https://thuviensach.vn

Chia sẻ ebook : Chiasemoi.com

MUCLUC

•

•

LCri nha xuat ban

ChU'ong 1. Nuoi d(ly thien tai tre SCY sinh b�ng tinh cam cua cha m�

ChU'ong 2. Li;> trinh gii\o dvc tre giai do(ln tir o den 4 tu6i ChU'ong 3. Nhfrng kh6 khan khi d(ly I� nghi phep til.c cho tre ChU'ong 4. Nuoi dU'&ng nen tang nang ll,l'C tU' duy cho tre N6i chuy�n gi v&i em be trong bvng?

19 each tang cll'irng h6ng thu h<;>c t�p cho tre nh6

6 kha nang cua tre em ma phll'ong phi\p Shichida phi\t trign 1

https://thuviensach.vn

LO'i nha xuit ban

B(ln dQc than me'n,

Giai do(ln o 6 tu6i la thiri digm quan trQng nha't trong cu(\c diri dg giup tre phat trign

-

tfem nang tri tu�. Nhfrng bi).c lam cha lam m� higu dtrQ'C tam quan trQng cua giai do(ln nay va c6 y thfrc nu6i d(ly con dung dill se giup tre ra't nhfeu trong ttremg lai. Ne'u kh6ng bie't ti).n dvng ma b6 bling di vi�c giao dvc s&m, sau 6 tu6i vi�c tie'p thu cua tre kem dan di, thi xem ra chung ta dli !ling phi ra't nhfeu trong vi�c khcri di).y til cha't thien tai & con minh.

Phtremg phap Shichida la phtremg phap giao dvc s&m n6i tie'ng & Nhi).t va the' gi6i, dtrQ'C sang li).p b6i tie'n si Shichida Makoto. Phtremg phap nay dli dtrQ'C frng dvng trong cac tru<'mg hQc h� thiJng Shichida va nhfeu ntr&c tren the' gi6i. Digm di).c bi�t cua phtremg phap nay la thay vi nhoi nhet kie'n thfrc, tie'n si Shichida chu trQng de'n si,r phat trign nlio b(l. Ong n6i rdng ne'u chung ta cil gll.ng nhoi nhet nhfeu kie'n thfrc, thi se kh6 khan hem trong vi�c kich ho(lt cac kha nang m(lnh me cua nao phai. Theo ly lui).n cua Shichida, nao phai phat trign m(lnh me nha't VaO giai do(ln con ngtriri Ct dQ tubi 0 6 tubi, t1'r 6 tubi trf:t di nao trai Se

-

phat trign hem.

Trong cuiln sach Phat triln tai nang vii tri lire con tre theo phtremg phap Shichida ma chung t6i han h(lnh dtrQ'C gi6i thi�u t6i h(ln dQc, h(lll se tha'y tie'n si Shichida dtra ra nhfrng htr&ng d�n ra't chi tie't, cv thg rung each thfrc nu6i na'ng va giao dvc con, sao cho c6 thg khcri di).y tiem nang & con nhieu nha't. Phtremg phap nay kh6ng quan tam xem con h(ln thi).t si,r bie't gi ve chfr/ siJ/ hinh d(lng/ mau site/ d(\ng vi).t/ ... hoi).c nhfrng kie'n thfrc C1,l thg nhtr ngtriri sang tac bfrc hQa d6 la ai ... Nhfrng kie'n thfrc thi,rc te' dtrQ'C su dvng cilt nhdm luy�n ti).p nao b(\. Tie'n si Shichida n6i rfug: "Chung t6i kh6ng nhdm cung cilp cho tre em kie'n thfrc dem thuan ma Cung cilp Cho CaC em sfrc m(lnh CUa S\f ti).p trung, dg trong nhfrng nam SaU nay, tre CO thg ti,r tim higU mQi thfr d� dang hem." Vl the', vi�C ren ]uy�n S\f ti,r chu, ren luy�n tri thong minh cfing nhtr tinh each cua tre dtrQ'C ke't hQ"P hai hoa. Chung t6i ra't tam dll.c v6i quan ni�m giao dvc nhtr the', vi thay vi cho dfra tre m(\t con ca (tfrc cho tre hQc cac kie'n thfrc dem thuan), phtremg phap nay l(li d(ly tre bil.t ca (tfrc hQc each ttr duy). Cho dfra tre m(\t con ca chi nu6i silng chung dtrQ'C m(\t ngay. D(ly tre each bll.t ca m6i nu6i silng chung m(\t diri. B6i vi).y, dieu cilt ye'u & mbi bi).c lam cha lam m� chung ta la giup tre bie't each ttr

-

duy chu d(lng. D6 cfing la cai dich m6i chung ta htr&ng t6i khi giao dvc con.

Tran trQng gi6i thi�u t6i h(ln dQC b(\ sach thie't thi,rc va hfru ich nay.

Ha N{)i, thang 04 nam 2014

CONG TY CP sAcH ALPHA

https://sachhoc.com

2

https://thuviensach.vn

Chuong I. Nuoi d�y thien tai tre so' sinh

'

bang tlnh cam cua cha m�

�

I. Moi dua tre Sd sinh la mot

•

thien tai

,

Giai do�n so sinh tri nao cua tre ho�t d9ng tot nha'.t

B(ln c6 biet khong? M6i sinh ra la luc tri niio tre ho(lt cl(lng tot nhilt. N6 c6 nang 11,l'C hilp th\l m(lllh me den mfrc clang kinh ng(lc. Ba Montessori, nha giao d\lc tre em n6i tieng eta kh�ng clinh: "Nang 11,l'C ct6 VO cung kY di�u, c6 thg sanh ngang v6i nang 11,l'C sang t(IO cua cac ctilng thanh than. Tu khi sinh ra, tre tiep nh�n cac kich thich tir moi tnremg xung quanh, cO'

thg tim each thich nghi v6i hoan canh va roi kha nang ct6 cling mau ch6ng bien milt." Nang 11,l'C hilp thu nay se m(lnh me nhilt khi tre vira cltrQ'C sinh ra. V�y nen, se la clang tiec neu giai clo(ln thien tai nay cua tre khong cltrQ'C cha m� quan tam, kich thich. Tri niio cua tre khong thg phat trign t6i mfrc toi trU va ti ch C\fC nhtr von c6. Du sau nay cha m� c6 SU d1,lng nhfrng https://sachhoc.com

3

https://thuviensach.vn

phrrong phap giao d\lc U'U tu de'n dau ciing khi\ng th<! khoi d�y drrgc ho'!-t d(lng than kY ctia nang 11,1'C hilp thu dii bi thui chc)t d6.

Tre trong giai dO'!-U tir 0 3 tui\i co kha nang ti\ng hQ'P va tie'p nh�n mc;>i kich thich giao

-

-

d\IC mc)t each de dang. Chung khi\ng chi c6 kha nang ghi nh&, IU'U gifr nhfrng tri thfrc don gian, hon the' nfra, tll' chilt cua tre con VU'gt qua ca nhfrng chie'c may tinh toi tan nhilt.

Nhfrng thong tin, tri thfrc drrgc thu n'!-p vao niio tre giong nhrr each ma chie'c may tinh n'!-p dfr li�u, chinh xac va ti mi, tir d6 khoi d�y nang l\fC suy doan va tU' duy dc)c l�p & tre.

Tre c6 kha nang ghi nh& tir ngfr va cau n6i drrgc nghe tir xung quanh, khi chung b�t ra thanh !Oi, thi d6 khi\ng chi la ke't qua cua nang 11,1'C ghi nh& tirng tir. Kha nang tuy�t vOi nay dii giup tre nh6 d� dang ni1m vfrng ngi\n ngfr du c6 phfrc t'!-P de'n dau.

Nao b9 cua tre duqc hoan thi�n trong vong sau thang sau

khi sinh

Trong 6 thang dau, tri niio cua tre c6 mc)t vi tri d(ic bi�t chuyen linh hc)i ngi\n ngfr mc)t each t1,r nhien ma khi\ng th<! c6 & cac loai dc)ng v�t. Hol!-t dc)ng cua tri niio tre se tru&ng thanh dan cling v6i nhfrng kich thich cua mi\i tru<'mg ben ngoai.

Tir ngay tre drrgc sinh ra, hay d'!-Y cho tre nhfeu tir ngfr phong phu. Ngan ngfr tich liiy dll.n dan trong tiem thfrc se hinh thanh cho tre m9t kho tang ngi\n ngfr phong phu.

Nang l\fC xti-ly ngon ngfr Vll'c;>t tr9i cua tre c6 th<! sanh v6i cac chuyen gia ngi\n ngfr, v�y ma, cha m"' khi\ng bie't va Juan cho rdng vi�c tre ghi nh& va n6i ra la dieu tilt ye'u.

Chi trong khoang thOi gian sau thang ngi1n ngui, tuy thuc)c vao hanh dc)ng cua cha m'i'

va ngrrOi than ma tre c6 nhfrng chuy<!n bie'n 16-n lao hay khi\ng. Cha m'i' nghi rdng cfr di! tre ngoan ngoiin ngu no ne suot nti-a nam dau dOi la tot ma khi\ng bie't rdng minh dii VO tinh khie'n con ch�m phat tri<!n.

Cac nha khoa hc;>c kh�ng djnh rdng, cilu true niio b9 ca ban cua tre drrc;rc hoan thi�n trong sau thang sau sinh, de'n khi 3 tu6i, cac kh&p noi te'bao niio drrc;rc hoan thi�n khoang 60%. Trong thOi Icy nay, cha m'i' can chu dc)ng kich ho'!-t nhfrng to chilt U'U vi�t thien bii'.m trong tri niio tre, c6 nhrr v�y, tre m6i phat huy va bc)c 19 drrc;rc nhfrng nang 11,1'C n6i trc)i cua minh.

''Quy tic khic ln'' va tac h:;ii khong ngd tdi cua vi�c xem ti

•

Vl

Theo Lozen, mc)t chuyen gia nghien cfru ve v� d(lng ngrrOi Australia dii n6i rdng: "Vi�c hc;>c t�p cua dc)ng v�t (khi\ng chi gi6i h'!-n & con ngrrOi) nhilt la vi�c hc;>c t�p ngay sau khi chao dOi, c6 th<! nhin thily drrc;rc, gc;>i la hi�n tU'gng khi1c an."

https://sachhoc.com

4

https://thuviensach.vn

Cac loai nhir vjt trCri, ngi'ing, vjt, ga vira chui ra kh6i v6 da c6 b(l long day du va ch<tY

theo v�t nao di chuygn ma n6 nhin thay d'au tien. Ga con di theo ga m"' titng bir<'rc vi m\Jc dich sinh ton va Sl,I" an toan CUa ban than ]a m(\t hanh d(\ng hQ"P ]y vi thir(mg thfr dau tien ga con nhin thay la ga m.,,. Di'eu nay dirgc gQi bAng cai ten la "quy tiic khiic an".

Neu thfr chuygn d(lng dau tien ma ga con nhin thay la m(\t ngirCri, thi nhat djnh n6 ciing se ch<ty theo ngirm ay, kg ca neu v�t di d(lng kia Ia ga m"' bAng do chcri thi ga con ciing se ch<ty theo ma khong tim kiem ga m"' th�t cua minh.

Quy tiic khiic an ma Lozen nhiic den & tren c6 y nghia VO cling to 1611, vi n6 ciing dung v6i con ngirCri. Trong moi triremg ma tre dirgc sinh ra, hau nhir ncri nao ciing c6 ti vi, neu cho tre gan 2 thang tu6i nghe bAng tai, nhin bfug miit nhiing thfr dang phat tren ti vi, tri nao CUa tre Se "khiic an" nhfrng hinh anh chuygn d(\ng lien t\IC tren ti vi.

Lau d'an, tre se khong con phan frng v6i gi9ng n6i, anh miit, !Cri n6i, cau hat cua ngirCri m.,,. Den giai do<1n khoang 2 3 tu6i, tre thiremg c6 nhiing bigu hi�n sinh ho<1t ho(ic thai d(l

-

song d<ti khai nhir:

• Khong n6i khong rAng.

• Khong nhin vao anh miit cua m.,,.

• Cl,l"C kY hieu d(lng, khong thg nao ngoi yen m(\t chi'>, v�n d(lng lien wc khong ngitng nghl.

• Thich xem nhiing chiremg trinh quang cao tren ti vi va hat theo nhiing bai hat trong chuyen m\Jc quang cao.

• Kha nang tv l�p mu(ln. Khong thg tv minh lam dirgc nhiing cong vi�c !(it v(it.

• Khong biet nguy higm la gi.

• C6 kha nang ghi nh& rat nhanh thao tac tren nhiing may m6c do v�t ma tre thich.

• Bigu hi�n m(it iru vi�t n6i tr(\i v'e tri tu�.

Qua trinh khiic an di�n ra ro r�t trong giai dO\lll tre vlra chao d(ri den khoang 2 tu6i.

Neu tre hem 2 tu6i mi'ii ngay xem ti vi nam, sau tieng, thi nhiing dau hi�u bat thiremg kg tren v�n c6 thg xay ra.

Vi�c cam tre xem ti vi da dirgc d'e c�p den nhi'eu Ian, vi tre chi tiep nh�n ma khong dirgc giao tiep, doi tho<ti. Di'eu nay ciing la ly do khien kha nang bigu d<tt ngon ngfr cua tre phat trign ch�m, va nguy higm hem nfra la qua trinh khiic an vira kg tren.

Cach chfra ttj trong triremg hQ"P nay la cho tre nghe bang cassette va thiremg xuyen l(ip l<ti nhiing cau gQi nhir "Be ... cri!", "Be ... cri!", dan d'an tre se c6 phan frng hoi dap l<ti va vi�c doi tho<ti gifra hai m'i' con ciing tr& l<ti.

https://sachhoc.com

5

https://thuviensach.vn

Vi�c t�o kich thich tri giac cho tre nho

Nang l\fC thich nghi v6i moi tnrimg la mc)t mon qua ma tre dtrgc ban t(lng tir ti,r nhien.

Nang l\fC nay neu khong dtrgc phat hi�n s&rn va g(lp dtrgc moi tnrimg tot se bien milt rilt nhanh. Ngtrgc l1.1i, neu g(lp dtrgc moi tnrimg tot va dtrgc ren luy�n lien tvc, thi to chilt d(lc bi�t nay se s&rn dtrQ'C djnh hinh va bigu hi�n ra ngoai.

Hau het cac ba m� co con 6- de) tu6i tir o 1 tu6i thtrimg chi nghl den vi�c cho con nghe

-

nh1.1c. Di'eu nay la hoan toan sai lam. Cha m� con co thg lam rilt nhi'eu vi�c khac nfra.

Vi�c t1.10 kich thich tri giac cho tre Jue o tu6i va Jue be 2 3 tu6i mang l1.1i nhfrng hi�u

-

qua khong giong nhau. Cha m� can tranh thu mc;>i CO" hc)i dg thuc ddy S\f phat trign tri giac 6-tre cang s&rn cang tot va t(IO nhi'eu kich thich trong mc)t khoang th(ri gian hfru h(ln.

Ban dau, tre phai sU- dvng va tinh thong ho1.1t dc)ng cua ngii quan la miit nhin, tai nghe, tay ser, miii ngUi, ltrOi nem. Neu co do choi bay ra xung quanh, tre se cilng phat trign nhanh hO"ll.

HO"ll nfra, neu hang ngay tre dtrQ'C tiep xuc v6i ngtrCri 16-n day d(ln kinh nghi�m, co tri thii-c phong phu thi kha nang tri giac cua tre se boi diip va day them dang kg.

https://sachhoc.com

6

https://thuviensach.vn

2. Vi�c h<;>c cua tre nho hoan toan khic vi�c h<;>c cua nguC1i l&n

?

H9c kieu nh& y nguyen

Tre nh6 khong cam nh� milu site xanh, do tl'r nhfrng di€m khac bi�t mang tinh trl'ru tll'Q'llg ma Se cam th1,1 S\l' ph(rc t(lp CUa mau site m(\t each toan di�n Va nguyen xi nhrr ghi nh(r khuon mi).t cua mi;\t ngll'Cri v�y.

Ki€u nh�n biet cua tre & giai do(ln nay khong phai la nh�n biet t1'r dcm gian den ph(rc t(lp, mil nh�n th(rc y nguyen thong tin drrgc kich thich.

