đại công cụ vận chuyển và công cụ cày cấy chủ yếu của Trung Quốc là ngựa. Trong lĩnh vực quân sự, ngựa cũng chiếm vai trò hết sức quan trọng. Ngựa Xích Thố, Ngựa Hoàng Phiêu đều là tên những con ngựa quen thuộc của Trung quốc. Ngựa tốt xứng anh hùng cũng là một giai thoại truyền đời. Những con ngựa tốt này ngày có thể đi ngàn dặm, đêm đi tám trăm dặm, theo chân anh hùng chinh chiến sa trường, kiến công lập nghiệp. Ngựa hết mực trung thành với chủ nhân, hiểu tính người, có thể hiểu nhất cử nhất động những “ám thị” của chủ nhân. Chúng ta đều biết hồi mã thương là một chiêu thức rất lợi hại. Nó không chỉ yêu cầu thương pháp của chủ nhân thuần thục, càng quan trọng hơn là ngựa phải phối hợp tốt với chủ nhân. Khi chủ nhân và kẻ thù đang đánh nhau cố ý để lộ

sơ hở, giả vờ bại trận tháo chạy, dẫn dụ kẻ thù đuổi theo, lúc này chân của chủ nhân vừa kẹp vào bụng ngựa, ngựa liền hiểu được chủ nhân muốn sử dụng chiêu hồi mã thương, liền giả vờ chạy thật nhanh, kỳ thực tốc độ không hề nhanh. Đợi kẻ thù sắp đuổi theo đến nơi, chủ nhân vừa vỗ vào bụng ngựa, nó lập tức nằm xuống. Chủ nhân liền có thể dùng chiêu hồi mã thương, đưa kẻ thù vào chỗ chết.

Trong “Tây Du Ký” cũng miêu tả đặc điểm “ngựa thông tính người”

của Bạch Long Mã.

Trong đội ngũ thỉnh kinh đại sư huynh Tôn Ngộ Không bản lĩnh cao cường nhất, bảo vệ cả đội ngũ, có uy tín và danh vọng nhất. Nhị

sư huynh Trư Bát Giới tuy cũng có chút bản lĩnh, nhưng ý chí không kiên định, tham ăn biếng làm, có tật hay giở những thủ đoạn nhỏ

nhặt. Uy tín của Bát Giới căn bản không thể so sánh với Ngộ Không.

Tiểu Bạch Long đương nhiên nhìn thấy mọi thứ, ghi nhớ trong lòng.

https://thuviensach.vn

Điều này dẫn đến việc Bạch Long Mã có thái độ khác nhau đối với hai vị sư huynh: hết sức kính trọng đại sư huynh, thậm chí có lúc “kỳ

thị”Trư Bát Giới:

Bốn người vào núi, đi hồi lâu, qua được đỉnh núi, xuống dốc phía tây, vẫn là đoạn đường bằng phẳng. Trư Bát Giới ra oai, bảo Sa hòa thượng gánh hành lý. Hai tay Bát Giới cầm đinh ba, đi lên trước dắt ngựa. Ngựa không sợ Bát Giới, cứ đủng đà đủng đỉnh mặc cho Bát Giới lóc cóc đi theo thúc nó. Hành Giả nói: “Sư đệ, đệ thúc nó làm gì? Để nó đi từ từ thôi.” Bát Giới đáp: “Trời sắp tối rồi, đi trên núi cả ngày nay, bụng đói rồi, mọi người đi nhanh lên, tìm nhà người dân vào xin ít cơm chay ăn.” Hành Giả nghe nói bảo: “Đã như vậy, đợi ta bảo nó đi nhanh lên”. Ngộ Không xoay Thiết Bảng, huýt sáo một tiếng, con ngựa nọ nhanh chóng chạy, lướt nhanh như bay, phi thẳng về phía trước.

Bạch Long Mã bất kể Bát Giới ra oai như thế nào, cũng mặc kệ, chỉ cần Ngộ Không múa gậy Như Ý một cái, huýt sáo một tiếng liền “phi nhanh như tên bắn”. Đương nhiên, trong tiểu thuyết có nói khi Ngộ Không ở trên Thiên Đình từng là Bật Mã Ôn, ngựa trên thiên hạ đều nể sợ Ngộ Không. Còn có một chi tiết có thể thể hiện sự “kỳ thị” của Bạch Long Mã với Bát Giới. Khi đi ngang qua nước Chu Tử, Ngộ Không trị bệnh cho Quốc Vương nước Chu Tử, biết Bạch Long Mã không phải con ngựa tầm thường trong thiên hạ, nước đái ngựa có thể trị bệnh, liền sai Bát Giới đi lấy nửa chén nước đái ngựa về. Kết quả Bát Giới phí công sức cả buổi cũng chẳng lấy được chén nước đái ngựa nào. Lại đến lượt Ngộ Không phải ra mặt khuyên Bạch Long Mã mới chịu nể mặt, cho nửa chén. Thái độ phản ứng quyết liệt của Bạch Long Mã trước mặt Ngộ Không và Bát Giới, phản ánh địa vị của hai vị sư huynh trong lòng Bạch Long Mã.

Bạch Long Mã tuy không giống Ngộ Không, suốt đường đi giáng yêu trừ ma, quét sạch trở ngại, nhưng cũng giống Sa Tăng trải qua https://thuviensach.vn

mười vạn tám ngàn dặm đường cực nhọc. Con đường trải qua hết sức gian nan, vất vả, cuối cùng khi về đến Linh Sơn, Bạch Long Mã

“Lông da tróc hết, thay đổi hình dáng, toàn thân mọc vảy vàng, dưới quai hàm mọc ra râu bạc”, trở lại diện mạo vốn có của rồng, tu thành chính quả, trở thành Bát Bộ Thiên Long. Sự thông hiểu tính người của Bạch Long Mã còn biểu hiện qua lòng trung thành đối với sự nghiệp thỉnh kinh của Đường Tăng. Sau ba lần đánh Bạch Cốt Tinh, Ngộ Không bị đuổi về Hoa Quả Sơn, Trư Bát Giới trước mặt Quốc Vương Bảo Tượng ba hoa khoác lác, khoe mình có thể giáng yêu trừ ma, cứu thoát công chúa, cuối cùng bỏ chạy, Sa Tăng bị bắt.

Đường Tăng bị yêu quái Hoàng Bào biến thành con cọp. Bạch Long Mã đang ăn cỏ trong chuồng nghe nói, lập tức cởi bỏ dây cương, biến trở lại nguyên hình đi cứu sư phụ. Đồng thời còn lanh trí biến thành cung nữ xinh đẹp, tìm cơ hội giết yêu quái Hoàng Bào. Yêu quái quả nhiên mắc bẫy, không những cho Bạch Long Mã chuốc rượu, còn bảo Bạch Long Mã ca hát nhảy múa giúp vui. Bạch Long Mã nói dối nhảy múa tay không không hứng thú, dụ dỗ yêu quái cho múa kiếm, nhân cơ hội ra tay. Nhưng yêu quái bản lĩnh cao cường, Bạch Long Mã không phải đối thủ của hắn. Bị thương quay về, Bạch long Mã hóa thành ngựa trắng nằm phục trong tàu ngựa, đợi tin tức Bát Giới. Khi Bát Giới trốn chạy về nơi ở, Bạch Long Mã cắn lấy tay áo Bát Giới, nói lời thật lòng. Mới đầu Bát Giới hết sức lo sợ, sau mới nghe thấy sư phụ bị biến thành con cọp, nhưng mình lại không phải đối thủ của yêu quái, bèn khuyên Bạch Long Mã trở

về Long Cung, còn mình gánh hành lý trở về Cao Lão Trang làm “rể

quý”. Tiểu Bạch Long nghe thế, liền cắn lấy áo Bát Giới không buông, ứa nước mắt khuyên giải Bát Giới, bảo đến Hoa Quả Sơn tìm Tôn Ngộ Không đến cứu giúp. Cuối cùng, Bát Giới cảm động, quyết định đi Hoa Quả Sơn một phen tìm Tôn Ngộ Không. Hơn nữa Bạch Long Mã còn dặn dò Bát Giới nói đại sư huynh là người có tình có nghĩa, gặp đại sư huynh không nên nói sư phụ gặp nạn, chỉ nói sư

phụ nhớ huynh ấy, khi huynh ấy đến thấy tình cảnh này nhất https://thuviensach.vn

định ra tay cứu giúp. Đủ thấy Bạch Long Mã trung thành, khiến người cảm động.

Bạch Long Mã nguyện chịu uất ức biến thành ngựa, trên thực tế là ý chí chiến thắng nghịch cảnh. Trên đường thỉnh kinh mỗi một bước đi, vượt qua mỗi một ngọn núi đều là việc thực tế Bạch Long Mã đang biến hy vọng, ước mơ thành hiện thực. Bạch Long Mã trên đường thỉnh kinh không hề thoái lui, không hề lo sợ, tự cổ vũ

chính mình trong nghịch cảnh, một lần nữa tìm chỗ đứng cho mình bản thân, vượt qua thử thách bằng lòng tin của chính mình. Trong

“Tây Du Ký”, Bạch Long Mã có ba thân phận: Rồng, Ngựa, Người.

Trong những thân phận này, tính người chiếm vị trí chủ đạo. Tôi nghĩ “Tây Du Ký” thông qua một hình thức đặc thù để kế thừa và phát huy mạnh mẽ câu “Long Mã tinh thần” của người Trung Quốc thời cổ đại.

https://thuviensach.vn

Chương 7: BÀN VỀ TÁM MƯƠI MỐT

NẠN TRÊN ĐƯỜNG THỈNH KINH

Trong “Tây Du Ký”, ngoại trừ trải nghiệm cuộc sống của Tôn Ngộ

Không là mạch chính xuyên suốt câu chuyện ra, còn một sợi dây hỗ

trợ rất quan trọng, đó chính là người thỉnh kinh – con đường thỉnh kinh của thầy trò Đường Tăng. Nếu như đem mạch chính của câu chuyện – trải nghiệm nhân sinh của Tôn Ngộ Không làm “kinh tuyến”, vậy tuyến phụ hỗ trợ là con đường thỉnh kinh của thầy trò Đường Tăng chính là “vĩ tuyến”. Không chỉ tư tưởng, nội dung của

“Tây Du Ký” đáng để chúng ta trân trọng. Chính phong cách nghệ

thuật của nó cho đến ngày nay vẫn đáng cho chúng ta học hỏi. Trọn bộ “Tây Du Ký” có 100 hồi. Đoạn hay nhất trừ đoạn Tôn Ngộ Không đại náo Thiên Cung ra, phải kể đến quá trình vượt qua tám mươi mốt nạn. Tám mươi mốt nạn này không những viết từng nạn khác nhau, tình tiết hết sức lắt léo, kết cấu chặt chẽ, trước sau nhất quán, đầu đuôi rõ ràng, khi đọc dễ hiểu. Điểm đáng chú ý nhất của

“Tây Du Ký” là khắc họa hình tượng nghệ thuật rõ ràng. Hình ảnh con người và yêu ma được miêu tả trong truyện đều có cá tính khác nhau, đặc biệt là Tôn Ngộ Không có cá tính rõ ràng, nổi trội nhất.

Thông qua những chi tiết: dũng cảm đấu tranh với yêu ma và trung thành bảo vệ Đường Tăng, tác giả đã miêu tả hình ảnh Ngộ Không là nhân vật chính diện với những phẩm chất vĩ đại như mưu trí, dũng cảm, kiên cường, chính trực và quật cường.

1. Quan Âm Viện đấu pháp mất cà sa

1.1. Người có lòng tham tai ương ắt đến https://thuviensach.vn

Sau khi có Bạch Long Mã, Đường Tăng cưỡi ngựa, đi đường đỡ

vất vả hơn nhiều. Một ngày nọ, vào lúc chập choạng tối, hai thầy trò đến một ngôi miếu Quan Âm trong sơn cốc. Hòa thượng giữ

cửa vừa nghe có cao tăng từ Đại Đường đến, muốn sang Tây Thiên thỉnh kinh, liền đến thi lễ, cung kính mời hai người vào hậu viện nghỉ ngơi.

Thầy trò Đường Tăng vừa ngồi xuống, hai vị tiểu hòa thượng dìu một vị lão hòa thượng chậm rãi tiến vào. Đường Tăng bèn đứng dậy, chắp hai tay lại thi lễ bái chào. Lão hòa thượng vừa đáp lễ vừa bảo người dâng trà. Chẳng bao lâu, hai tiểu đồng bưng lên một khay trà rất đẹp, đường nét tinh xảo. Đường Tăng uống một ngụm, khen khay trà vài câu. Lão hòa thượng hớn hở ra mặt, sau đó khoe khoang giảng trà kinh, tiếp đến hỏi Đường Tăng có đem bảo vật nào từ

Đông Thổ Đại Đường sang không lấy ra cho lão xem. Ngộ Không thấy vẻ khoe khoang của lão hòa thượng, trong lòng đã không phục, bèn nói với Đường Tăng mình từng thấy trong hành trang có chiếc cà sa bảo bối, muốn Đường Tăng lấy ra cho lão hòa thượng “mở

rộng tầm mắt”. Lão hòa thượng nghe nhắc đến cà sa, càng đắc ý, bật cười thành tiếng, sai người khiêng lên mười hai cái rương, lấy tất cả cà sa cất trong đó ra. Trong rương phải có đến hơn trăm chiếc cà sa, chiếc nào cũng đẹp, “khắp phòng lung linh, rực rỡ, huyền ảo”. Ngộ Không lại thúc Đường Tăng lấy cà sa ra cho họ

chiêm ngưỡng, Đường Tăng không chịu, nói Ngộ Không: “Cổ nhân có câu: ‘Vật quý giá không đem ra chơi đùa, không thể biết lòng dạ

tham lam dối trá của con người’ giả như người khác nhìn thấy, tất sinh lòng tham; Đã sinh lòng tham, ắt sinh mưu kế. Không phải chuyện nhỏ đâu.” Ngộ Không chẳng thèm quan tâm, không cho là vậy, nói: “Yên tâm! Yên tâm! Có Lão Tôn ta đây!” Thế là Ngộ Không giở hành lý, lấy ra cẩm lan cà sa, khi tung ra, chỉ thấy “ánh hồng lan tỏa, màu sắc lung linh rọi sáng gian phòng”. Cà sa của Đường Tăng vốn là bảo vật do Bồ Tát ban tặng, đương nhiên là báu vật.

https://thuviensach.vn

Mặc cà sa này “không vào trầm luân, không sa địa ngục, không sa vào kiếp nạn ác độc, không rơi vào huyệt lang sói”. Chúng tăng nhìn thấy, khen ngợi không ngớt.

Lão hòa thượng nhìn thấy báu vật này, quả nhiên động lòng tham, muốn mượn bảo vật một đêm quan sát cho rõ, sau đó tính kế

giết hại thầy trò Đường Tăng, rắp tâm chiếm đoạt bảo vật làm của riêng. Vào nửa đêm tĩnh lặng, lão hòa thượng sai người chất củi châm lửa, muốn thiêu sống thầy trò Đường Tăng, nhưng Ngộ

Không thần thông quảng đại, nhờ cơ trí và pháp lực vô biên, lên tận Thiên Đình mượn “cái chụp tránh lửa”, chụp kín Đường Tăng, ngựa trắng và hành lý, bảo toàn tính mạng Đường Tăng. Tôn Ngộ Không do khoe khoang nên mất cà sa, do huyên hoang, ngông cuồng mà dẫn đến đại họa, sau đó cà sa lại bị Hắc Hùng Tinh trộm mất. Ngộ

Không tốn nhiều công sức và phải khó khăn lắm mới lấy lại được cà sa. Giả như bảo vật có mất mát, hư hỏng gì thì có hối cũng muộn.

Cẩm lan cà sa Đường Tăng mặc trong “Tây Du Ký” được nhiều người xem là bảo vật. Chiếc áo cà sa gây nên bao chuyện rắc rối.

Kim Trì trưởng lão trụ trì miếu Quan Âm vì muốn lấy cà sa bảo bối này nảy sinh tà niệm, kết cục tự chuốc lấy khổ. Hắc Hùng Tinh cũng vì tấm cà sa mà bị Bồ Tát thu phục.

Cà sa là vật người tu hành thường mặc, là pháp y do nhiều mảnh vải nhỏ vuông vức may nối lại mà thành, còn gọi là “áo chắp nối”,

“áo vá trăm mảnh”, “áo vá”, màu sắc chủ đạo là đỏ và vàng. Cà sa thường có ba loại: một loại do năm miếng vải may thành, gọi là “áo năm mảnh”, mặc sát người; một loại “áo bảy mảnh” do bảy mảnh vải may thành, mặc bên ngoài áo năm mảnh; Còn một loại từ chín đến hai mươi lăm mảnh vải may thành còn gọi là “áo chín mảnh”, mặc phía ngoài cùng, giống như áo khoác, áo gió ngày nay. Ba loại áo tăng đó gọi là “tam y”.

https://thuviensach.vn

Cà sa là tượng trưng cho người tu hành trong Phật gia. Trong đó áo chín mảnh là lễ phục quan trọng của tăng nhân. Khi cửa Phật gặp phải sự việc nghiêm trọng hay có các hoạt động quan trọng, tất phải mặc nó. Nhân gian cũng thường thần kỳ hóa cà sa, “Tây Du Ký” càng làm tăng sắc thái thần kỳ cho cà sa. Chúng ta xem tác giả miêu tả

chiếc cẩm lan cà sa này trong nguyên tác: Chiếc cà sa này, khoác lên vai, tránh được đại bàng sa xuống mổ; hạc móc vào, đạt điều kỳ diệu siêu phàm. Khi ngồi xuống, có vạn thần hành lễ; Phàm khi cử động, có thất Phật hộ thân. Chiếc cà sa này do băng tằm nhả tơ mà thành, do thợ giỏi quay cuộn se thành sợi. Tiên Nga dệt nên vải, Thần nữ may thành. Từng mảnh vuông vức thêu hoa, từng mảnh nối kết nhau bởi cẩm lan. Đính hoa trang trí lung linh, màu sắc lóng lánh.

Cà sa vốn dĩ bản thân không có sức mạnh gì đặc biệt, chẳng qua chỉ là pháp y người tu hành thường mặc thôi. Sức mạnh thần kỳ của nó hoàn toàn do sự sùng bái của mọi người khoác thêm cho nó.

Nhưng cà sa trong Phật giáo tượng trưng cho địa vị và quyền lực.

Đường Tăng được ban cho cẩm lan cà sa, kỳ thực cũng tượng trưng địa vị của Đường Tăng trong Phật giáo. Kim Trì trưởng lão nảy sinh lòng tham với cẩm lan cà sa, thực ra tượng trưng cho khát vọng theo đuổi quyền lực và địa vị của con người trong cuộc sống hiện thực, Kim Trì trưởng lão qua đời, ám chỉ chúng ta khi theo đuổi quyền lực và địa vị có thể đồng thời đánh mất tâm trí bản thân mà đi vào con đường tà đạo.

1.2 Tương kế tựu kế thu phục Hắc Hùng Tinh Hắc Hùng Tinh là con “yêu quái” chân chính đầu tiên, “đối thủ” đầu tiên của Tôn Hành Giả. Trước đó, Ngộ Không chỉ mới đánh một số mãnh hổ, trừ một số giặc cướp. Hắc Hùng Tinh cũng là một trong số ít những con yêu tinh không muốn ăn thịt Đường https://thuviensach.vn

Tăng. Sau này được Bồ Tát thu nhận làm đại tiên giữ núi cũng do thấy Hắc Hùng Tinh là con yêu tinh có đạo đức. Chỗ ở của yêu tinh thường đều dơ bẩn khó coi, nhưng Hắc Hùng Tinh lại khác, chúng ta xem đoạn miêu tả chỗ ở của Hắc Hùng Tinh: Lại nói Đại Thánh bay lên không trung, lắc mình một cái, đã bay đến núi Hắc Phong. Đứng trên đụn mây nhìn xuống, quả nhiên đúng là ngọn núi đẹp. Đang đúng độ xuân sang – Khắp nẻo nguồn khe chảy, đầu non hoa cỏ đơm hoa. Chim kêu người chẳng thấy, bông rụng nhành còn thơm. Mưa qua trời xanh ngắt, gió thổi cuốn hoa rơi. Cỏ xanh thắm mượt mà, hoa rừng nở đua hương. Vách núi cao dựng đứng; Cây sắn leo, gỗ tươi tốt, núi bằng phẳng. Không thấy bóng người, nào gặp tiều phu? Bên bờ suối đôi hạc uống nước, trên vách đá bầy vượn nô đùa. Cây vươn thẳng lên cao, sừng sững đón nắng gió.

Hồi này đáng chú ý ở chỗ khi Hắc Hùng Tinh trộm mất áo cà sa từ chỗ Kim Trì trưởng lão, còn viết thiệp mời Kim Trì trưởng lão đến dự đại hội áo Phật, thiệp mời viết thế này: Trước tiên vãn bối Hắc Hùng có lễ, khởi bẩm Đại Thiền Kim Trì trưởng lão: Ơn đức cao dày, cảm kích thâm sâu. Đêm qua Quan Âm tự có tai nạn, không kịp cứu giúp, cũng may không có gì đáng tiếc xảy ra. May kỳ ngộ lấy được chiếc áo Phật, muốn mở tiệc chúc mừng, chuẩn bị trà rượu, tiệc chay kính mời. Ngày nay, mời mọi người đến tham dự. Nay gửi trước hai ngày tiện bề chuẩn bị.

Tấm thiếp viết rất văn vẻ, có thể thấy đạo hạnh tu luyện của Hắc Hùng Tinh không ít, có đủ tính người. Đầu thư, mở lời với một câu khách sáo: “Ơn đức cao dày, cảm kích thâm sâu”. Tiếp theo lại viết: “Đêm qua Quan Âm tự có tai nạn, không kịp cứu giúp, cũng may không có gì đáng tiếc xảy ra” như tỏ ý xin lỗi việc không kịp đến cứu giúp, nghĩ Kim Trì trưởng lão cũng chẳng gặp tổn hại gì, như

https://thuviensach.vn

vậy tránh được trách móc của Kim Trì trưởng lão, tiếp theo: “May kỳ

ngộ lấy được chiếc áo Phật, muốn mở tiệc chúc mừng, chuẩn bị trà rượu, tiệc chay kính mời. Ngày nay, mời mọi người đến tham dự.

Nay gửi trước hai ngày tiện bề chuẩn bị.” hết sức khiêm tốn và khách sáo mời Kim Trì trưởng lão đến dự đại hội áo Phật. Giả sử

trong chúng ta là Kim Trì trưởng lão, nhìn tấm thiếp này, chúng ta có đi dự hội hay không? Có thể thấy Hắc Hùng Tinh rất thấu đáo đạo lý nhân tình thế thái. Tuy lấy trộm mất cà sa, nhưng theo suy nghĩ của Hắc Hùng Tinh thì ai có năng lực, người đó có quyền chiếm lấy cà sa. Hắc Hùng Tinh mời Kim Trì trưởng lão đến tham gia đại hội áo Phật chính là để chứng minh điểm này, đồng thời cũng muốn cho mọi người chứng kiến mình có quyền sở hữu cà sa, hiểu biết thêm uy phong và năng lực của mình.

Ngộ Không tương kế tựu kế đấu trí cùng Hắc Hùng Tinh, khiến chúng ta lần đầu tiên thực sự cảm nhận được trí tuệ của Ngộ

Không. Tôn Ngộ Không nhất thời không thắng được Hắc Hùng Tinh, bèn đằng vân đến Nam Hải Lạc Gia Sơn, xin Quan Âm Bồ

Tát giúp đỡ. Quan Âm Bồ Tát trách cứ Ngộ Không không nên khoe khoang cà sa. Sau khi Ngộ Không nhận lỗi, Quan Âm liền cùng Ngộ

Không đến núi Hắc Phong, từ xa đã trông thấy đạo sĩ hôm nọ gặp ở dốc núi tay bưng chiếc đĩa ngọc đi đến. Ngộ Không lao tới trước, một gậy đập chết đạo sĩ. Vị đạo sĩ hiện nguyên hình là con sói xám.

Ngộ Không lôi từ trong người hắn ra một chiếc đĩa thủy tinh có khắc chữ “Lăng hư tử”, trên đĩa có hai viên linh đan. Thì ra đây là quà hắn định tặng Hắc Hùng Tinh khi tham gia đại hội áo Phật.

Ngộ Không lanh lợi nghĩ ra một diệu kế, bảo Bồ Tát biến thành Lăng Hư Tử, còn mình biến thành một viên linh đan, chỉ là to hơn viên bình thường một chút. Quan Âm Bồ Tát đem bỏ vào đĩa, đi về

phía động, theo kế hoạch của Ngộ Không, cho Hắc Hùng Tinh nuốt viên linh đan đó. Quan Âm Bồ Tát đi vào trong động, đem https://thuviensach.vn

linh đan tặng cho Hắc Hùng Tinh. Hắc Hùng Tinh hết sức vui mừng, nhận lấy tiên đan cho vào miệng, nào ngờ chưa đưa đến miệng linh đan đã tự chui tọt vào bụng.

Ngộ Không vừa vào đến bụng Hắc Hùng Tinh, biến trở lại nguyên hình, ở trong đó dày vò Hắc Hùng Tinh. Hắc Hùng Tinh đau đớn lăn lộn dưới đất. Quan Âm Bồ Tát cũng hiện nguyên hình, lệnh giao áo Phật, Hắc Hùng Tinh đau không chịu nổi, liền sai tiểu yêu lấy áo cà sa ra. Quan Âm Bồ Tát nhận lấy áo Phật, Ngộ Không liền chui ra từ mũi Hắc Hùng Tinh. Quan Âm lại cho Hắc Hùng Tinh đội vòng “Kim cô”. Hắc Hùng Tinh sau khi bò dậy cầm thương toan đâm, Quan Âm Bồ Tát liền niệm thần chú, Hắc Hùng Tinh đầu đau khôn xiết, đành quỳ xuống, xin Quan Âm Bồ Tát tha mạng, nói: “Nguyện quy y Phật pháp, chỉ mong tha mạng!” Thế là Quan Âm Bồ Tát thu nhận Hắc Hùng Tinh làm “Đại thần giữ núi”, dẫn Hắc Hùng Tinh quay về Nam Hải.

Trong quá trình Ngộ Không thu phục Hắc Hùng Tinh, vận dụng kế sách tương kế tựu kế khá hoàn hảo. Trước hết, Ngộ Không thông minh lanh trí, phản ứng lanh lẹ, thấy việc xảy ra trước mắt nghĩ ngay ra diệu kế, lợi dụng quan hệ bạn bè của yêu quái và tâm lý tham lam, chui vào bụng yêu quái, chế phục yêu quái. Ngoài ra, Ngộ

Không lợi dụng tình thế lúc bấy giờ, buộc Quan Âm Bồ Tát không thể không biến thành yêu quái, “Bồ Tát hết cách chỉ đành gật đầu”. Dưới sự sắp đặt công phu của Ngộ Không, kế sách thực thi rất thuận lợi, không tốn một đao một thương nào đã thu phục được Hắc Hùng Tinh. Không những thu hồi cà sa, Quan Âm Bồ Tát còn thu được một thần giữ núi, có thể nói là vẹn cả đôi đường.

Trong kiếp nạn này, có một đoạn miêu tả sau này thường được người đời trích dẫn. Quan Âm Bồ Tát vì giúp đỡ Ngộ Không, lắc thân biến một cái, hóa thành Lăng Hư Tử, bạn yêu quái của Hắc Hùng Tinh. Ngộ Không nghịch ngợm bảo: “Tuyệt! Tuyệt! Là yêu tinh https://thuviensach.vn

biến ra Bồ Tát, hay là Bồ Tát hóa thành yêu tinh?” Lời Bồ Tát trả

lời càng tuyệt: “Ngộ Không, Bồ Tát yêu tinh, chỉ là tên gọi. Nếu luận bản chất, tất cả là hư vô.”

“Bồ Tát yêu tinh, chỉ là tên gọi”. Hắc Hùng Tinh chính là ví dụ

rõ ràng nhất. Thật uổng công Hắc Hùng Tinh tạo dựng cho mình

“vẻ bề ngoài” như vậy, rốt cuộc vẫn là con yêu tinh. Có lẽ chúng ta đối mặt với những chọn lựa “vẻ ngoài”. Như vậy trong cuộc sống, chúng ta phải không ngừng suy ngẫm, thức tỉnh hành vi bản thân, tránh vì chuộng “vẻ ngoài”, hình thức mà xa rời cái thiện. Trong cuộc sống, chúng ta khó lòng phán đoán một người là tốt hay xấu, là thiện hay ác. Xấu có thể thông qua “vẻ ngoài” biến thành tốt, tốt cũng có thể thông qua “vẻ ngoài” biến thành xấu. Tốt hay xấu chỉ

là một ý niệm.

Có lẽ đôi khi chúng ta không phán đoán được người trước mặt mình là thiện hay ác, là quân tử hay tiểu nhân. Nhưng bất kể lúc nào, nơi đâu, đối diện với hạng người gì, chúng ta có thể thông qua thái độ vừa phải và hành vi có chừng mực của bản thân để bảo vệ

chính mình, tránh bị xâm hại không đáng có. Đừng nên quá khoe khoang. Đây là nguyên tắc hành vi có hiệu quả tự bảo vệ mình trong những môi trường xa lạ. Đây là “túi khôn” mà “Tây Du Ký” muốn truyền đạt đến chúng ta, cũng là triết lý đối nhân xử thế trong cuộc sống chúng ta nên am hiểu.

1.3 Tinh thần yêu nghề kính nghiệp: làm hòa thượng một ngày gióng chuông một ngày

Đường Tăng cứu thoát Tôn Ngộ Không từ núi Ngũ Hành. Từ đó Ngộ Không bắt đầu bảo hộ Đường Tăng sang Tây Thiên thỉnh kinh, cuộc đời chuyển sang chính đạo. Vậy Ngộ Không có thái độ gì đối với việc này? Trong “Tây Du Ký” hồi thứ 16, tác giả miêu tả thế này: https://thuviensach.vn

Khi hòa thượng nọ cùng Tam Tạng và Hành Giả vào trong cửa núi.

Trong cửa núi, lại thấy chính điện viết bốn chữ lớn “Quan Âm thiền viện”. Tam Tạng vui mừng nói: “Đệ tử mang nặng ơn sâu của Bồ Tát, chưa kịp khấu tạ. Nay gặp thiền viện, như gặp được Bồ

Tát, phải vào bái tạ.” Hòa thượng nghe thấy, liền bảo tiểu đồng mở

cửa điện, mời Tam Tạng vào hành hương bái lạy. Hành Giả cột ngựa, để hành lý sang một bên, cùng Đường Tăng vào điện. Tam Tạng quỳ

xuống, cúi đầu phủ phục sát đất, ngẩng đầu nhìn tượng vàng.

Hòa thượng nọ liền đi gõ trống, Hành Giả liền đi gióng chuông.

Tam Tạng phủ phục trước đài, thành tâm cầu chúc. Cúng bái xong xuôi, hòa thượng nọ ngừng gõ trống, Hành Giả vẫn chăm chú gióng chuông không nghỉ, lúc nhanh lúc chậm, gióng một hồi lâu. Người nọ nói: “Cúng bái đã xong, còn gióng gì nữa?” Hành Giả bèn bỏ dùi xuống, cười rằng: “Ngươi nào biết, ta làm hòa thượng một ngày gióng chuông một ngày.”

Làm hòa thượng một ngày gióng chuông một ngày, ý muốn nói người trên cương vị nào phải làm tốt công việc của chức vụ đó. Dù là Ngộ Không biết rõ ngày mai mình sẽ hoàn tục, nhưng hôm nay vẫn là hòa thượng, mà làm hòa thường cần phải gióng chuông. Ngày nay chúng ta thường dùng câu tục ngữ này hình dung thái độ cuộc sống được ngày nào hay ngày nấy. Nhưng ở Tôn Ngộ Không, hiển nhiên không phải vậy. Thái độ làm việc của Ngộ Không trong suốt quá trình thỉnh kinh có thể nói là hết lòng tận tụy. Ngộ Không làm một ngày hòa thượng gióng một ngày chuông trên thực tế là thái độ yêu nghề kính nghiệp.

Tôn Ngộ Không có thể nói là điển hình tiêu biểu cho câu “Làm hòa thượng một ngày gióng chuông một ngày”. Sau khi nhận lời hộ tống Đường Tăng sang Tây Thiên thỉnh kinh, liền gánh vác trách nhiệm của mình, toàn tâm toàn ý lo cho “sự nghiệp”, gian nan cực khổ gì, yêu ma quỷ quái gì cũng không sợ, chiến thắng muôn trùng khổ

https://thuviensach.vn

nạn, xuất sắc hoàn thành nhiệm vụ. Cuối cùng được Như Lai Phật Tổ phong làm “Đấu Chiến Thắng Phật”, tu thành chính quả.

Nhưng trong cuộc sống hiện thực, rất nhiều người không hiểu đạo lý này. Đối với công việc mình không thích thì hết sức vô trách nhiệm, lúc nào cũng thấy công việc vừa vất vả vừa cực khổ, làm qua loa cho qua chuyện, mặc muốn ra sao thì ra. Nếu bạn cứ giữ thói quen này, dù sau này có cơ hội làm công việc mình yêu thích và hứng thú, ông chủ cũng không thể chịu được thói quen này của bạn lập tức cho bạn thôi việc ngay.

“Ưu tú là một thói quen”, đây là câu nói của nhà Triết học Hy Lạp Aristoteles. Những người tích cực làm tốt công việc của chính mình dù cho đó là công việc hèn mọn, cuối cùng đều đạt được thành công. Người thành công thực sự, nhà doanh nghiệp kiệt xuất, thậm chí vĩ nhân cả thời đại, đa số đều vậy. Nguyên nhân chủ yếu do họ

coi ưu tú là một thói quen, nghiêm túc, thiết thực làm việc. Cho nên từ bây giờ trở đi, chúng ta phải xem ưu tú như một thói quen, xem hành vi ưu tú như thói quen hằng ngày của chúng ta, trở thành thiên tính thứ hai của chúng ta. Giúp chúng ta tập thói quen suy nghĩ sáng tạo, tập thói quen làm việc nghiêm túc.

Thực ra bất luận chúng ta làm công việc gì, đều phải nỗ lực tích lũy kinh nghiệm công việc, nắm vững tri thức và kỹ năng, từ đó nâng cao giá trị bản thân. Người hưởng lợi lớn nhất không ai ngoài chính bản thân chúng ta. Thông qua công việc, còn có thể rèn luyện lòng nhẫn nại và tinh thần chịu cực chịu khổ của chúng ta, tạo lập nền tảng vững chắc, giúp chúng ta đạt được thành công trong sự nghiệp.

Làm hòa thượng một ngày gióng chuông một ngày, thực ra không phải muốn khuyên chúng ta dùng thái độ tiêu cực đối mặt với cuộc sống mà là khuyên chúng ta phải dùng tâm để gióng chuông. Có một tiểu hòa thượng ở trong chùa mỗi ngày đều gióng chuông rất đúng https://thuviensach.vn

giờ, rất âm vang. Nhưng có một ngày, thầy trụ trì nói chú tiểu này không đảm nhiệm vai trò gióng chuông này nữa, sai xuống hậu viện chẻ củi gánh nước. Tiểu hòa thượng cho rằng bình thường mình chú ý làm việc, chưa từng trễ nải, lần nào cũng gắng sức gióng chuông nên trong lòng không phục, không cam tâm. Sư trụ trì nói, tiếng chuông gióng lên không chỉ âm vang mà còn phải trầm mạnh, trầm lắng, vang xa, có như vậy mới thức tỉnh được chúng sinh đang trong cơn mê muội. Đây mới là mục đích chính của việc gióng chuông. Còn tiếng chuông tiểu hòa thượng hoàn toàn thiếu sức cảm hóa.

Tiểu hòa thượng chỉ chú trọng đến yêu cầu bên ngoài của việc gióng chuông, nhưng lại không biết ý nghĩa thực tế của nó, không tận tâm khi gióng chuông, thì làm sao thức tỉnh tâm hồn của chúng sinh đây?

Theo Phật gia giảng, đời người có 108 nỗi phiền não, cho nên theo tự quy trước kia, phải gióng 108 hồi chuông vào rạng sáng và hoàng hôn, để làm tan biến phiền não của con người, gọi là chuông sớm chuông chiều. Gióng 108 hồi chuông, giải trừ 108 điều phiền não, người xưa có cách nói: “nghe tiếng chuông chùa, phiền não tan, trí tuệ tăng, bồ đề sinh”.

“Làm hòa thượng một ngày gióng chuông một ngày” là chỉ hai buổi chuông sớm tối. Nhiều năm gần đây, câu “làm hòa thượng một ngày gióng chuông một ngày” đã thành cụm đại từ bào chữa cho những người sống “ngày nào hay ngày đó” và những người có cuộc sống “không như ý”. Đó là do dưới cái nhìn của nhiều người, hòa thượng gióng chuông là điều hết sức đơn giản, không cần động não, cũng không tốn sức lực, chỉ tới giờ gióng vài hồi là xong, chẳng phải rất dễ lay lắt qua ngày hay sao? Trên thực tế cách nhìn nhận này có phần không công bằng. Theo một vị phương trượng giảng giải, muốn chọn một hòa thượng thích hợp để gióng chuông không phải việc dễ dàng gì, không những phải chọn đệ tử có tay chân nhanh https://thuviensach.vn

nhẹn, đầu óc linh hoạt, tinh thần trách nhiệm cao, hơn nữa còn phải tinh thông kinh kệ, mới có thể đảm nhận công việc. Tiếp theo vị

phương trượng này giới thiệu quy tắc gióng chuông. Ông nói, bất kỳ

công việc nào cũng có trình tự của nó, cửa Phật cũng không ngoại lệ.

Lấy việc gióng chuông làm ví dụ, hòa thượng trước khi gióng chuông, phải thầm niệm kinh Phật, niệm xong mới được cầm dùi, khi gióng chuông phải gióng sao cho tiết tấu nặng nhẹ rõ ràng, nhanh chậm đúng nhịp, tiếng chuông còn phải lên bổng xuống trầm, truyền đi xa còn ngân nga không dứt. Lấy hai buổi chuông sáng tối mà nói, nhanh bảy tiếng, chậm 8 tiếng, bình bình 20

tiếng, tính là một hồi. Gióng như thế ba lần là ba hồi, tổng cộng 105 tiếng, sau đó gióng thêm ba tiếng, trước sau tổng cộng gióng 108 tiếng chuông.

Nghe phương trượng giải thích, khiến người cảm thấy gióng chuông quả không phải việc dễ, càng nhắc người ta nhớ đến tiếng chuông trong câu thơ:

“Cô Tô thành ngoại Hàn Sơn tự

Dạ bán chung thanh đáo khách thuyền”

(Thuyền ai đậu bến Cô Tô,

Nửa đêm nghe tiếng chuông chùa Hàn Sơn.) Tiếng chuông Hàn Sơn Tự vang danh xa gần, tuyệt không phải do tiếng chuông đặc biệt ngân vang, cũng không phải do gióng chuông lúc nửa đêm, mà do nó buộc phải trong vòng hai mươi phút gióng xong 108 tiếng chuông. Hơn nữa tiếng chuông cuối cùng gióng vào đúng 12 giờ, gióng vào lúc 12 giờ hơn một phút cũng không được, gióng lúc 11 giờ 59 phút 59 giây cũng không được. Trình độ

gióng chuông thuần thục như vậy quả là:

https://thuviensach.vn

“Băng đông tam thước, phi nhất nhật chi Hàn”

(Nước đông thành băng sâu ba thước,

Không phải chỉ một ngày tại Hàn Sơn.)

2. Ăn trộm Nhân Sâm Quả ở Ngũ Trang Quán

Thầy trò Đường Tăng đi đến Ngũ Trang Quán, sau khi nhập điện thấy “giữa bức tường có treo hai chữ lớn ‘Thiên Địa’ viết bằng màu ngũ sắc”. Đường Tăng bèn hỏi hai đồng tử Thanh Phong, Minh Nguyệt: “Tiên đồng, Ngũ Trang Quán của ngươi quả là tiên giới chốn Tây Phương, sao không thờ phụng Tam Thanh Tứ Đế, La Thiên Chư Tế, mà chỉ hương khói cho hai chữ ‘Thiên Địa’?”

Đồng tử trả lời: “Tam Thanh là bạn của gia sư, Tứ Đế là cố

nhân của Người.” Tôn Ngộ Không thấy đối phương khoác lác bèn

“bật cười nghiêng ngả”. Đường Tăng hỏi hai đồng tử “lệnh sư đang ở

đâu”, đồng tử trả lời: “Nguyên Thủy Thiên Tôn gửi thư, mời lên Thượng Thanh Thiên Ni La Cung nghe giảng Hỗn Nguyên Đạo Quả

rồi, không có ở nhà.”

Ở đây nhắc đến “Tam Thanh”, đồng thới nhắc đến vị tôn giả

tôn kính nhất Nguyên Thủy Thiên Tôn. Trong hồi “Nước Xa Trì đấu phép trừ tam yêu”miêu tả Tôn Ngộ Không, Bát Giới, Sa Tăng nửa đêm canh ba vào Tam Thanh Quán trong thành ăn đồ cúng, Bát Giới cười nhạo Ngộ Không không biết “Tam Thanh” là ai, liền chỉ

ba pho tượng thánh trong Tam Thanh điện nói: “Chính giữa là Nguyên Thủy Thiên Tôn, bên trái là Linh Bảo Đạo Quân, bên phải là Thái Thượng Lão Quân” Ba pho tượng thánh ở đây – Nguyên Thủy Thiên Tôn, Linh Bảo Đạo Quân, Thái Thượng Lão Quân, gọi tắt là

“Tam Thanh”, là bậc Sư Tổ cao nhất, tôn kính nhất trong truyền thuyết đạo đô, còn gọi là Kinh Sư, Tịch Sư, Độ sư, gọi tắt là “Tam Sư”.

https://thuviensach.vn

Trấn Nguyên Đại Tiên đích thực là đắc đạo cao nhân. Ông biết Đường Tăng là Kim Thiền Tử đầu thai chuyển thế. Kim Thiền Tử

vốn là đệ tử thứ hai của Phật Tổ Như Lai. Theo cách nói của Trấn Nguyên Đại Tiên: “Năm trăm năm trước, ta và ông ấy có duyên gặp mặt tại hội Lan Bình. Ông ta từng đích thân mời ta uống trà, Phật tử

kính ta, ta xem Phật tử như cố nhân vậy.” Trấn Nguyên Đại Tiên nghe nói Đường Tăng thỉnh kinh đi qua Ngũ Trang Quán, cố tình dặn dò hai đồng tử: “Hai ngươi ở nhà cẩn thận. Vài ngày nữa có một cố nhân của ta đi ngang qua đây, không được đón tiếp sơ sài, hái hai quả Nhân Sâm của ta mời ông ấy ăn, bày tỏ chút lòng tôn kính.”

Có bạn từ phương xa đến, chẳng phải đáng mừng sao? Trấn Nguyên Đại Tiên có việc cần đi xa không thể ở lại đích thân đón tiếp bạn từ phương xa đến, nhưng dặn dò đệ tử lấy quả tiên quý báu của mình để chiêu đãi khách, thật đủ đạo tiếp đãi bạn. “Phật tử

kính ta, ta xem Phật tử như cố nhân”. Người kính ta một thước, ta kính người một trượng, đối xử chân thành với bạn, tôn trọng lẫn nhau, giúp mình ngày càng có nhiều bạn.

2.1 Không đánh không quen biết

Khi tâm linh giữa hai người nảy sinh tình cảm tương thông với nhau, hai người càng dễ thành bạn. Giữa bạn bè điều quan trọng nhất là tâm linh tương thông. Trong một số tác phẩm chúng ta thường thấy cảnh “lấy cờ làm bạn, lấy thơ kết bằng hữu”, và nhất là “lấy võ kết bạn” thường xuất hiện trong các tiểu thuyết và tác phẩm điện ảnh võ hiệp. Chúng ta thường gặp những cảnh như

thế này: hai người bạn tốt võ công cao cường hễ gặp mặt thì hết anh đến tôi, hai người ác đấu hơn mười hiệp. Sau đó hai người uống một trận cho đã, bàn luận viển vông, rượu xong thậm chí còn tiếp tục tranh võ nghệ cao thấp. Vốn là hai hiệp sĩ trung thành ai thờ chủ nấy, mới bắt đầu đấu đến một mất một còn, trời long https://thuviensach.vn

đất lở nhưng sau cùng lại hóa can qua thành ngọc bạch, trở thành sinh tử chi giao. Điều đó gọi là “Không đánh không quen biết”.

Nếu lấy Đường Tăng làm trung tâm thì đội ngũ thỉnh kinh này cũng được xây dựng trên cơ sở “đánh đấu” lẫn nhau. Con ngựa trắng của Đường Tăng tại sông Ngạn Sầu bị Tiểu Bạch Long ăn mất, Ngộ Không và Tiểu Bạch Long giao đấu một trận. Sau này nhờ

Quan Âm Bồ Tát giúp đỡ thu thục Tiểu Bạch Long, Tiểu Bạch Long hóa thành Bạch Long Mã và trở thành vật cưỡi của Đường Tăng. Đi qua Cao Lão Trang, gặp lúc Bát Giới đang “ép hôn” nhà họ Cao, Ngộ

Không và Bát Giới trải qua một trận khổ chiến. Cuối cùng bắt được Bát Giới. Sau đó Bát Giới vô tình nói ra mình được Quan Âm Bồ Tát điểm hóa, đang ở đây chờ người thỉnh kinh. Đường Tăng bèn thu nhận Bát Giới làm đồ đệ thứ hai. Tại sông Lưu Sa, Sa Tăng và Ngộ

Không cùng với Bát Giới lại trải qua một trận đại chiến. Sau đó Mộc Tra tuân lệnh sư phụ thu phục Sa Tăng, trở thành đồ đệ thứ ba của Đường Tăng. Từ đó, đội ngũ thỉnh kinh được thành lập.

Tại Vạn Thọ Sơn Ngũ Trang Quán, Ngộ Không bị Bát Giới xúi bẩy, ăn trộm Nhân Sâm Quả của Trấn Nguyên Đại Tiên, sau bị hai đạo đồng của Trấn Nguyên Đại Tiên phát hiện, chửi như tát nước vào bốn thầy trò Đường Tăng, Ngộ Không xấu hổ tức giận, liền nhổ cả

gốc lẫn rễ của cây Nhân Sâm. Trong đêm, Ngộ Không dắt thầy trò Đường Tăng chạy trốn. Nào ngờ Trấn Nguyên Đại Tiên trở về, bắt hết bốn thầy trò về đạo quan. Nửa đêm, Ngộ Không dùng phép thu nhỏ thoát khỏi dây trói, dẫn thầy trò Đường Tăng lén lút chạy trốn, kết quả lại bị Trấn Nguyên Đại Tiên bắt lại. Cuối cùng, Trấn Nguyên Đại Tiên và Ngộ Không đi đến thỏa thuận: chỉ

cần Ngộ Không tìm ra bài thuốc cứu sống cây Nhân Sâm sẽ cùng Ngộ Không kết bái huynh đệ. Ngộ Không đi khắp Tam Đảo Thập Châu, hỏi biết bao Tiên ông Thánh lão, vẫn chưa tìm ra cách cứu cây, đành khẩn xin Quan Âm Bồ Tát giúp đỡ. Quan Âm Bồ Tát diệu https://thuviensach.vn

thủ hồi xuân, cứu sống cây Nhân Sâm. Trấn Nguyên Đại Tiên thấy vậy vui mừng, lại hái 10 quả Nhân Sâm xuống mở một “Nhân Sâm hội”. Cuối cùng, “Trấn Nguyên tử liền sắp xếp rượu nhạt, cùng Hành Giả kết làm huynh đệ. Đây mới là không đánh không quen biết, hai nhà hợp thành một nhà.”

Cái gọi là “không đánh không quen biết”, thực ra chính là đánh nhau trước rồi làm hòa. Tại sao cuối cùng lại từ chiến chuyển thành hòa chứ? Là do đôi bên cùng khâm phục thực lực và nhân cách của đối phương, anh hùng trọng anh hùng. Ngộ Không và Trấn Nguyên Đại Tiên vì Cây Nhân Sâm Quả mà khai chiến. Trong quá trình này sức hấp dẫn của nhân cách và bản lĩnh của Ngộ Không đã dần dần chinh phục Trấn Nguyên Đại Tiên. Trước tiên, cái khiến ông khâm phục là lòng hiếu thảo của Ngộ Không với sư phụ. Sau khi thầy trò Đường Tăng bị bắt, Trấn Nguyên Đại Tiên hạ lệnh cho đạo đồng dùng roi đánh Đường Tăng. Ngộ Không biết Đường Tăng là người phàm xác thịt, không chịu nổi đòn roi, liền nói với Trấn Nguyên Đại Tiên: “Ngài sai rồi. Ăn trộm quả là ta, ăn quả là ta, đánh ngã cây cũng là ta. Sao không đánh ta trước lại đánh ông ấy?” Sau khi đánh Ngộ Không 30 roi, Đại Tiên lại muốn đánh Đường Tăng, Ngộ Không lần nữa lại ngăn cản, nói: “Tiên sinh ngài lại sai rồi. Khi ăn trộm quả sư phụ ta không biết, ông đang trên điện nói chuyện với hai tiểu đồng, là trò của huynh đệ tôi. Nếu xét tội giáo huấn không nghiêm, ta là đệ tử, đáng bị đánh thay. Đánh ta là được rồi.” Lúc này, Đại Tiên có chút “thiện cảm” với Ngộ Không, cười nói: “Con Khỉ

này, tuy gian xảo ngoan cố, nhưng có lòng hiếu thảo.” Thứ đến là Đại Tiên kính phục sự thần thông của Ngộ Không. Bọn người Ngộ

Không bị Đại Tiên bắt giữ. Ngộ Không trốn thoát, đồng thời biến bốn cây liễu thành bốn thầy trò, lấy giả làm thật. Sau khi Đại Tiên biết chuyện, lại nói: “Tôn Hành Giả, quả là một Hầu Vương giỏi! Từng nghe nó đại náo Thiên Cung, bố thiên la địa võng cũng không bắt được hắn, quả nhiên như vậy.” Ông không những không https://thuviensach.vn

nổi giận, ngược lại còn khen Ngộ Không thần thông, có thể thấy tuy ông bản lĩnh cao cường nhưng ông thật sự khâm phục tài năng của Ngộ Không. Do hai nguyên nhân kể trên, “Trấn Nguyên Tử nọ cùng Hành Giả kết làm huynh đệ. Hai người tâm đầu ý hợp, tuyệt không bỏ qua, lại sắp xếp tiếp đãi, liên tục năm sáu ngày”, cuối cùng hai người tâm đầu ý hợp, anh hùng trọng anh hùng.

Trong “Tây Du Ký” một số yêu ma quỷ quái vốn là kẻ thù, nhưng sau khi trải qua một trận ác đấu đều lần lượt quy y cửa Phật hoặc cửa Đạo, ví dụ Hồng Hài Nhi trở thành Thiện Tài Đồng Tử của Quan Âm Bồ Tát, Hắc Hùng Tinh trở thành Đại Thần giữ núi của Quan Âm Bồ Tát. Khi Ngộ Không đến Nam Hải xin Quan Âm ban cho bài thuốc cứu sống cây Nhân Sâm Quả, Hắc Hùng Tinh đón tiếp Ngộ Không từng nói: “Đại Thánh, cổ nhân có câu, quân tử

không nhắc lại chuyện xưa, chỉ cần biết thay đổi là được! Bồ Tát sai tôi đến đón ngài đây.” Hiển nhiên, hai người đã bỏ qua mâu thuẫn trước kia. Không đánh không quen biết đã trở thành một hiện tượng trong cuộc sống.

2.2 Sự hồi sinh của Nhân Sâm Quả và cây Bồ Đề

Trong “Tây Du Ký” viết đến Vạn Thọ Sơn Ngũ Trang Quán có một cây quý, tên gọi “Thảo hoàn đan”, còn gọi “Nhân Sâm Quả”, ba ngàn năm nở hoa một lần, ba ngàn năm kết quả một lần, thêm ba ngàn năm nữa mới chín, “nếu người có duyên, ngửi qua một lần thì sống được 360 tuổi, ăn một quả thì sống đến 47.000 năm”. Bất hạnh là, Tôn Ngộ Không không chỉ ăn trộm quả, khi nổi giận, đem cây quý bật cả gốc lẫn rễ, đoạn tuyệt linh căn, gây họa tày trời. Sau này, may nhờ mời được Quan Âm Bồ Tát, nhờ bình nước cam lộ của bà cứu sống cây tiên, giải quyết mối bất hòa với Trấn Nguyên Tử, cũng tác thành “tình huynh đệ” giữa Ngộ Không và Trấn Nguyên Tử.

https://thuviensach.vn

Thú vị hơn là, năm đó Huyền Trang đi thỉnh kinh, cũng nghe được câu chuyện tương tự. Trong “Đại Đường Tây Vực Ký” có ghi chép lại. Khi đó, Ấn Độ có nước Ma Yết Đà, là một trong 16 quốc gia lớn nhất Ấn Độ thời cổ đại. Trong nước có một ngọn núi nổi tiếng, tên gọi núi Pragbodhi. Phía Tây Nam của núi có một gốc Bồ Đề thần kỳ, bốn phía xung quanh dùng đá xây thành một bức thành kiên cố, bảo vệ nghiêm ngặt. Bên trong mọc đầy các loại kỳ hoa dị thảo.

Chính dưới gốc cây này Phật Tổ tu thành “đẳng chính giác” (chỉ có thể biết tất cả sự vật, từ đó có trí tuệ thông minh, chỉ Phật mới có).

Thân cây khô vàng trắng, lá cây xanh tốt, đông hè cũng không rụng lá. Mỗi dịp đến ngày Phật Tổ niết bàn, lá cây liền rụng hết, sau đó lại nhanh chóng xanh tốt như xưa. Do đó, gốc Bồ Đề này đặc biệt được các tín đồ Phật giáo kính trọng và bảo vệ, nhiều năm thờ

phụng.

Nào ngờ sau khi Vô Ưu Vương lên ngôi, ông tin lời mê hoặc của tà ma, hủy mất di tích của Phật Tổ. Ông đích thân dẫn binh đến dưới cây Bồ Đề, ra lệnh quân sĩ chặt đứt toàn bộ gốc rễ cây Bồ Đề, sau đó lại dặn dò binh sĩ đem tất cả chất thành một đống, dùng lửa của Bà La Môn thiêu đốt. Chính vào lúc đó kỳ tích xuất hiện: trước khi lửa bắt đầu bùng cháy, đột nhiên từ trong lửa mọc ra hai cây lớn, cành lá xanh tốt, um tùm sum xuê, khói lửa cũng tắt ngúm.

Do duyên cớ đó, hai cây đó được gọi là là cây Bồ Đề tro. Vô Ưu Vương tận mắt chứng kiến cảnh này, cảm thấy tội lỗi, bèn sai người hầu bên cạnh dùng sữa thơm tưới gốc cây. Đến sáng ngày thứ hai, cây Bồ Đề mọc lên tươi tốt, lần nữa trở lại phong thái như xưa. Vô Ưu Vương sợ mạo phạm đến thần linh, bị báo ứng, từ

đó bắt đầu lễ Phật, đồng thời đích thân thờ phụng cây Bồ Đề

thần kỳ này.

Ai ngờ Vương Phi của Vô Ưu Vương cũng là người sùng bái ngoại đạo, căm ghét Phật giáo. Sau khi biết chuyện này, bà lén lút sai https://thuviensach.vn

thuộc hạ, nhân nửa đêm đi đốn ngã cây. Sáng ngày thứ hai, Vô Ưu vương đến lễ bái, nhìn thấy một đống cây cành nghiêng ngã hỗn loạn. Ông hết sức phẫn nộ, đành lần nữa cầu xin trước cây tiên, đồng thời dùng sữa thơm tưới cây. Chẳng lâu sau, cây Bồ Đề lại hồi sinh, sum xuê um tùm như xưa, ông phái người xây bức tường đá vây xung quanh, cao hơn 10 trượng, bảo vệ nghiêm ngặt.

Trải qua mấy trăm năm, đến thời đại Thiết Thưởng Ca vương thống trị. Thiết Thưởng Ca vương vốn căm hận Phật pháp đến tận xương tủy. Ông nghe nói núi Pragbodhi có cây Bồ Đề như vậy, quyết tâm tiêu hủy tận gốc. Ông không chỉ sai người bứng cả gốc lẫn rễ, do rễ cây có mạch suối ngầm, lửa đốt không đến, còn cho người dùng nước mía đổ xuống nước, khiến gốc cây mục nát tiếp đó sai người hủy tận gốc.

Nhiều tháng sau, nước Ma Yết Đà Mãn Trụ Vương (cháu út của Vô Ưu Vương) biết được việc này, vô cùng đau khổ. Ông tập trung hàng ngàn con bò, dùng sữa bò tưới cây, đồng thời một lòng một dạ

cầu xin. Nói cũng lạ, đến ngày thứ hai. Cây Bồ Đề quả nhiên hồi sinh, cao hơn một trượng. Mãn Trụ Vương lần nữa xây lại bức tường đá cao đến hai trượng bốn thước, kiên cố vững trãi, thờ phụng cây Bồ Đề thật tốt.

Khi Huyền Trang đi qua đây, thấy cây Bồ Đề cao hơn bức tường đá có hơn hai trượng, ông vô cùng xúc động, thế là căn cứ vào những gì tai nghe mắt thấy, viết câu chuyện này vào quyển “Đại Đường Tây Vực Ký” của ông.

Câu chuyện này chẳng qua tuyên dương sự linh ứng của Phật Tổ

cùng lòng thành kính của tín đồ, và Phật pháp vô biên, thành tâm tức ứng. “Tây Du Ký” viết Cây Nhân Sâm Quả hồi sinh nhờ vào pháp lực của Quan Âm Bồ Tát. Ý định thể hiện Phật pháp vô biên của hai người, rất hiển nhiên đạt đến độ nhất trí.

https://thuviensach.vn

3. Tôn Ngộ Không ba lần đánh Bạch Cốt Tinh 3.1 So sánh thủ pháp khắc họa tính cách nhân vật Trong “Tây Du Ký”, câu chuyện “Ba lần đánh Bạch Cốt Tinh”

được lưu truyền rộng rãi nhất trong dân gian, tin rằng nhiều người đọc đến đoạn Đường Tăng đuổi Ngộ Không đi đều rất đồng tình với sự vô tội của Ngộ Không, căm hận Đường Tăng không phân phải trái, trắng đen. Nếu luận khởi nguồn câu chuyện, Ngộ Không không hề sai. Chỉ có Đường Tăng người trần mắt thịt, không nhìn ra yêu tinh, cho rằng gậy Như Ý đánh chết là cô nương, bà lão, ông lão. Ngộ Không chỉ vào đống xương giải thích: “Nó là cương thi tác yêu tác quái, đến đây mê hoặc lòng người. Bị con đánh chết, nó liền hiện nguyên hình. Trên lưng nó có một hàng chữ, viết rõ ‘Bạch Cốt phu nhân’.” Đường Tăng đã tin lời Ngộ Không, không ngờ Bát Giới bên cạnh xúi giục: “Sư phụ, tay của sư huynh ra đòn độc ác, đánh chết người ta, sợ thầy niệm chú Khẩn Cô Nhi, cố ý biến thành như vậy, che mắt thầy thôi!” Đường Tăng nghe bùi tai, tin lời Bát Giới, niệm chú Khẩn Cô Nhi. Tuy Ngộ Không lúc ấy thật lòng muốn ở lại, nhưng Đường Tăng lúc đó tức giận trong lòng, không nghe Ngộ

Không nói.

Đường Tăng thấy Ngộ Không nói mãi, lòng thêm bực tức, bước xuống ngựa, bảo Sa Tăng lấy giấy mực, ra suối lấy nước mài mực, viết thư đuổi đi, đưa cho Hành Giả nói: “Con Khỉ kia! Cứ làm theo như vậy, không cần ngươi làm đồ đệ nữa! Nếu gặp ngươi lần nữa, ta sẽ sa xuống A Tỳ Địa Ngục!”

Ngộ Không vẫn là một Mỹ Hầu Vương lòng đầy nhân nghĩa, trước khi đi lạy Đường Tăng một lạy, tiếc rằng Đường Tăng không đồng ý: “Ta là hòa thượng tốt, không nhận lễ của người xấu như

ngươi!” Ngộ Không đành rứt ra ba cọng lông, biến ra ba thân giả, cùng thân thật là bốn quỳ xung quanh Đường Tăng bái lạy, Đường https://thuviensach.vn

Tăng không còn cách nào khác, đành nhận một lạy của Ngộ Không.

Trước khi đi, Ngộ Không lại dặn dò Sa Tăng, gặp phải yêu quái cứ nói Tề Thiên Đại Thánh là đại đồ đệ của Đường Tăng, tránh việc yêu quái tổn hại Đường Tăng. Lòng nhân nghĩa của Ngộ Không sáng như

trăng. Nhưng Đường Tăng lại nói: “Ta là hòa thượng tốt, không nhắc đến tên kẻ xấu xa như ngươi, ngươi về đi.” Lúc này Đường Tăng nào còn chút tình sư đồ nào? Độc giả đọc đến đây, với sự tuyệt tình của Đường Tăng trong lòng hết sức bất mãn. Tôi nhớ khi đó quay đến tập này, Tôn Ngộ Không bất đắc dĩ đằng vân bay đi, khi tôi diễn động tác này cố tình xoay người “bay đi”, không giống với lúc đánh yêu quái dứt khoát bay đi, cố gắng biểu hiện tình cảm lưu luyến không rời của Ngộ Không.

Biểu hiện của Ngộ Không và Đường Tăng lúc này rõ ràng đối lập nhau. “Tây Du Ký” khắc họa tính cách nhân vật thành công bằng thủ pháp đối lập, phân biệt rõ ràng các nhân vật khác nhau. Bạch Cốt Tinh lần thứ nhất hóa thành thiếu nữ dung mạo xinh đẹp đến trêu ghẹo Đường Tam Tạng. Bát Giới thấy vậy động lòng phàm, bắt đầu nói năng xằng bậy. Đường Tăng không những không động lòng vì “dung mạo xinh đẹp”, còn lấy cổ huấn “cha mẹ còn sống, không đặng đi xa; đi không an lòng” để giáo huấn thiếu phụ nọ

cần tuân thủ. Đường Tăng không bị sắc đẹp mê hoặc, nhưng cũng không biết mặt thật của yêu tinh. Còn Ngộ Không thì “Kim Tinh hỏa nhãn vừa liếc nhìn, nhận ra ngay là yêu tinh, liền đặt bình bát xuống, cầm gậy Như Ý lên, đập xuống đầu ả”. Ngộ Không không chỉ có bản lĩnh phân biệt yêu quái, càng quả cảm quyết đoán ngay lúc đó. Đối mặt với thiếu nữ xinh đẹp do Bạch Cốt Tinh hóa thành, thái độ ba thầy trò hoàn toàn khác nhau, thông qua so sánh cá nhân, khiến tính cách ba người nổi bật. Lần thứ hai Bạch Cốt Tinh biến thành bà lão “tuổi tròn tám mươi” đến phá Đường Tăng. Bát Giới vừa thấy, kinh hãi kêu to: “Không ổn rồi!” Đồng thời suy đoán rằng: “Người sư huynh vừa giết ắt là con bà lão này. Đây nhất https://thuviensach.vn

định là mẹ cô ta đến tìm rồi.” Hành Giả đáp ngay: “Sư đệ đừng nói bậy! Cô gái nọ 18 tuổi, bà lão này độ 80 tuổi, làm sao có chuyện hơn 60 tuổi còn sinh con? Chắc chắn là giả, để Lão Tôn đi xem.” Từ lời nói của hai người có thể thấy, Trư Bát Giới ngốc nghếch bất tài lại tự cho mình thông minh. Còn Tôn Ngộ Không trầm tĩnh cơ trí, biến hóa linh hoạt. Lần thứ ba Bạch Cốt Tinh lại biến thành ông lão

“tay cầm tràng hạt, miệng niệm Nam mô” đến phá Đường Tam Tạng. Đường Tăng vừa thấy, liền tin là thật, lên tiếng khen ngợi.

Bát Giới lại thừa cơ xúi giục: “Hành Giả nọ phạm luật trốn mất rồi, chẳng phải hại ba chúng ta gánh chịu?” Tôn Ngộ Không liền niệm thần chú, triệu Sơn Thần núi nọ hỏi: “Con yêu quái này ba lần muốn làm hại sư phụ ta, lần này quyết phải giết nó. Ngươi đứng trên không làm chứng cho ta, không được đi.” Ngộ Không lúc này mới tiêu diệt thây ma. Đường Tăng không phân người hay yêu quái, Trư

Bát Giới điên đảo thị phi, Tôn Ngộ Không cơ trí quả cảm, trong cách so sánh này càng rõ rệt hơn.

3.2 Chuyển biến của Tôn Ngộ Không từ thế giới tự nhiên sang thế giới loài người

Ngộ Không do ba lần đánh Bạch Cốt Tinh, đã trêu tức người trần mắt thịt lại không phân thật giả như Đường Tăng. Đường Tăng tức giận, đuổi Ngộ Không ra khỏi sư môn. Nên nói, lần này không phải lỗi của Ngộ Không, mà là bị Đường Tăng xử oan. Mặc dù vậy, Ngộ Không cũng không như những lần trước làm việc tùy hứng, mà tiến hành “đấu tranh” có lý, có căn cứ với Đường Tăng. Lần thứ

nhất Ngộ Không đánh Bạch Cốt Tinh, Đường Tăng muốn đuổi Ngộ Không đi. Ngộ Không viện cớ chưa báo đáp công ơn giải cứu của Đường Tăng nên thoát nạn. Lần thứ hai đánh Bạch Cốt Tinh, Đường Tăng lại muốn đuổi Ngộ Không. Ngộ Không đòi trước khi đi phải gỡ vòng Kim Cô trên đầu xuống, lại tránh được một kiếp nạn.

Cho đến lần thứ ba, Đường Tăng nổi giận, Ngộ Không xin tha https://thuviensach.vn

không được, bị ép phải ra đi, trước khi đi cũng không quên hành lễ

chào sư phụ. Biểu hiện của Ngộ Không trong lần bị đuổi đi này ít nhất nói rõ ba điểm: Một là, Ngộ Không biết lợi dụng “quy tắc”

gây “xung đột” hợp lý với Đường Tăng, nắm được kỹ xảo “đấu tranh”; Hai là, Tôn Ngộ Không giàu tinh thần trách nhiệm hơn, không còn vì xung động nhất thời mà quên mất trọng trách trên vai. Cho nên Ngộ Không mới chịu bỏ qua “lòng tự tôn” vốn cao ngạo của mình, hết lần này đến lần nọ “van xin” Đường Tăng; Ba là, Ngộ Không học được nhẫn nhục chịu đựng. Đây là tiêu chí quan trọng Ngộ Không chuyển biến sang xã hội loài người. Đó cũng là điểm khác biệt căn bản giữa Ngộ Không và Hầu Vương. Ngộ Không đã bắt đầu gánh vác trách nhiệm, đón nhận sự trói buộc của quy tắc, tiến nhanh vào xã hội loài người.

3.3 Mỹ Hầu Vương chịu nhục chịu khổ

Chịu nhục chịu khổ, tức chịu đựng sỉ nhục, gánh vác trọng trách, vì trọng trách mà gánh chịu uất ức tạm thời. Làm được điều này, vốn không dễ gì, đặc biệt trong xã hội ham muốn cá nhân hoành hành như hiện nay. Vì cái giá phải trả của nhẫn nhục chịu đựng luôn luôn là hy sinh lợi ích cá nhân, cái phải theo đuổi là lợi ích tập thể và lợi ích xã hội. Nhẫn nhục chịu đựng cũng là quá trình “dưỡng tâm” của một người. Nó yêu cầu tinh thần tự mình khắc chế, chu toàn đại cục, chỉ ai có tấm lòng cao thượng mới làm được điểm này.