Vl the, trong thCri kY nay, cilng kich thich tre nh6 bdng nhfrng thfr ph(rc t(lp bao nhieu thi cilng tot bily nhieu. Nhfrng kich thich ph(rc t(lp vii. m(lnh me c6 th€ hinh thilnh nen cac nep nhan phtrc t(lp trong nao. Ngll'Q'C l(li, neu kich thich khong du m(lnh vii. khong drrgc li).p l(li nhfeu Ian, cac ranh nep nhan hdn sau tren b'e mi).t nao bi;\ ciing kh6 long drrgc t(lo thilnh.

Nang 11,l'C ghi nh(r y nguyen nay ton t(li trong ccr th€ tre, mil khong con & ngll'Cri l<'rn.

Nher vilo nang 11,l'C nay mil mc;ii thong tin drrgc ghi nh<'r, IU'U gifr l(li trong tebilo nao cua tre.

Nhfrng thong tin d6 drrgc ghi chep l(li vii. khong drrgc th€ hi�n trc;in v�n ra ben ngoili, mil an sau vilo vo th1'.rc, khi tre khong c6 chut nh�n th(rc ly tinh nilo. Vi�c I= gifr tl'rng chi tiet ti mi, k5' cilng giong nhrr film cua b(rc anh khong h'e thl'ra b6 chi tiet nilo.

Nhfrng gi tre hc;ic drrgc bitt dau drrgc th€ hi�n ra ben ngoili vCri trr each la tili nang hoi).c tinh each cua tre nh6. ThCri kY tre 3 tu6i la thCri kY phat tri€n nang 11,l'C ru duy cua tre. Vi d1,1

nhrr v'e ngon ngfr, lrrQ'llg t1'r V1,l'Ilg cua tre di;\t nhien tang cao, tre giao tiep t\l' nhien, thoai mru vii. su d1,1ng ca nhfrng t1'r kh6 mil gan nhrr khong gi).p phai Vll'<'rng mite vii. nham l�n nilo.

Khong con nghi nger gi nfra, d6 chinh la nhfrng thilnh qua c6 drrgc nher each th(rc hc;ic t�p y nguyen trong thCri kY vo th(rc tm<'rc kia.

Ki€u ghi nh(r nay khong chi t(IO nen di).c tmng ngon ngfr CUa tre, ma con ca nhfrng di).c tmng v'e ngon ngfr cua dan t(\c mil tre drrgc sinh ra vii. l<'rn !en.

Trong thCri kY mfu cam t1'r o 3 tu6i, tre giong nhrr chiec may phat ra am thanh trrcmg

-

6-ng vCri phat am tieng nrr<'rc ngoili mil tre nghe drrgc. Mi\i ngon ngfr c6 nhfrng each phat am di).c tmng rieng, di'eu ru&ng nhrr kh6 khan v(ri ngrrCri tm&ng thilnh nhll'Ilg v(ri tre nh6 l(li dcm gian hem rilt nhi'eu.

Trong giai do(ln t1'r o 1 tu6i, cha m� hay cho tre nghe bang cassette tieng Anh d€ tre c6

-

th€ tiep nh�n vii. thdm thilu nhfrng thfr ph(rc t(lp nhilt vilo vitng ti'em th1'.rc.

H9c each nh& tung cai m9t

https://sachhoc.com

7

https://thuviensach.vn

Ngoai vi�c nh�n th(rc S\fV�t xung quanh bdng each ghi nh&y nguyen, tre con nh&theo ki€u tirng cru rieng le mc)t.

Cha m<i' hi€u dtrQ'C ctfeu nay, mc)t m(it can k€ cho tre nghe nhfrng cau chuy�n phtrc t(lp va kh6, m(it khac vii:n phai truy'en O(lt !(Ip di !(Ip l(li nhi'eu tan nhfrng tir OO'll trong CUQC song hang ngay. Du khong dtrgc d(ly v'e ngon ngfr thi iY ngtr6ng 1 tu6i tre cling t\l' bie't n6i la suy nghi sai !'am ma nhi'eu cha m<i' vii:n gifr cte'n t� ngay nay. Vi the', nhi'eu tre chi dtrQ'C hc;ic t�p theo ki€u nh& y nguyen thien barn ma thoi.

Theo th\fC nghi�m cua cac nha khoa hc;ic, tre cang dtrgc nghe nhi'eu tir ngfr phong phu se cang nhanh bie't n6i, niim dtrgc chiic chiin y nghia cua tir va hi€u dtrgc y nghia khai quat.

Di'eu nay khong phai ctfra tre nao cling lam dtrQ'C tot.

D€ tre ghi nh& dtrgc tirng tir, c6 khi cha m.,, phai !(Ip di !(Ip l(li ma'y ngan Ian. Nhtrng ct€

nh& mc)t tir tie'p theo, c6 th€ chi phai !(Ip l(li ma'y ch1,1c Ian thoi. Dtremg ranh phan 6-ng trong niio tre OU"Q'C hinh thilnh s&m se sau hOTI, theo ct6 n6 se kich thich va thuc ctay phan 6-ng cua tre iY nhfrng Ian sau.

D6 la vi khi vira sinh ra, te'bao trong niio tre chtra dtrQ'C kich ho(lt va ke't noi v6i nhau.

Sau ct6, tuy thuc)c vao vi�c tie'p nh� cac kich thich tir moi trnemg ma cac te'bao niio tre m6i biit song lien l(IC v6i nhau. Vito giai OO(ln ct6, vi�c !(Ip di !(Ip l(li la C\fC kY quan trc;ing vi n6

khie'n trung khu lien l(IC gifra cac te'bao niio khiic sau va m& rc)ng hOTI. Ne'u cac kich thich hiri hc;rt, ngheo nan, cac te'bao niio lien ke't v6i nhau ye'u &t va ho(lt ctc)ng cua cac dtremg ranh cling khong OU"Q'C ffi(lnh me. De'n khoang 6 tu6i, dtremg riinh CCY ban OU"Q'C hoan thi�n va gan nhtr khong CO each nao a€ thay a6i t6 hQ'P ca'u t(IO nay nfra.

Tre tir 2 3 tu6i biit ctau hc;ic ctan vi cam se tham tha'u dtrQ'C ey thu�t am nh(lc ma ngay

-

ca sinh vien d(li hc;ic hc;ic ngh� thu�t suot ban nam rong cling chtra d(lt cte'n dtrgc. Ne'u tre tie'p nh�n giao d1,1c c6 hi�u qua cao ngay tir s&m, c6 dtrQ'C dtremg riinh lien ke't te'bao niio =

vi�t, thi 16-n !en chiic chiin tre c6 th€ vui ve v6i vi�c hc;ic t�p ap l\fC cao va cha't ltrc;mg tot.

?

,

3. Ba giai do?.n phat trien nang lgc cua tre tu Sd sinh den 6

?

A •

tUOl

Qua trinh phat tri€n nang l\fC tir scr sinh cte'n Ilic 6 tu6i dtrQ'C chia lam ba giai do(ln:

• Thiri kY thfr nha't: Tir khi sinh ra cte'n nll-a nam sau sinh. Day la thiri kY phat tri€n nang l\fC tie'p nh�n (Cam giac).

• Thiri kY thfr hai: Tir nll-a nam sau sinh cte'n 3 tu6i. Day la thiri kY phat tri€n nang l\fC

bi€u hi�n (Nang l\fC sang t(lo).

• Thiri ey thfr ba: Tir 3 tu6i cte'n 6 tu6i. Day la thiri ey phat tri€n nang l\fC ttr duy (Ky nang).

Trong ct6, thiri ey thfr nha't la thiri ey nang l\fC tie'p nh�n m(lnh me nha't, nhtrng cling la https://sachhoc.com

8

https://thuviensach.vn

thCri kY ma vi�c d(ly db tre bi xem nh<i' nha't.

ThCri kY thfr hai va thfr ba la thCri kY qnan trQng tie"p theo va cac b�c lam cha lam m"' can sny nghi nghiem tuc de"n vi�c trC\ng nhfrng h(lt gi6ng t6t.

?

,

ThC1i ky thu nhit: Phit trien nang lgc tiep nh�n (Cam giac) Trong s6 cac giac qnan cua tre, thinh giac dtrQ'C phat tri/!n dau tien, kh&i aau cung thCri dii!m tre sinh ra. Ne"u tre khong dtrQ'C kich thich thi tre khong th€ phat tril!n nang 11,l"C ha'p th\l va thich nghi v6i hoan canh cua minh.

Giac quan tie"p theo can phai dtrQ'C phat tri/!n & tre chinh la thj giac. Trong khoang m\>t thang sau khi sinh, thi giac cua tre dii d(lt de"n mfrc t�p trung nhin m9t dii!m bAng hai miit

�·

ro1.

Tuy nhien, trong khoang thCri gian nay, miit tre ho(lt d\>ng vlln chtra hoan thi�n, tre vlln chtra th€ nh�n bie"t dtrQ'C ngay dC\ v�t ma tre nhin tha'y. De"n khoang ba b6n thang sau sinh, khi phan CO" trong miit hoan thi�n, nhiin cau CO th/! di chuy/!n m\>t each nhjp nhang thi do m6i la thCri dii!m mlin cam nha't cua thi giac.

Biit aau tir thCri di/!m do, S\f v� hanh cua quy tiic tai nang giam dan ciing gi6ng v6i truimg h<;rp cua thinh giac. Vi the", biit dau tir thCri dii!m nay, cac b�c cha m"' nen cho tre quan sat nhfrng ki�t tac h9i hQa.

Cam giac tie"p xuc bAng da (Xue giac) dtrimg nhtrtC>n t(li khiip co-th€ tre tir khi m6i sinh ra, nhtrng cam giac a'y ch(ly de"n khiip tfr chi (hai chan hai tay), va giup tirng ng6n tay nh6 be ho(lt d\>ng thi phai de"n khoang thang thfr nam m6i c6 th€ tha'y dtrgc.

Khfru giac va vi giac dtrimg nhtr dtrQ'C phat tril!n ngay tir khi tre m6i chao dCri, nhtrng ciing tir khoang nam thang sau sinh m6i dtrQ'C cho la btr&c vao thCri kY mlin cam.

De"n khoang 3 thang tu6i, tre dii c6 th€ ctrCri mlm khi nghe tha'y tie"ng cua m<i' & gan d6.

Day ciing la thCri di/!m thj giac va thinh giac cua tre biit aau cung ho(lt d\>ng. Te"bao niio cua thi giac va thinh giac nAm d6i xfrng song song trong niio b\>, vi the" can tie"n hanh kich thich tir ca hai ben. Thay vi cho tre nghe bai hat, rC\i d�t tre ngu, ngtrCri m<i' nen vira om vira hat cho tre nghe. Nhtr v�y tre se nh& nhanh h=, tang ctrimg cam giac tie"p xuc bAng da va ho(lt d\>ng thinh giac.

Vi�c kich thich ph6i h<;rp cac giac quan khong chi lam tang S\f kich thich cho tre, ma nhfrng ne"p nhan phfrc t(lp trong niio tre ciing dtrQ'C kich ho(lt m(lnh me. Tre ke"t thuc dQ"I: hQc t�p dau tien sau khoang 3, 4 thang sau sinh, khi tre dii nh& dtrQ'C khuon m�t cua nhfrng ngtrCri than xung quanh nhtrng sau d6 tre !fen bi b6 roi trong tinh tr(lng d6i khat kie"n thfrc tram trQng. Tre biit aau c6 nhfrng hanh d\>ng ti.ran ui minh nhtr mut ng6n tay. Mut ng6n tay dtrQ'C xem nhtr hanh d\>ng bu diip cho tam tr(lng co d=, thie"u th6n, buC\n te cua tre.

https://sachhoc.com

9

https://thuviensach.vn

.

. .

� .

. .

•

.,.

__

---

-

.

-

�

..

.

--

Vl the, cha m� hay ti!-ng cho tre nhfrng cuon sach b1ing tranh, nhfrng cau hat li!-p di li!-p l(li, nhfrng bai thO' co nhjp di�u, ... Ban dau tre se khong co phan (mg gi, nhimg li!-p l(li nhfrng hanh d(\ng nay trong vong 7 10 ngay, diremg riinh phan (mg trong nao b(\ cua tre se dirQ'C

-

hinh thanh va tre se b:it dau co h(mg thu v6i nhfrng thfr do.

Nang 11,l'C tiep nh� cua cam giac phat tri€n m(lllh me nhilt trong khoang thOi gian 6

thang k€ tir sau khi sinh. Neu dirQ'C ren luy�n, giac quan cua tre se tr& nen s:ic sao va nh(ly ben h= nhfeu. Day ciing la giai do(ln t(lo n'en tang cho S\I' phat tri€n nil.Ilg l\fC ngon ngfr 6-tre. Cac b�c cha m� hay luy�n t�p cho tre nghe nhfrng bai hat hay, cho tre xem nhfrng bfrc tranh cua cac hoa si n6i tieng. Cho tre nghe nh(lc thi den 80% cac ba m� da th1,l'C hi�n dirQ'C

nhimg kha nhi'eu ba m� vftn chira chu tr0ng t6i vi�c cho tre xem nhfrng bfrc danh h0a n6i

•K

t1eng.

https://sachhoc.com

10

https://thuviensach.vn

Khi mitt tre c6 thg nhin thay dtrQ'C ciing Ia Jue tre bitt d'au chin anh htr&ng tir mau site d�p vao mitt m\)t each VO thfrc. MQi do d(lc trong phong d'eu c6 mau site, khi anh sang mi).t tr<'ri chieu vao, mau site cua khong khi trong can phong se thay d6i. Ngtr<'ri l&n thtrimg khong b�n tam t6i nhfrng luong anh sang phan chieu d6, nhtrng tre nh6 va cac hQa sI n6i tieng l(li c6 nang 11,l'C sieu vi�t dg thu nh�n dtrQ'C chung. Tre c6 S\f mfin cam tiep nh�n v6i ca nhfrng mau site trong khong khi.

Vi the, cha m� nen quan tam hOTI t6i vi�c Ji,ra ChQn hinh dang va mau site CUa cac do V�t trong gia dinh. Hay treo nhfrng bfrc tranh dtrQ'C chep l<ti tir cac tac ph�m n6i tieng trong phong, c(r khoang 1 2 thang l<ti thay bdng m\it bfrc tranh khac. Khoang 4 thang tu6i, tre da

-

c6 thg xem sach tranh, thtrimg la nhfrng cuon c6 mau site ttroi titn, fl,l'C r&, con n\)i dung sach nen mang phong each thO' ca la tot nhat. Mau site va tinh thO' trong cuon sach se g6p ph'an hinh thanh nen nhfrng nep nhan trU vi�t n6i tr\)i trong tri nao tre.

Tom l(li, vi�c quan tr9ng nhat trong giai do(ln nay la kich ho(lt S\f ho(lt d\)ng va phat trign CUa thj giac va thinh giac, bfug each cho tre xem sach, hat cho tre nghe, dQC thO' cho tre thtr&ng thfrc, kg cho tre nhfrng cau chuy�n c6 tich, ... PhtrOTig phap quan tr9ng Ia phai thtrimg xuyen li).p di li).p l<ti nhfrng vi�c nhtr the.

•

•

ThC1i ky thu hai: Phat trien nang Ive bieu hi�n (Nang Ive

sang t�o)

Du ch�ng dtrQ'C ai d<ty nhtrng den khoang 6 thang tu6i, tre da bitt aau biet bo. Day la giai do(lll tre bitt d'au phat trign nang 11,l'C bigu hi�n, hanh d\ing mang tinh ti,r phat, ciing chinh th<'ri kY nay nang 11,l'C sang t(lO va S\f d\ic l�p cua tre ciing dtrQ'C phat trign VO cung m(lnh me.

Neu tre khong c6 moi truimg hQc t�p tot thi nang 11,l'C t(li th<'ri digm nay cua tre se khong dtrgc phat buy va cfan d'an thui ch\)t. Vi d1,1 nhtr Jue tre bitt aau biet Iii:y roi bo, cha m�

SQ' tre ho t6i nhi'eu noi nguy higm nen thtrimg khong cho tre ho nfra va cho tre vao trong ciii. Vi�c lam nay se gay ra nhi'eu chuy�n dang ng(li, tre khong chl mat di nang 11,l'C v�n d\ing, ma lau d'an tich t1,1 thanh tinh each nhut nhat, ng(li v�n d\)ng, it ham muon, nang 11,l'C yeu 61.

Vito th<'ri kY bitt d'au phat trign nang 11,l'C ti,r phat, cha m� nen dg cho tre ti,r do thoai mai ho<tt d\ing, vi d1,1 nhtr cho tre xe giay, cho viet ve ngu�ch ngo(lc, ... Cha m� thtrimg nghI rfug vi�c d6 d<ty cho tre tinh pha phach, ich ey, nhtrng thl,l'C ra, n6 giup tre nang cao nang 11,l'C

phan doan hOTI.