Cái nhỏ không nhịn ắt hư việc lớn. Đúng vậy, trong cuộc sống thiên biến vạn hóa, khó tránh khỏi nảy sinh đụng chạm. Chúng ta lúc nào cũng sống trong hoàn cảnh mâu thuẫn, chỉ có nhẫn nhục chịu đựng, mới có thể đạt được thắng lợi cuối cùng.

Mỹ Hầu Vương bị đuổi về Hoa Quả Sơn, có thể nhẫn nhục chịu đựng, không so đo hiềm khích trước kia, ứng cứu Đường Tăng, không những bảo hộ Đường Tăng vượt qua một nạn, mà còn được cảm https://thuviensach.vn

thông và kính trọng. Tiểu Bạch Long xưng tụng là “Hầu Vương có tình có nghĩa”; Sa Hòa Thượng vừa nghe ba chữ “Tôn Ngộ Không”

liền “mặt mày mừng rỡ, mở cờ trong bụng”. Ngay cả Trư Bát Giới hay xúi giục khích bác nhìn thấy Mỹ Hầu Vương không tính toán hiềm khích trước kia nghĩa cảm cứu giúp sư phụ thoát khỏi tai nạn, cũng “từ

đó biết được tấm lòng chân thành của Hành Giả”. Thậm chí Đường Tăng – người đuổi Ngộ Không đi cũng không còn mắng “con Khỉ”,

“Đồ lông lá” gì nữa, mà còn lưu giữ Ngộ Không, cảm ơn không ngớt, nói: “Đồ đệ, oan ức cho con! Oan ức cho con!”

Mục đích của “nhẫn nhục” vì mang trọng trách, cho nên khi cần thiết phải gánh vác trọng trách, không nên một mực thoái lui hay tháo chạy. “Trọng trách” của Ngộ Không là bảo vệ Đường Tăng sang Tây Thiên thỉnh chân kinh. Nếu như sau khi Ngộ Không bị đuổi về

Hoa Quả Sơn, chỉ là cùng bọn hầu tử, hầu tôn sống cuộc sống của Mỹ Hầu Vương tự do tự tại, mà không gánh vác “trọng trách”. Ngộ

Không cũng không thể trở thành Đấu Chiến Thắng Phật, tất nhiên cũng không được trọng vọng nhiều như thế.

Tôn Ngộ Không nhịn nhục chịu đựng, nhân nghĩa cùng với “lòng hiếu thảo” đối với sư phụ, đều được phú cho tính người. Thực ra, trong “Tây Du Ký” tác giả vì phản ánh cuộc sống xã hội lúc bấy giờ

đã nhân cách hóa thần thánh và yêu ma. Tôn Ngộ Không ba lần đánh Bạch Cốt Tinh, Bạch Cốt Tinh nọ ban đầu biến thành cô gái trẻ trung, sau lại biến thành bà lão tóc bạc, cuối cùng lại biến thành lão ông lọm khọm, lần lượt giả làm vợ đưa cơm cho chồng, mẹ tìm con gái, ông lão tìm vợ và con. Bạch Cốt Tinh ý đồ muốn lợi dụng quan hệ gia đình trong nhân gian mê hoặc Đường Tăng, nhằm đạt mục đích sau khi ăn thịt Đường Tăng được trường sinh bất lão. Khi Bạch Cốt Tinh biến thành bà lão 80 tuổi đi đến, Ngộ

Không vừa nhìn nhận ra ngay, nói: “Cô gái nọ 18 tuổi, bà lão này độ

80 tuổi, làm sao có chuyện hơn 60 tuổi còn sinh con? Chắc chắn là https://thuviensach.vn

giả.” Ngộ Không được miêu tả thông hiểu chuyện sinh sản của nhân gian. Ở đây tác giả nhân tính hóa hình tượng thần và ma. Có lẽ có người nói, thần ma không phải người đáng ra không có nhân tính thế thái mới phải. Thực ra không phải vậy. Một tác phẩm muốn đạt đến hiệu quả nghệ thuật cao nhất, cần khiến người đọc nảy sinh hứng thú hiếu kỳ và có cảm giác thân thiện, như vậy có thể thông qua tình tiết câu chuyện trong tác phẩm phản ánh cuộc sống xã hội.

Đây là mục đích thực sự của tác giả. Còn “chữ hiếu” của Ngộ Không đối với Đường Tăng vốn là quy phạm đạo đức cơ bản trong xã hội.

3.4 Chữ hiếu là mỹ đức lưu truyền từ đời này sang đời khác của dân tộc Trung Hoa

“Hiếu” là mỹ đức ưu tú kế thừa hàng ngàn năm nay của dân tộc Trung Hoa, là một trong những quy phạm luận lý quan trọng của nhà Nho, là hành vi chuẩn mực chung của nhân loại bắt chước từ xưa đến nay. Nó là bản tính của con người, cũng là một loại quyền lợi và nghĩa vụ. Trong xã hội phong kiến dài đằng đẵng, hiếu là đạo đức cơ bản từ hoàng đế đến người dân bình thường đều phải tuân thủ.

Dưới nền thống trị chuyên chế của chế độ phong kiến, mô thức đạo đức truyền thống bị người có ý đồ vặn vẹo và lợi dụng sản sinh ra rất nhiều ảnh hưởng tiêu cực, trở thành công cụ trói buộc tính cách người dân. Nhưng đạo đức truyền thống không phải là đặc quyền riêng của giai cấp thống trị, trong đó một số đạo đức có sức lôi cuốn vĩnh viễn, một số nội dung đáng được học hỏi và cải tạo thêm.

Kim Tinh Hỏa Nhãn của Tôn Ngộ Không vạch trần biến hóa của Bạch Cốt Tinh, mấy lần đánh chết thân giả do ả biến ra. Còn Đường Tam Tạng người trần mắt thịt không rõ trắng đen, trách cứ

Ngộ Không lạm sát vô tội, thậm chí niệm chú Khẩn Cô Nhi cấm Ngộ

Không sát sinh. Tôn Ngộ Không cắn răng chịu đau, vừa giải thích chân tướng sự thật cho sư phụ vẫn không quên bảo vệ sư phụ khỏi sự

https://thuviensach.vn

xâm hại của yêu ma, trước khi bị đuổi đi còn quỳ xuống bái lạy sư

phụ. Tuy Đường Tăng không phải cha ruột của Ngộ Không, nhưng tục ngữ có câu: “Một ngày làm thầy, suốt đời làm cha”, Đường Tăng đối với Ngộ Không cũng giống như cha mẹ của Ngộ Không, đáng được Ngộ Không hiếu kính và tôn trọng.

Từ thời khắc được thả ra từ núi Ngũ Hành, có thể nói Tôn Ngộ

Không tràn đầy cảm kích với Đường Tăng. Chính vì cảm kích mà Ngộ Không tận tâm gắng sức. Ngay cả khi Đường Tăng hiểu lầm, Ngộ Không cũng không chịu bỏ đi. Sau khi bị ép phải ra đi, Đường Tăng bị yêu quái Hoàng Bào bắt giữ, Trư Bát Giới đến Hoa Quả Sơn mời Ngộ Không đến giúp, khi Ngộ Không biết sư phụ gặp nạn, bèn nói:

“Các con, việc ta bảo hộ Đường Tăng, trên trời dưới đất, đều biết Tôn Ngộ Không ta là đệ tử của Đường Tăng. Ông ta không đuổi ta đi mà bảo ta quay về thăm nhà, tiễn ta về thăm con cháu. Nếu nay chỉ vì chuyện này, các con phải ở lại chăm sóc nhà cửa, thu hoạch cây trái theo mùa, chớ để hoang phế, đợi ta bảo hộ Đường Tăng, thỉnh kinh về Đông Thổ. Sau khi công thành, sẽ quay về cùng các con vui hưởng cuộc sống”.

Từ đó có thể thấy, mặc dù Ngộ Không bị Đường Tăng đuổi về

Hoa Quả Sơn, vẫn bận lòng tới an nguy của sư phụ, một lòng muốn bảo hộ Đường Tăng sang Tây Thiên thỉnh kinh, cho thấy Mỹ Hầu Vương đối với Đường Tăng một lòng hiếu thảo.

Hiếu có hai nghĩa rộng và hẹp. Chữ hiếu hẹp là con cái tôn kính, phụng dưỡng cha mẹ, chăm sóc người già các phương diện như ăn ở, đi lại, giải trí v.v… làm tròn nghĩa vụ con cái. Còn chữ hiếu ở nghĩa rộng hơn sâu hơn đối tượng không chỉ là cha mẹ, còn bao gồm tất cả trưởng bối thân thuộc, đương nhiên cũng bao gồm sư phụ. Nội dung chữ hiếu không chỉ nói cuộc sống gia đình, còn bao gồm làm https://thuviensach.vn

việc một cách nghiêm túc, làm người thành thật, thực hiện giá trị

nhân sinh.

4. Hỏa Vân Động Bồ Tát thu phục Hồng Hài Nhi 4.1 Thế lực lớn mạnh của gia tộc Ngưu Ma Vương Trong “Tây Du Ký”, Ngưu Ma Vương, Thiết Phiến Công Chúa, Hồng Hài Nhi cộng thêm Như Ý Chân Tiên, Ngọc Diện Công Chúa, hợp thành một gia tộc lớn. Gia tộc Ngưu Ma Vương xuyên suốt rất nhiều chương trong “Tây Du Ký”, chiếm vị trí hết sức quan trọng trong toàn tác phẩm.

Ngưu Ma Vương xưa kia vốn là huynh đệ kết bái của Tôn Ngộ

Không, là “đại ca” của Tôn Ngộ Không. Sau này, Ngưu Ma Vương thành gia lập nghiệp, giàu có sung túc, cưới vợ sinh con, thậm chí còn nạp thiếp, cuộc sống tương đối tiêu diêu tự tại. “Tây Du Ký” khắc họa rất nhiều yêu ma. Đa số bọn họ đều chiếm cứ núi nọ động kia, làm chủ một vùng hoang vu, làm mưa làm gió. Không giống bọn yêu quái này, Ngưu Ma Vương sống cuộc đời thế tục an nhàn tự tại.

Ngưu Ma Vương không chỉ có vợ, có thiếp, còn có một đứa con trai thần thông. Trên đường thỉnh kinh, con trai Ngưu Ma Vương là Thánh Anh Đại Vương xuất hiện sớm nhất. Thánh Anh Đại Vương tức Hồng Hài Nhi. Nó vâng lệnh Ngưu Ma Vương trấn thủ Hào Sơn, sống tại sông Khô Tùng Hỏa Vân Động. Nó ỷ mình có chút thần thông, thường chọc phá Sơn Thần, dùng lửa đốt họ, ban đêm cùng bọn họ ăn uống no say. Tiểu yêu còn đòi nộp tiền thông lệ. Không có tiền nộp, phải bắt thú rừng cống nộp, nếu không có vật cống nộp, liền bị phá miếu, xé quần áo, khiến Sơn Thần, Thổ Địa ở

đó đều không được yên ổn. Nó dùng quỷ kế bắt giam Đường Tăng, muốn cùng người nhà hưởng thụ, cùng hưởng trường sinh bất lão.

May nhờ Quan Âm Bồ Tát sớm đến thu phục, giúp nó thụ giới, cho nó làm Thiện Tài Đồng Tử, cũng xem như có kết thúc mỹ mãn.

https://thuviensach.vn

Thiết Phiến công chúa – người vợ đầu gối tay ấp của Ngưu Ma Vương, vốn là tiên nữ đắc đạo, có cây quạt Ba Tiêu thần kỳ, có thể quạt tắt ngọn lửa lớn trên Hỏa Diệm Sơn. Cho nên khi bốn thầy trò Đường Tăng đi qua Hỏa Diệm Sơn, Tôn Ngộ Không đến gặp mượn quạt sử dụng. Nhưng do Ngộ Không và Hồng Hài Nhi từng kết oán, khiến Thiết Phiến công chúa không gặp được con.

Thế là Thiết Phiến công chúa không chịu cho Ngộ Không mượn quạt, đấu cùng Ngộ Không, dẫn đến việc Ngộ Không “Ba lần mượn quạt Ba Tiêu”, nổi dậy một trận phong ba không nhỏ.

Ngọc Diện công chúa là thiếp của Ngưu Ma Vương. Vốn dĩ Ngưu Ma Vương cùng Thiết Phiến công chúa tu luyện tại Thúy Vân Sơn, Ba Tiêu Động, sau này do Ngưu Ma Vương mê mẩn Ngọc Diện công chúa mà lạnh nhạt với Thiết Phiến công chúa. Thổ Địa tại Hỏa Diệm Sơn khi giới thiệu tình trạng của họ cho Ngộ Không có nói: Đại Lực Vương là chồng Bà La Sát. Ông bỏ bê La Sát, hiện sống tại Tích Lôi Sơn, Ma Vân Động. Nơi đó có một Hồ Vương vạn tuổi.

Hồ Vương nọ chết, để lại một đứa con gái tên gọi Ngọc Diện công chúa. Công chúa nọ có gia tài trăm vạn, không người tiếp quản; Hai năm trước, gặp gỡ Ngưu Ma Vương thần thông quãng đại, tình nguyện giao hết gia tài, kén ông làm chồng. Ngưu Vương nọ bỏ rơi La Sát, lâu ngày không về nữa.

4.2 Nói dối

Nghe có tiếng người kêu cứu mạng, Đường Tăng ngẩng đầu lên xem, thì ra là một đứa bé, mình trần, bị treo trên cây, Đường Tăng đến dưới gốc cây, liền hỏi: “Ngươi là con cái nhà nào? Xảy ra việc gì, cớ sao bị treo nơi đây? Nói với ta, ta cứu ngươi.” Hồng Hài Nhi khóc nói:

https://thuviensach.vn

“Sư phụ à, núi Tây có một con suối Khô Tùng, bên sông có một cái thôn, tôi là người ở đó. Ông nội tôi họ Hồng, do tích lũy vàng bạc, gia tài vạn quan, hỗn danh là Hồng Bách Vạn. Tuổi già qua đời đã lâu, gia sản để lại cho cha con. Gần đây người đông, gia tài cạn dần, đổi tên gọi là Hồng Thập Vạn, kết giao hào kiệt khắp nơi, đem vàng bạc cho mượn, mưu cầu lợi ích. Nào hay đó là lũ không nhà, chỉ

muốn lừa gạt, lẫn vốn cũng không lấy lại được. Cha tôi phát lời thề, không cho mượn đồng nào. Bọn người mượn tiền đó, cùng đường hết cách, kết thành hung đảng, ban ngày đánh cướp nhà tôi, cướp sạch gia sản nhà tôi, giết chết cha tôi, thấy mẹ tôi có chút nhan sắc, bắt đi làm áp trại phu nhân. Lúc đó, mẹ không nỡ xa tôi, ôm tôi vào lòng, khóc lóc, van nài, đi theo bọn giặc cướp, nào ngờ

đến giữa núi, lại muốn giết tôi. May nhờ mẹ tôi cầu xin, miễn cho tôi chết dưới đao bọn cướp. Nhưng chúng lấy dây trói tôi lên đây, để

mặc tôi chịu sự đói rét. Bọn cướp đó không biết mang mẹ tôi đi đâu rồi. Tôi đã bị treo ở đây ba ngày ba đêm, không có người nào đi ngang. Không biết phúc đức tu từ kiếp nào, hôm nay gặp được lão sư phụ. Nếu ông chịu đại phát từ bi, cứu tôi một mạng, nguyện lấy thân báo đáp, cảm tạ ân sư, kết cỏ ngậm vành không dám quên ơn.”

Những lời này của Hồng Hài Nhi tất cả đều là nói dối. Nhiều năm trước nó nghe người ta kể: “Đông Thổ Đường Tăng sang Tây Thiên thỉnh kinh vốn là Kim Thiền Trưởng Lão chuyển thế đầu thai, người tốt tu hành 10 kiếp. Ai ăn được thịt ông trường sinh bất lão, sánh cùng trời đất” Nó ngày ngày trên núi chờ đợi, không ngờ

ngày hôm nay cuối cùng cũng đến, liền biến thành đứa trẻ 7 tuổi, bị dây thừng trói chặt chân tay, treo trên ngọn cây cao, rắp tâm lợi dụng lòng nhân từ của Đường Tăng mê hoặc ông, tiếp cận ông, thừa cơ bắt giữ Đường Tăng, ăn thịt Đường Tăng để trường sinh bất lão.

Hồng Hài Nhi lợi dụng lòng từ bi của Đường Tăng lừa gạt ông và thành công. Đường Tăng nghe kể, liền cho là thật, bảo Bát Giới cởi https://thuviensach.vn

dây trói thả nó xuống. Ngộ Không tuy biết nó là yêu quái, những lời đã nói là giả, nhưng tránh khỏi bị Đường Tăng trách mắng, nhất thời không thể ra tay, hai là sợ sư phụ niệm chú Khẩn Cô Nhi, đành nói “Nhóc con! Ta nhận ra ngươi rồi! Đừng ở đây giả thần giả quỷ, nói dối gạt người! Nhà ngươi bị cướp, cha ngươi bị giết, mẹ ngươi bị

bắt, cứu ngươi xuống giao cho ai? Ngươi lấy gì cảm tạ ta? Tình tiết không ăn khớp nhau nhé!” Hồng Hài Nhi vừa nghe, trong lòng không nén được lo sợ, biết được lợi hại của Ngộ Không. Nó nơm nớp lo sợ, rơi nước mắt nói: “Tuy cha mẹ tôi chết hết, gia tài cạn kiệt, vẫn còn ít ruộng đất chưa động đến, thân thích còn đủ cả.” Một lời nói lấp hết sơ hở, khiến Ngộ Không không biết làm sao. Bát Giới nghe nói, ngắt lời Ngộ Không: “Sư huynh, chỉ là đứa bé, huynh đôi co với nó làm gì? Nó nói phải, cường đạo chỉ cướp tiền tài của nó, chẳng lẽ đến cả nhà cửa đất đai cũng khiêng đi? Nếu nói với thân thích nhà nó, chúng ta tha hồ mà ăn, cũng không ăn hết mười mẫu ruộng nhà nó. Cứu nó xuống đi.” Bát Giới chỉ nghĩ đến ăn, chẳng quản tốt xấu, dùng dao cắt dây thừng, cứu Hồng Hài Nhi từ trên cây xuống. Đường Tăng và Bát Giới không nghe khuyến cáo của Ngộ Không, lại đi nghe lời nói dối của Hồng Hài Nhi. Kết quả giúp Hồng Hài Nhi tiếp cận Đường Tăng, thừa dịp lợi dụng. Sau đó khi Ngộ Không muốn ra tay với Hồng Hài Nhi, nó đã thoát nguyên thần ra từ trước, tránh được bị thương. Nó tức giận nổi cơn gió to, cuốn bụi đá bay mịt mù, trước khi Ngộ Không quay về đã cuốn Đường Tăng đi mất, mất tăm mất tích, không biết về hướng nào, không biết tìm nơi đâu.

Nói dối tức là bịa ra những lời không thật để lừa gạt người khác.

Lời nói dối có thể biến giả thành thật, lẫn lộn trái phải, người nói dối cao minh còn biết cách dẫn dắt tâm lý và ham muốn của người bị gạt. Hồng Hài Nhi có thể nói là người nói dối cao tay.

Trước tiên, nó biến thành đứa trẻ 7 tuổi, khiến Đường Tăng, Bát Giới mất cảnh giác. Suy cho cùng chỉ là đứa bé chưa trải sự đời làm https://thuviensach.vn

sao biết bịa chuyện nói dối lừa gạt người khác chứ? Đủ thấy Hồng Hài Nhi thủ đoạn cao minh. Kế đến, lại xem đến lời nói dối nó bịa ra rất hợp tình hợp lý, có thể nói không chút sơ hở. Đến cả Ngộ

Không thông minh mưu trí còn không biết làm thế nào với nó. Nó nói nhà nó bị cướp, lẻ loi một mình, như vậy có thể đánh động thiện tâm người như Đường Tăng, hai là nói bán hết ruộng đất, tất cả

dùng tạ ơn vì muốn dụ dỗ người tham lam như Bát Giới. Nó rất thành công dẫn dắt được cả tâm lý của Đường Tăng và Bát Giới. Đây là điểm càng cao tay của Hồng Hài Nhi.

Lời nói dối là người nói dối nói cho người bị lừa gạt nghe. Nhưng nếu người nghe không tin người nói dối, người nói dối không đạt được mục đích lừa gạt, lời nói dối trở thành nói suông. Nếu người nghe tin lời người nói dối, như vậy người nói dối mới đạt được mục đích lừa gạt, lời nói dối mới có tác dụng. Từ đó có thể thấy, mục đích lừa gạt của người nói dối có trở thành hiện thực hay không, không chỉ ở người nói mà còn phụ thuộc vào người nghe. Hồng Hài Nhi có thể gạt được Bát Giới và Đường Tăng, không chỉ do thủ đoạn lừa gạt cao minh, còn do Đường Tăng và Bát Giới hoàn toàn tin tưởng nó. Nhất là Đường Tăng, không hổ danh là người đại từ đại bi, không chỉ cứu Hồng Hài Nhi, thấy nó tuổi nhỏ, còn sai Ngộ Không cõng nó. Từ tiểu thuyết có thể thấy, Đường Tăng nghe lời nói dối của Hồng Hài Nhi trước tiên do ông có lòng từ bi, không phải từ bi thông thường mà là “đại từ đại bi”. Còn một nguyên nhân nữa là Đường Tăng “người trần mắt thịt, không biết nhìn nhận”. Còn Bát Giới nghe lời nói dối là vì trong lòng “chỉ nghĩ đến cái ăn”. Ngộ Không tuy có Kim Tinh Hỏa Nhãn, nhận ra yêu ma, lần nữa nhắc nhở

Đường Tăng và Bát Giới, nhưng Đường Tăng và Bát Giới cho rằng Ngộ Không không đúng. Một người chỉ trích Ngộ Không: “Con yêu hầu lười biếng! Hoàn toàn không có chút lòng từ bi, trong lòng chỉ

nghĩ đến việc hành hung làm ác!”; Một người oán trách Ngộ Không

“Một đứa con nít, huynh gặng hỏi nó mà làm gì”. Dưới sự chỉ trích của https://thuviensach.vn

hai người, Ngộ Không cũng hết cách. Nói tóm lại, tổng hợp yếu điểm tâm lý của hai người, một là không phân thật giả, cố chấp; Hai là không phân đúng sai, nhắm mắt hành thiện; Ba là lòng tham làm tối mắt, bị lợi ích mê hoặc. Nếu người nghe đều giống Đường Tăng không phân thật giả, không nghe khuyến cáo, giống Bát Giới bị lòng tham làm mờ mắt, thì khó lòng tránh khỏi bị lừa.

Nhỏ, tuy không bắt mắt, nhưng có một số thứ lợi dụng tất cả

mọi dịp, do đó rách nhỏ không vá cuối cùng dẫn đến đại họa. Nước, không đâu không vào được; Không khí cũng không đâu không xuất hiện; Bệnh tật, vi khuẩn, cũng đều xuất hiện mọi nơi; Còn lời nói xấu, nói dối trong cuộc sống hiện nay càng không đâu không có.

Chỉ cần chúng ta nhớ lại những xui xẻo bản thân gặp phải trong cuộc sống, tôi nghĩ mỗi người đều từng bị lời nói dối lừa gạt. Song không phải mọi lời nói dối đều lừa gạt ác ý. Trong cuộc sống còn tồn tại cả lời nói dối thiện ý. Lời nói dối thiện ý xuất phát từ động cơ lương thiện, với mục đích và điểm xuất phát là bảo vệ lợi ích của người khác. Nó là con người gửi gắm những tình cảm, nguyện vọng tốt đẹp đối với sự vật, là lời đối thoại giữa tâm hồn lương thiện của con người, là một tia nắng ấm áp con người an ủi lẫn nhau, là tình cảm dịu dàng thổ lộ từ đáy lòng con người… Ai cũng không truy cứu mức độ đáng tin của nó. Hơn nữa, những người nghe được lời nói dối thiện ý rõ ràng biết đó là nói dối nhưng cũng tin, không cảm thấy người nói dối đạo đức giả, có lúc còn cảm kích họ từ tận đáy lòng nữa.

Đối với một bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo, khi bác sĩ nói anh ta hết cách cứu chữa, chắc chắn cha mẹ, vợ chồng, con cái và tất cả người thân của người bệnh đều không thể trực tiếp nói với họ những câu đại loại như “đã hết cách cứu chữa”, “nhiều nhất anh còn sống được bao lâu”. Tuy những lời này là nói thật, nhưng ai lại nỡ nhẫn tâm nói hết sự thật với người thân đang trong cơn hiểm https://thuviensach.vn

nghèo chứ? Lúc này, mọi người sẽ gần như thống nhất, im lặng không nói sự thật, dùng lời nói dối thiện ý giúp bệnh nhân có hy vọng với việc điều trị, giúp bệnh nhân sống yên bình trong những ngày cuối đời.

Còn đối mặt với lời nói dối ác ý, chúng ta cũng không cần sợ.

Bởi vì lời nói dối vĩnh viễn không che lấp được sự thật, giấy không gói được lửa, cái kim trong bọc cũng có ngày lòi ra, chiếc mặt nạ

cuối cùng cũng từ từ bị tháo xuống, lộ ra chân tướng sự việc. Song chúng ta tuy không cần sợ nhưng cũng không nên giống Đường Tăng và Bát Giới dễ dàng tin lời nói dối, cần duy trì cảnh giác, thêm chút phân tích, suy nghĩ, “gần mực thì đen, gần đèn thì sáng”.

Chúng ta cần lắng nghe ý kiến từ nhiều phía, lắng nghe khuyến cáo của người xung quanh, không nên khăng khăng làm theo ý mình.

4.3 Biến đổi kế sách thu phục Hồng Hài Nhi Trên đường đời mỗi người đều có thể gặp phải những trắc trở

hoặc lớn hoặc nhỏ, hoặc ít hoặc nhiều, hoặc thế này hoặc thế kia.

Vậy xuất hiện khó khăn trắc trở thì phải làm sao? Thất bại khó tránh khỏi, người phạm sai lầm cũng khó tránh khỏi. Quan trọng không phải thất bại, mà là có tiếp nhận bài học hay không, có đúc kết được kinh nghiệm hay không, có thể “học một sàng khôn” hay không. Đối mặt với thất bại, thứ nhất là không được nản chí ngã lòng. Người vừa gặp thất bại đã chán ngán thất vọng, vĩnh viễn cũng là người thất bại. Con người có thể trải qua thử thách để đến thành công, thắng lợi, thì cũng phải chịu được sự tôi luyện trong nghịch cảnh, thất bại, trắc trở. Từ ý nghĩa này mà nói, thất bại, trắc trở cũng không phải việc xấu, nó không phải trống lui binh, thuốc ăn mòn nhiệt huyết, mà là kèn hiệu tiến quân, ngọc càng mài càng sáng. Cần bình tĩnh, thản nhiên trước thất bại, trắc trở, cùng đấu tranh với nó. Thứ hai là lấy thất bại làm gương, tìm ra https://thuviensach.vn

nguyên nhân thất bại, khăng khăng bảo thủ, ngoan cố là không được. Chỉ có thực sự làm rõ tính chất của thất bại và nguyên nhân khách quan chủ yếu của nó, mới có thể tìm ra phương thuốc thích hợp, chuyển bại thành thắng.

Hồng Hài Nhi tu hành tại Hỏa Diệm Sơn hết 300 năm, luyện thành “Tam vị chân hỏa”, thần thông quản đại. Hồng Hài Nhi cũng giống những yêu tinh khác, cũng muốn ăn thịt Đường Tăng, đồng thời còn muốn cùng người nhà hưởng phước. Nhưng nhìn thấy xung quanh Đường Tăng có ba sư huynh đệ Ngộ Không bảo vệ, không dám manh động, thế là biến thành đứa bé bảy tuổi bị treo trên cây để gạt Đường Tăng. Đường Tăng động lòng từ bi, cứu giúp Hồng Hài Nhi. Ngộ Không tuy nhận ra Hồng Hài Nhi là yêu tinh, nhưng do sợ

“chú Khẩn Cô Nhi” của Đường Tăng nên cũng hết cách đối phó với Hồng Hài Nhi. Ngộ Không cơ trí lúc đó nghĩ ra một cách, giả vờ

nghe theo lệnh Đường Tăng, cõng Hồng Hài Nhi lên đường, muốn tìm cơ hội tiêu diệt Hồng Hài Nhi. Ngộ Không có thể nói “Đi một ngày đàng, học một sàng khôn”. Trước kia ba lần đánh Bạch Cốt Tinh, Ngộ Không chịu không ít cực khổ, cuối cùng còn bị Đường Tăng đuổi về Hoa Quả Sơn. Lần này Ngộ Không cũng biết rõ nếu không biến hóa một chút, không những không giết được yêu tinh, xui xẻo là chính mình. Chúng ta đối với bất kỳ sự vật gì nhất định phải phân tích linh hoạt uyển chuyển, phải suy nghĩ chu đáo mọi tình huống, có như vậy mới ung dung mà đối mặt với mọi khó khăn trắc trở.

Tôn Ngộ Không cõng Hồng Hài Nhi, tìm cơ hội quăng nó xuống như quăng một miếng thịt. Nào ngờ Hồng Hài Nhi đã xuất hồn bay mất, ở trên không biến ra một con gió, cuốn đất đá bay mịt mù, bắt mất Đường Tăng biến mất dạng không rõ phương hướng.

Tôn Ngộ Không đến cửa động khiêu chiến. Hồng Hài Nhi đánh không lại Ngộ Không, thế là niệm thần chú, miệng phun ra lửa, mũi https://thuviensach.vn

thở ra khói đặc. Ngộ Không thấy khói lửa mịt mù, không tìm được yêu quái, nhìn không thấy cửa động, đành nhảy khỏi biển lửa thoát thân.

Tôn Ngộ Không thấy lửa của Hồng Hài Nhi lợi hại, muốn dùng nước khắc lửa, bèn tìm tứ hải Long Vương đến giúp trận. Hồng Hài Nhi lần nữa khổ chiến cùng Ngộ Không. Đánh nhau một, hai hồi, Hồng Hài Nhi giả vờ vút một thương, diễn lại vở cũ lại niệm thần chú, miệng phun ra lửa. Huynh đệ Long Vương tập trung nguồn nước, tạo mưa dập lửa của Hồng Hài Nhi. Nhưng mưa do Long Vương tạo ra không dập được Tam Vị Chân Hỏa của Hồng Hài Nhi. Cơn mưa này giống như dầu đổ thêm vào lửa, càng tưới càng cháy lớn. Ngộ Không lại đại bại quay về.

Tôn Ngộ Không thấy hết cách giáng phục Hồng Hài Nhi, sai Bát Giới sang Nam Hải mời Quan Âm Bồ Tát đến giúp. Không ngờ

Hồng Hài Nhi giả làm Quan Âm, bắt mất Bát Giới.

Tôn Ngộ Không nhạy bén, biến thành một gói đồ, nằm ngay cửa động. Tiểu yêu khiêng gói đồ vào trong động, sau khi vào động Ngộ Không lại biến thành con ruồi, thám thính được Hồng Hài Nhi muốn mời Ngưu Ma Vương đến dự tiệc ăn thịt Đường Tăng.

Ngộ Không lại chui ra khỏi động, biến thành Ngưu Ma Vương, theo chân bọn tiểu yêu đường hoàng đi vào sơn động. Nào ngờ Hồng Hài Nhi lanh trí, vạch trần Ngưu Ma Vương này là giả, mưu kế Ngộ

Không lần nữa lại thất bại. Tôn Ngộ Không không biết làm sao, đành đích thân đi Nam Hải mời Quan Âm Bồ Tát. Bồ Tát dùng kế

thu phục Hồng Hài Nhi. Ngộ Không vì muốn chiến thắng Hồng Hài Nhi gặp nhiều trắc trở, mỗi lần đều dùng chiến lược khác nhau, cuối cùng cũng thành công. Khi chúng ta làm việc cũng không nên một mực cứng nhắc, phải biết linh hoạt, giống Ngộ Không biết tùy cơ ứng biến.

https://thuviensach.vn

Trắc trở là trường học tốt nhất, nó kích thích ý chí chiến đấu của con người, tôi luyện ý niệm con người, tăng thêm tài cán. Cuộc sống cần có thử thách, trắc trở! Thầy trò Đường Tăng trải qua chín chín tám mươi mốt tai nạn mới thỉnh được chân kinh. Không trải qua nhiều gian nan như vậy, Phật Tổ có đem chân kinh trao cho bọn họ không? Cũng chính trong trắc trở, mỗi thành viên trong đội ngũ thỉnh kinh đều tu thành chính quả.

Từ xưa đến nay, rất nhiều danh nhân hiền sĩ ai chẳng từ trong trắc trở gian lao mà làm nên sự nghiệp hơn người. Beethoven tai bị

điếc vẫn kiên trì phấn đấu, phát ra tiếng gào thét “tôi phải bóp chặt cổ họng của vận mệnh”, cuối cùng trở thành “nhạc thánh” một thời. Đối mặt với thất bại, Edison kiên trì không bỏ cuộc, nói ra những lời lạc quan trong lòng “tôi đã tìm ra hơn một ngàn loại vật liệu không hợp làm dây tóc bóng đèn”, cuối cùng cũng đem đến cho nhân loại ánh sáng đèn điện. Đối diện với con đường hoạn lộ buồn chán, Tô Đông Ba chí khí bất tận, ngâm ra làn điệu vang danh “Đại giang đông khứ lãng đào tận, thiên cổ phong lưu nhân vật” (Trường giang cuồn cuộn nước chảy về đông, bao khách phong lưu ngàn năm), ông từ trắc trở dần dần trở nên thành thục. Có thể nói, thất bại là tài sản quý báu. Chúng ta muốn có thành tựu, nhất định phải không sợ thất bại, không sợ trắc trở, tinh thần đấu tranh ngoan cường lay không chuyển.