Hay li,ra ch9n cho tre nhfrng m6n do choi c6 tinh m'em deo dan hoi, b'e mi).t nhm, nhi'eu mau site f\fC ri'Y va s(lch se. Nen trU tien ch9n nhfrng m6n do choi chtra hoan thi�n, dg danh khoang khong cho tre ti,r do sang t(lo. Hay di).t cac m6n do choi phat ra am thanh nhtr xuc xitc g'an t'am tay tre, tre se dtra tay ra v6i lay, roi choi dua v6i n6. Vi�c sU- d1,1ng tay nll.m lay do V�t )a btr<Yc aau tien phat trign nang 11,l'C sang t(lO CUa tre.

Khi tre hOTI 6 thang tu6i, hay dg tre ti,r do I�t gi& sach tranh. Vi tre vii:n chtra biet each I�t gi& cac trang, nen cha m� hay chap nh�n chuy�n tre c6 thg lam rach sach. Ngoai sach https://sachhoc.com

11

https://thuviensach.vn

tranh, cha m� c6 th!! cha tre xem ca nhfrng cuiln tir dii!n biing tranh v6i nhfrng hinh anh gan giii v6i do chcri cua tre.

Khi tre thily dU"Q'C dii!m chung gifra sach va do chcri, tre se c6 hfrng thu v6i ca sach va do chcri hem. Ngay vi�c phat hi�n ra dii!m giilng nhau gifra sach va do chcri da Ia mi)t bU"&c phat trii!n nang 11,l"C sang t(IO CUa tre.

Nen tre cam but chi vi et ve gi d6, hay dU"a cha tre giily ve va but man, di! tre ti.r do viet ve. Khong nen dU"a cha tre toan bl) cac man trong hi)p, ma dU"a nhieu tau, mbi Ian mi)t man.

Du cha tre ve gi di chang nfra, cha m� ciiug khong nen n6i nhfrng can nhU": "Khong dU"Q'C ve nhU"the!" hay la "Ve ch�ng ra cai gi ca the!" Cha m� hay hoi xem tre muiln ve gi va hay kheu uhfrng gi tre da ve dU"Q'C th�t nhieu.

Tir 1 - 1,5 tu6i, hay cha tre ve biiug nhieu lo(li but khac nhau uhU": but sap, but man oau (ngoi nho va ngoi to), but chi, but nh6- dong, ...

Tir khoang 1,5 - 2 tu6i, hay dii:n tre den bai cat trong cong vieu va cha tre dua nghjch v6i cat. Ngoai ra, chcri v6i bun ciiug rilt thu vj. Bun dilt Ia ucri tre c6 th!! ti.r do u� ueu uhfrng hiuh d(lng, nhU" the ciing kich thich uang 11,l"C sang t(IO CUa tre.

Hay cha tre d(lo bl) di! nhin ngfun, nh�n biet thien nhien nhU" trang, sao, may, uha ell-a, di)ug v�t, hoa co, ... ho(lc la uhfrng phU"cmg ti�n giao thong.

Hay cha con chcri nhfrng tro nhU" xich du, can truQt trong cong vieu, nhilt Ia chcri v6i cac b(IU. a nha, tang CU"Ong cha tre chcri nhieu v6i cac mieng ghep hinh, nhfrng chai rbng, IQ

rbng, di! tre ti.r do m& d6ug ndp va chcri v6i chung. Ki! ca uhfrng si.r v�t binh thU"6ng nhU"

canh cay kho, la cay n,ing, hon soi, ... ciiug c6 th!! tr& thanh do chcri tilt.

https://sachhoc.com

12

https://thuviensach.vn

Tir 2 3 tu6i, hay cho tre dQC sach tranh. Hay cho tre dQC di dQC 1(1.i nhfeu Ian cuon

-

sach d6.

Hay dltn tre den vu-O"ll bach thu, cong vien thuy cung, cho tre xem nhfrng loai d{>ng v�t hiem thay.

Khi tre ve, cha m� c6 thg dU"a tre hai ho�c ba lo(li but mau va giay kh6 A.3 dg tre t1,r do thoai mai viet ve !en d6. Dg tre t\l" pha tr{>n hi\n hQP mau khac nhau, du mau c6 vay b�n !en quan ao cling khong van d"e gi. Mi\i khi tre ve xong m{>t bfrc, cha m� hay h6i tre ve gi v�y, roi m6i khen ngQi. Cha m� cfr dg tre ve dive l<ti cung m{>t chu de, roi d'an dan tre se quen tay, ve d�p hem. Tuy�t doi khong dU"Q"C chi d(lo tre: "Ve nhrr the nay m6i phai chfr!", vi lam v�y

]a b(l.Il dang be di cai mam manh nha S\l" sang t(l.O t\l" do CUa tre va ]am cho nhfrng bfrc tranh cua tre tr& nen nham chan hem. Cho tre ve tranh m{>t tuan m{>t Ian, cang v"e sau cang m& r{>ng chu d"e ve hem, tre se tien b{> nhanh ch6ng chi sau 2 3 thang.

-

Tru&c 3 tu6i, tre thrrO"llg ve ngrriri khong giong ngrriri binh thrrO"llg nhrr khong c6 toe, tay chan mQc tren dau, ... Nhll"Ilg dirng bil.t tre phAf ve the nay thekia, sau nhi°eu Ian l�p l<ti nhfrng hinh sai do, tre Se phat hi�n va nh�n thfrc ra dU"Q"C hinh d(l.Ilg chinh xac CUa S\l" V�t.

Khoang 4 tu6i, kha nang ve cua tre se tien b{> rat nhanh va bll.t dau c6 kY thu�t. Tre da c6 thg ve dU"Q"C hinh ngrriri c6 aay du dau, c6, nmc, hai tay va hai chan. Nang ]\fC sang t(lo, sil.p xep, ket cau se dem 1(1.i nhfrng y trr&ng d{>c dao cho cac bfrc tranh cua tre.

?

ThC1i ky thu ba: Phat trien nang lgc tu' duy (Ky nang)

Nhfrng nang l\fC cam nh�n nhU" thj giac, thinh giac, cam giac da thjt, vj giac, kY frc, y chi, sang t(lo, ... do cac tebao nao a nhfrng vj tri khac nhau di°eu khign. Cha m� can phai nh& m{>t di"eu quan trQng la khong dU"Q"C phep phat trign thien !�ch phan nao cua nao.

Cau t(lo cua nao ngrriri gom hai phan l&n d6 la ban cau nao tru&c va ban cau nao sau, ban cau nao sau thong qua cac CO" quan cam giac nhU" mitt, m(ii, tai dg tiep nh�n nhfrng kich thich tir ben ngoai vao, con ban cau nao tru&c bigu hi�n nhfrng hanh vi d6 ra ben ngoai thong qua ho(lt d{>ng CUa cac CO" thjt va gan cot.

Phan ban cau nao sau chi phoi chfrc nang va xll- ly thong tin cua tri giac nhrr la thj giac.

Ban cau nao sau se phat trign m(lnh vao giai do(ln 3 tu6i v6i cac chfrc nang nhU" phan doan, ly giai. Neu giao dl,lC thien v°e tri thfrc thi chi ban cau nao sau dU"Q"C chu trQng ma thoi.

Ban cau nao tru&c dam nh�n chfrc nang la tll" duy, sang t(lo, y do va th\l"C hanh. Vung nao nay con dam nh�n m{>t vai tro chi c6 & con ngrriri, d6 chinh la cam xuc du cung b�c nhrr h<tnh phuc, vui mirng, buon dau, u d{>t, ...

https://sachhoc.com

13

https://thuviensach.vn

Ban cau nao tnr&c dam nhi�m nang 11,l'C sang t(IO quan trc;ing nhat cua con ngrrOi.

Nhfrng drremg ranh tren ban cau nao trrr&c cilng phfrc t(lp roi riim, thi tre cang c6 kha nang ghi nh& drrgc !au nhfrng van d'e phfrc t(lp.

Cac nghien c(ru v'e qua trinh phat tri€n cua nao tre cho biet giai do(ln tir o 3 tu6i la

-

giai do(lll phat tri€n phan ban cau nao sau. Do d6, trong thOi ey nay, cha m� nen d(ly tre each lam ngll'Oi, nhi'eu tri thfrc va each ghi nh&.

Qua 3 tu6i, ban cau nao tnr&c biit dau phat tri€n. Neu thOi ey nay chi d(ly tre ghi nh& cung khong th€ lam nang cao tri thfrc va tri thong minh cua tre drrgc. Vi�c boi drri'ing cho tre phrrOTig phap m duy m&i la di'eu quan trc;ing. Cha m� nen cho chung chcri nhfrng tro phai sU- d1,1ng aau 6c d€ trr duy nhrr ghep tranh puzzle, ghep hinh block, ... Th d� den kh6. D€

tre tham gia vao nhfrng tro nang cao ey thu�t va Sl,I' ti mi, kheo ]eo CUa tay nhrr gap giay, cdt

·�

g1ay, ...

ThOi ey nay, cha m� cho tre t�p piano va violin se co tac d1,1ng Cl,l'C ey tot. Ngoili ra co th€ cho tre chcri nhfrng bai test IQ danh cho tre 2 3 tu6i. Hi�n nay c6 rat nhi'eu tai li�u test

-

IQ dilnh cho tre em, cha m� can 11,l'a chc;in va sU- d1,1ng n6 sao cho th�t hi�u qua. Nhrmg tuy�t doi khong drrgc ch(ly theo thanh tich test IQ. Hay luy�n t�p cho tre d'eu di).n d€ hinh thanh cac drremg ranh ccr ban tren nao, song song v&i cac bai hc;ic khac d€ tre co th€ phat tri€n toan di�n.

https://sachhoc.com

14

https://thuviensach.vn

Chuong 2. L9 trlnh giao d\lc tre giai do�n

,

.,

tu o den 4 tuoi

•

Khi vira chilo dOi, tre giong nhi.r m(it tir gii\y trling. Trach nhi�m cua cha m� kh6ng chi la boi di.r6ng vii. tich liiy tri thfrc cho tre mil con can phat huy tili nang vii. to chilt cua tre trong ti.rong lai.

Hau he't tili nang cua tre em aeu di.rQ"C tfem �n t1'r khi vira chilo dOi, nen ne'u tre di.rQ"C

d(ly tir giai do(ln o tu6i, thi nhfrng to chilt vii. tili nang se di.rQ"C phat huy r5 r�t. Higu di.rQ"C

dfeu nay, cha m� se thily vi�c nu6i d(ly con ngoan se chfutg c6 gi kh6 khan nfra.

Dfeu quan trQng nhilt khi biit aau d(ly tre chinh la phai phat trign nang 11,l"C ng6n ngfr khi tre vira chilo dOi. Cha m� can n6i chuy�n v6i tre b�ng ng6n ngfr m� de, kg nhfrng cau https://sachhoc.com

15

https://thuviensach.vn

chuy�n v6i lrrQTig ti'r Vl,l'Ilg phong phu.

Khoang thOi gian nay se la quy gia ne"u cha m� bie"t t� dvng va c6 ph1rOTig phap giao dvc dung dful. Bo qua giai do<m nay se khie"n tre bi thie"u hvt va kh6 long phat tri€n toan di�n d1rgc.

Di'eu d6 c6 th€ ki€m chfrng d1rgc thong qua IQ cua tre. Ne"u cha m� bll.t dau d(ly tre ti'r o

- 1 tu6i thi dfra tre nao ciing c6 th€ d(lt m(rc IQ 180 - 200, ho(lc hOTI the" nfra la chi so IQ

C\l"C kY cao ill 250 - 300 khi de"n 3 tu6i. Con khi cha m� bll.t dau d(ly tre ti'r khi da 3 tu6i, thi de"n khi tre 6 tu6i, IQ cua tre c6 kha nang d(lt de"n mtrc la 160 - 180.

Tru6'c nay, cac b�c cha m� d'eu cho rdng cfr d€ tre chcri de"n tam 6 tu6i. Nhlrllg tot nha't, cha m� nen d(ly tre v'e Slrc khoe, tinh cam, tam ly, d(IO d(rc trong giai do(ln 0 - 3 tu6i, ttr 3 -

6 tu6i bll.t dau boi d1r0ng tri th(rc va m trr&ng. M9t khi chi so IQ cua tre d(lt m(rc cao ill s&ni thi tre c6 th€ gifr vfrng va duy tri chi so nay trong snot qua trinh tru&ng thanh.

,

?

1. Phuo'ng phip d�y tre tu o den 1 tuoi

Trong m9t nam ill o - 1 tu6i, tre c6 C\l"C kY nhi'eu thay d6i, vi the", cac b�c cha m� khong th€ chi dung m9t ph1rOTig phap cho ca m9t nam d6. Chung toi da chia ra bon na'c thang nh6:

• Na'c thang dau tien: Tu sau sinh de"n thang th fr tJr sau sinh.

• Day la thOi kY tay chan tre da c6 th€ ng<;> ngu�y nhlrllg viin chrra liiy d1rgc.

• Na'c thang th fr hai: Ti'r thang thfr trr sau sinh de"n thang th fr sau sau sinh.

• ThOi kY tre ndm sa'p, tre viin chrra th€ bo, chrra th€ don tr<;>ng 11rQTig cua co- th€ vao tay va chan.

• Na'c thang thfr ba: Ti'r thang thfr bay de"n thang thfr m1r0i sau sinh.

• ThOi kY tre da bie"t bo bfulg tfr chi.

• Na'c thang th fr m: Tu thang thfr 11 de"n thang th fr 12 sau sinh.

ThOi kY tre t�p di.

,

Nie thang d�u tien: Tu khi vua chao dC1i den thing thu tu

sau sinh

Nang 11,l"C tie"p thu cua tre trong giai do(ln nay la m(lnh me nha't. Cha m� hay nghI each d€ kich thich nang 11,l"C d6 thong qua vi�c kich thich 5 giac quan: Thi giac, thinh giac, xuc giac, vi giac va khfru giac.

Thjgiac

https://sachhoc.com

16

https://thuviensach.vn

Treo nhfrng b(rc danh hQa n6i tieng the gi&i xung quanh gii.rimg be, bao bQc tre trong m\it khong gian ng�p triln milu site. Nen bay bi�n nhfrng th(r do v�t nhi.r cay canh, do choi nhfeu milu site n.rc r& vii. ti.roi sang tren gia.

Trong khoang m\it thang ctau sau sinh, hay cho mitt tre tiep xlic v&i nhfrng tam ke ca ro den tritng, ba phut mi'\i ngily vii. lien t\IC l(ip l(li trong m\)t tuan. Nang li.rc t�p trung cua tre se tang tir m(rc s giay Jen 60 - 90 giay. Nang li.rc t�p trung phat trign se lien quan nhfeu t&i nang 11,l"C hQC t�p sau nay.

Mau tre thich khong phai la milu hong hay milu xanh da triri mil la hai milu den - tritng ti.r=g phan.

Sau 6 thang, neu tre c6 bigu hi�n chan nhin nhfrng hinh ke sQc vfu den tritng vii. ke ca ro, cha m� c6 thg thfr sfr dvng nhfrng tam hinh nho hO"ll (6x6 xuong 2x2). Neu tre vftn khong hfrng thu, b(ln nen t(lm dl'rng m\it thiri gian. Den khoang thang th(r 9 sau sinh, than kinh thj giac cua tre vftn chi.ra thg phan bi�t di.r<;rc milu site do, xanh, vilng.

Ngoili ra, cha m� co thg dan bang chfr cru ABC di.r<;rc viet biing milu do ngay gan gii.rimg ngu cua tre. Tiep xuc s&m v&i chfr cru se khien tre thich thu VO cung. Hang ngily, be tre l(li gan bang chfr cru, mi'\i ngily chi m\it ch fr vii. dQc di dQc l(li trong khoang hai ba giay ch fr d6.

https://sachhoc.com

17

https://thuviensach.vn

Thinhgiac

Hang ngay, cha m� hay cho tre nghe nhfrng ca khuc n6i tieng. Mi'\i Ian nghe khoang 15

phut, mi'\i ngay khoang 30 phut v&i am IU"Q"Ilg vira phai, giai di�u nh� nhang, du dU"OTig. Can chu y rdng neu chi cho tre nghe tieng bang clia, CD trong mc)t khoang thOi gian dai, tre se quen dan v&i tieng dai, ma khong con phan frng v&i tieng noi thi).t cua ngU"Oi m� nfra.