Đương nhiên, xác định mục tiêu, kiên trì thực hiện, tinh thần vững vàng không lùi bước và linh hoạt ứng biến, kịp thời điều chỉnh mục tiêu, kịp thời thay đổi cách làm, hành vi, phương hướng vốn không mâu thuẫn. Do sự hiểu biết của con người với bản thân, với thế giới bên ngoài luôn cần có một quá trình. Khi gặp phải trắc trở, trải qua phân tích cặn kẽ, nếu xác định rõ mục tiêu vốn có không phù hợp với điều kiện khách quan chủ yếu lúc bấy giờ, cũng có thể điều chỉnh lại mục tiêu cho hợp lý. Rất nhiều người thành https://thuviensach.vn

công không hề thiếu kinh nghiệm về mặt này. Ví dụ, thầy thuốc nổi tiếng đời nhà Minh, Lý Thời Trân từng ba lần thi cử nhân. Ba lần đều thất bại, sau này lập chí học y, cuối cùng viết nên quyển

“Bản thảo cương mục” lưu truyền thiên cổ. Nhà sử học và văn học kiệt xuất đời nhà Hán Tư Mã Thiên vốn làm quan, ban đầu nhậm chức Lang Trung, sau kế tục chức vụ của cha làm Thái Sử Lệnh, sau do biện giải thay việc Lý Lăng đầu hàng Hung Nô mà đắc tội cùng Hán Vũ Đế, không chỉ bị giam vào ngục mà còn gánh chịu cung hình. Dưới gian nan và thử thách như vậy, ông chuyển sang nổ lực viết sách, cuối cùng viết nên kiệt tác “Sử ký”.

Còn Đường Tăng lại không tiếp thu bài học kinh nghiệm trước những thất bại cho nên thường xuyên đạp lên vết xe đổ. Bạch Cốt Tinh biến thành thiếu nữ, bà lão, ông lão lừa gạt Đường Tăng, mặc cho Ngộ Không giải thích thế nào, Đường Tăng cũng không tin, còn đuổi Ngộ Không đi. Kết quả là bị yêu quái bắt giữ, chịu không ít khổ

cực. Nhưng từ đó về sau ông vẫn làm theo ý mình, không lấy đó làm gương. Nhìn thấy yêu quái Hồng Hài Nhi giả làm trẻ nhỏ treo ngược trên cây, Đường Tăng lại nổi lòng từ bi, một mực sai Ngộ

Không cứu con yêu quái, còn sai Ngộ Không cõng nó. Kết quả, Đường Tăng lại một lần nữa leo lên lưng cọp, lại khổ sở, vậy mà vẫn chưa chịu rút kinh nghiệm. Con chuột tinh dưới động không đáy biến thành thiếu nữ bị treo trên cây hòng gạt Đường Tăng, Đường Tăng lại tin lời. Những lời Ngộ Không nói ông không nghe lọt tai, kết quả gặp nạn trong động chuột. “Kiên trì không đổi” theo kiểu Đường Tăng, vĩnh viễn không thể chuyển thắng thành bại.

Thay đổi luôn cần dũng khí rất lớn. Một số người không phải không biết thay đổi, mà không nỡ bỏ qua đoạn đường đã hao phí biết bao tâm sức mới đi qua, nên rõ ràng biết đi sai đường, nhưng vẫn không quay đầu lại, vẫn nhắm mắt đi về phía trước. Có mất mới có được. Mất mát, có mất mới có được, mất nhỏ được nhỏ, https://thuviensach.vn

mất lớn được lớn, không trải qua vất vả trồng trọt sao có được niềm vui thu hoạch? Không có sự nhân nhượng của hôm nay nào có thành tựu của ngày mai? Khi nội tâm bạn đau khổ dằn vặt, có lẽ ánh sáng đang núp trong mây đen nhìn trộm bạn. Tôi luyện trong gian khổ làm con người trưởng thành lên. Không nên so sánh với người khác ai hạnh phúc hơn. Hạnh phúc thật sự là kết quả của quá trình phá kén chui ra.

Tóm lại, tất cả mọi việc trên thế giới đều không ngừng biến đổi, chúng ta phải học được cách thay đổi. Việc cụ thể cần phân tích tỉ mĩ, cần “quan sát tất cả mọi việc trên thế giới, suy nghĩ mọi việc trên thế giới”!

4.4 Hy sinh quên mình vì tình thân

Nhắc đến Hồng Hài Nhi, tự nhiên chúng ta nghĩ đến cha mẹ

của nó – Ngưu Ma Vương và Thiết Phiến công chúa. Hồng Hài Nhi bắt được Đường Tăng, không quên mời cha mẹ cùng hưởng.

Tình thân của gia đình này trong hồi sau của “Tây Du Ký”, đoạn “Ba lần mượn quạt Ba Tiêu” có nhắc đến. Khi bốn thầy trò Đường Tăng đi qua Hỏa Diệm Sơn, Tôn Ngộ Không mượn quạt Ba Tiêu của Thiết Phiến công chúa dùng tạm. Nhưng do con trai Hồng Hài Nhi kết oán với Tôn Ngộ Không, cuối cùng bị Bồ Tát thu nhận làm đồng tử, khiến gia đình không được đoàn tụ, Thiết Phiến công chúa chấp nhất không cho Ngộ Không mượn quạt. Tôn Ngộ Không và Ngưu Ma Vương vốn kết nghĩa huynh đệ, nhưng cũng vì việc Hồng Hài Nhi mà trở mặt với nhau. Theo dòng thời gian, rất nhiều sự việc đều trôi vào quên lãng. Nhưng trong dòng chảy của thời gian, có một ngôi luôn tỏa sáng vĩnh hằng. Đó chính là tình thân. Thời gian có thể khiến con người mất đi tất cả. Nhưng tình thân vốn chặt không đứt, dứt không rời. Trong “Tây Du Ký” rất nhiều đoạn miêu tả tình thân giữa cha mẹ và con cái, giúp chúng ta một lần nữa cảm nhận sự chân thành không vụ lợi của tình thân, vừa https://thuviensach.vn

có tình cảm thâm sâu của con cái đối với cha mẹ, cũng không thiếu tình thân âu yếm của cha mẹ với con cái. Bất kể là người, là thần tiên hay yêu ma, đối mặt với tình thân, cũng có tình có nghĩa, nhất mực tình thâm.

Công chúa nước Bảo Tượng bị yêu quái Hoàng Bào bắt nhốt 13

năm. Nhưng khi cô gặp Đường Tăng, vẫn mạo hiểm mạng sống thả

ông ra, nhờ Đường Tăng gửi thư báo cho cha mẹ, trong thư công chúa Bách Hoa Tu tỏ lòng nhung nhớ cha mẹ và cảm kích công ơn dưỡng dục của cha mẹ, còn bản thân không thể dốc lòng hiếu thảo cùng hai người, đồng thời mong cha mẹ giải cứu cho mình. Sau khi quốc vương Bảo Tượng xem thư, nước mắt tuôn tràn, thỉnh cầu Đường Tăng cứu giúp. Từ đó có thể thấy sức mạnh của tình thân với con người, tuy trải qua 13 năm, nhưng tình cảm nhớ nhung không hề

phai nhạt. Có thể thấy tình thân trong thế gian thật sâu nặng và cảm động.

5. Nước Sa Trì đấu bảo trừ tam yêu

5.1 Bối cảnh câu chuyện nước Xa Trì

Khi bốn thầy trò Đường Tăng đi đến nước Xa Trì, nhìn thấy một đám hòa thượng đang làm việc cực nhọc, Ngộ Không lên trước hỏi thăm, mới biết thì ra trong nước có ba tên đạo sĩ, “biết vê cát luyện thủy ngân, ngồi thiền tìm thần tiên, đốt nước làm dầu, luyện đá thành vàng. Nay cho xây Tam Thanh Quán, để ngày đêm tụng kinh xám hối, cầu cho quốc vương trường sinh bất lão, chúng mê hoặc quốc vương.” Khi cầu mưa, tăng nhân không thành công, ba tên đạo sĩ lại hô mưa gọi gió “cứu tế vạn dân khỏi lầm than”. Quốc vương do vậy tôn sùng đạo giáo, nói hòa thượng vô dụng, lệnh bắt toàn bộ hòa thượng làm những công việc khổ sai như

vậy.

https://thuviensach.vn

Sau đó, Đường Tăng còn đi qua nước Diệt Pháp. Quốc vương nọ

muốn giết một vạn hòa thượng, đã giết 9996 người rồi, còn thiếu 4 người nữa thì đủ số.

Trong tiểu thuyết miêu tả tỉ mỉ hai việc diệt Phật, việc tiêu diệt Phật pháp là việc có thật trong lịch sử. Từ thời kỳ Lưỡng Hán Phật giáo đã du nhập vào Trung nguyên. Tính đến nay được hơn 2.000

năm, trong quá trình tồn tại và phát triển đó, Phật giáo đã cùng Nho giáo, Đạo giáo và các tôn giáo khác tiến hành nhiều phen đấu tranh kịch liệt, trải qua vô số phong ba, cuối cùng xác lập địa vị của nó. Trong lịch sử Trung Quốc, Phật giáo từng nhiều lần lâm vào họa diệt môn. Đây chính là điều trong lịch sử Phật giáo gọi là “Tam Võ Nhất Tông”, còn gọi là “Diệt Phật sự”. Ngô Thừa Ân phản ánh một khía cạnh của việc này trong “Tây Du Ký”.

Sự kiện diệt Phật lần thứ nhất là “Bắc Ngụy Thái Võ Đế diệt Phật”. Bắc Ngụy Thái Võ Đế Thác Bạt Đạo là con trai Minh Nguyên Đế Thác Bạt Tự. 16 tuổi lập vị, tuổi trẻ háo thắng, “rèn luyện võ công”. Ban đầu ông cũng rất kính trọng Phật giáo, thường cùng cao tăng luận pháp. Sau đó, đạo sĩ Khấu Khiêm Chi (sau được dân gian gọi là Khấu Thiên Sư) đến Lạc Dương, dốc sức truyền bá giáo lý Đạo giáo “thanh tịnh hư vô, đắc đạo thành tiên”, có được lòng tin của Thái Võ Đế; bên cạnh còn có Thôi Hạo cũng là tín đồ Đạo giáo. Hai người này không từ thủ đoạn bôi nhọ Phật giáo, thế là Thái Võ Đế

tin vào Đạo giáo. Thái Võ Đế tiếp thu kiến nghị của hai người này, vào năm thứ tư Thái Diên (công nguyên năm 438) hạ lệnh cho hòa thượng dưới 50 tuổi hoàn tục. Sau lại hạ lệnh cấm ngặt quan dân nuôi dưỡng tăng ni. Thái Bình Chân Quân năm thứ bảy (công nguyên năm 446), Bắc Thái Võ Đế trồng lúa mạch trong chùa tại Trường An nuôi ngựa, phát hiện trong tự miếu có giấu các vũ khí như cung tên, khiên giáo v.v… bèn hạ lệnh quan lại kiểm tra tự miếu, tra ra rất nhiều khí cụ ủ rượu và vô số tài vật, do một số người giàu có https://thuviensach.vn

gửi trong chùa. Nhân lúc có nội loạn, Thái Võ Đế hoài nghi tăng nhân và bọn nội loạn có liên quan, ra lệnh truy sát toàn bộ tăng nhân trong Trường An và các nơi khác, đồng thời thiêu hủy toàn bộ kinh văn. Tuy Thái Võ Đế có ý kéo dài việc ban bố lệnh truyền, cho tăng nhân ở các nơi nghe ngóng tình hình để bỏ trốn, kinh sách, tượng Phật cũng được cất giấu rất nhiều, nhưng chùa chiền trong thành bị hủy không sót mảnh ngói.

Sự kiện diệt Phật lần thứ hai ở vào thời Bắc Chu Võ Đế Vũ Văn Ung yêu thích Nho thuật. Ông có thái độ lạnh nhạt, kỳ thị đối với các tôn giáo, nhất là Phật giáo. Lúc bấy giờ Phật, Đạo cạnh tranh quyết liệt. Võ Đế từng triệu tập nhân sĩ ba giáo Nho, Thích, Đạo, trước sau bảy lần thảo luận ưu khuyết điểm của ba giáo, không phân thiệt hơn. Lại hạ lệnh quần thần biện luận sự giống và khác nhau của hai giáo Phật giáo và Đạo giáo ý muốn nhân cơ hội chê bai, bài xích Phật giáo. Nhưng mỗi người một ý, khó lòng định đoạt. Cuối cùng Võ Đế tự mình quyết định, đứng đầu là Nho giáo, kế đến Đạo giáo, cuối cùng là Phật giáo, xem như kết thúc trận tranh luận này. Kiến Đức năm thứ ba (công nguyên năm 574), Võ Đế hạ chỉ, bài xích Phật giáo và Đạo giáo, hơn 200 vạn hòa thượng, đạo sĩ buộc hoàn tục, tài vật ban phát cho tướng sĩ có công, chùa chiền, tháp miếu chia cho vương công. Sau đó 3 năm tiến binh Bắc Tề, chiếm Đô Thành Hách Đô. Bắc Tề cũng có không ít chùa chiền và hòa thượng. Võ Đế cho triệu tập tất cả hòa thượng, tuyên bố ý chỉ bài trừ sa môn. Thế là khoảng ba trăm ngàn tăng nhân bị ép hoàn tục, tám châu nội thành hơn 4.000 chùa miếu bị đổi sang làm phủ quan, tất cả di chỉ di tích Phật giáo hoàn toàn bị hủy, tài sản do quan phủ tịch thu. Lần này, Phật giáo tại phía Bắc Trung Quốc hầu như không còn dấu vết gì.

Sự kiện diệt Phật lần thứ ba xảy ra vào thời Đường Võ Tông Lý Diêm tại vị. Đường Võ Tông tin Đạo giáo, bài xích Phật giáo. Từ năm https://thuviensach.vn

thứ 2 đến năm thứ 5 Hội Xương (công nguyên năm 842-845), hạ

lệnh phá hủy chùa chiền, bắt ép tăng ni hoàn tục, hơn 4.600 chùa chiền bị hủy, hơn hai mươi sáu vạn tăng ni hoàn tục, giải phóng khoảng mười lăm vạn nô dịch, thu về đất ruộng khoảng ngàn vạn mẫu. Điều này ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của Phật giáo sau này. Bấy giờ tình trạng các điển tích Phật giáo bị tiêu hủy, mất mát rất nghiêm trọng, hơn phân nửa “Hoa Nghiêm kinh”, “Pháp Hoa kinh” v.v… đều thất lạc vào thời kỳ này, gây ảnh hưởng đến các tông phái như Thiên Đài, Hiền Thủ v.v… ngày càng lâm vào suy thoái.

Ba sự kiện diệt Phật kể trên là một trong những biểu hiện của việc Phật, Đạo tranh đấu với nhau.

Sự kiện diệt Phật thứ tư phát sinh sau thời kỳ Hậu Chu. Hậu Chu Thế Tông Tử Vinh hạ lệnh chỉnh đốn Phật giáo. Hiển Đức năm thứ

hai (công nguyên năm 955), ông hạ chiếu quy định chùa chiền miếu mạo phải do quốc gia cấp phép, nếu không tất cả đều phế trừ. Xuất gia cần thông qua thi cử đọc kinh nghiêm ngặt, nghiêm cấm tự ý tu hành; tịch thu tất cả tượng Phật bằng đồng, dùng lại tiền đúc đồng bổ sung cho quốc khố. Chu Thế Tông diệt Phật cùng ba sự kiện trước kia có điều không giống, mang tính chỉnh đốn.

Bốn sự kiện diệt Phật này là hoạt động phá hoại hoặc chỉnh đốn Phật giáo do chính tầng lớp thống trị trong lịch sử Trung Quốc phát động. Trong lịch sử Phật giáo gọi là sự kiện diệt pháp “Tam Võ Nhất Tông”, Phật giáo gọi là “Pháp nạn”. “Tây Du Ký” viết việc tăng đạo đấu tranh xảy ra ở nước Xa Trì và câu chuyện nước Diệt Pháp đều lấy bối cảnh từ sự kiện diệt Phật.

Phật giáo tuy nhiều lần bị đả kích, nhưng Phật giáo mỗi lần như vậy, Phật giáo được phục hồi trên đất Trung Hoa. Có thể thấy https://thuviensach.vn

văn hóa Phật giáo trên lãnh thổ văn hóa Trung Quốc cắm sâu cội rễ, trở thành một bộ phận không thể thiếu trong văn hóa Trung Quốc.

5.2 Phật gia và Đạo gia đấu nhau trong tiểu thuyết Trong “Tây Du Ký” miêu tả ba vị “đại tiên” nước Xa Trì đấu phép cùng bốn thầy trò Đường Tăng, thực ra là lần đấu phép đầu tiên giữa Phật và Đạo.

Bốn thầy trò Đường Tăng đến nước Xa Trì. Tôn Ngộ Không giải phóng cho những hòa thượng làm khổ sai cho đạo sĩ, đồng thời cùng Bát Giới, Sa Tăng đêm khuya đại náo Tam Thanh Quan, đẩy ngã tượng thần của Thái Thượng Lão Quân, Nguyên Thủy Thiên Tôn và Linh Bảo Đạo Quân, mang bỏ vào “nơi ngũ cốc luân hồi”, lại “quét sạch sành sanh” cống vật trên bàn thờ, biến thành Tam Thanh gia gia, lừa được Hổ Lực, Lộc Lực, Dương Lực ba vị đại tiên uống nước tiểu. Việc này khiến ba người bực tức. Ngày thứ hai, thầy trò Đường Tăng đến đổi văn điệp thông quan, tại Kim Loan Điện, lại đụng phải ba vị đại tiên được tôn làm Quốc Sư, dẫn đến trận đấu một mất một còn giữa Phật và Đạo.

Trước tiên thi cầu mưa. Hổ Lực đại tiên nọ nói: “Chỉ cần lên đàn, chỉ cần nhìn thấy hiệu lệnh của ta: một tiếng lệnh bài thì nổi gió, hai tiếng mây kéo đến, ba tiếng sấm chớp sét rền, bốn tiếng mưa trút xuống, năm tiếng lập tức trời quang mây tạnh.” Nhưng không ngờ Ngộ Không lén lút ra tay, lệnh bài vừa giơ lên, gió vừa nổi lên thì ngừng, mây đến rồi lại tan, càng không sét không mưa.

Đến phiên Đường Tăng đăng đàn, không cần lệnh bài, cũng không đốt bùa chú, chỉ có Ngộ không dưới đàn giơ Thiết Bảng chỉ huy. Chỉ

một cái, Thần gió mở túi gió thả gió ra; chỉ hai cái, đồng tử đùn mây, lang quân chất mù; chỉ ba cái, Lôi công Điện mẫu nổi sấm tạo sét; chỉ bốn cái, Long Vương giáng mưa cam lộ; chỉ năm cái, sét https://thuviensach.vn

ngừng gió tạnh, mưa tạnh mây tan. Quốc Vương vui mừng, văn võ bá quan khen ngợi nói: “Hòa thượng giỏi! Quả là núi này cao còn có núi khác cao hơn! Quốc Sư nước tôi cầu mưa tuy linh, nếu muốn trời tạnh, mưa còn nhỏ giọt cả nửa ngày, trong lành mát mẻ ngay. Sao hòa thượng này nói tạnh là tạnh, trong phút chốc mặt trời ló dạng, bầu trời tạnh mây vậy?”

Tiếp theo cược ngồi thiền. Ngồi thiền của đại tiên tên gọi Vân Đệ Hiển Thánh, “dùng 100 cái bàn, 50 cái lập đàn, từng cái chồng lên nhau, không được dùng tay leo lên, cũng không dùng thang leo lên, mỗi người cưỡi một đám mây, lên đàn ngồi, khoảng vài giờ không được động đậy.” Lộc Lực đại tiên muốn trợ giúp sư

huynh, bứt một cọng tóc, hóa ra bọ hôi, búng lên thiền đài, cắn đến Đường Tăng lắc vai rụt cổ, ngứa ngáy khó chịu, thò tay vào áo gãi. Ngộ Không thấy vậy giết chết bọ hôi, giúp sư phụ thoát khỏi ngứa ngáy, lại lắc mình biến thành con rết dài bảy phân, cắn một phát vào mũi Hổ Lực Đại Tiên. Hổ Lực đại tiên liền ngồi không yên, bổ nhào một cái, té xuống dưới, suýt chút nữa mất cả mạng.

Tiếp đến lại cược đoán vật qua vách ngăn. Trong tủ sơn đỏ bỏ

một chiếc áo bào Sơn hà xã tắc, một chiếc đầm Càn khôn địa lý, bị Ngộ Không thi triển pháp thuật biến thành chiếc cà sa rách nát, Lộc Lực đại tiên đoán đúng cũng trở thành sai. Sau đó lại bỏ một quả

đào tiên to bằng cái bát vào trong tủ, bị Ngộ Không chui vào trong tủ

ăn sạch sành sanh, chỉ còn lại hạt đào. Dương Lực đại tiên đoán trúng cũng thành ra sai. Cuối cùng trong tủ nhốt một đạo đồng, lại bị

Ngộ Không biến thành hình dạng đạo sĩ chui vào trong cạo sạch tóc đạo đồng, thay quần áo. Hổ Lực đại tiên đoán là đạo đồng, nhưng bước ra lại là một tiểu hòa thượng gõ mõ tụng kinh.

Tiếp đến Hổ Lực đại tiên cùng Ngộ Không cược chém đầu. Ngộ

Không nọ thẳng tiến vào pháp trường, bị đao phủ giữ lại, hê lên một tiếng chặt đầu rớt xuống, đá một cái ra xa ba bốn mươi bước, lại https://thuviensach.vn

bị Lộc Lực đại tiên giở thủ đoạn, gọi Thổ Địa lên giữ chặt đầu của Ngộ

Không. Ngộ Không cởi bỏ dây trói, hô một tiếng “mọc lên!” trong cổ

lại mọc ra cái đầu khác. Bát Giới đưa tay ra sờ, cười hể hả nói:

“Tuyệt! Tuyệt! Mọc một cái hoàn chỉnh ngay cả vết nối cũng không có!” Hổ Lực đại tiên nọ cũng bị đao phủ chặt y như vậy. Ngộ Không bứt cọng lông, biến ra con chó vàng, ngậm đi đầu Hổ Lực đại tiên, quăng xuống dưới nước, đến khi thân đại tiên tuôn ra máu tươi, ngã xuống đống bùn, hóa ra con hổ lông vàng mất đầu.

Ngộ Không lại cùng Lộc Lực đại tiên cược mổ bụng moi tim. Ngộ

Không lại đường hoàng tiến vào pháp trường, người dựa vào trụ lớn, cởi áo, để lộ phần bụng. Đao phủ nọ dùng dây thừng trói lấy cổ, dùng một con dao mổ trâu, rạch bụng Hành Giả. Hành Giả nọ dùng hai tay phanh bụng moi ruột gan ra, từng phần từng phần moi ra, mọi việc xong đâu đấy lại thổi xuống bụng một luồng khí tiên, hô:

“Mọc!” mọi thứ lại mọc ra như cũ. Lộc Lực đại tiên cũng bắt chước Ngộ Không, mổ bụng móc ruột gan ra, nhưng mắc mưu Đại Thánh.

Chỉ thấy Ngộ Không bứt ra một cọng lông hóa thành con ưng đói, giang cánh sà xuống, cắp mất lục phủ ngũ tạng của đại tiên, không biết bay về phương nào. Tội nghiệp Lộc Lực đại tiên như thế mà mất mạng, hiện nguyên hình con hươu lông trắng.

Cuối cùng Ngộ Không cùng Dương Lực đại tiên tắm trong vạc dầu sôi. Khi giám quan sắp xếp xong vạc dầu, thêm củi khô, nhóm lửa lớn, đốt cho dầu sôi lên. Ngộ Không lại hỏi: “Không biết tắm văn hay tắm võ?”Quốc Vương hỏi thế nào là tắm văn, tắm võ, Ngộ Không đáp: “Tắm văn không cần cởi quần áo, giống bình thường chống tay, xuống lăn lộn một vòng thì đi lên, không được làm hỏng quần áo, nếu dính một giọt dầu là thua. Tắm võ phải lấy một giá quần áo, một chiếc khăn tay, cởi quần áo nhảy xuống, lộn vòng vài cái, trồng chuối, tắm như làm xiếc vậy.”

Dương Lực đại tiên muốn đẩy Ngộ Không vào chỗ chết, muốn thi https://thuviensach.vn

“tắm võ”. Thế là Ngộ Không cởi bỏ áo cà sa, trút bỏ quần da hổ, nhảy xuống vạc, lộn nhào như chơi đùa trong nước, lại biến thành nhỏ như hạt táo, lặn xuống đáy vạc, khiến người khác nghĩ đã bị

dầu nấu chết. Sau đó Bát Giới mắng cho một trận, Ngộ Không mới chịu hiện thân. Khi Dương Lực đại tiên cởi áo nhảy xuống vạc, cũng tắm như vậy, Ngộ Không gọi Bắc Hải Long Vương thu phục con lãnh long của hắn. Chỉ thấy Dương Lực đại tiên giãy giụa trong vạc dầu, chẳng bao lâu thịt nát xương tan, vớt ra chỉ còn một nhúm xương dê.

Trong sáu trận cược sinh tử, Phật pháp thắng Đạo pháp, quả thật

“Phật pháp vô biên”. Chẳng qua, đạo thuật của ba con yêu tinh nọ

không kém, chỉ là gặp phải Ngộ Không thông minh cơ trí, thì có phần cam chịu. Thắng lợi của Ngộ Không, không chỉ dựa vào bản lĩnh thực sự mà còn nhờ vào sự thông minh mưu trí nữa. Một loạt những trận thi thố sinh tử này, nói là đấu pháp chi bằng nói đấu trí.

5.3 Mỹ Hầu Vương lấy độc trị độc khắc phục gian khó Lấy độc trị độc, ý muốn dùng độc dược chữa trị vết thương độc, ví von dùng bản chất sự vật không tốt mâu thuẫn đối lại với sự vật không tốt, dùng thủ đoạn ác độc đối phó với người ác độc, dùng đạo của người trị người.

Ba vị Quốc Sư Hổ Lực đại tiên, Lộc Lực đại tiên, Dương Lực đại tiên tại nước Xa Trì muốn đấu pháp cùng bốn thầy trò Đường Tăng. Lộc Lực đại tiên muốn cùng Đường Tăng thi ngồi thiền.

Quốc Vương nói: “Quốc Sư sai rồi, hòa thượng nọ xuất thân thiền giáo, tất nhiên phải biết thiền, mới dám phụng chỉ thỉnh kinh. Làm sao khanh đấu với ông ta?” Hổ Lực đại tiên nói: “Ngồi thiền của thần, không giống bình thường: có một dị danh gọi là

‘Vân đệ hiển thánh’. Cần 100 chiếc bàn, 50 chiếc sắp thành https://thuviensach.vn

thiền đài, 50 chiếc xếp chồng lên nhau, không được dùng tay trèo lên, càng không được dùng thang leo lên, mỗi người cỡi một đám mây, lên đàn ngồi, khoảng vài giờ không được động đậy.”

Đường Tăng nói với Ngộ Không: “Thầy biết ngồi thiền.” Ngộ

Không vui vẻ reo: “Tốt! Tốt! Thầy có thể ngồi bao lâu?” Đường Tăng đáp: “Tập trung tinh thần, trong ải sinh tử, cũng ngồi được hai ba năm.” Ngộ Không nói: “Nếu sư phụ ngồi hai, ba năm, chúng ta không cần thỉnh kinh nữa. Không đến hai ba giờ thì xuống rồi.”

Không lâu sau, hai bên trái phải Kim Loan Điện được dựng lên hai cái đàn. Hổ Lực đại tiên nhún mình một cái, đạp lên một đám mây, bay thẳng lên đàn phía Tây. Ngộ Không bứt một cọng lông hóa ra một Ngộ Không giả, cùng bọn Bát Giới, Sa Tăng đứng bên dưới. Còn mình biến thành một đám mây ngũ sắc, đón lấy Đường Tăng bay lên không trung, tiến thẳng đến đàn phía đông ngồi xuống.

Đường Tăng và Hổ Lực đại tiên ngồi thiền trên đàn cao bất phân thắng bại. Lộc Lực đại tiên muốn giúp sư huynh một tay, bèn đưa tay ra sau ót bứt một cọng tóc, vê tròn lại búng lên trên, nhắm thẳng đầu Đường Tăng, biến thành một con sâu hôi lớn, cắn Đường Tăng. Đường Tăng ban đầu thấy ngứa, sau lại thấy đau, lại không thể đưa tay gãi do ngồi thiền không được động tay chân, hễ

động tay coi như thua. Nhất thời đau không chịu nổi, Đường Tăng rụt cổ, ngọ ngoạy hòng cọ sát quần áo cho bớt ngứa.

Tôn Ngộ Không đứng bên dưới phát hiện có điều không ổn, vụt một tiếng, bay lên chỗ Đường Tăng chỉ thấy một con sâu hôi to cỡ

hạt đậu đang cắn sư phụ. Ngộ Không liền dùng tay vê lấy nó, thay sư phụ gãi xoa chỗ ngứa, Đường Tăng hết đau hết ngứa lập tức ngồi lại ngay ngắn. Ngộ Không thầm nghĩ: “Hòa thượng đầu trọc, chí cũng không có một con, tại sao lại có con sâu hôi này? Chắc tên https://thuviensach.vn

đạo sĩ kia giở trò, hại sư phụ ta. Ha ha! Ngông cuồng còn không biết thắng thua, để Lão Tôn ta cho hắn một trận!” Ngộ Không bay đi, biến thân thành một con rết dài khoảng bảy phân, cắn một cái vào mũi Hỗ Lực đại tiên. Hổ Lực đại tiên nọ đau ngồi không vững, bổ

nhào một cái lộn đầu xuống đất, suýt chút mất mạng. Ngộ Không lại hóa thành mây ngũ sắc, đỡ Đường Tăng xuống đàn. Lần cá cược này, Đường Tăng thắng.

Ngươi biến thành con sâu hôi cắn sư phụ ta, ta biến ra con rết cắn ngươi, cái Ngộ Không dùng là kế “Lấy độc trị độc”, hơn nữa còn “độc” hơn cả đối phương, lấy đạo của người trả lại cho người.

5.4 Tha được cho người thì tha

Cổ nhân có câu: Oan oan tương báo biết đời nào mới dứt, tha được thì nên tha. Đó là sự khoan dung, lòng dạ bác ái, sự phóng khoáng, hiện thân của một lòng nhân vĩ đại. Từ xưa đến nay, khoan dung luôn được bậc hiền thánh cho đến người bình dân trăm họ

tôn vinh và nguyên tắc làm người, và cũng trở thành một phần truyền thống mỹ đức của dân tộc Trung Hoa, cũng dùng để răn người đời.

Bốn thầy trò Đường Tăng đi qua nước Xa Trì, đụng phải ba tên đạo sĩ yêu ma, muốn cùng Ngộ Không đấu phép cầu mưa. Tôn Ngộ Không chiến thắng, quốc vương Xa Trì muốn cấp văn điệp thông quan cho các thầy trò, để mọi người tiếp tục sang Tây Thiên.

Không ngờ ba tên đạo sĩ không chịu buông tha, còn ngăn cản không cho thầy trò Đường Tăng đi, muốn tiếp tục đấu phép, phân rõ thắng thua. Kết quả qua các cuộc thi ngồi thiền, đoán vật sau vách ngăn, thậm chí chặt đầu, mổ bụng, tắm vạc dầu v.v… Ba tên đạo sĩ đều thua Ngộ Không, không những không làm gì được bốn thầy trò, ngược lại bản thân mất mạng. Đây là kết quả do ba con yêu đạo ỷ thế tỏ sức mạnh, tự cho mình có bản lĩnh và được quốc https://thuviensach.vn

vương Xa Trì tôn sùng, từng bước ép buộc bốn thầy trò Đường Tăng. Nếu như thả bốn thầy trò Đường Tăng tiếp tục đi về

hướng Tây, bản thân có lẽ không đến nỗi mất mạng.

Những yêu ma cản trở hành trình Đường Tăng trên đường đi Thiên Trúc thỉnh kinh không phải toàn bộ đều bị dồn vào chỗ

chết. Rất nhiều Tiên Phật sau khi giúp Ngộ Không hàng phục yêu ma, thường xin Ngộ Không tha cho chúng. Sư phụ Đường Tăng một lòng hướng Phật, quý trọng mạng sống, cũng thường giáo huấn Ngộ

Không cho đối phương một con đường sống, lấy khoan dung và độ

lượng đối xử với chúng sinh trong thiên hạ.

“Biển lớn có trăm sông, lòng bao dung to lớn.” Trong hiện thực cuộc sống, có rất nhiều việc khi bạn dự định dùng lòng căm hận để

thực hiện hoặc giải quyết, bạn hãy nên thử lấy lòng khoan dung. Có lẽ nó giúp được bạn thực hiện mục tiêu, giải quyết mâu thuẫn, hóa can qua thành ngọc thạch. Trong cuộc sống, người không thể khoan dung cho kẻ khác, thì không đáng nhận được sự khoan dung của người khác. Nhưng chúng ta cũng không thể cứ xem lùi bước, nhân nhượng là một loại khoan dung, hoặc xem như cách tốt nhất để

đối xử với người khác. Cho nên, trong hiện thực cuộc sống chúng ta luôn nhường nhịn, lùi bước… như vậy. Chúng ta luôn mực nhún nhường trước sai lầm của người khác, dẫn đến sai lầm ngày càng nghiêm trọng. Đồng thời, chúng ta cũng mất đi tự chủ bản thân mình. Khoan dung như vậy là biểu hiện không chịu trách nhiệm với người khác và với chính bản thân mình, cũng là một dạng phạm tội về mặt tâm lý. Khoan dung, là một kỹ xảo trong cuộc sống. Khoan dung một chút, cuộc sống chúng ta sẽ càng tươi đẹp hơn.

Cái gọi là: Lùi một bước, trời cao đất rộng; nhịn một giờ, sóng yên biển lặng. Với sai lầm của người khác, phê bình là không thể tránh khỏi, nhưng có thể dùng tấm lòng bác ái khoan dung cho người khác, lấy lòng khoan dung tha thứ cho những sai lầm của người https://thuviensach.vn

khác, tha được thì tha, đồng thời cũng mở con đường sống rộng lớn hơn cho mình. Nếu quá hà khắc với người khác, có lý nhưng không tha, cũng thường đem lại tai nạn cho chính mình. Kết cục của ba tên yêu đạo tại nước Xa Trì là bằng chứng rõ ràng nhất.

6. Nữ Nhi Quốc Đường Tam Tạng kỳ ngộ

6.1 Tình yêu ngọt ngào khó có

Nhắc đến tình yêu, người đời tự nhiên nghĩ đến các câu chuyện cảm động như Ngưu Lang Chức Nữ, Mạnh Khương Nữ khóc đổ

Trường Thành, Lương Sơn Bá và Chúc Anh Đài, Romeo và Juliet.

Tình yêu dĩ nhiên ngọt ngào, còn tình yêu chân thành tha thiết lại càng khó có. Khát khao và theo đuổi một tình cảm tốt đẹp của con người là không hề lay chuyển, thể hiện tinh thần tích cực, lạc quan.Trong khi con người hướng đến và theo đuổi thứ tình cảm tốt đẹp này. “Tây Du Ký” tuy lấy câu chuyện đệ tử Phật gia làm đề tài, nhưng đối với tình cảm thật trong nhân gian cũng không thiếu vắng những miêu tả cảm động.

Bốn thầy trò Đường Tăng trên đường đi thỉnh kinh ngang qua Nữ Nhi Quốc. Khi Quốc Vương nước Nữ Nhi biết bốn thầy trò Đường Tăng đi ngang qua, hết sức vui mừng nói: “Đàn ông Đông Thổ, lại là Ngự đệ Đường triều. Nước ta từ khai thiên lập địa đến nay, các đời đế vương trước chưa từng được thấy đàn ông. Nay may mắn thay có Ngự đệ Đường Vương hạ giá, ắt do trời ban cho. Quả

nhân lấy sự giàu sang của một nước, nguyện chiêu Ngự đệ làm Vương, ta lui về làm Hậu, cùng người âm dương phối hợp, sinh con đẻ cháu, lưu truyền đế nghiệp, há chẳng phải tin vui của hôm nay sao?” Chúng nữ quan nghe xong vui mừng khen hay, vui vẻ khôn xiết. Vẫn chưa nhìn thấy Đường Tăng, Quốc Vương Nữ Nhi Quốc trong lòng đã tràn đầy ngưỡng mộ. Nguyện ý dùng sự giàu sang của một nước, còn có quyền thế vương vị, để chiêu nạp Đường Tăng ở

https://thuviensach.vn

lại cùng mình sinh con đẻ cháu. Ngoài ra, bọn dịch thừa nhất mực khen ngợi dung mạo Đường Tăng: “Ngự đệ dung mạo đường hoàng, phong thái tuấn tú, như nam giới trên trời hạ phàm, nhân vật trong Nam Diên Trung Hoa”. Nữ Vương nghe xong càng mừng khôn xiết.

Đường Tăng một lòng hướng Phật, xem việc thỉnh kinh là nhiệm vụ của mình, đương nhiên không thể cùng Nữ Vương sánh duyên loan phụng, Đường Tăng nói với các đồ đệ rằng, chúng ta ở đây tham hưởng giàu sang phú quý, vậy ai sẽ đến Tây Thiên thỉnh kinh? Vậy chẳng phí hoài tấm lòng mong đợi của vua Đại Đường sao? Khi nhìn thấy Tôn Ngộ Không nhận lời cầu hôn của Thái sư Nữ Nhi Quốc, vội vàng quở mắng Ngộ Không một trận: “Con Khỉ nhà ngươi, muốn hại ta đây mà! Sao lại nói ra những lời đó, bảo ta ở đây thành thân, các ngươi sang Tây Thiên bái Phật. Ta có chết cũng không đồng ý.” Đường Tăng tỏ rõ có chết cũng không chịu ở Nữ Nhi Quốc chiêu thân. Cuối cùng, Ngộ Không không thể không dùng mưu thoát khỏi sự giữ chân của Nữ Vương. Đương nhiên, đối với Nữ

Vương mà nói, để giữ chân Đường Tăng – người mà mình yêu thương cũng nguyện trả bất cứ giá nào.

Đường Tăng tuy ra khỏi lãnh thổ Nữ Nhi Quốc, nhưng lại bị con bò cạp tinh bắt vào Động Tỳ Bà. Bò Cạp Tinh muốn cùng Đường Tăng kết nhân duyên. Bò Cạp Tinh là yêu ma, tuy lòng dạ độc ác, nhưng ả đối với Đường Tăng hết mực yêu thương, quyến luyến, dùng trăm phương ngàn kế dụ dỗ, uy hiếp. Nhưng với tình cảm dịu dàng mật ngọt, với dây dưa quyến luyến hoặc sự uy hiếp ấy, Đường Tăng cũng không hề dao động, một lòng bái Phật cầu kinh.

“Đãn nguyện nhân trường cửu, thiên lý cộng thiền quyên.” (Xa xăm ngàn dặm cầu mong, cho người được mãi theo trăng trường tồn). Hai người không thể ở cùng với nhau là việc đau khổ và đáng tiếc, luôn hy vọng có một ngày sớm tối bên nhau, nhưng không còn cách nào khác, đó là sự thật. Mất đi rồi, mới biết trân trọng, https://thuviensach.vn

nhưng đồng thời, còn phải biết, tình yêu chân thật không thể miễn cưỡng. Chỉ khi hai người tình cảm tương hợp, mới có thể gọi là nhân duyên mỹ mãn.

6.2 Gợi ý từ việc Đại Thánh, Sa Tăng cùng lấy nước Đường Tăng và Bát Giới uống nước sông Tử Mẫu tại Tây Lương Nữ Quốc, đau bụng khó chịu. Tôn Ngộ Không xin bà lão nơi đó cứu chữa. Bà lão nói với họ, uống nước tại sông Tử Mẫu thì đau bụng mang thai, chẳng bao lâu thì sinh con, không có thuốc giải. Chỉ có một cách chữa, núi Giải Dương có một cái động vỡ, trong động có giếng “Nước phá thai”, chỉ cần uống một ngụm nước suối thì giải được thai khí. Nhưng hiện có một đạo sĩ có tên Như Ý chân tiên trấn giữ ở đó, không chịu ban nước cho người khác. Người muốn lấy nước suối, cần chuẩn bị rượu ngon hoa quả, thành tâm hiến dâng mới có thể xin được một chén nước suối.

Tôn Ngộ Không thấy có phương cứu chữa, lòng vui mừng, bèn Cân Đẩu Vân đến núi Giải Dương xin nước. Ai ngờ Như Ý chân tiên chiếm giữ nguồn nước chính là anh em với Ngưu Ma Vương, chú của Hồng Hài Nhi, vốn có thù với Tôn Ngộ Không, Như Ý chân tiên đã không cho lấy nước, còn cùng Ngộ Không đấu một trận sống mái. Hai người đấu hơn mười hiệp, đạo sĩ nọ biết không địch được Đại Thánh, bèn xách móc Như Ý chạy lên trên núi.

Ngộ Không không đuổi theo hắn, đá vỡ cửa am, xông vào trong, cầm bình bát đến bên giếng nước, thấy đạo sĩ nọ nằm trên miệng giếng, Ngộ Không giơ gậy định đánh, đạo sĩ nọ chạy ra sau.

Ngộ Không tìm thùng vừa định xách nước, đạo sĩ nọ lại chạy đến dùng móc Như Ý móc vào chân Đại Thánh, Ngộ Không bị ngã xuống đất, lồm cồm bò dậy giơ gậy định đánh, đạo sĩ nọ lại né sang bên.

Ngộ Không thấy hắn không động đậy, một tay giữ gậy, một tay thả

thùng toan lấy nước. Vừa thả dây thừng xuống, đạo sĩ nọ lại quăng https://thuviensach.vn

móc câu đến, Đại Thánh một tay không chống đỡ nổi, lại bị móc câu móc té ngã, ngay cả thùng nước cũng rơi xuống giếng. Ngộ

Không thấy một người không thể lấy được nước, đành quay về tìm Sa Tăng giúp đỡ.

Tôn Ngộ Không và Sa Tăng xách thùng đến núi Giải Dương, Ngộ

Không dặn dò Sa Tăng: “Đệ cầm chiếc thùng, núp ở một bên, đợi Lão Tôn ra mặt giao chiến. Đệ đợi hai ta đánh đến hồi gay cấn, thừa cơ xông vào, lấy nước đem đi.” Hai người đánh nhau ngoài am, càng đánh càng hăng, đến khi đến được dốc núi. Sa Tăng thấy vậy, lập tức tiến về cái giếng lấy một thùng nước đầy, chạy khỏi cửa am, đằng vân đi, cao giọng nói với Hành Giả: “Đại sư huynh, đệ

lấy được nước rồi! Tha cho hắn đi, tha cho hắn đi!” Thế là hai huynh đệ hợp lực, lấy được nước phá thai.

Cổ nhân có câu: Lòng người tề tụ, dời được Thái Sơn. Hạt nhân của đoàn đội là cùng nhau cống hiến. Tôn Ngộ Không dẫn dụ Như Ý

chân tiên tham chiến, còn Sa Tăng lấy nước giếng. Hai người phân công rõ ràng, ai làm việc nấy, cuối cùng lấy được nước giếng. Ai cũng có sở trường riêng. Có rất nhiều việc, chỉ dựa vào công sức của một người là không xong, cần dựa công sức nhiều người phối hợp mới thành công. Ba tên thợ da hơn một Gia Cát Lượng. Trí tuệ của một người có hạn, tinh lực càng có hạn, cho nên làm sự nghiệp lớn cần biết tiếp nhận sự giúp đỡ của nhiều người. Đường Tăng có thể

thỉnh được chân kinh, tất cả nhờ vào mấy vị đồ đệ giúp đỡ mới có thể hoàn thành đại nghiệp.

Thành công của mỗi người đều cần có hoàn cảnh và môi trường tốt, sự phối hợp tốt với người khác. Một đội do nhiều người hợp thành có thể lấy sở trường của người này bù đắp sở đoản của người kia. Giúp đỡ lẫn nhau, hình thành một bầu không khí tích cực, có ích cho sự trưởng thành và phát triển của mỗi thành viên, đương nhiên càng có ích cho thành công của cả đội. Nếu người trong một đội https://thuviensach.vn

không biết đồng tâm hiệp lực, chia năm xẻ bảy, sức mạnh đoàn thể

sẽ suy yếu. Trong “Tây Du Ký” rất nhiều yêu quái vì muốn bắt Đường Tăng, biến hóa thành đủ loại người hình dạng khác nhau để

mê hoặc Đường Tăng, khiến đội ngũ thỉnh kinh nội bộ bất hòa, làm yếu sức mạnh đội ngũ thỉnh kinh, thừa cơ bắt mất Đường Tăng.

Có thể thấy, một đội ngũ tốt cần điều hòa, giúp đỡ lẫn nhau, ai làm việc nấy, đồng tâm hiệp lực, tận dụng tính tích cực của mỗi cá nhân, đó mới là một đội ngũ thành công.

6.3 Nữ nhi trong “Tây Du Ký”

Trong “Tây Du Ký” miêu tả rất nhiều hình tượng phụ nữ, từ

người có địa vị cao quý như hoàng hậu, công chúa, thiếu phụ thôn dã địa vị thấp kém, có bà lão tóc râm cao tuổi, có bé gái tuổi hoa, có tiểu thư khuê các quen nuông chiều, còn cả bà cụ bố thí thô tục. Những người phụ nữ đó tuy thân phận khác nhau, sang hèn cách biệt, tuổi tác khác nhau, nhưng lại có một điểm giống nhau, đó chính là số

mệnh.

Mẹ ruột Đường Tăng Đoàn tiểu thư vốn xuất thân con nhà Thừa Tướng, dựng lầu son thảy tú cầu gặp duyên trời định, gả cho tân khoa Trạng Nguyên, rất viên mãn, nhưng ngày tốt không kéo dài, trên đường cùng chồng đi nhậm chức, phu quân bị giặc cướp giết hại, bản thân bị tên cướp chiếm đoạt, sống tằng tạm qua 18 năm, cuối cùng tuy rửa được huyết thù, nhưng vẫn xấu hổ với người đời, tự vẫn mà chết. Tam công chúa nước Bảo Tượng Bách Hoa Tu, ngày rằm tháng tám ra vườn thưởng trăng, bị yêu quái Hoàng Bào dùng phép bắt mất, kết làm chồng vợ, về sau còn sinh con đẻ cái cho yêu quái Hoàng Bào. 13 năm ròng, tuổi xuân trôi qua. Đoàn tiểu thư

và Bách Hoa Tu đều bị người chiếm đoạt, còn đối mặt với nỗi khổ

thương nhớ người thân và chỉ trích của xã hội.

https://thuviensach.vn

Quốc Vương nước Ô Kê bị tên đạo sĩ do Thanh Mao sư tử biến thành đẩy xuống giếng Bát Giác Lưu Ly. Nhưng Vương Phi không hề hay biết, cùng yêu quái cùng chăn cùng gối suốt ba năm. Kim Thánh nương nương vương hậu nước Chu Tử trong tiết Đoan Ngọ

cùng Quốc Vương đến ngự hoa viên uống rượu thưởng hoa, xem thi đấu thuyền rồng, bị Thái Tuế Kỳ Lân sơn trại bắt mất, làm Áp trại phu nhân. Kim Thánh nương nương nọ may nhờ Tử Dương chân nhân ban cho Tân Hà Thương hộ thân, giữ được trinh tiết.

Vương Phi nước Ô Kê và Kim Thánh nương nương tuy giữ được tấm thân trong sạch, nhưng cũng phải chịu nỗi khổ nhớ nhung.

Công chúa nước Thiên Trúc trong đêm trăng ngắm hoa, nhưng bị

Ngọc Thố tạo ra cơn gió yêu, cuốn đến Bố Kim Tự. Lão tăng nhìn thấy, đem giam vào phòng trống, phao tin bắt được tà ma. Công chúa nọ thông minh, bèn giả ngây giả dại, ban ngày nói xằng nói bậy, ngây ngây dại dại, khi đêm tĩnh mịch lại khóc thương cha mẹ.

Một công chúa quý tộc lại rơi vào tình cảnh đau khổ, sao lại ra nông nỗi này!

Về số mệnh của Nữ Vương nước Nữ Nhi cùng quần thần trong một nước càng đặc biệt. Nữ Nhi Quốc toàn phụ nữ, không một người đàn ông, đất nước thái bình, chỉ tiếc không được hưởng niềm vui thú của gia đình, phụ nữ chỉ có thể phòng không gối chiếc. Chẳng trách Nữ Vương nọ nguyện lấy quốc khố giàu mạnh làm sính lễ, muốn Đường Tăng ở rể, cam lòng hiến dâng vương vị, mình lui về

làm hậu.

Số phận phụ nữ trong “Tây Du Ký” đại đa số đều bi thảm. Đây thực ra là hình ảnh thu nhỏ số mệnh người phụ nữ trong xã hội phong kiến Trung Quốc. Thời đại phong kiến, nam tôn nữ ti, phụ

nữ phải tuân thủ tam tòng tứ đức, tam tòng tức tại gia tòng phụ, xuất giá tòng phu, phu tử tòng tử; Tứ đức tức hạnh (đức hạnh), ngôn (lời nói), dung (nghi thái), công (tay nghề). Dưới sự ràng buộc của tư

https://thuviensach.vn

tưởng phong kiến, địa vị người phụ nữ thấp bé. Trong khoảng thời gian dài, họ đã quen với địa vị như vậy, không hề phản kháng. Điều đó định sẵn số mệnh bi thảm của họ.

Nhưng Nữ Nhi Quốc là một ngoại lệ. Ở đây, không có đàn ông, có thể nói thực sự là một xã hội “Mẫu hệ”. Nhưng phụ nữ sinh sống trong “Đất nước thái bình” như vậy cũng không được vui, do họ

không được hưởng thú vui gia đình. Ngoài mặt tác giả viết Nữ Nhi Quốc, kỳ thực ông đang khởi xướng xây dựng một xã hội nam nữ

bình đẳng, xã hội hài hòa thống nhất.

7. Tôn Ngộ Không ba lần mượn Quạt Ba Tiêu 7.1 Giải thích về Hỏa Diệm Sơn

Trên đường thỉnh kinh, bốn thầy trò Đường Tăng bị Hỏa Diệm Sơn cản đường, dẫn đến việc phóng tác câu chuyện thú vị “Tôn Ngộ

Không ba lần mượn quạt Ba Tiêu”. Giúp nội dung câu chuyện thêm phần phong phú, tình tiết hấp dẫn. Ngô Thừa Ân tốn rất nhiều bút mực viết nên câu chuyện này. Là một bộ tiểu thuyết ma thần, rất nhiều đọc giả nhận định Hỏa Diệm Sơn là hư cấu của Ngô Thừa Ân, dùng để phát triển tình tiết câu chuyện, thực ra không phải vậy.

Tại phía Bắc bồn địa Thổ Lỗ Phồn ở Tân Cương nằm phía Tây Bắc có ngọn núi “Khắc tư lặc cách đáp sơn”. “Khắc tư lặc cách đáp sơn” tức Hỏa Diệm Sơn, còn một cách nói khác là “Xích Thạch Sơn”.

Ngọn núi này chạy theo hướng Đông Tây kéo dài khoảng 100 km, Nam Bắc rộng khoảng 10 km, độ cao so với mặt biển khoảng 500

mét, hình dạng giống một dãy đá màu đỏ khổng lồ nằm trên thềm bồn địa. Vào mùa hè nhiệt độ lên đến hơn 47 độ, nóng nhất có thể lên đến 70 độ. Dưới sức nóng chói chang của mặt trời, cát đá nham thạch phát sáng, giống như ngọn lửa cháy mạnh xông thẳng lên trời, cảnh quang hùng vĩ. “Khắc tư lặc cách đáp sơn” nhờ đó nổi https://thuviensach.vn

danh. “Khắc tư lặc cách đáp sơn” bắt ngang con đường tơ lụa thời cổ

đại, là khu vực nóng nhất Trung Quốc, lại nằm ngay con đường Huyền Trang đại sư đi thỉnh kinh. Cho nên rất nhiều học giả cho rằng “Tây Du Ký” khi miêu tả ngọn Hỏa Diệm Sơn do dựa vào cơ sở

ngọn núi này thông qua hư cấu thêm bớt sáng tạo mà thành.

Thực ra tại Trung Quốc, Hỏa Diệm Sơn không chỉ có nơi này. Tại thành phố Xích Phong thuộc Nội Mông Cổ vẫn có một ngọn Hỏa Diệm Sơn. Nhưng hiển nhiên, ngọn Hỏa Diệm Sơn này cùng ngọn Hỏa Diệm Sơn dưới ngòi bút của Ngô Thừa Ân chẳng liên quan gì với nhau.

Như trên đã kể, Hỏa Diệm Sơn dưới ngòi bút của Ngô Thừa Ân rất có thể là mô hình của ngọn “Khắc tư lặc cách đáp sơn” tại Tây Bắc, cộng thêm trí tưởng tượng phong phú của ông sáng tạo mà thành. Hoàn cảnh tự nhiên cung cấp suối nguồn và linh cảm sáng tác cho tác giả.

Trong “Tây Du Ký”, bốn thầy trò đến Hỏa Diệm Sơn, một người già nói: “Ngọn núi nọ cách đây xa hơn 60 dặm, là con đường khi đi về hướng Tây ắt phải kinh qua. Nhưng có 800 dặm núi lửa, bốn bề xung quanh cỏ không mọc nổi. Nếu qua được núi dù có mình đồng da sắt, kim cang bất hoại cũng hóa thành nước hết.”

Tam Tạng nghe xong, sợ hãi thất sắc, không dám hỏi nữa. Có thể

thấy, Hỏa Diệm Sơn là nạn kiếp lớn nhất của bốn thầy trò Đường Tăng trên đường thỉnh kinh. Theo cách nói của tác giả, đây nên là nạn thứ 47 trong chín chín tám mươi mốt nạn kiếp, cũng là ví dụ tiêu biểu cho việc thầy trò Đường Tăng vượt qua kiếp nạn tự

nhiên. Hỏa Diệm Sơn “không xuân không thu, bốn mùa oi bức”. Từ

lời nói của ông lão, chúng ta có thể thấy sự lợi hại của Hỏa Diệm Sơn.

Tiếp theo xem cảm nhận của bốn thầy trò khi vừa đặt chân đến Hỏa Diệm Sơn:

https://thuviensach.vn

Thầy trò bốn người, đi về phía trước, dần cảm thấy hơi nóng oi bức. Tam Tang cỡi ngựa nói: “Nay vốn đang mùa thu, cớ sao lại oi bức thế này?” Bát Giới nói: “Vốn không biết chứ con nghe nói đường sang Tây Phương có nước Tư Ha Lý nằm ngay nơi mặt trời mọc, tục gọi là con đường cùng. Thường ngày mặt trời sắp lặn, vua nước ấy có lệ truyền đánh trống, thổi tù và, át đi tiếng nước biển sôi sùng sục. Vì giờ thân giờ dậu mặt trời rất nóng lặn xuống biển Tây giống như dùng lửa nung nước, sóng bủa nhấp nhô, sôi lên sùng sục. Nếu không có tiếng chuông trống lấp đi, con nít trong thành giật mình chết hết. Đất ấy nóng bức vô cùng, bốn mùa đều oi ả. Có khi mình đến nước ấy rồi cũng nên.” Đại Thánh nghe nói, không nhịn được cười: “Tên Ngốc đừng nói bừa! Nếu là nước Tư Ha Lý, thì còn sớm lắm. Như sư phụ đây một sớm một chiều, lề

mề chậm chạp, cho là từ nhỏ đến già, già rồi lại nhỏ, sinh ra ba lần như vậy cũng chưa đến được nơi ấy.” Bát Giới nói: “Sư huynh!

Theo như huynh nói, không phải nơi mặt trời mọc, sao nơi này lại nóng như thiêu thế này?” Sa Tăng xen vào: “Hay do thời tiết không đúng, thu đi hạ đến chăng?”

Vẫn là Tôn Ngộ Không thông minh cơ trí, hỏi ra nội tình Hỏa Diệm Sơn, tìm đến động Ba Tiêu trên núi Thúy Vân mượn quạt Ba Tiêu. Lần thứ nhất mượn quạt Ba Tiêu, bị Bà La Sát quạt bay năm vạn dặm. May gặp Linh Cát Bồ Tát, mượn được viên Định Phong Đan, quay về núi Thúy Vân khiêu chiến, nhờ biến hóa, chui được vào bụng Thiết Phiến công chúa, nhưng bị Thiết Phiến công chúa dùng quạt giả gạt một phen. Lần thứ hai mượn quạt Ba Tiêu, được Thổ Địa Hỏa Diệm Sơn giúp đỡ, tìm đến núi Tích Lôi, đại chiến Ngưu Ma Vương, lại đuổi đến đầm Bích Ba, trộm được con Bích Thủy Kim Tinh Súc của Ngưu Ma Vương, biến ra hình dạng hệt như

Ngưu Ma Vương, gạt được cây quạt thật. Nhưng đi được nửa đường lại bị Ngưu Ma Vương hóa ra Trư Bát Giới lừa mất quạt. Lần thứ ba mượn quạt Ba Tiêu, Tôn Ngộ Không cùng Bát Giới, giao chiến với https://thuviensach.vn

Đại Lực Ngưu Ma Vương, từ Hỏa Diệm Sơn đánh tới Ma Vân Động, lại từ Ma Vân Động đánh đến Thúy Vân Sơn, thi biến hóa, đấu thần lực, có thêm Na Tra tam thái tử, Thác Tháp Lý Thiên Vương, Tứ Đại Kim Cang v.v… chư thần trợ giúp, mới chế ngự được Ngưu Ma Vương, đoạt được Quạt Ba Tiêu, thành công dập tắt ngọn lửa lớn trên Hỏa Diệm Sơn, hóa giải kiếp nạn. Người thanh niên bán bánh trên Hỏa Diệm Sơn có nói: “Có cây Quạt Ba Tiêu, nếu lấy được, quạt một cái lửa tắt, quạt hai cái nổi gió, quạt ba cái trời mưa.” Cuối cùng Ngộ Không thành công mượn được Quạt Ba Tiêu, cầm quạt tiến đến gần núi, dùng sức bình sinh quạt một cái, Hỏa Diệm Sơn nọ lửa liền tắt ngúm, không còn phát sáng. Hành Giả vui mừng hớn hở, lại quạt thêm một quạt, chỉ nghe thấy xì xì xào xào gió mát nổi lên.

Quạt lần thứ ba, mây đen ùn ùn kéo đến, mưa lất phất rơi xuống. Sau đó để tuyệt trừ nguồn lửa, cứu giúp dân sinh, Ngộ

Không lại hỏi Bà La Sát cách diệt tận gốc nguồn lửa, La Sát nói:

“Nếu đoạn tuyệt nguồn lửa, cần liên tiếp quạt 49 cái, lửa sẽ tắt ngúm vĩnh viễn.” Ngộ Không nghe xong, cầm quạt, dùng hết sức, liên tục quạt 49 cái, ngọn núi nọ mưa lớn đổ ào ào. Nguồn lửa bị

đoạn tuyệt, Ngộ Không cũng tạo phúc muôn dân. Bà La Sát sau khi hối cải cũng tu thành chính quả.

Lửa ở Hỏa Diệm Sơn có thể nói là thiên tai tự nhiên. Trong Triết học cổ đại của Trung Hoa cho rằng quy luật giới tự nhiên không phải dựa vào ý chí con người mà xoay chuyển được. Và “trời” cũng không thể quyết định kiết hung họa phúc của con người. Quyết định vận mệnh con người không phải mệnh trời, chúng ta không thể tiêu cực chờ đợi sự ban bố của tự nhiên. Điều đó giống như ôm cây đợi thỏ, càng không nên tin vào lời hoang đường “số trời định”, nên tích cực chinh phục tự nhiên, tận dụng tự nhiên và chiến thắng tự nhiên.

Ngọn núi lửa 800 dặm nọ cản trở con đường thỉnh kinh, nguy hại bá tánh. Còn gió từ cây quạt 84.000 dặm, dập tắt ngọn núi lửa, quạt bảy bảy bốn mươi chín lần dẫn đến mưa to, dập tan nóng bức, đoạn https://thuviensach.vn

tuyệt nguồn lửa, biểu lộ lý tưởng lợi dụng tự nhiên chiến thắng tự

nhiên của con người. Điều này nói cho ta biết giải quyết vấn đề

cần bắt nguồn từ gốc, không thể giống việc ôm cây đợi thỏ, không làm mà có, cũng không nên nóng vội hỏng việc, làm trái quy luật tự nhiên, phải nhận biết tự nhiên, nắm vững tự nhiên, nắm quy luật tự nhiên và chiến đấu với tự nhiên. Chính gọi là: biết người biết ta, trăm trận trăm thắng. Quá trình Tôn Đại Thành dập lửa Hỏa Diệm Sơn nói rõ đạo lý này. Quạt có thể tạo gió, còn gió có thể gọi mưa, giống trong tiểu thuyết miêu tả Quạt Ba Tiêu có thể

dập lửa Hỏa Diệm Sơn.

7.2 Ngưu Ma Vương, Thiết Phiến công chúa cùng văn hóa thê thiếp

Ngưu Ma Vương là nhân vật yêu ma tốn nhiều bút mực nhất trong “Tây Du Ký”. Mỹ Hầu Vương từng cùng Ngưu Ma Vương kết bái huynh đệ. Danh xưng “Thánh Anh Đại Vương” Hồng Hài Nhi vốn là con trai Ngưu Ma Vương. Như Ý chân tiên trong động vỡ trên núi Giải Dương cũng là huynh đệ với Ngưu Ma Vương, và miêu tả

Ngưu Ma Vương chi tiết nhất cần kể đến hai hồi Tôn Ngộ Không lần thứ hai và lần thứ ba mượn quạt Ba Tiêu. Ở đây chỉ nói về

Ngưu Ma Vương, Thiết Phiến công chúa và các việc có liên quan đến văn hóa thê thiếp của Trung Quốc.

Xã hội Trung Quốc cổ đại thi hành chế độ hôn nhân một chồng một vợ cùng nhiều tỳ thiếp. Địa vị của thê luôn ở trên thiếp, chiếm vị trí cao nhất. Nhưng địa vị cao không nhất định được cưng chiều. Cũng giống như trong hoàng cung, người được sủng ái luôn là các phi tử. Vì thường tỳ thiếp tuổi nhỏ hơn thê, về diện mạo luôn hấp dẫn nổi trội hơn thê. Chính điều này dẫn đến quan hệ

căng thẳng giữa các thê thiếp. Trong hậu cung hoàng cung, việc thê thiếp tranh sủng biểu hiện sâu sắc nhất. Thông thường phi tử tốn hao bao tâm tư muốn được Hoàng thượng sủng hạnh, ngoi lên ngôi https://thuviensach.vn

vị Hoàng Hậu. Còn Hoàng Hậu cũng dựa vào quyền thế của mình ra sức áp chế phi tử.

Trong “Tây Du Ký”, quan hệ giữa vợ Ngưu Ma Vương – Thiết Phiến công chúa và Ngọc Diện công chúa cũng giống vậy. Thiết Phiến công chúa là vợ kết tóc với Ngưu Ma Vương. Họ có một đứa con trai, tên gọi Hồng Hài Nhi, tức “Thánh Anh Đại Vương”, tại Hào Sơn sông Khô Tùng chiếm núi xưng vương, từng cản trở bốn thầy trò Đường Tăng sang Tây Thiên thỉnh kinh, sau được Quan Âm Bồ

Tát đưa về Nam Hải, làm Thiện Tài Đồng Tử. Thần Thổ Địa tại Hỏa Diệm Sơn giới thiệu với Ngộ Không tình hình thế này: Đại Lực Vương là chồng Bà La Sát. Ông bỏ bê La Sát, hiện sống tại Tích Lôi Sơn, Ma Vân Động. Nơi đó có một Hồ Vương vạn tuổi.

Hồ Vương nọ chết, để lại một đứa con gái tên gọi Ngọc Diện công chúa. Công chúa nọ có gia tài trăm vạn, không người tiếp quản; hai năm trước, gặp gỡ Ngưu Ma Vương thần thông quảng đại, tình nguyện giao hết gia tài, kén ông làm chồng. Ngưu Vương nọ bỏ rơi La Sát, lâu ngày không về nữa.

Từ đoạn trên có thể thấy, Ngọc Diện công chúa không chỉ có “gia tài trăm vạn”, mà còn sở hữu dung mạo xinh đẹp. Trong “Tây Du Ký”

tuy không miêu tả nhiều về dung mạo của Ngọc Diện công chúa.

Nhưng từ cái tên “Ngọc Diện” mà phán đoán, ắt là cô gái xinh đẹp hơn người. Ngưu Ma Vương thần thông quảng đại, nào có thèm muốn chi “gia tài trăm vạn” mà bỏ rơi Thiết Phiến công chúa. Nên Ngưu Ma Vương ắt do sắc đẹp của Ngọc Diện công chúa mê hoặc.

Hơn nữa Ngọc Diện công chúa là Hồ Ly Tinh. Mọi người đều biết rõ, nữ nhi do Hồ Ly Tinh biến thành luôn có dung mạo hoa nhường nguyệt thẹn. Trong lòng chúng ta, Hồ Ly Tinh nổi tiếng giỏi “dụ dỗ

đàn ông”. Các cuộc đối thoại giữa Ngưu Ma Vương và Ngọc Diện công chúa trong “Tây Du Ký”, bất kể Ngọc Diện công chúa mắng chửi thế nào, Ngưu Ma Vương cũng không ngớt gọi “mỹ nhân ơi”, https://thuviensach.vn

“mỹ nhân à”. Từ phân tích phía trên có thể thấy, Ngọc Diện công chúa là một mỹ nhân tuyệt sắc.

Thị phi trong gia đình Ngưu Ma Vương biểu hiện ra vấn đề hôn nhân gia đình. Giả sử xem họ như con người để suy nghĩ thì thị phi trắng đen càng rõ ràng hơn. Theo mọi người thấy, người bị hại rõ ràng là Thiết Phiến công chúa. Sau này Thiết Phiến công chúa tu thành chính quả, còn Ngọc Diện công chúa lại chết oan mạng. Đây đại khái do tác giả đồng tình với cuộc hôn nhân bất hạnh của Bà La Sát. Trong ý thức hôn nhân truyền thống Trung Quốc, đúng sai thường nghiêng về phía người phụ nữ bị bỏ rơi và khinh bỉ người đàn ông phụ bạc, kẻ thứ ba phá hoại. Tôn Ngộ Không trên cơ bản cũng có thái độ này đối với Thiết Phiến công chúa và Ngọc Diện công chúa: Ngộ Không cùng Ngọc Diện công chúa vốn không quen biết.

Nhưng khi Ngộ Không đụng phải Ngọc Diện công chúa trên Tích Tuyết Sơn, đồng thời biết ả là thiếp của Ngưu Ma Vương, tâm trạng Ngộ Không lúc đó có thể nói là phản ứng kịch liệt. Ngộ Không giơ Thiết Bảng lên, lớn tiếng mắng: “Con Hồ Ly nhà ngươi, dùng gia tài mê hoặc Ngưu Vương. Quả nhiên cậy tiền cướp chồng người!