Luc cho tre nghe nh(lc, m� hay d€ tre ngoi tren dui minh, thll- dong dU"a tre Jen tru&c ra sau theo di�u nh(lc. Hai tay m� gifr & dU"&i hai nach tre, hcri nha'c tre Jen khoi goi m� va nang

!en xuong theo di�u nh(lc. Cho tre nghe nh(lc mua ba le ciing kha tot.

Di'eu quan trQng nha't la can thU"emg xuyen noi chuy�n v&i tre. Luc cho tre bu, Jue thay ta lot, Jue tiim cho tre, hay tro chuy�n nhfrng cau dOTI gian va nh� nhang v&i tre. Vira thay ta lot, m� co th€ khe nang tay chan tre Jen roi tro chuy�n: "Day la tay nay, tay, tay", cho tre xem bup be roi noi v&i tre: "Day la bup be nay con, bup be", ...

Day ciing la nc)i dung co-ban trong phU"OTig phap giao dvc Karl Witte. PhU"OTig phap nay dU"Q"C chfrng minh la thilnh cong khi co dU"Q"C nhfrng sinh vien khoa Y cua truemg D(li hQc Cambridge tu6i 15, Tien sl trU"emg D(li hQc Harvard tu6i 18, ...

Tir khi tre dU"Q"C khoang 2 tuan tu6i sau khi sinh, hang ngay hay dU"a tre den cong vien gan nha, roi cho tre niim bong hoa va chiec la, roi d(ly tre ngon ngfr bdng each noi "Day la hoa da'y, hoa, hoa." ... Neu lam nhU" vi).y, den khi tre dU"Q"C khoang 8 thang tu6i, tre co th€ noi dU"Q"C chinh xac tir "hoa" va sau do kha nang ngon ngfr cua tre co th€ tuon ra nhU" dong nU"&c chay. Nhfrng dfra tre do, sau nay co th€ d(lt dU"Q"C thanh tich n6i trc)i khi hQc mii:u giao va ti€u hQC.

Ngoai ra, m� hay dQc cho con nghe nhfrng bai tho-hay, hat cho tre nghe nhfrng bai hat n6i tieng bdng giQng thl,l"C cua minh. Tuy�t doi khong dU"Q"C cho tre xem ti vi neu tre chU"a du

,.

3 tuo1.

Xuc giac

Bu sfra m� chinh la bai hQc cfau tien bdng xuc giac cua tre. Luc cfau, tre co th€ bi ch(IID

mui ho(lc va cdm vao dau v6 vi chU"a tim dung vi tri, m� co th€ dung tay giup con, nhll"Ilg nhfrng Ian sau, nhfrng dc)ng tac tim kiem bau v6, ngi).m mi�ng vao v6, bu sfra tre cfeu lam ra't nhanh.

M� hay d€ dau v6 cua minh ch(lm Jen nhfrng be) phi).n khac cua tre nhU" ma trai, ma phai, cdm, moi tren, moi dU"&i. Lam nhU" the tre se nhanh chong hQC dU"Q"C each di'eu chinh khong gian phu hQ"P va cam nhi).n cac vi tri tren - dU"&i, trai - phai ro r�t hOTI.

Dfra tre nao Jue vira sinh ra ciing co th€ cam niim nhfrng vi).t xung quanh nhll"Ilg nang 11,l"C do se nhanh chong bien ma't neu cha m� khong d(ly tre tir khi m&i !Qt long.

Hay cho tre niim ngon tay cua m� ho(lc mc)t chiec que nh6. Tuy nhien, can phai d(lc bi�t chu y la & thOi di€m nay, tay cua tre thU"emg khua khoiing, nang Jen h(I xuong, can IU"emg https://sachhoc.com

18

https://thuviensach.vn

tnr&c tinh huilng tre ti.r gay thU'OTig tich cho ccr th€ va aau.

Vfgiac

SU- d1,1ng khan sfra nha'p m{>t chut n\l'&c a'm, n\l'&c 1(1.nh, n\l'&c ngQt, n\l'&c m(in, n\l'&c vj chua r'oi hay cho tre ne"m titng vj m{>t. D6 la each ra't tilt d€ kich thich vj giac cua tre phat

. ,,

tr1en.

Khirugiac

Hay cho tre ngm hll'OTig therm cua cac loai hoa. Tre se quay dau v'e hll'&ng phat ra mui hll'OTig tuy�t viri d6. Cho tre ngUi nhi'eu lo(li mui hll'OTig khac nhau se ci.rc kY c6 !Qi cho vi�c phat tri€n khU-U giac.

'

'

Nie thang thu hai: Tre tu hon thing den siu thing sau sinh.

Tre trong khoang thiri gian nay da c6 th€ nhin xa dll'Q'C ba met, da c6 th€ nil.m dll'Q'C do v�t bdng tay m{>t each c6 y thfrc. Hay d€ tre thll'emg xuyen gan giii ben m�, ho(ic cho tre ngoi tren chie"c ghe" danh rieng cho tre, thay vi d€ tre m{>t minh nhin Jen tran nha. Tre dll'Q'C nghe m� k€ chuy�n thll'emg xuyen khi con & trong b1,1ng thi chi khoang ba thang sau sinh da c6

th€ b�t ra tie"ng, de"n 1 tu6i da th€ hi�n kha nang Vll'Q1 tr{>i hOTI h�n nhfrng dfra tre khac.

Thfgiac

Hay d= tre de"n tnr&c nhfrng bfrc danh hQa, cung tro chuy�n v&i tre v'e bfrc tranh d6.

D= tre ra ngoili d(lo b{>, gi&i thi�u nhfrng thfr xung quanh va n6i chuy�n d€ tre c6 th€

ghi nh& va hQC tir vi.mg tilt hOTI.

Be" tre de"n tnr&c bang chfr cai roi d(ly tre l(ip di l(ip 1(1.i titng chfr. Bdng phll'OTig phap nay, c6 dfra tre ngll'iri My da nh& toan b{> bang chfr cru Alphabet.

Khi b�t den sang, hay d€ y xem tre c6 tim kie"m v'e phia d6 hay khong, sau d6, thU- tang giam ill'Q"Ilg anh sang, dll'a den ra xa 1(1.i gan d€ xem phan frng cua tre the" nao. D6 la each d€

ki€m tra xem thi Ii.re cua tre, s&m phat hi�n nhfrng khuye"t t�t v'e mil.t ne"u khong may mil.c phai. Ne"u c6 va'n d'e gi, can phai c6 hll'&ng di'eu tri ren luy�n thi giac cho tre.

Thinhgiac

Hay d= tre de"n nhfrng noi nhll' cong vien, d€ tre c6 th€ nghe dll'Q'C nhfrng am thanh cua thien nhien bao la. Cho tre nghe nhfrng am thanh nho nh6 va ca tie"ng trilng thu}'nh thu}'nh.

Tro chuy�n v&i tre khi m� til.m cho tre, l(ip di l(ip 1(1.i tir ngfr d€ tre tranh bi Jang quen.

C6 hai di€m sau day cha m� can chu y khi tro chuy�n v&i con tre: https://sachhoc.com

19

https://thuviensach.vn

1. Tro chuy�n bdng gic;ing di�u vui ve, tram b6ng du dU"ong va ch�m rai. Khong dU"<;rc dung gic;ing tram thilp va gifr mai m(lt ngfr di�u.

2. SU- d1,1ng ca di�u b(l cua tay chan va co-th€ d€ bi€u hi�n khi n6i: Con d6i roi phai khong? Con muon te phai khong? Con te roi phai khong?, ...

Ngfr di�u sinh d(lng se thu hut Sl,I" chu y cua tre va tre se dan nh6-la phAf co Sl,I" dap l(li nhfrng cau hoi ily. Cau tra liri nhU" tieng 11" 11" trong c6 hc;ing se la bU"6-c d'au tien cua cu(lc tro chuy�n.

Tro chuy�n b:it dau tir tai phai cua tre, vi v6i tre trong khoang 3 thang tu6i, phia tai phai se mii:n cam v6i am thanh hon. Tu 4 thang tu6i tr& di, khong tro chuy�n tir tai phai cung dU"Q"C.

Khi tro chuy�n hay cham chu nhin vao m:it tre. Hay m& d'au cau chuy�n bdng nhfrng liri nl,l"Ilg nju: "Milo a, m� day. M� yeu con I:im. Milo cua m� thong minh I:im." D6 la m(lt each d€ nuoi d11"0ng kY frc cua tre. Cha m� nen vira tro chuy�n vira tung hfuig v6i tre, cher dgi cau tra liri cua tre bdng each nhin vao m:it tre. Tre n6i bilt cfr dieu gi hay b:it chU"6-c l(li y h�t.

Mi\i ngay, hay dU"a m(lt do chcri den tru&c mi).t tre roi thU-b:it aau cau chuy�n m6i:

"Con yeu cri, blip be nay. Con nhin thily khong, m� dang cam con blip be nay." Du tre chU"a c6 hfuig thu gi hay to ra chan ngan thi cha m� cfr li).p di li).p l(li nhieu tan nhU" the.

Xuc giac

Cha m� nen kich thich si,r phat tri€n nang li,rc cam nrun bdng tay cua tre. Hay cho tre c'am n�m nhi'eu dO v�t nhtr: Iva, len, g6 mtn, vAi sa tanh, mie'ng xO'p m'em, gia'y Iva, ... H5.y di).t do chcri vira v6i tam tay cua tre d€ tre phat huy kha nang chu d(lng cam n:im.

Cha m� nen thay d6i cho tay tre Ilic ch(lm vao nU"6-c n6ng, Ilic ch(llll vao nU"6-c l(lnh ( & mfrc vira phai), roi d€ tay tre xoe nihn Cr ngay trong n\1"6-c.

ThU"Crng thi tre khoang 5, 6 thang tu6i b:it dau phat tri€n nang li,rc cam n:im do v�t, nhrmg neu cho tre ren luy�n s&m thi chi khoang 3 thang tu6i la tre da c6 th€ n:im cam thanh th(lo.

V(lndi)ng

Cho tre ndm silp tren b1,1ng cua cha m�, roi cho tre ngong dau d�y cang !au cang tot.

'

Nie thang thu ha: Tu thing thu bay den thing thu muO'i

sau sinh

Thjgiac

https://sachhoc.com

20

https://thuviensach.vn

Hay m& ell-a sci, di! tre co th€ nhin thay cay coi dung dll'll theo Ian gio va phat ra am thanh xao x(lc, cho tre nghe tieng chuong gio keu Ieng keng mi\i khi co cOTI gio th6i t&i.

Thinh thoang nen be tre ra cong vien di! nhin nhfrng dfra tre chcri dua, m0i ngU"Oi di !(Ii trong cong vien. Nen be tre hOTI la di! tre ngoi vao xe d�y vi nhU" v�y tre se thay dU"Q"C che ch& va cam nh� dU"Q"C tirng bU"&c di cua cha m�.

Thinhgiac

,

-

Hay cho tre nghe nhfrng ca khuc co giai di�u dOTI gian. a giai do(ln nay, tre van ch=

th€ cam nh�n dU"Q"C nhfrng ca khuc v&i am IU"Q"llg m(lnh va mang tinh kich thich 16n nhU"

nh(lc rock. Hay cho tre nghe am thanh cua chuong gio. Ch:ic ch:in tre co th€ ghi nh& dU"Q"C

am di�u cua no.

Hay quan sat xem tre phan frng nhU" the nao v&i am thanh ma tre dU"Q"C nghe, nhU" bat nger b�t radio Jen. Do la each di! boi dU"Cing nang li.rc phan bi�t nhieu lo(li am thanh cho tre.

Hay thU"erng xuyen cho tre nghe nhfrng bai hat ru cua cac nU"&c tren the gi&i.

Dieu quan tr9ng nhat doi v&i tre trong thOi ey nay la can boi dU"Cing nang li.rc ngon ngfr. Cha m� hay la ngU"Oi b(ln than thiet thU"erng xuyen tro chuy�n v&i tre.

Khi tre dU"Q"C 8 thang tu6i, m� hay b:it aau cho con cai sfra. Cai sfra mu(ln chinh la nguyen nhan khien tre ch�m phat tril!n kha nang ngon ngfr, ch� noi.

Xuc giac

Cho tre c'iim, ch(lm vao ngon tay cua cha m�. C(r di! tre ti,r do thoai mai xe giay b!ing chinh doi tay cua minh.

Hay di! nhfrng lo(li do chcri phat tri/!n v�n d(lng tren giU"erng, di! tre thi.rc hi�n tat ca cac d(lng tac nhU" go, an, xoay, keo, l:ic, ...

Nhieu cha m� cam tre mut tay. Thi.rc ra, mut tay la bil!u thi vi�c tre b:it d'iiu bU"&c vao giai do(lll phat tri/!n m&i, tre da co kha nang dll'll m(lt do v�t vao mi�ng. Neu cha m� nhat djnh cam vi�c do se lam mat di long ti,r tin cua tre.

Tir khoang 6 thang tu6i, m� co th€ chcri bong v&i con, cho con chcri tro xep h(lp nh6 vao h(lp to va dong n:ip h(lp.

https://sachhoc.com

21

https://thuviensach.vn

-

-

•• •

V(lndi)ng

Dg do chcri mil tre thich & tnr&c m�t tre, roi dg tre bo t&i lay. Hay dg chan tre dtrQ'C

thoai mai, cha m� c6 VU. chcri dua dg tre hilo hfrng v�n dl)ng, bo tnrCm.. Khong nen biit tre ngoi vilo chiec xe t�p suot ngily.

Dg tre ti,r do bo se c6 tac d\lng rat l&n trong vi�c phat trign toiln di�n gan cot vii. khien chfrc nang di'eu tiet v�n dl)ng ell.a tre se d<tt den mfrc cao nhat. Cha m� nen cho tre t�p thg d\lc thtrCm.g xuyen.

,

Nie thang thu tu: Tu thang thu mueti m9t den thang thu

mu'di hai sau sinh

Thjgiac

Hay cho tre quan sat nhfrng bfrc tranh milu, sach anh vii. bang chfr cai hang ngily. Cho tre quan sat ket hw v&i doc di doc l<ti nhi'eu Ian dg tre ghi nher.

https://sachhoc.com

22

https://thuviensach.vn

Cho tre soi gucmg va quan sat m<i' noi chuy�n v&i minh qua gircmg.

Nen tich C\l"C cho tre ra ngoai di d(lo, nhin ngil.m cac loai d()ng vi).t, phircmg ti�n giao thong ma tre thich.

Choi tro tim do vi).t v&i tre. Cha m"' giilu do choi & day h()p di! tre tim hoi).c cho tre tim hai do vi).t giong nhau & hai h()p do choi.

Thinhgiac

Cha m<i' bil.t chir&c tieng keu cua loai d()ng vi).t nao do roi yeu c'au tre li.ra chc;>n the co hinh cua loai d()ng vi).t do.

H6i nhfrng cau nhir "Mil.t con dau?" "Tai con dau?" roi d<ty tre bi/!u thj d()ng tac tra liri b1ing each chi tay ]en b(} phi).n do, roi Ctr ]i)_p di ]i)_p ](Ii nhir the v&i cac b(} phi).n khac tren CO"

th€.

Li).p di li).p l<ti nhfrng cau nhir "Dira cho m<i' nao", "Khong dirge dau con" di! tre co th€

hi/!u dirge nhfrng cau tir dcm gian va CO" ban nhilt.

Di! d<ty tre bil.t chir&c tieng cua cha m<i', tot nhilt la hay bil.t d'au tir nhfrng tieng keu cua cac loai d()ng vi).t.

Xuc giac

Hay dira cho tre vai ba t<'r giily di! chung ti,r vo tron, lam nhau nat hoi).c cho tre choi v&i nhfrng ter giily bong kinh. D(}ng tac VO tron giily se aan d'iJ.n giup nang ]\fC cua tre phat tri/!n, tre co th€ biet vb tay, biet iln, biet danh.

Hay d<ty tre nhi).t nhfrng mon do choi nh6, khong chi nhi).t b1ing ca ban tay, ma d<ty tre c'am nil.m b1ing ngon cai va ngon tr6. Day la nli.ng l\fC chi phat tril!n & con ngiriri.

Hay d<ty tre choi cac mon do choi dcm gian m()t each d� hii!u nhilt, vi dv nhir d<ty tre

]am cho chiec h(}p am nh(IC CO day cot phat ra am thanh.

Bay nhfeu do choi & tru&c mil.t tre va d<ty tre lily mon do choi theo y muon cua cha m<i'.