Ngươi không biết xấu hổ, còn dám mắng chửi ai?” Điều này khác xa một trời một vực với thái độ lễ phép của Ngộ Không với Thiết Phiến công chúa. Ngộ Không lần đầu gặp Thiết Phiến công chúa, mặc cho Thiết Phiến công chúa mở miệng chửi mắng, Ngộ

Không vẫn một câu “đại tẩu”, hai câu “đại tẩu”. Quan điểm của Ngộ

Không đại diện cho cách nhìn trong dân gian, đương nhiên cũng đại diện cho cách nhìn của tác giả. Hôn nhân là chuyện đại sự của con người. Do đó đổ vỡ trong hôn nhân chắc chắn là một kiếp nạn lớn trong cuộc sống con người. Trong xã hội phong kiến, địa vị người phụ nữ rất thấp kém. Bà La Sát dù trăm ngàn lần không đồng ý, cũng phải nhẫn nhịn sự phụ bạc của Ngưu Ma Vương. Điều đó biểu hiện ra số mệnh bi ai của người phụ nữ cổ đại phải chịu dưới sự trói buộc của đạo lý “Tam tòng tứ đức” trong xã hội phong kiến.

https://thuviensach.vn

Dưới chế độ hôn nhân như vậy, thê thiếp luôn luôn bất hòa.

Thiết Phiến công chúa cùng Ngọc Diện công chúa cũng không ngoại lệ, đồng thời thê và thiếp cũng bộc lộ những tiết chế cảm xúc. Tại Tích Tuyết Sơn, Ngộ Không đụng phải Ngọc Diện công chúa.

Khi Ngộ Không hỏi đường đã vô ý nghe nhắc tên Thiết Phiến công chúa, Ngọc Diện công chúa lập tức mắng chửi: “Ả tiện nhân đó, thật không biết lẽ! Ngưu Vương tự đến nhà ta, chưa được bao lâu không biết tặng ả bao nhiêu ngọc ngà châu báu, trân châu phỉ thúy lụa là gấm vóc. Tết đến cho củi, hết tháng đưa gạo. Ả tự do hưởng thụ, còn không biết xấu hổ, còn đến đây làm gì?” Có thể thấy Ngọc Diện công chúa căm hận Thiết Phiến công chúa. Làm vợ cả, Thiết Phiến công chúa không la lối om sòm như Ngọc Diện công chúa mà duy trì những tiết chế cần thiết. Khi Ngộ Không biến thành Ngưu Ma Vương, Thiết Phiến công chúa nói: “Đại Vương vui vầy duyên mới, bỏ rơi nô gia. Hôm nay không biết cơn gió nào thổi ngài về đây?” Tuy trong lời nói có chút châm biếm, nhưng cũng không thiếu phần vuốt ve an ủi. Khi kính rượu còn không mất phong độ

mà dặn dò chồng: “Đại Vương, bén vui duyên mới, chớ nên quên người vợ kết tóc, nhớ về uống chút nước quê nhà.” Từ bút pháp miêu tả Thiết Phiến công chúa và Ngọc Diện công chúa có thể

thấy, tác giả Ngô Thừa Ân vẫn đứng về phía Thiết Phiến công chúa.

7.3 Dùng trí đoạt Quạt Ba Tiêu

Trong “Ba lần mượn quạt Ba Tiêu”, nội dung tình tiết Ngộ

Không trêu ghẹo Thiết Phiến công chúa luôn đặt Ngộ Không đứng về phía chính nghĩa, có sức thuyết phục. Trong tiểu thuyết viết Tôn Ngộ Không và Ngưu Ma Vương từ sớm đã kết nghĩa anh em, theo vai vế nên gọi Ngưu Ma Vương hai tiếng “đại ca”, đương nhiên phải gọi Thiết Phiến công chúa là “đại tẩu”. Lúc mới bắt đầu, Tôn Ngộ Không dùng lời hay ý đẹp rất mực lễ phép để hỏi mượn Quạt Ba https://thuviensach.vn

Tiêu. Khi Thiết Phiến công chúa và Ngưu Ma Vương hỏi đến việc Hồng Hài Nhi, Ngộ Không tường tận giải thích, chỉ ra Hồng Hài Nhi vì bắt mất Đường Tăng nên bất đắc dĩ mới thỉnh cầu Quan Âm đến thu phục nó, giờ đây Hồng Hài Nhi đã tu thành chính quả, trở thành Thiện Tài Đồng Tử bên cạnh Quan Âm Bồ Tát, cũng xem như một việc tốt. Nhưng Thiết Phiến công chúa không nghe lọt tai, hai tay tuốt kiếm, giáng liên tiếp xuống đầu Hành Giả, chém khoảng mười mấy nhát, Hành Giả nọ không hề hấn gì. Thế

là Ngộ Không buộc phải ra tay đánh trả. Ba lần mượn quạt Ba Tiêu thể hiện một cách xuất sắc lòng dũng cảm, kiên nhẫn và trí tuệ của Tôn Ngộ Không. Tôn Ngộ Không lần đầu mượn Quạt Ba Tiêu không thành, lại mượn lần thứ hai, vẫn không xong, tiếp tục lần thứ ba, cho đến khi buộc Thiết Phiến công chúa giao ra Quạt Ba Tiêu mới thôi. Trong “ba lần mượn”, lần thứ nhất viết biến thành con sâu chui vào bụng Thiết Phiến công chúa, ép Thiết Phiến công chúa giao ra Quạt Ba Tiêu; lần thứ hai biến thành Ngưu Ma Vương, gạt được Quạt Ba Tiêu thật từ chỗ Thiết Phiến công chúa; lần thứ ba biến thành Hải Đông Thanh, Ô Phượng, Đan Phượng, Hổ đói v.v... đại chiến cùng Thiên Nga, Hoàng Ưng, Bạch Hạc, Hoẵng Hương do Ngưu Ma Vương hóa ra. Cuối cùng dưới sự

giúp đỡ của chư thần thu phục Ngưu Ma Vương, mượn được Quạt Ba Tiêu, dập tắt lửa trên Hỏa Diệm Sơn. Ba lần mượn Quạt Ba Tiêu là câu chuyện kinh điển đấu tài đấu trí. Nhất là hai lần “mượn quạt”

đầu tiên thể hiện sự thông minh và tài trí của Ngộ Không một cách rõ ràng nhất. Ngộ Không và Ngưu Ma Vương là anh em kết nghĩa, chủ nhân của Quạt Ba Tiêu – Thiết Phiến công chúa là vợ Ngưu Ma Vương. Ngộ Không vốn định lợi dụng việc này khơi thông mối quan hệ, mượn tạm Quạt Ba Tiêu. Do biết rõ chuyện Hồng Hài Nhi ở Hỏa Vân Động, Thiết Phiến công chúa quyết không cho Ngộ Không mượn Quạt Ba Tiêu, kết quả dẫn đến một trận đấu, Ngộ Không bị

Thiết Phiến công chúa quạt cho một quạt bay xa hơn năm vạn dặm.

Mượn không xong, bèn dùng mưu kế! Đầu tiên Ngộ Không biến https://thuviensach.vn

thành con ruồi bay vào Động Ba Tiêu, gặp lúc Thiết Phiến công chúa uống nước, Ngộ Không bay vào ly trà chui tọt vào bụng công chúa. Tôn Ngộ Không ở đó cho đến khi công chúa bằng lòng cho mượn quạt mới chịu bay ra. Nhưng lần này mượn nhằm quạt giả.

Lần thứ hai mượn quạt, mưu kế cao cường hơn. nhân cơ hội Ngưu Ma Vương uống rượu say, Ngộ Không trộm mất con vật cưỡi của hắn ta. Thiết Phiến công chúa nhìn thấy vật cưỡi của Ngưu Ma Vương sẽ không hoài nghi gì cả. Thứ hai, Ngộ Không lợi dụng tâm lý nhớ nhung của Thiết Phiến công chúa với Ngưu Ma Vương để thực hiện việc mượn quạt của mình. Trước tiên khiến Thiết Phiến công chúa bị tình làm mờ mắt, sau đó mới lấy lí do tránh việc Ngộ

Không đến trộm quạt làm, bảo Thiết Phiến công chúa giao quạt ra, và nói ra bí quyết của quạt. Mưu kế của Ngộ Không luôn khiến đối thủ muốn phòng cũng không phòng được, chỉ cần chút sơ

suất đối thủ lập tức rơi vào bẫy.

Trong “Ba lần mượn quạt Ba Tiêu” cũng lồng tình cảm vợ

chồng vào thế giới thần tiên. Ngọc Diện công chúa nổi cơn ghen tuông với Thiết Phiến công chúa, lớn tiếng chửi mắng Thiết Phiến công chúa “không biết xấu hổ”. Sau đó, khi Ngộ Không biến thành hình dạng Ngưu Ma Vương trở về động Ba Tiêu gạt lấy quạt. Do Thiết Phiến công chúa không hề hay biết lại thêm lòng nhung nhớ phu quân, thế là suốt buổi có những cử chỉ thân mật cùng Ngưu Ma Vương do Ngộ Không biến thành, diễn một màn kịch

“vợ chồng giả”.

Sự nghịch ngợm của Ngộ Không cũng được thể hiện toàn diện qua

“Ba lần mượn Quạt Ba Tiêu”. Khi Ngộ Không hóa thành Ngưu Ma Vương đến lừa gạt Thiết Phiến công chúa, trước tiên Ngộ Không giả vờ tỏ ra quan tâm, khiến Thiết Phiến công chúa cảm động, vừa uống rượu cùng Ngộ Không vừa nói những lời mật ngọt. Sau hai người lại má tựa vai kề, Ngộ Không thấy dáng vẻ say sưa bí tỉ của https://thuviensach.vn

Thiết Phiến công chúa, bèn nói: “Phu nhân, Quạt thật nàng cất ở

đâu? Sớm tối nhớ cẩn thận. Nhưng sợ rằng Tôn Hành Giả biến hóa khôn lường lại đến gạt đi mất.” La Sát cười ha hả, lấy từ trong miệng ra, cây quạt chỉ lớn bằng chiếc lá hạnh nhân, đưa cho Đại Thánh nói: “Cái này phải không?” Ngộ Không sau khi có được bài chú của quạt, có thể ngay lập tức biến thành con ruồi bay đi mất, nhưng điều này không phù hợp với tính cách của Ngộ Không. Ngộ

Không “vuốt mặt một cái, lộ ra nguyên hình. Nghiêm giọng nói: ‘Bà La Sát! Ngươi xem ta có phải ông chồng của ngươi không mà quấn quýt với ta như vậy! Không biết xấu hổ! Không biết xấu hổ!’”

Thiết Phiến công chúa thẹn đến muốn độn thổ. Ngộ Không giả

dạng Ngưu Ma Vương, một mặt có thể nói là bất đắc dĩ cần phải làm như vậy; một mặt khác không thể không nói có hàm ý trêu chọc.

Màn “biểu diễn” cuối cùng của Ngộ Không nói rõ hơn ngụ ý muốn trêu ghẹo của mình.

Chúng ta lại xem lần thứ nhất Ngộ Không mượn quạt Ba Tiêu biến thành con ruồi chui vào bụng Thiết Phiến công chúa, ép giao quạt. Khi ở trong bụng Thiết Phiến công chúa, Ngộ Không đã làm những trò gì?

Hành Giả nói: “Lão Tôn một đời không biết giở trò, toàn dùng thủ đoạn thật, bản lĩnh thật. Nay Lão Tôn ta đang ở trong bụng tẩu tẩu đã thấy được lục phủ ngũ tạng rồi. Ta biết tẩu tẩu cũng đang khát nước, ta tặng tẩu tẩu ít nước để giải khát đã nhé!” nói đoạn bèn đạp vào bụng cô ả mấy cái. La Sát, đau không chịu nổi, ngồi xuống kêu rên. Hành Giả nói: “Tẩu tẩu đừng chối từ, ta tặng tẩu thêm ít điểm tâm cho đỡ đói!” lại húc đầu vào bụng ả khiến La Sát đau không chịu được, lăn lộn dưới đất, mặt mày vàng vọt, môi trắng bệch, chỉ

kêu: “Tôn thúc thúc tha mạng!”

Trong đoạn này, ngôn từ của Ngộ Không rất nghịch ngợm, hoàn toàn thể hiện cá tính vốn có của mình. Sự tinh nghịch của Ngộ

https://thuviensach.vn

Không được tác giả thể hiện tinh tế qua ngòi bút điêu luyện của mình.

7.4 Từ việc Đại Thánh được quạt mất quạt, luận chuyện thành bại Thất bại có trước hay thành công có trước, ai cũng không dám chắc. Có người nói: “Thất bại là mẹ thành công”, nên thất bại có trước. Có người lại nói, thành công có trước, rất nhiều việc thành công trước, sau đó lại thất bại. Thực ra, tranh luận sự thành công và sự thất bại cái nào có trước cái nào có sau, cũng giống như tranh luận con gà có trước hay trứng có trước vậy, không ai dám chắc. Trên thế giới đúng và sai chỉ có khái niệm tương đối chứ không có tuyệt đối, đối với các sự vật động chúng ta càng không cách nào phán đoán. Hiển nhiên, thành công và thất bại cũng không phải vĩnh hằng. Nó luôn biến đổi không ngừng, thành công có thể chuyển thành thất bại, thất bại cũng có thể hóa thành công. Trong “Ba lần mượn Quạt Ba Tiêu”, Tôn Ngộ Không biến thành Ngưu Ma Vương gạt được cây quạt báu nhưng lại bị Ngưu Ma Vương biến thành Bát Giới gạt lại. Quá trình này là quá trình chuyển biến của thành công và thất bại.

Tôn Ngộ Không trong lần thứ nhất mượn Quạt Ba Tiêu, biến thành con ruồi, bay vào trong tách trà. Thiết Phiến công chúa khát nước, đón lấy tách trà, uống vài ngụm. Khi Ngộ Không ở trong bụng, đạp chân, húc đầu, khiến Thiết Phiến công chúa đau không chịu nổi, van xin tha mạng. Tôn Ngộ Không lúc này mới ngừng tay nói: “Tha mạng cho tẩu tẩu, tẩu tẩu mau lấy Quạt Ba Tiêu ra cho ta mượn tạm.” Thiết Phiến công chúa không còn cách nào khác đành cho mượn quạt. Ai ngờ, cây quạt này là giả, Tôn Ngộ Không đem nó đến quạt tại Hỏa Diệm Sơn, càng quạt lửa càng mạnh.

Lần mượn quạt này thất bại, Ngộ Không lại đi tìm Ngưu Ma Vương. Ngưu Vương là chồng của Thiết Phiến công chúa, từng https://thuviensach.vn

cùng Ngộ Không kết bái huynh đệ. Ngộ Không muốn nhờ mối quan hệ này mượn quạt. Nào ngờ Ngưu Ma Vương không những không cho mượn quạt, còn đánh nhau cùng Ngộ Không. Hai người đấu hơn trăm hiệp bất phân thắng bại. Đang lúc đó, Ngưu Ma Vương dừng không đánh nữa, để đến Long cung dự tiệc. Tôn Ngộ

Không thừa cơ hội này, hóa thân thành Ngưu Ma Vương, trộm con Bích Thủy Kim Tinh Súc, quay về Ba Tiêu Động trên núi Bích Vân tìm Thiết Phiến công chúa.

Ngộ Không thấy Thiết Phiến công chúa đã say, bèn nói khích:

“Phu nhân, Quạt thật nàng cất ở đâu? Sớm tối nhớ cẩn thận. Sợ

rằng Tôn Hành Giả biến hóa khôn lường lại đến gạt đi mất.” La Sát cười ha hả, lấy từ trong miệng ra, cây quạt chỉ lớn bằng chiếc lá hạnh nhân, đưa cho Đại Thánh nói: “Cái này phải không?” Đại Thánh cầm trong tay nhưng vẫn chưa tin, thầm nghĩ: “Nhỏ thế này, sao dập tắt được lửa? Lại sợ là quạt giả nữa.” La Sát thấy Ngộ Không cầm bảo bối vẻ mặt trầm tư, không nhịn được đến trước mặt Hành Giả, nói: “Chàng ôi, chàng cất bảo bối vào tiếp tục uống rượu đi, cầm nó mà nghĩ ngợi làm gì nữa?” Đại Thánh bèn hỏi một câu: “Vật nhỏ bé này, làm cách nào quạt được ngọn núi lửa 800

dặm?” La Sát đang lúc say rượu không do dự nói: “Đại Vương, đôi ta cách biệt hai năm. Chắc người ham vui hưởng lạc, bị con Ngọc Diện hồ ly nọ làm lẩn thần trí hết rồi, sao đến cả bảo bối của nhà mình mà cũng quên mất? Chỉ cần lấy ngón tay cái bên trái vê sợi dây màu đỏ thứ bảy trên cây quạt, niệm ‘Úm ba la hấp’, nó lập tức dài một trượng hai thước. Bảo bối này biến hóa khôn lường! Nào sợ

núi lửa dài 800 dặm, cũng một quạt là tắt ngúm.” Đại Thánh nghe xong, ghi nhớ trong lòng, rồi bỏ quạt vào miệng, vuốt mặt một cái, hiện nguyên hình, nghiêm giọng nói: “Bà La Sát! Ngươi xem ta có phải chồng của ngươi không mà quấn quýt như vậy! Không biết xấu hổ! Không biết xấu hổ!” La Sát nọ vừa nhìn thấy Tôn Hành https://thuviensach.vn

Giả, hoảng sợ đến đẩy ngã bàn rượu thịt, té xuống đất, xấu hổ vô cùng, chỉ nói được câu “Tức chết đi được, tức chết đi được!”

Ngộ Không bước ra khỏi Ba Tiêu Động, nhún mình một cái nhảy lên ngọn núi cao, lấy cây quạt ra tập thử, quả nhiên dài một trượng hai thước. Rất tiếc, Tôn Ngộ Không chỉ biết cách biến lớn cây quạt, không biết làm cách nào biến cho nó nhỏ lại, đành vác trên vai đem về.

Ngưu Ma Vương tan tiệc tại Long Cung, ra cửa không thấy vật cưỡi, biết có việc không ổn, nhanh chóng quay về động Ba Tiêu.

Nghe Thiết Phiến công chúa nói đã bị Ngộ Không lừa lấy đi, liền bay nhanh về hướng Hỏa Diệm Sơn, Ngưu Ma Vương thấy Tôn Đại Thánh vác quạt trên vai quay về, sợ hãi nghĩ: “Hóa ra con khỉ lông này đã học được cách sử dụng bảo bối. Nếu ta xuất hiện đòi lại, hắn ắt không trả. Ngược lại quạt ta một cái, bay xa mười vạn tám ngàn dặm mất.” Lúc đó, Tôn Ngộ Không là người thành công, chiếm thế thượng phong. Ngưu Ma Vương là kẻ thất bại, chiếm thế hạ phong.

Ưu thế và yếu thế có thể đổi chỗ cho nhau. Lúc đó, Ngưu Ma Vương nảy ra một kế, lắc mình biến thành Trư Bát Giới, vòng đường tắt chặn đường Đại Thánh, nói: “Sư phụ thấy huynh đi lâu không về, sợ Ngưu Ma Vương bản lĩnh cao cường, huynh đấu không lại, khó đoạt được bảo bối, bảo đệ đến tiếp tay với huynh.” Bát Giới giả mượn cớ Ngộ Không mệt rồi, muốn vác quạt giúp Ngộ Không.

Tôn Ngộ Không lúc ấy bị thắng lợi làm cho mê muội, đang vui hớn hở, không hề nghi ngờ đem quạt giao cho Bát Giới giả. Ngưu Ma Vương đón lấy quạt, biến quạt trở lại nhỏ như lá hạnh, lộ ra mặt thật. Khi đó, ưu thế vốn có của Ngộ Không trong phút chốc tan biến. Nếu không phải Đại Thánh có Định Phong Đan, sớm đã bị

Ngưu Ma Vương quạt cho bay đi mười vạn tám ngàn dặm. Thực ra, Tôn Ngộ Không có Kim Tinh Hỏa Nhãn, chỉ cần tập trung chú ý, https://thuviensach.vn

nhìn kỹ một chút, sao lại không nhìn ra tên Bát Giới giả này là Ngưu Ma Vương được chứ? Ngộ Không thật là thông minh một đời, hồ đồ

một phút, Bát Giới nổi tiếng lười biếng, có bao giờ dành làm việc không? Tôn Ngộ Không chuyển từ thành công sang thất bại chính do bị chìm đắm trong niềm vui chiến thắng, bị thắng lợi làm cho mê muội.

Điều này cho ta biết, không có việc gì vĩnh viễn không thay đổi.

Sự việc hiện tượng luôn biến đổi không ngừng, mâu thuẫn hai bên có thể hỗ trợ nhau. Thắng không kiêu, bại không nản, khi thành công không nên đắc ý quên mất chú ý đề phòng, lúc thất bại cũng không nên nhụt chí nản lòng, Lão Tử từng nói: “Họa là chỗ dựa của phúc, phúc là nơi ẩn náu của họa.” Tức họa là tiền đề tạo phúc, còn phúc hàm chứa các nhân tố gây họa. Cũng tức là việc tốt và việc xấu có đổi chỗ cho nhau. Trong một điều kiện nhất định, phúc có thể biến thành họa, họa cũng có thể trở thành phúc. Trên thực tế, không có ưu thế vĩnh hằng, cũng không có yếu thế vĩnh viễn. Để

duy trì ưu thế phải không ngừng sáng tạo, cải cách, phát triển, phát hiện nhiều khuyết điểm và sơ hở của bản thân. Để chuyển biến yếu thế, phải không ngừng tích lũy kinh nghiệm và tập hợp lực lượng, nắm bắt cơ hội, cơ hội đến tuyệt đối không bỏ qua, đó chính là “Cơ hội không thể mất, thời gian qua đi không quay trở lại”.

Khi chúng ta thành công, dễ dàng đánh giá quá cao bản thân, đề

cao “năng lực” bản thân, dẫn đến mục tiêu và năng lực thực tế

không khớp với nhau. Trên thực tế, năng lực của một người được tích lũy dần dần trong quá trình học tập và thực tiễn. “Không đi nửa bước, khó đi ngàn dặm; không góp từng dòng chảy nhỏ, khó hợp thành biển lớn.” Tất cả thành công đều do góp nhặt mà có, là quá trình tập hợp, không ngừng tích lũy mà nên.

Thành công khiến đầu óc dễ bị mê muội. Một người thành công, đi kèm với thành công luôn là hoa tươi và lời tán thưởng, cho nên, https://thuviensach.vn

đầu óc bắt đầu không tỉnh táo. “Thuốc đắng giã tật, sự thật mất lòng”. Người luôn sống trong lời khen không phát hiện được khuyết điểm và thiếu sót của bản thân, không thực hiện cải cách và sáng tạo, một mực tận hưởng niềm vui cùng vinh quang của chiến thắng, quên hết tất cả, dương dương tự đắc, cuối cùng sẽ dẫn đến thất bại.

Thành công khiến con người dễ mất cảnh giác. Người thành công xem thường đối thủ của mình, thậm chí không ý thức được đối thủ tiềm tàng và nguy hiểm, mất đề phòng, khinh địch. “Con đê ngàn dặm, sụp là do tổ kiến.” Nguy hại nhỏ dần dần tích lũy trở

thành nguy hiểm lớn. Chúng ta cần chú trọng từng chi tiết nhỏ

trong cuộc sống, không được bỏ qua bất kỳ nguy hiểm nào dù nhỏ

bé, càng không thể để tổ kiến hủy đi “con đê dài” của chúng ta.

Còn thất bại cũng không đáng sợ, đáng sợ là không biết tìm tòi, không biết nhớ lại, suy ngẫm. Chỉ cần chúng ta bình tĩnh phân tích mấu chốt của sự thất bại, tìm ra điểm yếu của bản thân, lập ra phương pháp khắc phục hiệu quả, tạo tiền đề cho thành công lần sau, đồng thời nhìn nhận bản thân, tin tưởng bản thân, tạo dựng dũng khí, thành công sẽ không cách chúng ta bao xa nữa.

Trong “Tây Du Ký” bốn thầy trò Đường Tăng trải qua tám mươi mốt nạn mới thỉnh được chân kinh, trên đường không biết gặp phải bao khó khăn, thất bại, nhưng bốn thầy trò hợp sức chiến thắng khó khăn, gắt hái được thành công. Con đường đời cũng đầy những thất bại, một triết gia từng nói: “Thất bại để lại cho bạn tất cả.

Hãy suy ngẫm nó, một khi thất bại đi qua, tức thành công sắp đến!”

“Không lấy thành bại luận anh hùng”, chúng ta không nên say sưa khi thành công gõ cửa, cũng không nên cúi đầu khi thất bại xâm chiếm. Khi thành công cần tăng thêm cảnh giác, lúc thất bại https://thuviensach.vn

cần thêm chút trầm tĩnh. Đây chính là chân lý cuộc sống mà tác giả “Tây Du Ký” muốn gửi đến chúng ta.

8. Kỳ Lân Sơn lấy cắp chuông Tử Kim

8.1 Yêu giang sơn càng yêu mỹ nhân

Tình yêu đẹp là chủ đề ngàn năm không thay đổi của nhân loại.

Đếm không xiết những truyền thuyết cùng các câu chuyện về

tình yêu. Không chuyện nào không lưu truyền thiên cổ, và cảm động lòng người.

Khi thầy trò Đường Tăng đi đến nước Chu Tử, Quốc Vương Chu Tử mắc bệnh lâu ngày khó lòng chữa khỏi, không thể lâm triều, xử

lý chính sự, đành treo bảng vàng, chiêu nạp hiền sĩ khắp nơi trong thiên hạ trị bệnh cho mình. Quốc Vương Chu Tử nói: Nếu như bệnh của ta có phần thuyên giảm, ta bằng lòng chia nửa giang sơn. Tôn Ngộ Không gỡ bảng vàng, đồng thời chẩn đoán ra bệnh của nhà vua gồm các chứng như: trung hư đau tim, ra mồ hôi, tê cơ bắp, ăn không tiêu hay giật mình hồi hộp. Tên bệnh là do ưu phiền kinh hãi mà sanh bệnh, ấy gọi là chứng “Đôi chim mất bạn”. Ngộ Không kể

tên bệnh, Quốc Vương Chu Tử hớn hở thừa nhận: “Quả tình như vậy!

Xin thầy cho phương thuốc cứu chữa.” Bá quan nước Chu Tử không hiểu cái gì gọi là chứng “Đôi chim mất bạn”. Tôn Ngộ Không giải thích rằng: “Có đôi chim sinh sống cùng nhau, mưa to gió lớn chúng lạc mất nhau. Đó chẳng phải chứng đôi chim mất bạn sao?”

Ngộ Không ẩn dụ rằng nhà vua do bị chia loan rẽ phượng, tương tư

mà sinh bệnh. Hóa ra ba năm trước vào tiết Đoan Ngọ, Vương hậu Kim Thánh Cung nước Chu Tử bị yêu tinh tự xưng là Trại Thái Tuế

bắt về làm áp trại phu nhân. Nhà vua vì vậy bị kinh sợ, thêm vào ngày đêm nhung nhớ không nguôi sinh ra trọng bệnh. Khi Tôn Ngộ

Không hỏi nhà vua phải chăng muốn Kim Thánh Cung quay về, Quốc Vương Chu Tử nước mắt lưng tròng nói: “Trẫm đây mong nhớ

https://thuviensach.vn

ngày đêm, tương tư không dứt, ngặt không ai giết được yêu tinh. Nay Trẫm bằng lòng dắt gia quyến và tam cung ra cung làm dân thường, dâng giang sơn cho Thánh Tăng, nhường người làm vua.”

Khiến Bát Giới cười chế nhạo: “Hoàng đế này thật mất thể

thống! Sao có thể vì vợ mà bỏ giang sơn, quỵ lụy hòa thượng?” Kim Thánh nương nương cũng không ngừng nghĩ về quốc vương Chu Tử, cũng “nước mắt lã chã, mày phượng u ê” mà than oán: “Có lẽ ta và bệ hạ kiếp trước không thắp nhang, nên kiếp này gặp phải yêu quái. Chia cách ba năm biết bao giờ mới được gặp lại? Uyên ương chia rẽ hai nơi xiết bao sầu thương.” Điều đó khiến người đời cảm động.

Yêu giang sơn, càng yêu mỹ nhân, quốc vương Chu Tử thậm chí đồng ý dâng cả giang sơn đổi Kim Thánh nương nương quay về.

Giữa ngài và Kim Thánh nương nương tình sâu như biển, cảm động lòng người. Sở Bá Vương anh hùng mạt lộ, Ngu Cơ tuẫn tiết vì tình,

“Bá Vương biệt cơ” cống hiến cho chúng ta một thiên tình sử cảm động trời đất. Tình yêu chân chính còn quan trọng hơn cả công danh lợi lộc, quyền thế tôn quý. Nhưng tình yêu vốn không hoàn mỹ

như chúng ta tưởng. Con người ai cũng khát khao có được tình yêu

“cùng nắm tay nhau, sống đến đầu bạc”. Nhưng sự đời khó lường, tình yêu cũng để lại cho con người nhiều điều tiếc nuối.

8.2 Chứng “đôi chim mất bạn” và cách chữa trị của Hành Giả

Ngộ Không tháo bảng vàng, sau khi nhập cung, bứt ba cọng lông biến thành ba sợi “kim tuyến” dùng chẩn mạch cho quốc vuơng Chu Tử:

Đem ba sợi kim tuyến đưa cho hoạn quan mang vào trong đồng thời dặn dò: “Bảo nội cung hậu phi, hoặc Thái Giám cận thần, dặn đem cột vào cổ tay trái nhà vua, từ ngoài buộc vô một sợi ngay mạch thốn, một sợi ngay mạch quan, một sợi ngay mạch xích. Sau đó đem https://thuviensach.vn

ba mối chỉ còn lại luồn qua màn cửa sổ đưa cho ta.” Tên Thái Giám đó tuân lời, mời quốc vương ngồi lên long sàn, cột một đầu dây kim tuyến vào tay nhà vua, đầu còn lại luồn ra ngoài cửa sổ. Hành Giả đón lấy đầu dây, để ba mối kim tuyến lên ba ngón tay phải, lấy ba ngón tay phải lần lượt bắt mạch cho quốc vương. Ban đầu Ngộ Không xem mạch thốn, kế đến dùng ngón giữa đè lên ngón cái xem mạch quan. Sau lại lấy ngón cái giữ chặt ngón áp út xem mạch xích; điều hòa nhịp thở, chia làm tứ khí ngũ ưu, thất biểu bát lý cửu hầu, trong nổi có trầm, trong trầm có nổi, phân biệt rõ thực hư ngọn nguồn. Lại bảo mở dây kim tuyến ra buộc sang bên tay phải rồi cũng coi như vậy. Đoạn chẩn xong mạch, Ngộ Không nhún mình thâu ba sợi kim tuyến lại, nghiêm giọng nói: “Bệ hạ, tay trái của người mạch thốn mạnh nhưng gấp, mạch quan yếu nhưng chậm, mạch xích hành nhưng trầm. Tay phải mạch thốn nổi nhưng trơn, mạch quan chậm nhưng kết, mạch xích trội nhưng chắc. Theo mạch thốn bên tay trái mạnh nhưng gấp, ta đoan chắc Bệ hạ bị

đau bụng. Mạch quan yếu nhưng chậm, do hay giật mình hồi hộp lại đổ mồ hôi và tê mình mẩy. Mạch xích hành nhưng trầm do tiểu tiện sót và đại tiện có máu. Tay phải mạch thốn nổi nhưng trơn, do chứng trường phong hạ huyết, mạch quan trì trệ do ăn đồ không tiêu, mạch xích trội nhưng chắc do ưu phiền thêm kinh hãi dẫn đến. Sau khi chẩn đoán đây là chứng ưu uất trầm tư quá độ, tên gọi là chứng ‘đôi chim mất bạn’.”

Quốc Vương vừa nghe, trong lòng mừng rỡ, vực dậy tinh thần, xin được ban thuốc. Mọi người không rõ cái gì gọi là hội chứng “đôi chim mất bạn”. Ngộ Không cười đáp: “Có hai con chim trống mái, vốn ở cùng với nhau, đột nhiên bị bão tố mưa mù làm cho chia rẽ.

Con trống không tìm thấy con mái, con mái không gặp được con trống, trống nhớ mái, mái cũng nhớ trống. Đó chẳng phải chứng

‘đôi chim mất bạn’ hay sao?” Bá quan nghe xong, gật gù khen hay, khen ngợi Ngộ Không là “thần y”! Hóa ra ba năm trước, vào tiết https://thuviensach.vn

Đoan Ngọ, Quốc Vương Chu Tử cùng cung tần phi tử đến đình Hải Lưu trong Ngự Hoa Viên cùng ăn bánh uống rượu, xem đấu thuyền rồng. Đột nhiên có một cơn gió lạ bay đến, trên không trung xuất hiện một con yêu tinh, tự xưng Trại Thái Tuế, nói hắn vốn sống tại Giải Báo Động trên núi Kỳ Lân, trong động còn thiếu một phu nhân, nghe đồn nước Chu Tử có Kim Thành nương nương dung mạo xinh đẹp, nay đến bắt đi, lệnh đếm đến ba nếu không giao ra thì ăn thịt quốc vương trước, tiếp đến ăn thịt quần thần, ăn hết lê dân bá tánh trong thành. Quốc Vương Chu Tử yêu nước thương dân, không còn cách nào khác đành giao ra vương hậu. Từ đó, quốc vương bị khủng hoảng, bánh ăn vào không tiêu hóa được, lại thêm đêm ngày ưu tư, nhung nhớ không nguôi, dẫn đến bệnh suốt ba năm.

Ở đây Ngộ Không chẩn đoán chứng “đôi chim mất bạn”, thực ra do hai nguyên nhân dẫn đến: Một là “bị khủng hoảng”, hai là “ngày đêm ưu tư, nhung nhớ”, mà “khủng hoảng” là triệu chứng bên ngoài,

“ưu tư” là biểu hiện bên trong.