Cho tre tich C\l"C bil.t chir&c theo cha m.,,, nhir bil.t chir&c kh�u hinh mi�ng, vb tay, xoa tay, nil.m tay, go hai mon do choi v&i nhau, d<ty tre each liem moi, dira hai tay !en day day huy�t thai dircmg, ...

Hay cho tre xep nhfrng manh gb hoi).c manh xep hinh chong !en nhau thi).t cao. Thu di).t chiec goi gifra tre va chong do choi vira xep cao. Sau nhfeu fan tre keo m(lnh chiec goi va mon do choi roi theo, tre se biet each lily chiec goi nh.,, nhang nhilt di! lam sao do choi khong bi roi.

https://sachhoc.com

23

https://thuviensach.vn

Giau m{>t mon d(\ chcri nho dir&i ba mon d(\ chcri khac. Cfr d€ tre nhin thay sau do m&i up chie'c bat xuong, r(\i phu khan giay !en, r(\i tie'p t\IC phu chie'c t(lp d'e cua m� !en. Tre vii:n co th€ tim ra mon d(\ do vi tre da bie't lay dir<;rc mon d(\ dir&i hai mon d(\ khac, thi dir&i ba mon d(\ tr& !en vii:n co th€ lay dir<;rc.

V(lndi)ng

Hay cho tre du xa siit.

Cho tre ra ngoai thong tha di d<to va di nhi'eu lirQ1:.

Hay cho tre treo !en t\lt xuong nhfrng chi'> cao. Cho tre di nh(it nhfrng qua bong to ho(ic nem nhfrng qua bong nh6.

NgonngU-

Vi�c lam quan trQng nhat trong th<'ri kY nay do la c'an phat tri€n nang 11,l"C ngon ngfr cho tre. Hay hir6ng dii:n tre noi qua nhfrng !Oi noi cua m�.

Khi tre co th€ nh(r dir<;rc m{>t chfr r(\i, hay khuye'n khich tre tim kie'm cac chfr giong nhir v�y & nhfrng ncri khac nhau. Nen sU- d\lng cac tam the chfr cai d€ giup tre ghi nh<'r !au hem.

Mi'ii ngay hay tang d'an so tam the ma tre co th€ dQc dir<;rc. Cha m� chu y khong chi giup tre nh(r dir<;rc m(it chfr ma con phai ke't hQ"P v&i nghe phat am.

Sau nhi'eu !'an luy�n t�p, ne'u tre vii:n chira th€ nh(r dir<;rc chfr cru, cha m� khong c'an phai lo Iiing, sot ru{>t. BCri vi v&i nhi'eu tre, vi�c nh(r dir<;rc m{>t chfr co khi phai mat de'n hang nil-a nam trOi. Cha m� nen tin tir<'rng vao Sl,I" phat tri€n tfrng bir(rc cua tre va Sl,I" tru<'rng thanh d(ic bi�t cua tre. Cfr tie'p t\IC !(Ip !(ti luy�n t�p, hi�u qua se xuat hi�n, khi ay Sl,I" tru&ng thanh cua tre se rat nhanh chong va VlfQ1: tr{>i.

'

?

2. Phudng phap giao dvc tre tu 1 den 2 tuoi

Ba nang 11,l"C c'an dir<;rc chu y

Trong giai do(ln nay co ba nang 11,l"C cha m� c'an chu y d€ phat tri€n (r tre la:

• Nang 11,l"C ngon ngfr

• Ky nang c'am niim d(\ v�t dcm gian

Ban nghien cfru giao d\IC tre scr sinh thu{>c D<ti hQc Harvard, Hoa Ky da tie'n hanh di'eu tra nghien cfru nang 11,l"C cua nhfrng tre em tru<'rc 6 tu6i va ke't lu�n: Nang 11,l"C cua tre phat tri€n m(lnh me nhat, dinh cao nhat trong khoang th<'ri gian tir 1 tu6i de'n 3 tu6i sau sinh, trong do c'an phai phat tri€n m{>t so to chat cua tre:

https://sachhoc.com

24

https://thuviensach.vn

• S6ng trong mi)t moi tnremg c6 nhieu yeu t6 kich thich, thuc ddy, tre c6 th€ ho(lt dl)ng ti.r do thoai mai (Phat tri€n giac quan va v�n di)ng).

• Cha m.,, can t(IO moi tnremg thich hQ"P d€ tre SU d\)ng nhfrng ngon tir don gian (Phat tri€n ngon ngfr).

Day dU"Q'C xem la hai di€m khac bi�t r6 r�t nhilt gifra nhfrng d(ra tre c6 nang Ii.re phat tri€n thilp va nhfrng d(ra tre U"U vi�t. Nhfrng d(ra tre c6 nang Ii.re phat tri€n thilp thU"emg bi b6 h<i'P khong gian trong chiec giU"emg cUi, khong dU"Q'C v�n dl)ng nhieu nhilt, theo d6, nang Ii.re ngon ngfr hay si.r tac dl)ng cua ngon ngfr cUng giam di. Con v&i nhfrng d(ra tre c6 nang Ii.re phat tri€n U"U vi�t, cung v&i kha nang v�n di)ng nhieu va m(lnh me, cac kY nang don gian khac nhau & tre cUng se dU"Q'C phat tri€n.

Cha m<i' la ngU"Oi co anh hU"&ng tich C\fC nhilt t&i tre. Nang Ii.re tim hi€u, hQc hoi tir moi tnremg xung quanh & tre nh6 rilt manh li�t nen nhfrng hanh dl)ng cua cha m<i' se la tam di€m thu hut S\f to mo CUa tre.

D€ giup tre phat tri€n toan di�n nhfrng kY nang sfui c6 tir khi sinh ra, cha m<i' phai t(lo ra mi)t moi tnremg thu� IQ"i cho tre th6a chi sang t(lo. V�y ma nhieu khi cha m<i' l(li lam ngU"Q'C l(li v&i dieu d6. Nhll" d€ dap l(li tri to mo, kham pha the gi&i cua tre, si.r nil Ii.re cua cha m<i' rilt h(ln che. Cha m<i' phai sang su6t khong dU"Q'C d€ minh rcri vao tinh tr(lng d6.

Khi tre dU"Q'C tron 1 tu6i, cha m<i' hay nghi ngay den vi�c thuc ddy nang Ii.re v�n di)ng cua tre & m(rc cao nhilt. Neu tre c6 treo ra kh6i giU"emg cUi cua minh thi dirng trach mil.ng tre.

Neu cha m<i' ngay t(rc khil.c buong !Oi trach mil.ng con nghia la da d�p til.t si.r to mo, ham tim hi€u cua con, va chil.c chill & tre se xuilt hi�n tam ly phan khang, ch6ng d6i. Si.r thilt b(li trong vi�c d(ly dil con bil.t dau tir d6.

Hon het la cha m<i' nen d€ tre ti.r do v�n di)ng, ton tr9ng tinh each to mo va thich kham pha cua chung.

Vito nhfrng ngay thOi tiet d.,,p, cha m<i' hay dU"a tre ra cong vien ho(lc nhfrng khu vui chcri ri)ng rai d€ tre d(lo bl) thoai mai va vui dua th6a thich. T�p cho tre di Jen di xu6ng nhfrng chil cao d€ tre quen, dU"a tre cam nhfrng do v�t nh<i' trong tay va mang den mi)t vj tri da dU"Q'C chi djnh sli:n. Day la each don gian nhilt d€ phat tri€n tU" duy va nang Ii.re v�n di)ng ctia tre.

ThC1i ky thtjc nghi�m hay thu cho tre lam ba'.t cu thu gl

Giai do(ln tir 1 tu6i den 1 tu6i 8 thang dU"Q'C gQi la giai do(ln thi.rc nghi�m cua tre. Day la giai do(lll ma tre thich thU-lam m9i th(r nhU" nhfrng vi�c lien quan den tr9ng Ii.re, quan tinh, di) nay, ... mang tinh v�t ly.

Cha m<i' hay t(lo dieu ki�n d€ tre dU"Q'C thi.rc nghi�m thoa thich nhfrng quy lu�t nay.

Tnremg hw tre keo khan trai ban tir tren ban xu6ng, du co lam cho c6c chen tren do v& het, thi cha m.,, cUng khong dU"Q'C trach mil.ng tre du tre co lam v& nhfrng m6n do dil.t tien.

https://sachhoc.com

25

https://thuviensach.vn

B&i vi tre khong ci5 tinh lam hong va hanh vi d6 ciing khong thg hien si.r xilu xa trong tinh each cua tre. V1 d6 la Jue tre c6 m(\t phat hien m6i, riing du khong cam nlim drrQ'C biing tay nhfrng d(\ v�t nay, nhrmg c6 thg keo khan trai ban dg drra chung l<ti gan. Nhfrng thfr & tren cao se bj roi xui5ng dilt, c6 d(\ v�t bj vcr, c6 d(\ v�t khong bj v&.

C6 m(\t ba m� tre dii:n theo m(\t dfra con khoang 1 tu6i rum de"n chi\ toi, nher tU" vil'n v"e each nuoi d<ty tre. Trong Jue toi va ngrriri m� dang n6i chuyen, dfra tre drrQ'C ng(\i ben m(\t ban c6 rilt nhi"eu m6n d(\ choi. M(\t h(\i !au sau, dfra tre biit dau cam vai ba m6n d(\ choi biing gi\ va nem xui5ng dilt.

Ngrriri m� quay ra thily canh tU"<;rng d6 m6i lo !ling, mling mo: "Khong drrQ'C lam the"."

Toi ben n6i v6i ngU"iri m� tre d6 riing: "Khong nen n6i: 'Khong drrQ'C lam the' v6i con nhrr v�y. V1 tre dang trong thiri kY thi.rc nghiem. Tre hanh d(lng nhrr v�y la c6 m\lc di ch nao d6, khong nen ngan can tre ma hay quan sat tie"p xem tre se lam gi tie"p theo."

Sau khi nem tilt ca nhfrng m6n d(\ choi biing gi\ tren ban xui5ng dilt, dfra tre Wt xui5ng khoi ghe", nh(it titng m6n d6 tr& l<ti m(it ban, r(\i l<ti leo Jen ghe" ng(\i va tie"p we nem xui5ng dilt. Hanh d(\ng d6 hoan toan c6 m1,lc dich ro rang, c6 le la m(\t thi.rc nghiem v"e Ii.re. Tre cam thily rilt vui khi nh�n ra riing ruy vao Ii.re nem ma m6n d(\ choi biing gi\ bay xa ho(ic bay gan.

Qua cac tro choi khac nhau, tre khong chi c6 them tri thfrc ma con dU"Q'C thoa man S\f to mo, hieů ey cua minh, d(\ng thiri gia tang tinh tich C\fC chu d(\ng v6i moi S\f viec. Cha m�

hay thrrerng xuyen quan sat hanh d(\ng cua tre.

Tranh SU dvng nhung tu ca'.m doan, ma hay ru re tre sang

tro choi khac

Ne"u cha m� thrrerng xuyen sU- d1,lng nhfrng tir cilm doan nhrr "Khong drrQ'C lam the", khong dU"Q'C lam the'', tre se tr& nen tieu C\fC hem, long ti.r tin bj thie"u h1,lt, di"eu nay se gay tac d(lng khong nh6 khi tre tru&ng thanh. Khi tre bi cilm lam nhfrng viec minh mui5n lam nhi°eu Ian, tre d� nay sinh S\f phan khang, hay n6ng nay va cau glit.

Trong truerng hQ"P tre keo khan trai ban lam di\ vcr d(\ d<tc ho(ic tre nem d(\ choi ra xa, cha m� nen d€ nhfrng d(\ quy gia & noi an toan, ho(lc cho tre choi nhfrng d(\ v�t kh6 d6 va.

Nhrr v�y tre vii:n ti.r do choi va kham pha ma cha m� ciing khong tfrc gi�n.

V6i nhfrng tre da brr&c di thuan th\lc, hay cho tre thi.rc nghiem lam nhfrng viec sau day: Cilt k�o & chi\ cao hem tre m(\t chut. C<tnh d6 c6 m(\t chie"c thung rac, ne"u l�t up l<ti c6

th€ sU- d1,lng nhrr chie"c be dfrng. Ne"u tre l�t ngU"Q'C thung di.mg rac l<ti r(\i treo Jen tren d6 d€

v6i lily k�o, chfrng to tri thong minh cua tre da phat tri€n rilt ti5t va nang Ii.re tU" duy ciing & mfrc tuyet viri.

https://sachhoc.com

26

https://thuviensach.vn

·--� . -

Trong thOi kY nay, di'eu quan tr<;>ng nhilt la phai t(lo di'eu ki�n cho tre tie'p nh�n nhi'eu kich thich hOTI la cilm doan d(li lo(li nhir "Khong dirge lam the'!" Nhfrng !Oi nhirv�y se lam thui ch(\t to chilt cua tre nhanh hOTI bilt err di'eu gi khac. Chi nen n6i "Khong dirge lam the''

trong truemg h<;rp tre dang gan k'e S\f nguy hi€m ho�C trong nhfrng truemg h<;rp Se gay anh hir&ng xilu de'n vi�c hinh thanh tinh each cua tre. D€ tre khong tie'p t\IC lam m(\t vi�c gi d6

khong tot, cha m� nen rU re tre chcri m(\t tro chcri khac v6i thai d(\ khong cir&ng ep d€ tre c6

th€ ngoan ngoan tie'p nh�n.

?

Nhung tro chdi giup phat trien ky nang cua tre

Khi tre tron 1 tu6i, cac m6n do chcri se tr& nen rilt c6 y nghia. Khi li.ra ch<;>n do chcri, cha m� can chu y de'n vi�c m6n do chcri d6 se mang l(li tac dvng giao dvc gi cho tre.

Dir6i day la vai di'eu can d�c bi�t chu y khi li.ra ch<;>n do chcri cho tre:

• Thfr nhilt: Nhfrng m6n do chcri d6 phai giup tre h<;>c dirge di'eu gi d6, thu dirge l<;ri ich nao d6 tir vi�c chcri v6i chung.

https://sachhoc.com

27

https://thuviensach.vn

• Thfr hai: Khong nen mua qua nhfeu do choi cho tre. Neu mua qua nhfeu, tre se khong th€ t�p trung choi m{>t m6n do choi, thich thay deli va hay nghi den m{>t m6n do choi

-

khac. Nhtr v�y se khong c6 !Qi cho vi�c d(ly do tre.

• Thfr ba: Cha m� nen choi cung v&i con. Neu cfr d€ m(ic tre choi m{>t minh ho(ic khong htr&ng dfin each choi, tri tu� cua tre ciing khong th€ phat tri€n m(lnh me dtrQ"C.

Khi choi, cha m� nen (y ben con, dtra do choi cho con roi quan sat phan frng cua con.

Hay d€ tre nem, ddy, Ian, vfrt do choi, lam du chuy�n ma tre thich. Cho tre nem do choi b1ing hai tay, roi Ian ltrQt nem b1ing tirng tay m{>t. Dtra cho tre th�t nhfeu m6n do choi v&i du cac chat li�u khac nhau, m'em, cfrng, tron, vuong, ... Cho tre thu nghi�m nem ca nhfrng m6n do nhtr khan giay, long vii d€ tre thay si,r khac nhau v'e trc;ing ltrc;ing gifra chung.

Nhfrng luc choi cung be, cha m� ciing dirng quen d(ly tre n6i. Dtra do choi cho tre, hay n6i: "M� cho con do choi nay", roi d(ly tre dtra tay ra, khi tre dtra tay ra nh�n m� hay d(ly tre n6i: ''C:im 011." Lan sau thi diio ngtrQ'C l�i, m� nh� dO tir tre va n6i ''Con dtra m� nito'',

''Cfun OTI con nhi'eu."

Trong phong t:im, hay cho tre choi dua trong ntr&c cung v&i cac m6n do choi nhtr trai bong, mieng gf,, vien soi, mieng xop, ... Ch:ic ch:in tre se thi,rc nghi�m dtrQ"C rat nhi'eu di'eu va tru&ng thanh nhanh hem.

Khoang th6i gian nay, cha m� nen d(ly tre choi tro xep do vao h{>p. Cho tre xep do choi theo th fr ti,r tir l&n den be vao trong h{>p giay, ket hc;rp v&i d(ly tre nhfrng tir ngfr nhtr trong, ngoai, day, tren, l&n, be.

Cho tre choi nhfrng m6n do choi rat tot d€ boi dtr&ng nang li,rc xii giao nhtr bup be, thu nhoi bong.

,

.

.