Ngộ Không trị bệnh bên ngoài trước. Bảo Thái Y trong cung chuẩn bị tám trăm cân hải vị, ba cân thuốc xay, thuốc nghiền, thuốc lọc, thuốc nở và dạng nổi, dạng nén các loại đều đưa vào trong cung, nhất nhất bảo thu vào. Bát Giới không hiểu, nói đùa Ngộ Không muốn “tìm cách mở hiệu thuốc”, nhưng không biết dụng ý của Ngộ Không muốn Thái Y “đoán không ra” khó lòng biết được

“thần đơn diệu dược” của mình. Sau đó, Hành giả đợi lúc nửa đem tĩnh mịch chế thuốc. Sai Bát Giới lấy một lượng đại hoàng, xay thành bột. Bảo Sa Tăng đi lấy một lượng bã đậu, đãi vỏ đem nghiền thành bột, lại cạo nửa chén nhọ nồi, hứng nửa chén nước đái ngựa, trộn lẫn với nhau, vo thành ba viên thuốc to cỡ hạt đào. Đại hoàng nhuận tràng, thức ăn ứa đọng trong dạ dày thì nóng lạnh; bã đậu phá vỡ kết tụ thông ruột; nhọ nồi có thể chữa bá bệnh; nước đái long mã https://thuviensach.vn

càng thần kỳ, cá đắc đạo thành rồng, cỏ đắc đạo thành linh chi,

“theo đúng chứng bệnh, uống thuốc là khỏi”. Chính gọi là “bệnh nào thuốc nấy”. Trước khi uống thuốc còn yêu cầu nước vô căn làm thuốc dẫn cho “Ô Kim Đan”. Gọi Long Vương đang du ngoạn đi ngang, hắt xì một cái, hóa ra cam lộ, làm thuốc dẫn – nước vô căn.

Thuốc dẫn này cũng rất phi thường. Quốc Vương nọ nuốt Ô Kim Đan vào liền bài tiết hết ô uế, gạo nếp ăn vào tiêu hóa ra hết, trừ được bệnh căn, bụng dạ khoan thai, khí huyết điều hòa, tinh thần dần phấn chấn lên, lực chân khỏe mạnh.

Tiếp đến Ngộ Không trị bệnh bên trong. Trong yến tiệc, Hành Giả hỏi “bị khủng hoảng vì việc chi”, thăm dò nguyên nhân chứng bệnh nhà vua, liền đi giáng yêu phục ma, giải cứu Kim Thánh nương nương. Trước là đánh lui nhóm tiên phong của Trại Thái Tuế, hỏi rõ tình hình yêu quái. Kế đến đánh giết tâm phúc của yêu quái, biến thành “có qua có lại”, trà trộn vào động yêu, thám thính tình hình thực hư trong động. Ngộ Không biến thành Xuân Kiều tỳ nữ cận thân của Kim Thánh nương nương, trộm mất Chuông Tử Kim, bảo bối của yêu quái, cuối cùng chiến thắng được yêu quái, cứu thoát Kim Thánh nương nương. Bệnh của Quốc Vương Chu Tử từ đó

“thuyên giảm”.

Ngộ Không không phải thầy thuốc, giống như lời nói của Đường Tăng: “Con theo ta bao năm, đã thấy con hành y cứu ai bao giờ! Con đến dược tính còn chưa biết, sách y còn chưa đọc, sao lại cả gan không khéo lại gây nên đại họa!” Nhưng Ngộ Không lần này hành y, chữa lành bệnh cho Quốc Vương Chu Tử, quả tình bộc lộ trí tuệ bậc cao nhân.

Bệnh của Quốc Vương Chu Tử, thầy thuốc bình thường xem ra rất phức tạp. Nhưng với Ngộ Không đó chẳng qua do sợ hãi khiến đồ ăn không tiêu hóa được, dẫn đến ô uế bao tử và ưu tư đó độ dẫn đến hao tổn tinh thần. Và nguyên nhân quan trọng nhất là tâm https://thuviensach.vn

bệnh của Quốc Vương – nhớ nhung Kim Thánh nương nương. Trước tiên Ngộ Không dùng “thuốc lạ” chữa bệnh tiêu hóa, đường ruột cho Quốc Vương, sau lại đến núi Kỳ Lân dùng kế trộm Chuông Tử

Kim, giáng phục Trại Thái Tuế, cứu Kim Thánh nương nương trở

về, giúp đôi vợ chồng họ đoàn tụ, chữa lành tâm bệnh cho Quốc Vương. Đây chính là chỗ cao minh trong cách hành y của Ngộ Không.

8.3 Thành tựu y học cổ truyền được thể hiện trong tiểu thuyết Sau khi Ngộ Không đi đến nước Chu Tử gặp lúc Quốc Vương đang mắc bệnh nan y, Tôn Ngộ Không bèn giả trang thành thầy thuốc xin trị bệnh cho Quốc Vương. Ngộ Không dùng phương pháp chẩn đoán bệnh truyền thống của Y học Trung Quốc do Biên Thước danh y thời kỳ Chiến Quốc tổng kết ra gồm: nhìn, nghe, hỏi, định bệnh, phát hiện Quốc Vương mắc chứng khủng hoảng, chứng ưu uất và bệnh tiêu hóa. Trước tiên, Ngộ Không nói chính xác bệnh của Quốc Vương, khiến ông tin vào tài chữa bệnh của mình, đánh tan sự cảnh giác và sợ hãi của ông về hình dáng của mình, tăng thêm lòng tin chữa lành bệnh cho ông. Sau đó dùng đại hoàng, bã đậu, lọ nồi, nước đái ngựa chế ra Ô Kim Đan, cho Quốc Vương uống vào. Theo trong tiểu thuyết viết, Quốc Vương do trong tiết Đoan Ngọ bị yêu quái Trại Thái Tuế bắt mất hoàng hậu là Kim Thánh Nương Nương nên mắc chứng khủng hoảng. Đồ ăn vào không tiêu hóa được, hơn nữa ngày đêm u uất, nhớ nhung không dứt nên sinh bệnh. Bánh do gạo nếp làm thành, là thực phẩm không dễ

tiêu hóa. Người bị kinh sợ và phong hàn dễ dẫn đến đường ruột không tốt, thêm vào ăn quá nhiều thực phẩm khó tiêu hóa, dẫn đến các triệu chứng rối loạn tiêu hóa. Thành phần Tôn Ngộ Không dùng chế Ô Kim Đan, nước đái ngựa hôi tanh, người ngửi vào muốn ói; đại hoàng, bã đậu đều là thuốc tiêu chảy; thành phần chủ yếu của nhọ nồi là bột than, có tác dụng hấp thụ, có thể hấp thụ độc tố trong cơ thể con người. Do đó, sau khi Quốc Vương uống Ô Kim https://thuviensach.vn

Đan, không lâu sau thì hồi phục. Sau đó, Tôn Ngộ Không lại thu phục yêu tinh Trại Thái Tuế, giúp Quốc Vương cứu Kim Thánh cung trở về, triệt để giải quyết tâm bệnh của ông. Tôn Ngộ Không có thể ra thuốc đúng bệnh, phản ánh rõ rệt thành tựu khoa học kỹ

thuật trong y học cổ truyền dân tộc. Ngoài ra, còn có tri thức khoa học tự nhiên về một số động thực vật, hóa thạch, luyện đan, thiên ngãi côn trùng v.v… được miêu tả sinh động trong “Tây Du Ký”.

8.4 Chiến thuật vu hồi Ngộ Không trộm chuông Tử Kim Cái gọi là chiến thuật vu hồi, nói đơn giản chính là thay đổi, cũng chính là thực hiện có hiệu quả kế sách tránh đối đầu trực tiếp với lực lượng chủ yếu của đối phương, chuyển sang tấn công vào phía yếu nhất của địch, sau đó phản công mạnh mẽ, “tránh nhánh tiên phong, đánh vào hiểm yếu”. Ngộ Không dùng chiến thuật này giao đầu cùng yêu quái Trại Thái Tuế tại núi Kỳ Lân.

Bốn thầy trò Đường Tăng đi thỉnh kinh đi ngang nước Chu Tử, Ngộ Không trị lành bệnh cho Quốc Vương, đồng thời nhận lời giúp Quốc Vương giáng yêu trừ ma, giải cứu Kim Thánh nương nương.

Tôn Ngộ Không đến núi Kỳ Lân, trên núi Vân Đầu chỉ thấy khói lửa bốc ra. Cùng lúc đó, lửa đỏ ngập trời, trong làn lửa đỏ bay ra một làn khói độc, độc hơn cả lửa. Ngộ Không lo lắng, trong núi lại phun ra một trận cát, quả thật che hết trời, lấp hết đất. Ngộ

Không biết yêu quái đang thả khói, đốt lửa, phun cát, không dám manh động lỗ mãng, cho nên quay về nước Chu Tử, hỏi mượn Quốc Vương một món bảo bối thường ngày Kim Thánh nương nương yêu thích. Như vậy Kim Thánh nương nương dễ dàng tin mình.

Ngộ Không đến núi Kỳ Lân, gặp Kim Thánh nương nương, nói rõ lý do đến đây, lại lấy món bảo bối ra cho nương nương xem. Thế

là nương nương tin Ngộ Không, khẩn cầu Ngộ Không cứu thoát về

https://thuviensach.vn

nước Chu Tử. Ngộ Không hỏi nương nương rằng yêu quái thả khói, đốt lửa, phun cát là dùng món bảo bối gì. Nương nương trả lời, đó là ba chiếc Chuông Tử Kim, lấy cái thứ nhất lắc một cái, phun ba ngọn lửa ba trăm trượng thiêu người. Cái thứ hai lắc một cái, phun ra 300 trượng khói độc. Cái thứ ba lắc một cái, phun ra 300 trượng cát vàng làm mê người. Cát vàng là độc nhất, nếu chui vào mũi thì sẽ thiệt mạng. Ngộ Không hỏi chiếc chuông cất ở đâu, nương nương đáp, yêu quái đeo chuông bên thắt lưng, đi đứng nằm ngồi cũng không tháo ra. Ngộ Không bày kế giúp Kim Thánh nương nương lừa lấy chiếc chuông từ chỗ yêu quái.

Nương nương đồng ý cho yêu quái vào cung gặp mặt, giả vờ ôn tồn nói với yêu quái: “Đại vương còn có ý đề phòng thiếp, không đối đãi như đạo phu thê. Ngài có ba chiếc chuông, trước giờ không cho thiếp nhìn cũng không cho thiếp đụng vào. Sao ngài đi cũng mang theo, ngồi cũng mang theo? Ngài hãy tháo ra thiếp cất giùm cho. Đợi khi ngài cần dùng mới lấy ra, có gì mà không được chứ?

Dù sao cũng là vợ chồng, xem như tin tưởng lẫn nhau.” Yêu quái đáp lễ rằng: “Nương nương trách phải! Bảo bối đây, hôm nay cất chỗ

nàng vậy.” Nương nương đem chuông vàng cất vào bàn chải tóc, ai ngờ Ngộ Không quá hấp tấp, trộm mất Chuông Tử Kim mà lại chưa biết cách dùng, lộ ra sơ hở. Chiếc chuông lại bị yêu quái lấy về.

Thế là Ngộ Không lại nảy ra kế khác, hóa trang thành a hoàn, lại bứt ra một cọng lông búng vào người yêu quái, biến thành vô số

chí, rận, sâu hôi cắn đến yêu quái ngứa ngáy không chịu được.

Nương nương nhân cơ hội bảo yêu quái cởi áo bắt giúp hắn. Ngộ

Không biến thành a hoàn bảo yêu quái tháo chuông ra. Trong cơn hoảng loạn, hắn không phân được thật giả, đem ba chiếc chuông vàng giao cho a hoàn giả. Ngộ Không sau khi lấy được chuông thật, lại bứt cọng lông biến ra ba chiếc chuông vàng giả trả cho yêu quái.

https://thuviensach.vn

Ngộ Không lanh trí trộm được chuông Tử Kim, đứng ngoài động khiêu chiến với yêu quái. Yêu quái dùng ba chiếc chuông giả sao đấu lại ba chiếc chuông thật của Ngộ Không, dĩ nhiên bị Ngộ Không thu phục.

Ba quả chuông vàng này của yêu quái quả nhiên lợi hại. Nếu Ngộ

Không cứ tấn công thẳng ắt chịu thiệt thòi. vì thế Ngộ Không dùng chiến thuật vu hồi, dùng trí để lấy. Tại đây trí thông minh của Ngộ

Không cũng được thể hiện rõ ràng. Ngộ Không tránh được sự lợi hại của Chuông Tử Kim, lập kế trộm mất nó, cuối cùng chiến thắng Trại Thái Tuế.

“Tôn Tử binh pháp” viết “biết vòng quanh là người mưu kế”

thường chiến thắng. Khoảng cách ngắn nhất giữa hai điểm là đường thẳng, đó là thường thức toán học. Nhưng trong cuộc sống, con đường xem ra trực tiếp nhất, tắt nhất chưa chắc là con đường ngắn nhất, hiệu quả nhất, có khi còn ngược lại.

Trong cuộc sống, thường gặp phải rừng rậm cách trở, núi cao cản đường. Nhiều lúc chúng ta cần nghĩ cách vượt qua nó, hoặc động não tìm con đường khác. Đó chính là không đi đường thẳng mà đi đường vòng, trong vu hồi tiến lên phía trước. Có lúc con đường vòng lại là con đường ngắn nhất để đạt được mục đích.

Một số người rất thích đi đường tắt. Trong xã hội hiện nay, rất nhiều con đường tắt chứa đầy cám dỗ lợi ích. Trong đó cũng có nhiều cái bẫy, chỉ cần chút sơ hở là sập bẫy, không cách thoát ra.

Cho nên, khi chúng ta chọn con đường đời, nhất định phải suy nghĩ

cẩn thận, thận trọng chọn lựa, không nên bị lợi ích mê hoặc. Một số

con đường xem ra rất ngắn, nhưng trên đường đi gặp nhiều khó khăn. Cho nên thời gian bạn đạt được mục đích rất dài. Nhưng có một số con đường xem ra “vòng vèo lắt léo”, nhưng trên đường đi https://thuviensach.vn

không hề gặp trở ngại, giúp bạn nhanh chóng đạt được mục đích.

Cho nên, trong cuộc sống không nên sợ đường vòng.

Trong cuộc sống khi đối mặt với sự chọn lựa, nên nhớ cần chọn con đường an toàn nhất và tốn ít thời gian nhất. Khi cần thiết, có thể “đi đường vòng” để tiến lên phía trước.

9. Lôi Âm Tự Như Lai ban chân kinh

Thầy trò Đường Tăng trải qua trăm ngàn hiểm nguy, thập tử

nhất sinh, đến được Linh Sơn – thánh địa cửa Phật, tại Lôi Âm Tự

bái kiến Phật Tổ Như Lai, đồng thời “đem văn điệp thông quan dâng lên”. Như Lai Phật Tổ bảo hai tôn giả A Nan, Ca Diếc, dẫn bốn thấy trò Đường Tăng đến Bảo Các dưới Trân Lầu chọn kinh Phật.

Song hai vị tôn giả A Nan, Ca Diếc coi sóc Tàng Kinh Bảo Các lại công khai vòi tiền hối lộ của Đường Tăng. Bọn họ nói với Đường Tăng: “Thánh Tăng từ Đông Thổ đến đây, có gì đó tặng chúng tôi không? Mau lấy ra đây, ta truyền kinh cho ngươi.” Đường Tăng đáp lời: “Đệ tử Huyền Trang, đường xa đến đây không chuẩn bị lễ vật.”

Ngộ Không thấy bọn họ “ỡm ờ, không chịu truyền kinh”, không chịu được liền thét lên. Hai vị tôn giả đành miễn cưỡng truyền kinh, nhưng lại truyền “kinh không chữ” cho thầy trò Đường Tăng. May thay việc này bị Nhiếp Đăng Cổ Phật trên Bảo Các phát hiện, lập tức phái Bạch Hùng tôn giả “bay đuổi theo Đường Tăng”, vạch rõ chân tướng.

Bốn thầy trò Đường Tăng trải qua 14 năm ròng, đi đoạn đường mười vạn tám ngàn dặm, từ Đông Thổ Đại Đường sang Tây Thiên thỉnh kinh, trên vai gánh trọng trách tuyên truyền Phật pháp tại Đông Thổ. Nếu như không phải Nhiếp Đăng Cổ Phật phái Bạch Hùng tôn giả đến cứu giúp, bốn thầy trò Đường Tăng chỉ đành uổng công một chuyến.

https://thuviensach.vn

Tất cả mọi chuyện, Như Lai, Bồ Tát và chư vị La Hán đều biết.

Nhưng khi bốn thầy trò đến đổi lại kinh văn, Như Lai không những không trách cứ hai người A Nan và Ca Diếc, ngược lại còn giảng một bài kinh đạo lý. Đường Tăng đành đem chiếc bình bát vàng giao nộp ra.

Phật Tổ cười nói: “Ngươi hãy thôi la lối. Hai người bọn họ muốn các ngươi biết điều, ta đã biết cả. Nhưng chân kinh không dễ

truyền cho người khác, càng không thể lấy không. Ngày xưa Tỉ

Khấu Thánh Tăng xuống núi, từng đem kinh này tụng cùng gia đình Triệu trưởng lão tại Xá Vệ Quốc, bảo vệ cả nhà ông người sống thì bình an, người chết được giải thoát, chỉ lấy được của ông ta ba đấu ba thăng gạo mang về. Ta còn bảo bọn họ quá keo kiệt, sau này con cháu không có tiền mà xài…”

Hai vị tôn giả lần nữa dẫn bốn thầy trò đến Bảo Cát, vẫn đòi thầy trò Đường Tăng biết điều, Tam Tạng không có gì dâng lên, lập tức sai Sa Tăng lấy ra chiếc Bình Bát bằng vàng, hai tay dâng lên… A Nan nọ đón lấy, nhưng mỉm cười. Bọn lực sĩ coi sóc Trân Lầu, bọn sâu mọt cai quản hương khói, bọn tôn giả trông các, từng người cười nói: “Không tồi! Không tồi! Cần có chút lễ khi nhận kinh!” Tu La làm xấu cả da mặt nhăn nhúm, cầm chặt chiếc bình bát không buông.

Tại thế giới Tây Thiên cực lạc, lẽ nào vẫn có chuyện đòi tiền hối lộ? Thực ra tác giả có dụng ý khác. Điều này phản ánh sự thất vọng và không biết làm cách nào khác trong xã hội hiện thực vào thời Gia Tĩnh nhà Minh mà ông đang sống. Nhân gian nào có nơi thanh tịnh? Ai dám đem thế giới Phật Đà xem như bến bờ lý tưởng để phổ

độ chúng sinh?

Trong “Tây Du Ký”, Ngô Thừa Ân châm biếm hôn quân vô đạo, yêu tinh làm ác, chế giễu đạo giáo. Thế nhưng, trên đời không có https://thuviensach.vn

việc hoàn mỹ, đối với Phật giáo cũng vậy. Phật giáo trong “Tây Du Ký” xuất hiện với hình tượng chính diện. Nhưng tác giả muốn nói rõ thế giới Tây Thiên cực lạc mà con người hướng đến cũng không hoàn mỹ. Do đó khi câu chuyện sắp kết thúc, ông miêu tả Phật Tổ

dung túng đệ tử vòi vĩnh tiền hối lộ, làm nhạt đi tính trang nghiêm, thần thánh vốn có của Thần Phật. Đây có thể nói mang tính châm biếm, trào phúng. Khi câu chuyện sắp kết thúc, trên dưới Linh Sơn cùng nhau vui cười, ông dùng ngòi bút thờ ơ, lạnh nhạt vẽ một vòng tròn đen trên mặt Phật Tổ, cho nên những trang nghiêm, thần thánh đều trở nên hài hước.

Ngòi bút của Ngô Thừa Ân thật diệu kỳ!

https://thuviensach.vn

Chương 8: NGẪM NGHĨ LẠI CON

ĐƯỜNG THỈNH KINH

Trên đường thỉnh kinh yêu ma trăm ngàn biến hóa, mỗi tên bản sắc khác nhau, bất kể tinh linh trên trời hay yêu quái dưới đất, tại sao họ lại muốn ăn thịt Đường Tăng? Duyên cớ gì lại gây mưa gió tại nhân gian? Pháp bảo muôn hình vạn trạng cố nhiên lợi hại, nhưng có pháp lực vô biên, sao còn muốn đoạt pháp bảo đó? Trong “Tây Du Ký”, Thần và Ma có ý nghĩa tượng trưng như thế nào? Ngô Thừa Ân tại sao lại chung tình cùng “Hầu Vương”? Tôn Ngộ Không bằng cách nào từ ưu tú tiến đến xuất sắc? Vì sao Ngộ Không có thể

chiến thắng nhiều yêu ma quỷ quái trên đường thỉnh kinh?

1. Yêu quái vì sao phải ăn thịt Đường Tăng Đường Tăng sang Tây Thiên thỉnh kinh, đối với yêu ma quỷ quái trên đường thỉnh kinh mà nói, là một tin vui lớn. Khi Đường Tăng đi qua địa giới của chúng, chúng đều đặc biệt lưu ý đến hành tung của Đường Tăng. Vì bắt được Đường Tăng trên lãnh địa của mình, có thể

hiển nhiên ăn thịt ông, bằng không những con yêu quái khác cũng không bằng lòng. Như vậy, vì sao yêu ma quỷ quái đều muốn ăn thịt Đường Tăng?

Trong “Tây Du Ký”, Đường Tăng do Kim Thiền Tử – đệ tử của Như Lai Phật Tổ chuyển thế đầu thai, đã tu hành mười kiếp, thịt của ông có sức mạnh thần bí. Ăn thịt Đường Tăng có thể trường sinh bất lão. Còn với các nữ yêu mà nói, nếu có thể hấp thụ nguyên dương của Đường Tăng, lập tức tu luyện thành Thái Ất thượng tiên.

Do đó, yêu ma quỷ quái trong tiểu thuyết đều triển khai hành động muốn “bắt giữ” Đường Tăng.

https://thuviensach.vn

Thể xác bị hấp thu, sức mạnh sẽ chuyển hóa theo thể xác. Đó là tư

tưởng vu thuật thời nguyên thủy. Còn cách nghĩ bắt lấy nguyên dương của Đường Tăng để tu luyện, đã thoát khỏi phạm vi của tư

tưởng vu thuật này, mà rõ ràng thêm vào tư tưởng phòng the lấy âm dương bổ trợ nhau của đạo sĩ.

Trong “Tây Du Ký”, trường sinh bất lão là lý tưởng mà mọi thần tiên và yêu ma quỷ quái đều theo đuổi. Kỳ thực đó chẳng phải là lý tưởng của vạn vật trên thế gian sao? Nhưng cách đạt đến trường sinh bất lão không giống nhau: rất nhiều thần tiên nhờ sự trợ

giúp của tiên đan, đào tiên, nhân sâm quả để trường sinh. Nhưng đối với người phàm hay yêu ma quỷ quái mà nói, họ phải trải qua nhiều năm tu luyện, tìm nơi tĩnh mịch luyện đan luyện khí, dần dần tu luyện thần thông của bản thân, tích tiểu thành đại. Tuy con đường này cũng đi được, nhưng nó quá dài. Có người nghị lực không kiên định, rất dễ bỏ cuộc nửa chừng. Thế nên có người muốn đi đường tắt. Đi đường tắt chính là muốn sử dụng “tà thuật” không chính quy, giống quốc trượng Lộc Tinh của nước Tỉ Khâu, phải dùng tim của một ngàn một trăm mười một đứa trẻ luyện đan dược. Còn với yêu ma quỷ quái, con đường tắt nhanh nhất là ăn thịt Đường Tăng, như

vậy vừa nhanh vừa gọn, nữ yêu còn có thể hấp thụ nguyên dương của Đường Tăng luyện thành tiên. Điều đó chẳng trách yêu ma quỷ quái dùng hết cách muốn bắt được Đường Tăng ăn thịt hoặc thành thân.

Còn với những yêu quái pháp lực cao cường, ăn thịt người là tiêu chí đáng tự hào để hưởng thụ cuộc sống và tự do. Ví dụ nói Đại Bằng Kim Dực Điêu. Nhắc đến thần thông của người này cũng không hề thua kém Ngộ Không, đồng thời trí dũng song toàn.

Cuối cùng Như Lai Phật Tổ đích thân ra tay, dùng kim quang bắt lấy hắn:

https://thuviensach.vn

Yêu tinh nhanh nhẹn mổ Ngài một cái, bị Phật Tổ dùng tay chỉ lên trên, cánh con yêu tinh bị buộc chặt, không bay được, chỉ trên Phật đỉnh, không thể chạy xa, hiện ra chân tướng, hóa ra một con đại bàng cánh vàng, lập tức cất tiếng hỏi Phật Tổ: “Như Lai, tại sao ngươi dùng đại pháp bắt ta?” Như Lai đáp: “Ngươi đến đây sát sinh tạo nghiệt, theo ta đi, tích lại công đức.” Yêu tinh nói: “Chỗ nhà ngươi ăn chay giữ đạo, cuộc sống khổ cực. Chỗ ta đây ăn thịt người, tha hồ

hưởng thụ! Nếu ngươi làm ta đói, ngươi mang tội lỗi.” Như Lai đáp:

“Ta cai quản tứ đại bộ châu, vô số chúng sinh tín ngưỡng, phàm làm việc tốt, ta bảo họ cúng tế dâng chay cho ngươi.” Đại bàng nọ

muốn thoát khó thoát, muốn đi không đi được. Thật là hết cách, đành phải quy y.

Đại Bàng cánh vàng ăn thịt người thành thói quen. Hắn chê ăn chay giữ giới cực khổ, muốn ăn thịt người “hưởng thụ không hết”.

Quả nhiên còn dám nói với Phật Tổ nếu để hắn bị đói thì Ngài mang tội lỗi, đủ thấy hắn rất mực ngông cuồng.

Đối với tất cả yêu ma quỷ quái mà nói, chúng không thể không đối mặt với hai sự lựa chọn: Thứ nhất là chết, thứ hai là khuất phục Thiên Đình, mất đi tự do. Hiển nhiên, ham muốn sự sống của chúng luôn chiếm ưu thế, nhưng chịu thống trị chuyên chế

của Thiên Đình, không chút tự do, như vậy đối với chúng mà nói Thiên Đình chẳng qua chỉ là một “Địa ngục” lạnh băng không chút niềm vui. Vì hưởng thụ cuộc sống, theo đuổi tự do, chúng rất nhiệt tình, dốc hết tâm tư muốn bắt Đường Tăng, vì chỉ có đoạt được thể xác của Đường Tăng, bất kể ăn thịt hay đoạt lấy nguyên dương, đều có thể trường sinh bất lão, vĩnh thế trường tồn, tự do tự tại sống cuộc sống mình muốn. Ham muốn này, theo giáo nghĩa Phật giáo mà nói, là nguồn gốc của mọi khổ nạn, cần được giải thoát. Nếu không, sa vào khổ ải, vĩnh thế trầm luân, không trở

mình được. Ngoài mặt tác giả hầu như phủ định cái cố chấp của https://thuviensach.vn

con người và mọi ham muốn của cuộc sống, nhưng trên miêu tả

khách quan, lại càng chú trọng cuộc sống thần thoại tự trị phi đạo đức, đồng thời châm biếm sự độc tài chuyên chế của Thiên Đình và cuộc sống tôn giáo đáng cười, hoang liêu.

2. Phân loại yêu quái

Yêu ma trên đường thỉnh kinh tuy thiên biến vạn hóa, mỗi tên có đặc sắc riêng, nhưng nếu từ thân

phận tiến hành “phân tích giai cấp” đại thể chia thành hai loại: Loại thứ nhất là tinh linh trên trời. Nếu phân tích kỹ hơn lại có ba phái khác nhau: thứ nhất là Phật giáo. Phật Tổ cấp cao, thuộc hạ

tùy tùng của Bồ Tát, vật cưỡi, còn cả những nhân viên liên quan. Ví dụ Hoàng Mi lão quái tại Tiểu Lôi Âm Tự vốn là đồng tử giữ chuông của Phật Di Lặc; Linh Cảm đại vương trên sông Thông Thiên là con cá vàng của Quan Âm Bồ Tát tại Lạc Gia Sơn, Liên Hoa Trì. Trại Thái Tuế tại nước Chu Tử, là con sư tử lông vàng của Quan Âm Bồ Tát; Quốc Vương giả tại nước Ô Kê, là con sư tử xanh Văn Thù Bồ Tát cưỡi. Hai tên yêu quái tại Sư Đà Sơn là con voi trắng Phổ Hiền Bồ

Tát cưỡi. Tam ma đại bàng cánh vàng trên Sư Đà Sơn ban đầu tuy chưa quy y cửa Phật, nhưng nó và Phật mẫu Khổng Tước Đại Minh Vương Bồ Tát là cùng một mẹ sinh ra, nếu luận vai vế Như Lai Phật Tổ còn phải gọi bằng cậu. Còn có Hoàng Phong quái tại núi Hoàng Phong vốn là con chồn lông vàng đắc đạo dưới chân núi Linh Sơn của Phật Tổ. Thứ hai là Đạo giáo. Thuộc hạ, tùy tùng, vật cưỡi của các thượng tiên đạo giáo, ví dụ Kim Giác đại vương, Ngân Giác đại vương tại động Liên Hoa, núi Bình Đỉnh là đồng tử xem hồ

lô vàng, hồ lô bạc của Thái Thượng Lão Quân, Cửu Linh Nguyên Thánh tại Trúc Tiết Sơn, Cửu Khúc Bàng Hằng Động là con sư tử

chín đầu của Thái Ất Cứu Khổ Thiên tôn cưỡi. Thứ ba là thuộc hạ, vật cưỡi, tinh linh của Ngọc Đế, Thiên Cung Tinh Quân. Ví dụ yêu https://thuviensach.vn

quái Hoàng Bào tại nước Bảo Tượng, Uyển Tử Sơn, Ba Nguyệt Động là Khuê Mộc Lang trong Nhị Thập Bát Tú, cũng chính là Khúc Tinh nắm giữ văn giáo đại quyền trong thiên hạ; Quốc trượng nước Tỷ

Khâu, là con hươu trắng Nam Cực Tinh cưỡi; Công chúa giả tại nước Thiên Trúc, là Ngọc Thố của Thái Âm Tinh trên Nguyệt cung. Ngoài ra, Tu Long tại sông Hắc Thủy, cốc Hoành Dương là Ngao Thuận cháu ngoại của Tây Hải Long Vương, thuộc hạ của Thiên Đình; Con chuột mũi vàng lông trắng tại Hạm Không sơn, Động Không Đáy vốn là con gái nuôi của Thác Tháp Lý Thiên Vương.

Loại thứ hai là yêu quái dưới trần. Đây đều là sơn tinh thủy quái không có quan hệ gì với Thần Phật cao cấp. Trong đó nếu phân tích theo nơi ở hoặc kết cục lại có thể chia thành hai loại: Thứ nhất được chiêu an quy y cửa Phật. Ví dụ Hắc Hùng Tinh tại động Hắc Phong trên núi Hắc Phong được Quan Âm Bồ Tát thu nhận làm Đại Thần giữ núi; Hồng Hài Nhi tại Hỏa Vân Động, sông Khô Tùng, Hiệu Sơn, được Quan Âm thu nhận làm Thiện Tài Đồng Tử; Yêu quái nhiều mắt tại Huỳnh Hoa Quán, được Tì Lam Bà Bồ Tát đem về giữ cửa. Thứ hai là yêu quái vô chủ. Ví dụ bảy con Nhền Nhện Tinh của Động Bàn Tơ, con Bò Cạp Tinh của Động Tỳ Bà, Bạch Cốt phu nhân của núi Bạch Hổ, con Báo tinh trong Liên Hoàn Động, Ẩn Vụ Sơn, Hổ Lực đại tiên, Lộc Lực đại tiên, Dương Lực đại tiên tại nước Xa Trì, con Hoàng Sư Tinh trên núi Báo Đầu tại Ngọc Hoa Châu, ba con Tê Giác tinh (tránh lạnh, tránh nóng, tránh bụi) trên Huyền Anh Động, Thanh Long Sơn. Nhiều con yêu tinh như vậy, tất cả

đều mất mạng dưới Thiết Bảng của Ngộ Không.

3. Phân tích hành vi yêu quái

Tình hình yêu ma làm mưa làm gió trên đường thỉnh kinh khá phức tạp, nhưng đại khái có ba loại động cơ sau: https://thuviensach.vn

Loại thứ nhất là thỏa mãn ham muốn tình dục của bản thân.

Trong này cũng hàm chứa nhân quả báo ứng của nhà Phật. Yêu quái Hoàng Bào tại Uyển Tử Sơn và công chúa Bách Hoa Tu của nước Bảo Tượng vốn có duyên. Yêu quái Hoàng Bào vốn là Tinh Quân Khuê Mộc Lang trên Thiên Đình, sau khi bị bắt, hắn thành khẩn tâu rõ với Ngọc Đế:

“Ngọc Hoàng Vạn tuế, xin tha cho thần tội chết. Công chúa nước Bảo Tượng nọ không phải người phàm. Nàng vốn là Ngọc Nữ

giữ hương khói trong Phị Hương Điện, vì muốn cùng thần tư thông.

Thần e làm ô uế thắng cảnh Thiên Cung, nàng muốn hạ phàm, gửi hồn sống nhờ nội cung, là thần không chịu trách nhiệm ngày trước, biến thành yêu ma, chiếm giữ lấy núi, bắt nàng về động, cùng nàng sống mười ba năm cuộc sống vợ chồng. Cùng ăn cùng ở, hẳn do tiền định, nay bị Tôn Đại Thánh đến đây thu phục.”