Choi tro choi kiem tlm chau bau se thuc day Slf phat trien o

'

A

cua tr1 tue •

Kiem tim chau bau la tro giau do v�t diva d€ tre ti,r tim kiem. Tro choi nay se giup tre hi€u r1ing do v�t ton t(li & mc;ii noi, ngay ca & nhfrng noi ma m:it chung ta khong nhin thay dtrQ"C.

Hay thud€ tre tim kiem xem do an dtrQ"C giau trong chiec bat nao trong ba chiec bat c6

siin tren ban. Tren mf>i chiec bat c6 trum m{>t chiec khan, rut chiec khan ra kh6i mi�ng bat trong khoang mtr6i giay, roi l(li d�y l(li va cho tre doan xem do an & trong chiec bat nao. Neu tre c6 th€ doan dtrQ"C ngay tfrc la tri tu� cua tre da phat tri€n rat cao roi.

Cha m� c6 th€ lam m{>t vai hanh d{>ng nhtr bit m:it, che miii, che mi�ng hay cam but chi d€ tre b:it chtr&c theo. Neu tre ciing c6 th€ cam but chi giong nhtr cha m�, c6 nghia la nang li,rc tri tu� cua tre dang d(lt (y mfrc rat cao roi day.

Cha m� ciing nen co g:ing dfin tre ra ngoai choi nhi'eu hem. Day la phtremg phap tot https://sachhoc.com

28

https://thuviensach.vn

nha't dg phat trign tri tu� cua tre nho. Biing each quan sat nhfrng ngtriri b(ln cung trang ](ra xung quanh, tre se dtrQ'C boi dtr&ng nang 11,l"C xii giao dan dan.

Hay t;_i.o m9t moi trtiC1ng giau ngon tu cho tre

Tre thiri ey nay da c6 nang 11,l"C t�p trung va higu dtrQ'C ngon tir.

Si.r dieu chinh cua cac bQ ph�n lien quan de'n khi quan, khoang mi�ng t(lo dieu ki�n cho vi�c phat ra am thanh, tre c6 thg phan bi�t va dung dg phat am chinh xac. Tre cling c6 thg bi1t dau n6i dtrQ'C nhfrng tir ghep hai am tie't.

Ne'u trong thiri ey nay tre vfui con bu ti gia thi vi�c dieu tie't am thanh trong khoang mi�ng chtra dtrQ'C hoan thi�n. Dieu nay phai di).c bi�t chu y vi c6 thg d6 la bigu hi�n cua tre ch�m bie't n6i. Khong nen cho tre bu ti, ng�m ti nfra trong khoang tir thang thir 8 de'n 1 nam sau sinh.

N(ra cuoi thiri ey nay tre se c6 xu htr&ng hoan thi�n nang 11,l"C bi1t chtr&c vi�c n6i nang.

Khoang mQt tu6i rrr6i, tre chi c6 thg n6i dtrQ'C 40 de'n 50 tir nhtrng de'n khoang 2 tu6i tre da c6 thg n6i dtrQ'C khoang 300 tir. Cung v&i d6, kha nang higu dtrQ'C nhfrng liri m� n6i cling phat trign VtrQ1: trQi ne'u tre dtrQ'C thrr(mg xuyen tro chuy�n cung cha m�. Cha m� nen tich C\fC tro chuy�n v&i con, nhrr Jue mi).c do cho con, Jue cho con an, Jue di d(lo cung con, ...

Vi dv khi ti1m, m� hay co gi1ng d(ly con ten g0i cua nhfrng bQ ph�n tren cO" thg nhrr mi1t, mlii, tai, tay, chan, dau goi, ... Khi v�n dQng trong phong, c6 thg d(ly cho tre ten g0i cua nhfrng do v�t trong gia dinh.

DtrQ'C khoang 5 6 thang sau sinh, tre co thg bi1t aau doc sach tranh (v&i S\f dii:n di1t

-

cua ngrriri l&n) va hay cir duy tri nhrr v�y mQt thiri gian dai sau d6.

Hay lam cho con mQt gia sach rieng, slip xe'p bay bi�n nhiing cuon sach da mua Jen do.

Tre c6 thg lily cuon sach ma minh thich ra roi bao m� doc cho nghe. Chi1c chi1n se c6 nhfrng cuon ma cha m� phai doc di doc l(li th�t nhieu Ian nhtrng tuy�t doi khong dtrQ'C to ra chan ngan trtr&c mi).t con. Doc cho tre nghe nhieu cuon sach trong giai do(ln nay la bi quye't C\fC

kY tot giup tre c6 long dam me doc sach. Theo d6, tri th ire va ltrQTig tir vi.mg ma tre thu nh�n dtrQ'C ciing ngay mQt phong phu.

C6 nhieu cha m� vii:n lam trr&ng rfug khong d(ly tre tir ngfr thi tre vfui c6 thg b�t n6i dtrQ'C, n6 giong nhtr ban nang ti.r nhien ch(r khong phai la th(r c6 thg hoc va nh(r dtrQ'C. Tir d6 l(li xua't hi�n quan ni�m sai lam riing vi�c d(ly chfr khong phai Ia vi�c cua ngrriri thay, d6

Ia si.r phat trign ti.r nhien cua con ngrriri.

Nhtrng S\f th�t )a nhfrng d(ra tre binh thtrCrng chi hoc dtrQ'C mQt VOn tir ngfr it Oi thi nhfrng d(ra tre song trong moi truCrng c6 tinh van h6a cao l(li dtrQ'C hoc va sti- dvng chinh xac nhfrng tir kh6. Moi trrr(mg mang tinh van h6a chinh la moi tru(mg phong phu ve mi).t

'

-

ngon ngrr.

Cac b�c cha m� ciing nen higu riing, dg tre c6 thg nh�p vao dau mQt ltrQTig I&n tir vi.mg https://sachhoc.com

29

https://thuviensach.vn

nhtr the' doi h6i nang l\l'C ttr duy cua tre ciing phai dtrQ'C m& r{>ng. C6 nhtr the' tre m6i b�t n6i dtrQ'C thanh tie'ng.

Tie'n sy Chomsky cho r�ng: "Tre ghi nh& tir vi,rng ciing giilng nhtr ngtrc'ri l&n hQc tir m6i ngo(li ngfr v�y. Tre khong chi ghi nh& b�ng nang 11,l'C cua ey frc. Tir ngfr !Qt vao tai tre dtrQ'C

phan tich, t6ng hqp nhtr m{>t chie'c may tinh sieu tile."

Tre c6 kha nang thu nh�n ngon ngfr, nhat la nhfrng tir ngfr kh6, mang tinh thien b�m ma ngtrc'ri l&n khong c6 dtrQ'C. D6 la vi kha nang thu nh� va quan ly & tre ho(lt d{>ng gan d(lt mfrc 100%, trong khi ngtrc'ri l&n chi con khoang 5% ma th6i. Vl the', cha m� d(ly cho tre cang nhfeu ch fr thi tre cang ghi nh& nhfeu va thong minh hon.

c6 glng dung d� tre ma'.t di slj hung thu trong giai do�n

hlnh thanh chi hu&ng

MQi ngtrc'ri thtrimg n6i trong giai do(ln tir 1 tu6i 8 thang de'n 2 tu6i, giai do(ln chuy€n tie'p tir tre scr sinh thanh tre nh6, la thc'ri kY tre hinh thanh chi htr&ng. D((c trung cua tre trong thc'ri kY nay la tre tach khoi cha m�, bll.t aau ti,r l�p, hanh d{>ng ti,r phat. Ne'u dtrQ'C boi dtr&ng thi tre se s&m phat tri€n kha nang ti,r l�p. Nhtrng each thfrc trtr&ng thanh cua tre thc'ri kY nay ciing rat phfrc t(lp.

Cha m� nen t(lo moi truimg hQc t�p thu�n IQ"i cho tre, d€ tre ti,r ho(lt d{>ng he't tan suat cua minh.

Thc'ri kY nay, tre viin chtra dieu khi€n dtrQ'C ve m(it tile d{> nhtr tile d{> suy nghi, tile d{> ch(ly, tile d{> an. C6 th€ tre da c6 th€ ch(ly dtrQ'C thanh th(lo, nhtrng vi�c qu�o trai, re phAf viin chtra dtrQ'C tilt lll.m. Cha m� nen tranh d€ tre mat di si,r hfrng thu.

C6 nhieu vi�c tre nghi r�ng minh c6 th€ thl,l'C hi�n dtrQ'C nhtrng 1(1.i khong th€ thl,l'C hi�n dtrQ'C tilt nen d� gay nan long, buon chan. Vi�c mll.ng mo va thai d{> khong ung h{>, khong dong tinh can dtrQ'C giam thi€u tili da. Cha m� viin nen dong hanh cung con d€ con vfrng tin hon. Hay chu tam !ling nghe tre n6i, hay quan sat ey hanh d{>ng, phan frng cua tre va nf> 11,l'C

tim hi€u xem tre muiln dieu gi.

https://sachhoc.com

30

https://thuviensach.vn

'

'

•

•

Nhfrng m6n do chcri v�n khong th€ thieu, gom c6 nam lo;:ti:

• Thu bong: Tre rilt thich om ilp chung, t;:to cho tre cam giac hfrng thu, k€ ca khi m� tll.t di�n di ra kh6i phong. D€ chung ben c;:tnh tre se khien tre an tfun hOTI.

• Do chcri phat tri€n tri tlr&ng tirc;mg cua tre: Bup be, nha cua bup be, mieng gi\, con rili

-

go d= gian.

• Do chcri mo ph6ng cu(lc silng cua con ngirCri: b(l d1,1ng c1,1 nha bep, xe tai, o to do chcri, ...

• D1,1ng C\l v�n d(lng: xe ba banh, xich du, cau truQ'I:, cau thang, b;:tt lo XO lo;:ti nho, qua bong.

• Do chcri phat tri€n tri tu�: B(l do xep hinh, b(l do chcri lll.p ghep xe tai, kinh !up va nam ch am.

Khong nen chi cho tre nghe am thanh phat ra tu may m6c,

hay tro chuy�n v6i tre

Cai g9i la am thanh may m6c la nhfrng am thanh dirge phat ra tir ti vi, radio, bang cat set, loa, dan may am thanh, ... Neu tre nghe nhfrng am thanh nay nam, sau tieng mi\i ngay, tre se thich frng v&i am thanh may m6c ma khong con phan frng chinh xac v&i nhfrng tieng n6i cua cha m� nfra.

DI nhien khong phai la cam tre tuy�t dili khong dirge nghe nhlfllg nghe ca ngay se gay https://sachhoc.com

31

https://thuviensach.vn

nen nhiing anh htr6ng rilt 16n trong vi�c giao tie'p cua tre nhtr tre khong thg giao tie'p dtrQ'C

v6i ngtrOi khac hoi).c thtrimg xuyen tl,I' l�m b�m n6i m(\t minh.

Cha m<i' nen tich C\l'C dung gic;>ng thi).t d€ tro chuy�n v6i tre, k€ chuy�n cho tre nghe, thtrimg xuyen va day du. Nhtr vi).y tre ciing se cam nhi).n dtrQ'C tinh yeu thtremg cua m<i'

truyen cho minh.

Cha m<i' cung nen thtrimg xuyen n6i chuy�n v6i tre, khuye'n khich tre n6i nhieu d€ uon nil.n each dung t1'r cua tre va d€ tre t1,I' tin. Vi�c cong nhi).n va c6 v(i vi�c tre lam c6 gia trj VO

cung to 16n, nhilt la v6i nhiing d(ra tre bi t6n thtremg nao va nam giac quan.

Vi�c tre ghi nh& mi).t ch fr trong thOi kY nay c6 tac dvng lam thay d6i kY di�u ne'p nhan thi giac tren be mi).t nao b(\, thay d6i cilu true cua nao b(\ va thay d6i k5' nang. K€ ca v6i nhfing tre bi t6n thtremg nao bQ, dieu nay ciing dem ](Ii Sl,I' trtrOng thanh Vtrgt h�n SO v6i nhiing d(ra tre khong bi t6n thtremg. B&i vi khi tre ghi nh& chfr, phan tU- ghi nh& c6 ten RAN

trong te'bao nao se tang them ve chilt, khac h�n v6i chilt ltrc;>ng nao cua tre chtra dtrQ'C d(ly chfr.

Cha m<i' c6 th€ bil.t dau d(ly tre hc;>c ch fr cai bdng vi�c ke't hqp gifra vi�c choi, dc;>c chfr va ve tranh. Dan d'an tre se ghi nh& dtrQ'C toan b(\ bang chfr cai, dan da c6 th€ danh van nhiing tir dem gian. Vi�c d(ly db nay chi d(lt ke't qua cao nhilt khi dtrQ'C thl,l'C hi�n lien tl,lc, hang ngay. ThOi gian ap dvng cho mbi Ian khong nen qua dai. Ban aau chi khoang hai, ba phut sau d6 tang dan Jen nam phut mbi tan. Ne'u tre thich thu v6i cac con chfr thi c6 th€ keo dai them thOi gian, dan dan, tirng chut m(lt. Nhilt dinh khong dtrQ'C t(lo cho tre phan (mg tieu C\l'C doi v6i con chfr.

Nhtr vi).y, & d(l tu6i 1 - 2 tu6i, cha m<i' nen danh nhieu thOi gian hem d€ vui choi va d(ly db tre. Khi choi cac tro choi, cha m<i' nen thay d6i d€ tre vii:n gifr dtrQ'C htrng thu. Chi can aau ttr thOi gian va tinh cam cho con, con b(ln se tru6ng thanh va phat tri€n toan di�n hem

�

h"�

rat n 1eu.

,

?

3. Phudng phip giao dvc tre tu 2 den 3 tuoi

Tre tron 2 tu6i la Jue tre btr&c sang thOi ey tl,I' li).p. Tre muon tach kh6i cha m<i' va muon tl,I' minh lam mc;>i th(r. Tre se khong chiu ngoi yen m(\t giay nao. Ngay ca khi ngoi an com hay khi ndm ngli, tre cung vii:n vi).n d(lng khong bie't m�t m6i. Nang 11,l'C vi).n d(lng cua tre thi).t S\I' manh li�t va la nang 11,l'C sinh ton chinh dang. Cha m<i' nen hi€u dieu do va khong dtrQ'C

lam giam y muon hc;>c ti).p nay & tre, thi).m chi con nen phat trign hem nfra.

Nuoi d(ly tre hai tu6i can chu y ba dieu Cl,l'C ey quan trc;>ng la vi).n d(\ng, ngon ngfr, nhiing k5' nang dem gian can thie't.

'

Di b9 th�t nhieu la mon hc;>c hang ngay

Vi).n d(lng la ho(lt d(lng khong th€ thie'u v6i S\I' phat tri€n cua tre. Ngay tir khi sinh ra, ne'u khong d€ cho tre phat tri€n nhiing k5' nang vi).n d(\ng cua chan va tay, tre se khong phat https://sachhoc.com

32

https://thuviensach.vn

tri€n dirc;rc tinh tich C\fC, se chfrng 1(1.i ho(ic phat tri€n theo hir6ng tieu C\fC.

Ngay tir khi tre m6i dirc;rc 1,5 tu6i, hiiy cho tre di quiing diremg dai nhilt co th€. Neu cir cong tre ho(ic cho tre ngoi tren xe d�y, tre se milt d'an nang 11,l'C di b('>.

Di b('> hang ngay chinh la bir<'rc d'au tien d€ tri niio tre phat tri€n thong minh, ngo(li hinh can doi.

Dirc;rc sfr d1,1ng CO" th€ minh d€ v�n d(\ng th�t nhieu dem 1(1.i tinh th'an khoe khoiin cho d(ra tre hai tu6i. Neu cha m� kim nen nhu c'au do thi S\f phat tri€n toan di�n iY tre cUng se bi kimhiim.

Khi cho tre di b(\, khong chi d(ly tre di tren diremg bdng ph�ng ma con nen thfr thach tre tren ca diremg doc, c'au g1\, c'au thang, nhay bdng hai chan, nhay Jen nhay xuong b�c th'em, ...

M� co th€ choi tro nem bong d€ tre ch(ly theo nh(it bong. Ban d'au tre se ch(ly theo diremg bong Ian nhirng sau viii !'an, tre se biet quan sat va chQn ra do(lll diremg ngll.n nhilt.

Vi�c di 1(1.i, ch(ly nhay cUng c'an co keho(lch ro rang. Khoang each ban d'au chi khoang 3

met, sau do C\f Ii xa d'an, !en 10 met roi 15 met. Den 2 tu6i, bll.t d'au cho tre doc toan b(\ sfrc 11,l'C d€ ch(ly. Co th€ cho tre ch(ly nhay, di 1(1.i tren tilm b�t lo xo d€ tre hQc each lily thang bfug m(\t each kheo leo.