Ngọc Đế chỉ “phạt hắn đến Đấu Suất cung nhóm lửa cho Thái Thượng Lão Quân”, mà còn “giữ tốt kỷ cương, có công phục chức”, giữ nguyên đãi ngộ trước đây. Lại như giữa Ngọc Thố – công chúa giả của nước Thiên Trúc cùng Tố Nga – công chúa thật cũng có oan duyên. Khi Ngộ Không biết sự thật, chuẩn bị ra tay “một gậy đập chết”, Thái Âm Tinh Quân đến cứu giúp, đồng thời nói rõ nguyên do:

“Có điều ngươi chưa biết. Công chúa của quốc vương nọ, cũng không phải người phàm, vốn là Tố Nga trong Thiềm Cung. Mười tám năm trước, ả từng tát Ngọc Thố một cái, xong bỏ xuống phàm. Một đạo hào quang, đầu thai vào bụng chính cung hoàng hậu, đúng lúc được giáng sinh. Con Ngọc Thố nhớ thù cái tát năm nọ, năm ngoài trốn khỏi Quảng Hàn Cung, bắt Tố Nga theo. Chỉ

có điều không nên lấy Đường Tăng. Tội này không thể tha. May ngươi lưu tâm, phân biệt được thật giả, nhưng cũng chưa làm hại https://thuviensach.vn

đến sư phụ ngươi. Mong ngươi nể mặt ta, tha tội cho nó, ta thu nhận nó về cung Quảng Hàn.”

Ngọc Thố là theo Thái Âm Tinh Quân quay về Nguyệt Cung, không bị trừng phạt gì. Lại ví như Trại Thái Tuế trên núi Kỳ Lân tại nước Chu Tử cướp mất Kim Thánh nương nương, nhưng theo nhân quả báo ứng của nhà Phật, muốn thỏa mãn tính dục bản thân. Ngộ

Không dùng kế trộm Chuông Tử Kim, rung chuông thả ra khói lửa và cát vàng, muốn dùng lửa đốt chết Trại Thái Tuế. Nào ngờ trên trời, Quan Âm Bồ Tát xuất hiện ngăn cản Ngộ Không, đồng thời dùng cam lộ dập tắt khói lửa và cát vàng. Theo Quan Âm Bồ Tát giảng, quốc vương nước Chu tử khi còn làm Thái Tử thích săn bắn:

“Ngươi không biết, khi tiên vương nước Chu Tử còn tại vị, vị vua này còn làm Đông cung Thái Tử, chưa đăng cơ, rất mê săn bắn.

Ông soái lãnh nhân mã, săn bắt chim thú, đến trước dốc Lạc Phụng. Có Tây Phương Phật Mẫu Đại Minh Vương Bồ Tát sinh được hai con, là đôi chim công một trống một mái, dừng ở dốc núi, bị

hoàng tử nọ giương cung bắn, làm bị thương con công trống, con chim mái cũng trúng tên bay về Tây phương. Phật Mẫu sau khi hối hận, dặn dò phạt nó phải chia rẽ loan phượng trong ba năm, thân mang trọng bệnh. Lúc đó, ta cưỡi con nghiệt súc này, cùng nghe được lời đó. Không ngờ con nghiệt súc ghi nhớ trong lòng, trở lại cướp mất hoàng hậu, cách xa hoàng thượng. Đến nay được ba năm, oán kia đã dứt. May nhờ ngươi cứu chữa hoàng thượng. Ta đến thu phục con yêu quái đem về.”

Ngộ Không không hài lòng cách xử trí trên, cho rằng sư tử lông vàng “bôi nhọ thanh danh hoàng hậu, thương phong bại tục, bại hoại luân lý, đáng vào tội chết”, tội chết có thể miễn, tội sống khó tha, muốn đánh nó hai mươi gậy sau đó giao cho Quan Âm Bồ Tát xử

trí. Nhưng Bồ Tát vẫn tha cho nó, cưỡi quay về Nam Hải. Do ba người kể trên đều có chỗ dựa phía sau. Cái gọi là xử trí chỉ là nói cho https://thuviensach.vn

qua chuyện. Bọn chúng không mảy may bị thương đến một cọng lông.

Loại thứ hai là tham lam quyền thế và vinh hoa phú quý trên nhân gian. Ví dụ Quốc Vương giả nước Ô Kê vốn là con sư tử do Văn Thù Bồ Tát cưỡi. Nó chiếm ngai vàng, chỉ là muốn thỏa mãn dục vọng quyền lực của bản thân. Nó làm ác tại đây cũng theo luật nhân quả báo ứng. Khi Văn Thù Bồ Tát đến thu phục yêu quái, Ngộ

Không nói: “Con nghiệt súc này thành tinh, chiếm đoạt ngai vàng, còn phụng Phật chỉ đến đây. Giống Lão Tôn bảo hộ Đường Tăng cực khổ, thì nên lãnh mấy đạo Phật chỉ!” Văn Thù Bồ Tát giải thích:

“Ngươi không biết, năm xưa Quốc Vương nước Ô Kê, làm việc thiện, tiếp đãi chay, Phật Tổ sai ta đến độ ông về Tây Thiên, trở

thành Kim Thân La Hán. Do không được hiện thân, biến thành một phàm tăng, hỏi ông hóa duyên xin chút đồ chay. Bị ta nói vài câu khó nghe, ông không biết ta là người tốt, dùng dây trói ta, bỏ

xuống dưới nước trong Ngự Hoa Viên, ngâm ta ba ngày ba đêm.

May nhờ Lục Giáp Kim Thân đến cứu ta về Tây, tấu cùng Phật Tổ, Như Lai sai con yêu quái này đến đẩy ông ta xuống giếng, ngâm ông trong ba năm, báo hận ta bị nhấn nước ba ngày lần trước. Có vay có trả, lẽ nào không là tiền định? Nay ngươi đến đây, thành được công tích. ”

Ngộ Không lại nói yêu quái tại đây hại người. Nhưng Bồ Tát nói khi yêu quái ở đây quốc thái dân an, chưa từng hại người. Ngộ

Không nói tiếp: “Cố nhiên như vậy, nhưng nương nương tam cung cùng hắn đồng chăn đồng gối, làm trây bẩn thân thể của họ, bại hoại cương thường đạo lý, còn nói là chưa từng hại người?” Nhưng Phổ Hiền Bồ Tát lại nói tiếp con yêu quái này vốn “là con sư tử bị

hoạn”, tức con sư tử đã bị thiến. Qua Bát Giới kiểm tra, quả thật như

Bồ Tát nói. Ngộ Không đành tha cho yêu quái. Cửa Phật vốn lấy từ

https://thuviensach.vn

bi làm gốc, nhưng thủ đoạn báo thù lại tàn nhẫn như vậy, chúng ta ai có thể nghĩ đến điều đó chứ?

Còn quốc trượng Bạch Lộc Tinh của nước Tỷ Khâu, vì muốn đoạt được quyền lực, tiền tài mà tu luyện đan dược ngoại đạo, còn không tiếc cho người tình của mình là Bạch Diện Hồ Ly hóa thành mỹ

nhân tuyệt sắc, lấy nhan sắc mê hoặc nhà vua. Ông muốn lấy

“tim của một ngàn một trăm mười một đứa trẻ” làm thuốc dẫn,

“nấu canh uống thuốc”, muốn có công hiệu “ngàn năm không già”, thật khiến người kinh hãi. Lại như Hổ Lực đại tiên, Lộc Lực đại tiên, Dương Lực đại tiên của nước Xa Trì có pháp thuật hô phong hoán vũ “mê hoặc quân vương”, trong triều được phong làm “Quốc sư”, có quyền lực cực đại, trên cơ bản có quyền lực của bậc Hoàng đế, một tay che trời, trong triều có thể nói là “hô mưa gọi gió”. Ngộ

Không đối mặt với họ, còn phải tranh đấu cùng quyền lực, càng tăng thêm khó khăn, Ngộ Không tốn nhiều công sức mới diệt trừ

tất cả.

Loại thứ ba là độc chiếm một phương. Ví dụ Như Ý chân tiên trên núi Giải Dương, chiếm cứ “nước suối phá thai”. Ai muốn uống nước suối giải trừ thai tà, cần phải đem theo “hoa quả, rượu lễ”, còn phải “thành tâm dâng hiến”, mới “xin được của ông một chén nước”, rất ngang ngược và bá đạo. Lại như con Tu Long tại sông Hắc Thủy, cốc Hoành Dương theo nước triều từ biển Tây đến đây, đánh thương Thủy Thần và Thủy Tộc dưới sông, chiếm đoạt Hà Thần Phủ. Hà Thần ra biển kiện hắn. Do “Tây Hải Long Vương là cậu của hắn”, không cho “kiện cháu”, còn bảo Hà Thần đem Thủy Phủ

“nhường cho hắn ở”. Hà Thần “khởi tấu lên trời, nào ngờ Hà Thần chức vụ nhỏ bé, không gặp được Ngọc Đế”. Tu Long ỷ vào quan hệ bản thân, không sợ phạm tội, khiến Hà Thần ôm hận nhưng không nơi kêu oan. Lại như Linh Cảm Đại Vương tại sông Thông Thiên, “chín năm trước biển có bão, hắn nhân lúc nước triều https://thuviensach.vn

lên, đến được nơi đây.” Hắn “ỷ thế làm ác”, bá chiếm “thủy cung người khác”. Đánh bị thương rất nhiều con cháu của Thủy Tu, đoạt nhiều “quyến thuộc”. Còn mỗi năm một lần đòi Trần Gia Trang bên sông “dâng lễ hiến cho mình một đồng nam, một đồng nữ và bò dê thịnh soạn” làm “thức ăn tươi sống”. Bá đạo, thế lực địa phương tàn nhẫn và vô nhân tính như vậy, lại là con cá vàng trong Liên Hoa Trì của Quan Âm Bồ Tát đại từ đại bi chốn Nam Hải, thực sự khiến người ta không sao hiểu nổi!

Về mặt hình thức, Ngô Thừa Ân miêu tả lũ yêu ma quỷ quái đủ

mọi hình dạng. Nhưng trên thực tế lại phản ánh hiện thực chuyên chế của xã hội phong kiến lúc bấy giờ: Người có quyền thế thi hành chính sách thống trị chuyên chế người có địa vị thấp hoặc dân thường. Kẻ có quan hệ mật thiết với người có quyền lực cũng mượn thế của họ tác yêu tác quái, xưng vương xưng bá, gây tai họa nghiêm trọng cho người dân. Tôn Ngộ Không cố nhiên thần thông quảng đại, nhưng cũng chỉ đánh giết bọn yêu quái không có ô dù phía sau. Còn bọn yêu tinh quỷ quái có ô dù che chở, vào thời khắc quan trọng ắt được người có quyền lực cứu giúp, Ngộ Không cũng hết cách không biết làm sao. Do bản thân Ngộ Không cũng bị “chú Khẩn Cô Nhi” trói buộc, cũng đành phải phục tùng quyền lực. Đây thực chất là tấm gương phản ánh sự đen tối của xã hội phong kiến chuyên chế lúc bấy giờ.

4. Biểu tượng Thần và Ma

Trong nghiên cứu học thuật, “Tây Du Ký” được gọi là “tiểu thuyết thần ma”. Nhưng trong thảo luận cụ thể thần ma được nhắc đến trong “Tây Du Ký” có các cách nhìn khác nhau.

Có người nói, trong “Tây Du Ký”, Thần đại diện cho giai cấp thống trị, đại diện cho triều đình; Ma đại diện cho giai cấp bị

thống trị, tầng lớp nông dân bị áp bức. Cuộc chiến đấu giữa https://thuviensach.vn

Thần và Ma chính là đấu tranh giữa giai cấp thống trị và giai cấp bị trị. Tôn Ngộ Không vốn là một thành viên trong Ma giới.

Ngộ Không đại náo Thiên Cung do muốn phản kháng giai cấp thống trị, là một đả kích mạnh đối với giai cấp thống trị. Rất tiếc sau đó Ngộ Không đầu hàng, đứng về phía Thần, không ngừng trấn áp yêu ma quỷ quái trên đường thỉnh kinh.

Cách nói này với bản thân mà nói, có giới hạn nghiêm trọng. Trước tiên, trong tiểu thuyết rất nhiều Thần và Ma có quan hệ mật thiết với nhau. Yêu ma từ trên trời chạy xuống, ví dụ yêu quái Hoàng Bào tại nước Bảo Tượng vốn là Khuê Mộc Lang trong Nhị

Thập Bát Tú trên trời, hạ giới mười ba năm sau lại bị bắt về Thiên Cung; Quốc trượng tại Tỷ Khâu Quốc vốn là con hươu trắng dưới trướng Nam Cực Thọ Tinh, công chúa giả tại nước Thiên Trúc là Ngọc Thố trên Quảng Hàn cung, sau này cũng bị bắt về Thiên Đình.

Chúng là yêu ma trên đường thỉnh kinh, nhưng vốn cũng là Thần, làm sao xác định chúng thuộc giai cấp nào? Kế đến, đa số yêu ma này đều tạo ác đa đoan, có tên còn ăn thịt người. Nếu như nói chúng thuộc giai cấp bị bóc lột hình như có phần không hợp tình lý.

Cũng có người nói Thần tượng trưng cho chính nghĩa, Ma đại diện cho tà ác. Cách nói này có phần miễn cưỡng. Sa hòa thượng vốn là Quyển Liêm Đại Tướng, chỉ do lỡ tay đánh vỡ ngọn đèn Lưu Ly, bị Ngọc Đế phạt đánh 800 trượng còn bị đuổi xuống hạ giới. Lại còn phạt cứ bảy ngày một lần bị đau đớn vạn tiễn xuyên tâm. Trừng phạt như vậy, có thể gọi là chính nghĩa? Đệ tử canh giữ Tàng Kinh các dưới trướng Như Lai Phật Tổ – A Nan và Ca Diếc khi truyền kinh đòi Đường Tăng đưa tiền hối lộ. Nếu không đưa, họ không truyền chân kinh. Cuối cùng họ vẫn lấy được chiếc Bình Bát vàng mà Đường Tăng dùng hóa duyên xin cơm chay mới chịu thôi. Hình tượng như vậy, thực sự không xứng với hai chữ chính nghĩa. Còn những yêu ma đó, có kẻ cũng khó nói là tà ác. Yêu quái Hoàng Bào của nước Bảo https://thuviensach.vn

Tượng, vốn là Khuê Mộc Lang trong Nhị Thập Bát Tú trên trời, hạ

phàm vì muốn kế tục tiền duyên cùng cung nữ ngày trước trên Thiên Đình đã đầu thai thành công chúa nước Bảo Tượng. Hắn không có chủ ý hãm hại Đường Tăng, bắt được Đường Tăng cũng không đòi ăn thịt. Điều đó khó gọi là tà ác.

Kỳ thực bất luận từ góc độ nào mà nói, muốn đem ý nghĩa tượng trưng của Thần – Ma phân biệt rõ ràng là không dễ. Tính đa dạng phức tạp này là điều nên có trong một bộ tác phẩm văn học ưu tú.

5. Vì sao Ngô Thừa Ân chung thủy với Hầu Vương Trong “Tây Du Ký” miêu tả đối với Ngộ Không thực sự phản ánh trải nghiệm con đường của Ngộ Không từ lúc còn trẻ đến khi thành niên. Ngộ Không trong trải nghiệm cuộc sống vẫn luôn giữ tâm hồn trẻ thơ. Đó là nguyên nhân vì sao Ngô Thừa Ân yêu thích Tôn Ngộ

Không.

Tôn Ngộ Không từ ngày được sinh ra đời đã bộc lộ mặt khác thường. Ngộ Không có thiên bẩm trời cho kinh người, sau vượt biển cầu đạo, luyện được bản lĩnh thông thiên, nhưng tâm trí thời gian dài vẫn sống trong giai đoạn thiếu niên. Trước khi bị đè dưới Ngũ

Hành Sơn, Ngộ Không sống trong giai đoạn thiếu niên, không có kinh nghiệm nhân thế, cũng không biết “cấm kị” của xã hội. Cũng chính vì thế, Ngộ Không không sợ trời không sợ đất. Chính do Ngộ

Không không biết cái gì gọi là “quy tắc”, cái gì gọi là “trình tự”, căn bản cũng không hiểu cái gì gọi là cuộc sống thật sự. Cũng do vậy Ngộ

Không mới đại náo Thiên Cung, không e sợ chư thần trên Thiên Đình, thậm chí không coi Như Lai Phật Tổ chốn Tây Thiên ra gì.

Nhưng cuối cùng Ngộ Không cũng không thoát khỏi lòng bàn tay của Như Lai Phật Tổ, bị đè dưới Ngũ Hành Sơn. Sinh ra từ Hoa Quả

Sơn đến lúc bị đè dưới Ngũ Hành Sơn, bản lĩnh của Ngộ Không không ngừng tăng lên. Tuổi tác của Ngộ Không cũng không ngừng https://thuviensach.vn

tăng lên. Nhưng tâm trí của Ngộ Không vẫn chưa thành thục, vẫn dừng lại ở giai đoạn trẻ con.

Rất nhiều người đem lá cờ “Tề Thiên Đại Thánh” Ngộ Không dựng tại Hoa Quả Sơn và hành vi đại náo Thiên Cung “phản nghịch”

xem như hành động tạo phản của khởi nghĩa nông dân hòng lật đổ

chế độ phong kiến. Thực ra lúc đó Ngộ Không vốn không có ý muốn lật đổ chính quyền của Ngọc Đế, cũng không có khái niệm

“phản nghịch”. Bằng không Ngộ Không cũng không làm bừa như

vậy. Cái Ngộ Không theo đuổi là tự do tự tại. Những hành động “phản nghịch” của anh cũng là biểu hiện của việc tuổi trẻ ham chơi, nghịch ngợm. Hành động của trẻ con vốn không thể dùng thước đo của người lớn để đo đạc và đánh giá. Tất cả do Ngộ Không vẫn sống trong giai đoạn thiếu niên, vẫn chưa quá độ sang giai đoạn con người.

Đôc giả đều yêu thích Ngộ Không, có hai nguyên nhân: Một là Ngộ Không có bản lĩnh cao cường, dám khiêu chiến với chính quyền chuyên chế do Ngọc Đế làm đại biểu. Hai là những hành động của Ngộ Không đều rất nghịch ngợm và đáng yêu. Sau khi quy y Phật pháp, tâm trí Ngộ Không đối với việc đối nhân xử thế dần dần thuần thục, nhưng trên thân mình vẫn giữ tâm hồn trẻ con.

Trên đường thỉnh kinh, Ngộ Không vẫn được mọi người yêu thích. Đó là do trừ việc Ngộ Không giáng yêu trừ ma đại diện cho chính nghĩa vì dân trừ hại ra, còn do bởi Ngộ Không giữ tâm hồn trẻ con tràn ngập niềm vui.

Sau khi bị đè dưới Ngũ Hành Sơn, Ngộ Không bắt đầu từ thời niên thiếu quá độ sang thời kỳ trưởng thành. Từ “Tề Thiên Đại Thánh” đến lúc bị đè dưới Ngũ Hành Sơn, sống cuộc sống khác biệt một trời một vực với khi xưa không thể không giúp Ngộ Không phản tỉnh với hành vi của mình. Đi một ngày đàng, học một sàng https://thuviensach.vn

khôn. Ngộ Không tổng kết kinh nghiệm và giáo huấn, 500 năm sau thoát ra, tính cách đã có những thay đổi rất lớn.

Những đúng sai Ngộ Không trải qua trước đây và cuộc sống 500

năm dưới núi Ngũ Hành giúp Ngộ Không chín chắn lên rất nhiều.

Ngộ Không hiểu được tầm quan trọng của sự nghiệp, biết mục đích cuộc sống. Nếu không Ngộ Không khó mà kiên trì với sự nghiệp thỉnh kinh như vậy. Nhưng điều đó không có nghĩa Ngộ Không thực sự bước vào giai đoạn trưởng thành, mà còn trải qua một giai đoạn quá độ. Trong giai đoạn này, việc Quan Âm Bồ Tát từ tốn giảng dạy và đội vòng Kim Cô cho Ngộ Không có tác dụng quan trọng giúp tâm trí Ngộ Không trở nên chín chắn. Thời kỳ sau này, cuộc sống của Ngộ Không gắn liền với trách nhiệm xã hội.

Dưới chỉ đạo của Quan Âm Bồ Tát, cùng những mài giũa trong quá trình sang Tây Thiên thỉnh kinh, khiến Ngộ Không dần trở nên thành thục. Ngộ Không học được cách khoan dung và nhường nhịn, học được cách dựa vào tập thể, dựa vào người khác, cuối cùng tu thành chính quả, được phong làm Đấu Chiến Thắng Phật. Đây là tiêu chí cho sự trưởng thành thật sự của Ngộ Không. Đường sang Tây Thiên trải qua chín chín tám mươi mốt nạn, tượng trưng cho quá trình tôi luyện cần phải trải qua trong giai đoạn từ thiếu niên sang giai đoạn trưởng thành, một người từ trong gian nan từng bước từng bước đi đến trưởng thành.

Đa số người sau khi hoàn toàn trưởng thành, bước vào thế giới người lớn, khó giữ được tâm hồn trẻ thơ. Nhưng quá trình trưởng thành của Ngộ Không thì ngoại lệ. Ngộ Không tuy đã biết suy nghĩ

chín chắn, nhưng vẫn giữ được tâm hồn trẻ thơ trong sáng. Hình tượng anh hùng của Ngộ Không khi giáng yêu trừ ma khiến chúng ta tôn kính. Bản tính nghịch ngợm và tính cách trẻ con của Ngộ Không cũng làm ta thấy thân thiết, đáng yêu.

https://thuviensach.vn

Ngô Thừa Ân không chỉ yêu thích ý thức trách nhiệm và khí khái anh hùng của Ngộ Không, càng yêu thích tâm hồn trẻ thơ mãi không phai nhạt của Ngộ Không.

https://thuviensach.vn

Phụ lục

LỜI GIỚI THIỆU CỦA NHÀ VĂN TRỊNH UÔNG HẠO:

“Tây Du Ký” vốn là một câu truyện cổ tích. Truyện cổ tích là công cụ dùng để truyền đạt trí tưởng tượng. “Tây Du Ký” đã thể hiện trí tượng tưởng phong phú của tổ tiên dân tộc Trung Hoa. Đáng tiếc là sức tưởng tượng của dân tộc Trung Hoa ngày nay ngày càng kém. Đó là “công lao” của nền giáo dục thi cử ngày nay. Tri thức là con thuyền, trí tưởng tượng là nước. Không có nước, thuyền khó mà lướt được. Có thể thấy, “Tây Du Ký” là liều thuốc kỳ diệu, có thể

phát huy trí tưởng tượng của người dân Trung Quốc. Có trí tưởng tượng, chúng ta mới có thể lao động sáng tạo, mà lao động sáng tạo là nền tảng cơ bản của sự cường thịnh.

Trong suy nghĩ của người dân, Lục Tiểu Linh Đồng là nhân vật gần gũi nhất trong “Tây Du Ký”. Từ sau khi diễn vai Tôn Ngộ

Không, cuộc sống của Lục Tiểu Linh Đồng dường như gắn liền với “Tây Du Ký”. Năm 2006 tôi từng đi tham quan quê hương của Ngô Thừa Ân. Nơi đó có cả phòng triển lãm về Lục Tiểu Linh Đồng.

Từ đó có thể thấy mối quan hệ giữa Lục Tiểu Linh Đồng và “Tây Du Ký” rất sâu nặng. Đặc điểm nổi bật nhất của Tôn Ngộ Không là tinh thần dũng cảm và sự trung thành tuyệt đối. Tôn Ngộ Không là hóa thân của trí tưởng tượng Trung Quốc, sức hút của nó chính là ở

chỗ nó biến hóa không ngừng. Lục Tiểu Linh Đồng diễn vai Tôn Ngộ Không một cách xuất thần là do anh nắm vững nội dung và có sự đồng điệu với trí tưởng tưởng được thể hiện trong tác phẩm. Có thể nói, việc bấy nhiêu năm Lục Tiểu Linh Đồng diễn vai Tôn Ngộ

Không không chỉ là một hoạt động nghệ thuật đơn thuần, mà hơn thế nữa là đã gieo vào hồn người xem sức tưởng tượng phong phú của “Tây Du Ký”.

https://thuviensach.vn

Thế nhưng, Lục Tiểu Linh Đồng vẫn chưa hài lòng với việc thể

hiện “Tây Du Ký” qua vai diễn. Anh muốn chia sẻ những cảm nhận và những điều tâm đắc của mình về “Tây Du Ký” với tất cả mọi người. Anh không chỉ có đông đảo khán giả hâm mộ mà còn có rất nhiều độc giả. Với “Tây Du Ký”, Lục Tiểu Linh Đồng là người có đủ

tư cách diễn đạt suy nghĩ của mình nhất. Nếu không, anh không thể

diễn vai Tôn Ngộ Không một cách xuất sắc như thế. Và đó chính là lý do hôm nay cuốn “Lục Tiểu Linh Đồng bình Tây Du” đến tay bạn đọc.

Đọc “Lục Tiểu Linh Đồng bình Tây Du” thật thú vị. Đó là vì chúng ta có thể cùng Tôn Ngộ Không đọc “Tây Du Ký”.

Trịnh Uông Hạo

Viết tại Bắc Kinh

LỜI GIỚI THIỆU CỦA VƯƠNG THẠCH:

Tôi và Lục Tiểu Linh Đồng quen biết từ lâu, nhưng số lần gặp nhau có lẽ chỉ đếm trên đầu ngón tay. Năm 1991, công ty điện ảnh Vạn Khoa bấm máy bộ phim “Đón tết” và thành công vang dội. Anh Chương (tức Lục Tiểu Linh Đồng) lúc ấy đóng vai một giáo viên trung niên tên là Trình Chí. Tôi còn nhớ khi nhà sản xuất nói với tôi về chuyện diễn xuất các diễn viên trong phim, họ đã đánh giá: anh Chương là người có đạo đức nghề nghiệp, trung thực nhiệt tình, không bị bệnh “ngôi sao”, sống ngay thẳng, chính trực, là tấm gương tốt cho đoàn làm phim.

Thoáng cái mà đã 12 năm, chúng tôi ít có cơ hội gặp nhau, chỉ

thấy hình ảnh của Mỹ Hầu Vương qua báo chí, phim ảnh. Đến năm 2003, chúng tôi tình cờ gặp nhau tại đỉnh Tuyết sơn ở Thành Đô. Trong lúc chén thù chén tạc, anh Chương phục tôi – 52 tuổi vẫn chinh phục ngọn châu phong này. Tôi lại nâng ly chúc mừng anh https://thuviensach.vn

hoàn thành bộ phim truyền hình nhiều tập “Tây Du Ký” trong 17

năm ròng rã, đạt đến đỉnh cao trong cuộc đời hoạt động nghệ thuật.

Tôi nói với “Tôn Đại Thánh”, khi 60 tuổi, tôi sẽ chinh phục ngọn núi này lần nữa. Anh Chương cười bảo, Tôi cũng sẽ không chỉ dừng lại ở

Tôn Ngộ Không trong bộ phim truyền hình nhiều tập “Tây Du Ký”.

Hai ông già này sẽ cùng thi đua với nhau.

Lần gặp tiếp theo là vào năm 2006, trong chương trình khảo sát văn hóa quy mô lớn có tên “Huyền Trang chi lộ”.

Sau khi tham quan xong Lộc Dã Uyển, nơi truyền pháp đầu tiên, anh Chương là người cuối cùng lên xe. Anh tươi cười hớn hở mở

cho chúng tôi xem một bức tranh màu sắc tươi tắn. Trong bức tranh có hình một con Khỉ đang quỳ dưới chân Phật Đà. “Đây là Thần Hầu của Ấn Độ, tên gọi Ha Nô Man, thần thông quảng đại, cũng tinh thông bảy mươi hai phép, cũng có cây gậy Như Ý vàng. Đó chính là Tôn Ngộ Không của Ấn Độ. Và Tôn Ngộ Không cũng là Ha Nô Man của Trung Quốc. Tôi nghĩ hai con Thần Hầu này nên làm chiếc cầu nối cho tình hữu nghị của hai nước Trung – Ấn”. Hôm sau, tại Lan Đà Huyền Trang kỷ niệm quán, anh Chương lấy ra một tấm bản đồ đã có vết ố vàng, giới thiệu đó là tấm bản đồ xuất bản năm Dân quốc thứ 12 vẽ lại con đường Huyền Trang đi thỉnh kinh mà anh mua được trên một sạp báo vỉa hè tại Bắc Kinh. Anh Chương mời tôi, Khúc Hướng Đông, giáo sư Cát Kiếm Hùng đề chữ

bên trên, anh nói: “Tôi sẽ cất giữ cẩn thận tấm bản đồ này. Tôi cho rằng Huyền Trang và Tôn Ngộ Không trong vở “Tây Du Ký” sẽ là Pháp sư Huyền Trang chân thật trong lịch sử”. Lòng kính trọng của anh Chương với việc Huyền Trang đi Tây Thiên thỉnh kinh và sự tỉ

mẩn theo đuổi, tìm tòi của anh đã làm hết thảy mọi người có mặt tại đó cảm động.

Hai ngày sau, tại một ngôi trường trung học ở Deli, với tư cách là đại diện của đội khảo sát “Con đường thỉnh kinh của Huyền Trang”, https://thuviensach.vn

anh Chương lên bục diễn thuyết, giới thiệu vai diễn Tôn Ngộ Không trong tác phẩm “Tây Du Ký” của Ngô Thừa Ân, đồng thời so sánh với hình tượng Ha Nô Man của Ấn Độ, chỉ ra mối bang giao lâu đời giữa văn hóa Trung – Ấn, ca ngợi mối quan hệ tốt đẹp này, và nhận được sự đón chào nồng nhiệt. Ban tổ chức tìm một ống nước thay cho Thiết bảng, anh Chương đã biểu diễn Hầu côn, khiến cả

hội trường vỗ tay không ngớt. Các bạn học sinh chen chúc nhau xin chữ ký của Ha Nô Man Trung Quốc, cảnh tượng trông rất cảm động.

Lúc đó, tôi mới ngộ ra rằng: trước đây, trong suốt 17 năm đắm mình trong đời sống nghệ thuật của bộ phim truyền hình nhiều tập “Tây Du Ký”, anh Chương là người kế thừa nghệ thuật xiếc Khỉ

của Trung Hoa. Và hiện nay anh là người khởi xướng và truyền tải văn hóa tinh thần Mỹ Hầu Vương của Trung Quốc. Tinh thần Mỹ

Hầu Vương là gì? Tôi cho rằng đó là tôn trọng chuẩn mực đạo đức, yêu nghề kính nghiệp, tràn đầy lòng yêu thương và lòng gan dạ bảo vệ chân lý. Những năm nay, anh Chương đã làm đúng như vậy.

Tác phẩm “Lục Tiểu Linh Đồng bình Tây Du” đã phát huy mạnh mẽ văn hóa Tây du ký, ngợi ca tinh thần Mỹ Hầu Vương. Anh Chương tỏ rõ quan niệm của mình trên trang Blog cá nhân: Văn học vốn là mặt phẳng. Sau khi trở thành tác phẩm điện ảnh, truyền hình, nó trở thành lập thể. Cải biên không phải là bạ đâu sửa đấy.

Kịch nói không phải là bạ đâu nói đấy. Một tác phẩm cải biên nổi tiếng cần phải có giới hạn, tình tiết chủ yếu và tính cách cơ bản của vai diễn không được thay đổi. Đường Tăng nguyên là hình tượng nguyên mẫu của Pháp sư Huyền Trang – một nhà Phật học, nhà phiên dịch, nhà giáo dục nổi tiếng của Trung Quốc thời Đường.

Tinh thần Huyền Trang luôn được tôn kính và sùng bái. Cho nên tôi mong những nhà biên kịch phải có sự cân nhắc khi chấp bút cải biên, không nên đem danh tác của người đi trước ra đùa cợt hoặc nói https://thuviensach.vn

quá, thậm chí là làm trò cười, tránh đem nó ra để kiếm chác, trục lợi hoặc nhằm thỏa mãn thị hiếu của một số ít người mà làm mất đi đạo đức nghệ thuật và nhân cách.

Làm như vậy, không chỉ phải giữ gìn ranh giới tối thiểu của đạo đức nghệ thuật mà còn cần phải có tinh thần gan dạ bảo vệ chân lý.

Vương Thạch

Viết tại Thâm Quyến

https://thuviensach.vn

Document Outline

- Lời nói đầu

- Chương 1: THIÊN HẠ ĐỆ NHẤT HẦU VƯƠNG – TÔN NGỘ KHÔNG

- Chương 2: THIÊN CUNG CHẤN ĐỘNG – ĐẠI THÁNH ĐẠI NÁO THIÊN CUNG

- Chương 3: HUYỀN TRANG TRONG LỊCH SỬ VÀ ĐƯỜNG TĂNG TRONG TIỂU THUYẾT

- Chương 4: LẬP ĐOÀN THỈNH KINH

- Chương 5: GIA NHẬP PHẬT MÔN – TRƯ BÁT GIỚI

- Chương 6: HÒA THƯỢNG SA TĂNG VÀ BẠCH LONG MÃ

- Chương 7: BÀN VỀ TÁM MƯƠI MỐT NẠN TRÊN ĐƯỜNG THỈNH KINH

- Chương 8: NGẪM NGHĨ LẠI CON ĐƯỜNG THỈNH KINH

- Phụ lục

Table of Contents

Lời nói đầu

Chương 1: THIÊN HẠ ĐỆ NHẤT HẦU VƯƠNG – TÔN NGỘ KHÔNG

Chương 2: THIÊN CUNG CHẤN ĐỘNG – ĐẠI THÁNH ĐẠI NÁO THIÊN CUNG

Chương 3: HUYỀN TRANG TRONG LỊCH SỬ VÀ ĐƯỜNG TĂNG TRONG TIỂU THUYẾT

Chương 4: LẬP ĐOÀN THỈNH KINH

Chương 5: GIA NHẬP PHẬT MÔN – TRƯ BÁT GIỚI

Chương 6: HÒA THƯỢNG SA TĂNG VÀ BẠCH LONG MÃ

Chương 7: BÀN VỀ TÁM MƯƠI MỐT NẠN TRÊN ĐƯỜNG THỈNH KINH

Chương 8: NGẪM NGHĨ LẠI CON ĐƯỜNG THỈNH KINH

Phụ lục