ThC1i ky min cam v&i ngon ngu nh�t cua tre

CUng nhir v�n d(\ng, nhu c'au ngon ngfr cua tre cUng c'an ho(lt d(\ng het cong suilt. 2 tu6i la thCri kY d(\t pha ve m(it ngon ngfr iY tre nhirng den khoang 2 tu6i rum, kha nang d(\t pha nay 1(1.i d'an bien milt. Do do, thCri kY tir 2 tu6i den 2 tu6i 6 thang dirQ"C xem la VO cung quan trQng.

Th(ri ey nay, tre khong con tiep nh�n ngon ngfr CUa tre SO" sinh nfra vi ngon ngfr CUa tre SO" sinh chinh ]a nguyen nhan can tr& S\f tiep nh�n ve m(it ngon ngfr CUa tre.

Khi tre con nho, cha m� v�n thiremg n\fllg tre bdng each noi d� thir=g nhir "Ton (Con) yeu ng\I d�y roi a?'', "Con co doi hong (khong)?", "M� yeu ton nhll.m!", "Yeu con che (the')!",

-

... Nhirng chinh each noi nay dii t(lo cho tre thoi quen phat am khong chinh xac. Cac Joi nhir nh'am Ifin 3.m ''c'' vit "t'', ''kh'' va ''h", ''th" va ''ch'', "I" vit ''nh'' it dlra tre nito tranh kh6i nhUTig cha m� nen co S\f uon nll.n, sfra chfra ngay tir khi tre bll.t d'au b�p b�. Cha m� nhilt djnh phai tro chuy�n v6i tre bdng ngon ngfr chinh xac nhilt.

Tro choi tot nhilt ve ngon ngfr la tro gQi ten cac b(\ ph�n tren CO" th€ ngirCri, cac do dung trong nha, ... Cha m� co th€ dan d\l"Ilg tro choi theo nhfrng each khac nhau.

Hom nay m� co th€ hoi tre xem "Do v�t nao trong phong co mau do?" va d€ con gQi ten cua nhfrng do v�t mau do Jen.

https://sachhoc.com

33

https://thuviensach.vn

Ngay mai, m� c6 thg hoi: "Cai gi bil.t dau bdng chfr "t" con nhi?", r'oi dg cho tre tra !bi nhfrng dcip an nhtr: ''tti", ''tl.l'Cmg", ''tay'', "t6c'' , ... TrO choi nity c6 thg choi khi tre di tren dtr<'mg, di d1.10 bi;\, Jue dc;>n d�p nha ell-a, ... each choi nay c6 thg ket hc;rp vira cho tre hc;>c tir vi.mg vira hc;>c mau site, hinh d(lllg, kich thtr6-c 16-n nho.

Mua sach cho con vfin la ho(lt d(\ng tich C\l"C can dtrc;rc duy tri. Khi tre 2 tu6i, khong chi cho con dc;>c sach tranh ma m� ciing nen dc;>c sach cho con nghe. Neu tre muon thi m(\t ngay du 5 hay 10 cuon, cha m� ciing vfin nen dc;>c cho tre nghe nhtrng vfin can c6 chc;>n lc;>c. Dc;>c di dc;>c l1.1i nhfeu Ian m(\t cuon sach ma tre thich ciing la m(\t phtrcmg phap hfru ich.

Cha m� ciing nen nghi den vi�c t�g tre nhirng m6n qua cao quy hem nhtr nhirng t�p thcr ch�ng h(ln. Nghe thcr la each dg tre cam nh�n dtrc;rc S\l" thu vi ey di�u cua ngon ngfr.

Khong nen di).t ni).ng van ae phan tich tirng cau tirng chfr, giai thich tirng chut m(\t n(\i dung va cai thu vi cua cau chfr, ma hay dc;>c di dc;>c l1.1i nhfeu Ian, t1,1" nhien tre se ghi nh6- dtrc;rc.

Vi dv cha m� c6 thg mua tuygn t�p dong dao cho tre, nhfrng bai thcr danh cho thieu nhi cua Tran Dang Khoa hoi).c Ph(IID H6. Tuy tirng hoan canh, cha m� c6 thg lga chc;>n nhirng bai hay roi dc;>c cho tre nghe. Chil.c chil.n tre se rat thich thu v6i van di�u trong thcr ca day. Ngoai ra, nhfrng cau chuy�n c6 tich dan gian ciing se boi dtr&ng tam hon tre.

Tru6-c khi di ngu ciing dirng quen dc;>c sach tranh cho tre. Thfr ma tre 2 tu6i muon biet nhat do la nhfrng S\l" V�t trong CUQC song hang ngay va moi quan h� nhan qua gifra Chung.

Moi quan h� nhan qua nghe c6 ve cao sieu va khong phu hc;rp v6i tre nhtrng th\l"C tel1.1i C\l"C kY dcm gian nhtr ch(IID vao lo str6i va bi bong. Neu tre ch1.1m tay vao lo str6i, cha m� hay n6i v6i tre rdng: "Con khong dtrc;rc s<'r vao lo str6i khi n6 dang chay. Con se bi bong day!"

https://sachhoc.com

34

https://thuviensach.vn

Co bil m� khi gi).p canh trrQ'llg ay l(li noi: "LO srr6i nay hrr qua! Lilm bong tay con yeu r'oi." Cung co bil m� khi tay con bi thrrOTig vi k�p vilo ell-a thi miing cai ell-a: "Chira nay, cai ell-a lilm dau tay con yeu." each noi do se khie"n tre khong nh�n ra dU'Q'C chinh xac moi quan h� nhan qua Va khong CO dU'Q'C each suy nghi dung diin ve S\f V�t.

M(\t tinh huong Cl,l thg drr&i day se giup cac b�c cha m� higu hOTI ve n(\i dung nay:

-

M(\t d(ra tre dang choi bong bong khoc toang Jen vi qua bong Ian vilo g�m girr(mg mil khong lay ra drr<;rc. NgrrOi m� dang b�n r(\n thay v�y m&i quat con: "Khoc cai gi mil khoc. Co nin ngay khong thi baa". D(ra tre rui than cilng khoc to hOTI.

Tinh huong nay chiic h�n da xay ra khong it nhll'Ilg do l(li lil sai lam, lil lieu thuoc d(\c klm ham tili nang vil tinh each cua tre. Thay vi miing m6 con, ngll'Oi m� nen h6i xem t(li sao con khoc roi noi nhfrng IOi dong cam v&i tam tr(lng cua con nhrr "Qua bong Ian vilo g�m girr(mg con khong lay ra drr<;rc phai khong? V�y lay no ra lil drr<;rc roi" vil giup con lay ra. Do lil each tot nhat. Lan sau, tre se bie"t each bigu hi�n tam tr(lng cua minh bii.ng IOi noi, ch(r khong phai Iil khoc nhrr "Qua bong Ian vilo g�m girr(mg roi, m� lay ra cha con."

Vl the", cha m� nen d(ly cha tre th�t nhieu tir ngfr bigu thi moi quan h� nhan qua trong thOi ey 2 tu6i nay. Chung rat can thie"t cha tre phat trign nang lvc trr duy, suy m chinh xac ve Juan thrr(mg d(IO Jy.

https://sachhoc.com

35

https://thuviensach.vn

Th(ri gian nay cha m� cling nen cho tre ]am quen v6i ch fr viet, va khcri d�y S\f quan tam, thich thu cua tre v6i ch fr viet. Vi�c tre dc;ic drrgc chfr tir khi 2 tu6i la di'eu tuy�t vOi.

Ngay ca khi 1 tu6i hay m6i chao dOi, tre cling c6 thg nh& drrgc chfr. C6 nha nghien cfru cho rdng tre thich thu v6i each nh& ch fr hOTI la nh& vi�c tro chuy�n. Tre chrra thg b�t n6i drrgc vii:n c6 thg dc;ic drrgc chfr. M� hay thU- dc;ic chfr roi bao tre lily tilm the c6 viet chfr d6.

Neu tre nh�n ra drrgc chfr d6, tre c6 thg lily chinh xac tilm the va c6 thg dc;ic chfr roi.

Vi�c nh& chfr c6 thg lam thay d6i cilu t(lo b(\ nao cua tre, nhilt la thay d6i rilt nhi'eu v'e chilt & nao b(\. Du tre c6 bi t6n thrrOTig v'e nao b(\ thi cling nen bll.t aau tir khoang thOi gian nay, hay d(ly tre dc;ic va nh& chfr, trr duy cua tre chil.c chil.n se sang sua hOTI. Cac ket qua di'eu tra, nghien cfru da chi ra rdng nao b(\ cua nhirng d(ra tre nh& chfr tot se hOTI h�n nhirng d(ra tre chrra nh& drrgc chfr gilp 3 - 4 Ian. Khong it trrrimg hqp nhirng tre bi t6n thrrOTig nao b(\ CO thg dc;>c dU'Q'C trOTI tru ca CUOn sach va dfrng dau l&p tigu hc;>c nh(r dU'Q'C hc;>c chfr s&m.

Di'eu nay se kh6ng thg d(lt drrgc neu tre khuyet t�t nao hc;ic chfr sau sau tu6i. Neu cha m�

kh6ng biet t�n d1.1ng thOi kY mii:n cam v6i ng6n ngfr nay, thi vi�c thay d6i v'e chilt cua nao b(\ tre se tr& nen kh6 khan hOTI.

Dg tre thich thu v6i cac con chfr hOTI, hay dan !en trrimg nhirng t<'r giily c6 ghi ten tre, roi dc;ic di dc;ic l(li nhi'eu Ian cho tre nghe. Hang ngay, cha m� nen d(ly tre chu y den chfr cai tren cac nhan san ph�m va tieu de cua cuon sach, roi d(ly tre each dc;ic chfr d6. Thinh thoang cling nen lrrQ'Ill nhi).t nhirng tir trong sach, bao, va h6i tre. Vira di drrimg vira chi cho tre cac chfr tren bign hi�u va dc;ic cho tre nghe.

Cfr nhrr the hay d(ly tre each SU d1.1ng nhirng tir ngfr dOTI gian ma tre thrrimg hay nhin thily, d6 chinh la phrrOTig phap d(ly tre dc;ic chfr tot nhilt.

'

Cho tre cd h9i lam th�t tot nhung vi�c xung quanh mlnh

Ba di'eu drr6i day lien quan t6i vi�c d(ly cho tre nhirng kY nang dOTI gian dg phat trign tai nang cho tre.

Tre 2 - 3,5 tu6i thrrimg c6 mong muon lam tot nhilt nhirng vi�c xung quanh minh. Neu higu drrgc di'eu nay, cha m� se nu6i d(ly tre thanh con ngrrOi xuilt site.

Nhirng vi�c nhrr ma tay, bu(\c day, dong cue, du tre lam c6 !au la thi cha m� cling hay cfr dg tre ti.r lam. Hang ngay, nen gianh thOi gian d(ly tre each lam m(\t so vi�c, chll.c chll.n sau nay cha m� se nh�n l(li nhirng ni'em vui. Neu tre ham hc;ic h6i va c6 thg lam tot m(\t vi�c, thi y muon cua tre drrgc th6a man va se c6 them ni'em tin. Tirng ngay, tirng ngay, tre se tru&ng thanh them rilt nhi'eu.

Ngrrgc l(li, neu luc nao cha m� cling quen tay lam mc;ii vi�c cho tre thi S\f tru&ng thanh cua tre se ch�m l(li. M� nh�n ma tay giup con se khien con kh6ng drrgc luy�n t�p tinh nhii:n n(li, sau nay, tre se kh6ng cho m� ma tay nfra hoi).c c6 nhirng hanh d(\ng phan khang.

Hay cho tre cO" h(li giup cha m� lam cac c6ng vi�c nha nhrr !au ban, lily do v�t theo yeu cau, ma bat nhi.ra (v�t kh6 v&), ... Cho tre t�p lam th�t nhi'eu vi�c, cang nhi'eu cang tot.

https://sachhoc.com

36

https://thuviensach.vn

Khi tre hoiln thilnh m9t cong vi�c nilo d6, nen khen ngQ'i tre th�t nhfeu vii. truy'en cho tre si,r ti,r tin - day la di'eu VO cung quan tr9ng. Ki! ca vi�c tre lam chU'a tot thi cha ffi'i' cung can khen ngQ'i, c6 nhi.r v�y tre m&i ti,r tin vilo vi�c minh lam vii. Ian sau co gil.ng hon.

M.,, lam hilnh d(>ng srra sai cho tre ngay tru&c m(it tre la phi.rong phap d(ly con ilu tri nhilt. Du tre hilnh d\>ng nhi.r the' nilo cung tuy�t doi khong di.rQ'C che trach tre. Nhi'eu bil m"'

viin thi.rimg lam di'eu d6 nh1im triln ap si,r phan khang cua con tre nhi.rng l(li khie'n tre thily khong con hfrng thu lilm gi.

Hay khen ngQ'i tre du d6 chi la m9t vi�c nh6 nhoi. Diing chi vi m9t each lam ch= dung cua tre mil thieu dot si,r ti,r tin trong tre. Bi quye't nuoi d(ly tre thilnh cong chi g6i g9n trong m9t chfr la "KHEN". Ngi.rQ'C l(li, each nuoi d(ly tre thilt b(li cung chi c6 m9t chfr "CHE" mil thoi.

CJ dQ 2 tu6i, cha ffi'i' hay d(ly cho tre thoi quen srra SO(ln, slip xe'p do d(IC xung quanh.

Hay di,rng m9t gia gi'\ cilt do d(lc gan tam v&i cua tre vii. quy djnh vi tri cilt tiing m6n do choi.

Ban dau, dan bang dinh cac milu do, xanh da trCri, vilng, xanh l1,1c !en vi tri d6 vii. dan bang dinh cung milu !en do choi di! tre ghi nh& dan dan.

Sau m9t thCri gian, tre se hinh thilnh th6i quen slip xe'p do choi g9n gang sau khi choi.

Vi�c cilt d9n do choi se tr& thilnh ni'em thich thu VO cung cua tre.

Cha ffi'i' nen d(ly tre each srr d1,1ng thilnh th(lo doi tay. B6i vi ne'u tre khong srr d1,1ng thanh th(IO doi tay thi nang ]i,rc CUa tre Se CO khuynh hi.r@g phat trii!n ch�m.

Phai d(ly cho tre dung dua t1'r khi 2 tu6i.

Hay cho tre choi tro n(ln dilt theo hinh thu v�t miiu nilo d6 nhi.r qua tao, qua dau, ... Cha m"' nen hi.r&ng diin tre n(ln nhfrng chi\ loi the' nilo, n(ln chi\ lorn ra sao. C6 nhi.r the' m&i boi di.r&ng dtrQ'C tri ti.rang ti.rQ'Ilg vii. quan sat cua tre vii. di! tre srr d1,1ng doi tay kheo leo.

Mon do choi tot cho tre trong giai do(lll nay la nhfrng m6n do giup phat trii!n nang li,rc ti.r duy vii. kY nang cua tre nhi.r tro xe'p nhil, !lip ghep xe tai, ghep tranh, ...

Nhfrng m6n do choi c6 may m6c ti,r d(>ng chi lilm th6a man si,r hilo hfrng nhilt thCri cua tre mil khong boi di.r&ng dtrQ'C nang li,rc ti.r duy cung nhi.r phat tri€n kY nang cho tre. Thay vi b6 ra m9t m6n ti'en 16-n mua nhfrng m6n do choi dlit ti'en, m'i' hay choi tro phan lo(li h(lt di\.

M'i' lily bon lo(li h(lt di\ v&i kich thi.r&c 16-n nh6, milu slic khac nhau, h(lt to, h(lt be, h(lt milu den, h(lt milu xanh, ... mi'\i lo(li 10 h(lt roi cho chung vilo m9t bat vii. cho tre nh(it nhfrng h(lt db cung lo(li cho vilo cung m9t bat. Khi tre phan lo(li dtrQ'C cac h(lt di\, hay di! tre k.,,p nhfrng h(lt db be xiu d6 vilo gifra hai ng6n tay cai vii. ng6n tr6, sau d6 m&i di.ra vilo coc. Vi�c boi di.r&ng nang li,rc cam nlim do v�t b1ing ng6n cai vii. ng6n tr6 cung can dtrQ'C ren luy�n trong

-

thCri kY man cam nay.

?

?

Tre 2 tuoi th�t dang sq! Lam sao de vli<Jt qua duqc thC1i ky https://sachhoc.com

37

https://thuviensach.vn

phan khang diu tien cua tre?

MQi ngirOi thirimg n6i: "Tre 2 tui\i th�t dang sg." B&i vi day Iii. thOi ey ti,r l�p cua tre, tre muon tach kh6i m�, muon ti,r lam tat ca m9i thfr bdng nang li,rc cua minh. Ne'u luc d6 ngirOi l&n n6i "Khong dirge lam", tre se l�p tfrc phan khang ngay. Khong dirge lam nhfrng thfr minh dinh lam, tre se d� bi frc che' tam ly, dii:n de'n bi,rc bi)i, gi�m chiln vung tay, giay giva tren siln nhil roi kh6c rong !en. D6 Iii. nhfrng bi€u hi�n cua vi�c nhu c'au khong dirge th6a man. Hi�n tll'Q'Ilg nay se tie'p di�n trong khoang 4 6 thang.

-

D€ virQ't qua dirge hi�n tirQ'Ilg nay, tru&c he't cha m� c'an d<ty tre th�t nhfeu tir vi,rng.

Khi c6 mi)t von tir phong phu, tre se bie't each sU- dvng tir hgp ly, khong n6i nang kieu cling vii. khong qua lam phfen de'n bo m�. Khi tre c6 th€ ti,r lam nhfrng vi�c xung quanh minh, sUdvng thilnh th<tO do V�t, vii. bie't each truyen d<tt tam tr<1ng CUa minh m/)t each ti,r nhien thi tre se khong con cam giac bat man nfra.

Khi tre kh6c, m� hay thU- d(it minh vilo tam tr<1ng cua tre, d<ty tre dung tir ngfr d€ di�n d<tt tam tr<1ng cua minh. Ne'u cha m� chi mil.ng tre thi kh6 long virQ't qua thOi kY "Tre hai tui\i th�t dang sg" mi)t each suon se dirge. Thay vilo d6, hay d<ty tre cac quy til.c, I� nghia, tre hoiln toiln c6 th€ hi€u dirge nhfrng dieu d6. Nhieu b�c cha m� to ra thau hi€u thai qua ve tam tr<1ng tre vii. khong cho tre n6i khie'n cho lirQ'Ilg tir vi,rng cua tre it vii. hinh thilnh cam giac bat man trong d'au tre. Hay cho tre n6i ra nhfrng dieu chung muon n6i. Dieu quan tr9ng nhat Iii. cha m� hay lil.ng nghe tam tr<1ng cua con tre.

Khi tre lam mi)t vi�c gi d6, cha m� khong nen chia tay ra lam giup mil chi c'an quan sat, trong nom con thoi. Hay truyen cho con niem tin rdng minh c6 th€ lam dirge, vii. cfr the', d'an cfan con se tie'n bi). Bi quye't d€ phat tri€n y muon hQc t�p & tre nho chinh Iii. dirng bao gi(r n6i "khong dirge", du trong bat cfr hoiln canh nilo. Hay coi soc tre khi tre choi, hay trao cho tre long tin vilo chinh minh, hay khen con khi con lilm tot, vii. boi dir&ng y chi cua con thirimg xuyen.

Trong thOi kY nay, ne'u cha m� t�p trung nuoi dir&ng nang li,rc ngon ngfr phong phu vii.

ey nang CO" ban c'iJ.n thie't thi se khong con xuat hi�n hi�n tll'Q'Ilg "Tre hai tui\i th�t dang SQ'"

-

nira.

?

Tre 2 tuoi Sd huu nang Ive ghi nh& thien tai

Hai tu6i Iii. thOi kY thien tili & tre v6i mi)t nang li,rc virQ't tri)i trong vi�c ghi nh&. Ne'u cha m� khong bie't dieu d6 se lilm mat di nang li,rc tuy�t vOi ay & tre, vi the', cha m� c'an chu tam vii. g'an g(ii v6i con hO"Il.

Khong it ngirOi cho rdng "Luc 2 tu6i, tre chfutg nh& dirge gi ca, cfr d€ de'n khi tre 6 tu6i, bie't nh& roi m6i cho tre xem, nhin th�t nhieu." D6 lil each suy nghi hoiln toiln sai !'am, each tir duy d6 khie'n nang li,rc cua tre bi thui chi)t.

Tre nh6 tru&ng thilnh rat nhanh trong khoang 2 3 tu6i. Hay xem giai do<1n nay Iii.

-

th(ri ey nen tang d€ phat tri€n nang ]i,rc CO" ban cho tre. Th(ri gian nay cung phan anh thai di) hQC t�p cua tre sau nay vii. thai di) do khong each nilo sii-a dirge. Ne'u cha m� cho tre mi)t nen https://sachhoc.com

38

https://thuviensach.vn

tang viing chiic thi tre se ci.rc kY trU m, con ne'u chi d€ tre choi ma khong d').y gi, thi d'an d'an, nang Ii.re Vll'Q1: tr(\i d6 se bie'n mat. Nhfrng nang Ii.re dU"Q"C boi dU"5ng Jue 2 tu6i se dU"Q"C duy tri suot CUQC dOi. Cha m� hay coi vi�c boi dU"5ng nang Ii.re ghi nh& la van de trc;ing tam.

Tre c6 th€ nh& dU"Q"C quoc kY cua cac quoc gia tren the' gi6i, nh& dU"Q"C cac dong xe o to, nh& dU"Q"C ten di€m d'au va di€m cuoi cua cac chuye'n tau di�n. Vi�c ghi nh& d6 ch&ng c6 gila qua sfrc doi v6i tre ca.

D6 khong phai la co nhoi tri thfrc. Nhfrng tri thfrc dU"Q"C thu nhi).n trong d(\ tu6i nay se ndm trong vling tfem thfrc cua tre, d6 se la dfeu ki�n dg phat tri€n nang Ii.re tU" duy m(lnh me hOTI.

'

•

9

10

I I

------

-

Hay xe'p 10 chie'c h(\p giay tren ban roi cho do v�t vao trong ba chie'c h(\p va cho tre doan. Ban aau, tre khong th€ doan dU"Q"C ngay ca ba h(\p, hay thu tir m(\t h(\p tru&c.

Bay 10 do v�t tren ban, cho tre nhin khoang m(\t phut, roi giau m(\t m6n do di, va cho tre doan m6n do bi giau di la m6n do nao.

Vi�c nghI ra tro choi ren luy�n nang Ii.re ghi nh& cho con khong phai la kh6 khan. Cha m� hay ke't hqp boi dU"5ng nang Ii.re quan sat cho con. Vi d1,1 nhU" h6i tre: "Trong crra hang horn nay, con nhin thay nhfrng gi?" dung each nay d€boi dU"5ng cho tre nh& th�t nhfeu m6n do trong cua hang ho(lc cung tre choi tro doan do v�t trong crra hang. Hay thU"emg xuyen

-

dan con ra cong vien, Vll'Cm bach thu, thuy cung, khu vui choi, nong trU"emg, eve phong chay chfra chay, ... d€ tre ti.r quan sat va hU"&ng dii:n d€ tre ti.r n6i v'e nhfrng di'eu mil.t thay tai nghe.

Cung c6 thg cho tre !en xe bus, tau di�n, dU"a tre de'n vling b(r bi€n, di d(lo trong Vll'Cm cay an qua, dU"a tre di th�t nhi'eu noi dg tre c6 nhi'eu trai nghi�m.

ThOi kY tre 2 tu6i ciing la thOi kY tot nhat d€ tre hc;ic ngo(li ngfr v6i nang Ii.re ghi nh& am tuy�t vOi.

Khi nghe tie'ng nU"&c ngoai, ngU"Oi 16-n khong th€ nghe ro rang tirng am va kh6 thanh https://sachhoc.com

39

https://thuviensach.vn

thaO mQt ngoai ngfr nhu ti/l'ng m� de vi g(ip trcY ngai Ve m(it am thanh, kha nang nh�p tam va bil.t chu&c.

C6 thg n6i tre 2 tu6i la thien tai ngon ngfr. Tre c6 nang l\fC nh�n ra si,r khac bi�t du rat nh6 ve each phat am va nang l\fC higu du<;rc h� thong ngon ngfr phfrc tap. Nang l\fC sieu vi�t ve ngon ngfr nay ton tai tiem dn trong tre nhu mQt ban nang. Trang thOi gian nay, cha m�

hay cho tre nghe th�t nhieu bai hat cua cac ca si n6i tie'ng tren the' gi6i dg nuoi du&ng kha nang lil.ng nghe mQi ngon ngfr kY di�u cua tre.

Dieu quan trQng nhat cua vi�c ren luy�n nay la du mi\i ngay mQt chut thOi gian nhl!"Ilg phai lien b,lc, thu<'mg xuyen. Ne'u chi th\l'C hi�n ngil.t quiing thi khong thg dat du<;rc hi�u qua tot. Cang l(lp di l(lp lai nhieu thi vi�c nuoi day tai nang va tri l\fC cua con tre cang chil.c chil.n va 6n djnh hem.

Tuy nhien, cha m� ciing c'an quan sat phan (mg cua tre dg c6 nhfrng bu&c dieu chlnh phu hQ'P. Ne'u tre khong h(rng thu v6i phuemg phap ren luy�n hi�n tai, cha m� phai d6i sang phuemg phap khac dg tre cam thay th\l'C S\f h(rng thu.

Truyen cam h(rng vui ve cho con b�ng nhfrng hinh thfrc chcri m6i me, d6 la tat ca bi quye't trong vi�c nuoi day va phat trign tai nang cho con.

'

?

4. Phudng phap giao dvc tre tu 3 den 4 tuoi

Ba tu6i tre da bit dlu bi�t tti duy. Hay d�y tre each tti duy Khi du<;rc 3 tu6i, niio tm&c cua tre phat trign rat manh me va ro r�t, theo d6 niing l\fC

tu duy cua tre phat trign rat nhanh. Ben canh vi�c day tre each ghi nh& S\f v�t S\f vi�c, cha m� phai thay d6i phuemg phap giao dvc, coi vi�c day tre tU" duy la quan trQng hang aau.

Tre cang chcri nhieu tro chcri tu duy thi nang l\fC tU" duy cua tre cang phat trign manh me va chi so thong minh cua tre se citng cao. Cha m� c'an chQn cho tre nhfrng m6n do chcri dg tre dQng niio, hem la loai do chcri chay b�ng pin ti,r dQng, nhu do chcri c'an phai lil.p rap thanh hinh.

Vi dv nhu ba mie'ng gi\ ba mau (nhfrng mie'ng gi\ gom cac mau do, vitng, xanh, c6 hinh d�t, b�ng ph&ng, tam giac) la nhfrng m6n do chcri C\l'C ey hfru ich. Tre con rat thich chcri tro nay, chung ghep cac mie'ng gi\ nh6 v6i nhau tao thanh du cac hinh dang ma ch&ng bao gi(r bie't chan. Tro chcri nay giup tre ren luy�n nang l\fC t�p trung cao dQ, kich thich tre yeu thich vi�c tu duy va thich hQC toan hQC.

Th(ri ey tre ba tu6i, cung v6i S\f phat trign CUa tu duy ciing la thOi ey ey thu�t CUa tre phat trign rat tuy�t vOi.

Trang thOi kY nay, cac b�c cha m� hay dg cho tre ti,r tay lam nhfrng vi�c doi h6i kY thu�t ti mi nhieu mQt chut dg phat trign nang l\fC t�p trung CUa tre.

https://sachhoc.com

40

https://thuviensach.vn

Vi dv cho tre su dvng keo, dan ho dan, choi gilp giily, dan day t1.10 thanh nhfrng hinh d1.1ng khac nhau, cai cue ao, buc)c day, ... Nhfrng ho(lt dc)ng nho d6 se boi dtr&ng tre tr& nen kheo leo, tl ml.

Sv kheo leo cua cac ng6n tay c6 th€ so sanh dtrQ"C vm mfrc de) thong minh cua tre.

NgtrQ"C l1.1i neu kh6ng SU dvng thuan thvc d6i tay, tre se tr& nen V\Jng v'e. Vl the, cac b�c phv huynh can quan tam tm vi�c d1.1y tre each SU dvng diia, tv minh c&i va mij.c quan ao. Den 3

tu6i, tre phat tri€n v'e k5' thu�t, cha m� nen cho tre ngoi d(lp xe ba banh, du xa, ve tranh, t�p piano va choi vm ban tinh.

'

Hay khuyen khich kha nang ttj l�p iJ tre

Ba tu6i la tu6i tre biit dau t\l" l�p va c6 nhfrng suy nghi rieng cua minh. Ban dau tre mm chi t\l" ]�p dtrQ"C khoang 50%, roi ](Ii quay ](Ii ch(r S\l" cho phep CUa m�, cfr ]ij.p di ]ij.p ](Ii nhtr the.

The nhll"Ilg, 50% nay l1.1i C\l"C kY quan tr<;>ng va cha m� phai giup dfr con trong giai do1.1n 50% tv l�p nay.

Tre 3 tu6i se muon t\l" lam hilt cfr vi�c gi ma kh6ng muon nher den m� vi muon th€ hi�n y chi cua minh. Nhi'eu cha m� kh6ng biet ma vc)i cho rAng tre kh6ng nghe !Cri va c6 y chong doi. Can nhin nh�n d6 la giai do1.1n tre c6 chu kien rieng, muon th€ hi�n cai t6i 1\1" l�p cua minh va c6 th€ tach ra kh6i m�.

Khi tach kh6i m� ciing la khi tre c6 th€ tich liiy dtrQ"C nhi'eu kinh nghi�m phong phu hOTI. Cha m� hay vui mfrng vi di'eu d6 va giup dfr, t1.10 di'eu ki�n tich C\l"C cho con trong qua trinh tach m� d6. Di'eu quan tr<;>ng nhilt la cha m� phai truy'en tinh yeu thtrOTig sau d� cua minh den con. Chinh nhfrng tinh cam d6 se cho tre c6 them long tin va m(lllh me hOTI.

D€ lam dtrQ"C vi�c d6, kh6ng phai la cha m� d€ con choi mc)t minh, ma la choi cung con.

Tru6'c khi d€ con choi vm nhfrng dfra tre khac, cha m� phai trao cho con th�t nhi'eu kinh nghi�m qua nhfrng Ian choi & nha.

Nang l\fC xa giao ciing dtrQ"C gay d\l"Ilg qua moi quan h� gifra hai m� con. Cha m� nen dtra con ra ngoai tiep xuc vm m6i tru(rng xung quanh th�t nhi'eu d€ tre tich liiy them nhi'eu kinh nghi�m th\l"C te. Di nhien, tre 3 tu6i chtra th€ 1\1" tich liiy dtrQ"C kinh nghi�m neu kh6ng c6 sv djnh htr6ng cua cha m�. Vi dv nhtr khi dtra tre den VU"Crn thu, thuy cung, di bi€n, !en nui, tm nha ga, sieu thi, crra hang rau, hi�u sach, th tr vi�n, ... hay ket hqp n6i cho tre nhfrng khai ni�m dung, nhfrng djnh htr6ng phan ti ch va t6ng hqp sv v�t sv vi�c d€ t1.10 ti'en d'e cho qua trinh ttr duy.

Cung vm vi�c d€ tre trai nghi�m th�t nhi'eu, cha m� ciing can phai nghi tm vi�c t(lo di'eu ki�n cho con thu ho1.1ch dtrQ"C von tir V\l"Ilg phong phu. C6 nhtr v�y tre mm c6 th€ trinh bay l1.1i nhfrng di'eu tre da trai nghi�m dtrQ"C. Khi c6 th€ hi€u, bi et va suy nghi v'e sv v�t sv vi�c nao d6 la khi tre c6 th€ bi€u hi�n n6 bfug ng6n tir tn'ru ttrc;mg, va ngtrQ"C l1.1i, tre c6 th€

mtrCrng ttrc;mg bAng hinh anh v'e th€ nghi�m do tU- ngon tU-.

https://sachhoc.com

41

https://thuviensach.vn

M1,1C dich cua vi�c trai nghi�m CUQC song chinh la d€ phat tri€n nang 11,l'C tll' duy. Khi nang 11,l'C tll' duy nang cao, nang 11,l'C nhi).n thfrc va cac khai ni�m & tre ciing dU'Q"C hinh thanh.

C6 th€ coi day chinh la phrrong phap chinh yeu d€ phat tri€n nang 11,l'C ru duy.

,

'

Giai quyet '' co'n khit'' ngon tu bang vi�c tro chuy�n va d<;>c sich tranh cling tre

Th(ri ey 3 tui\i, tre mang m\)t "con khat" miinh li�t ve ngon ngfrv&i Sl,l" tru&ng thanh Vll'Q1: tr\)i ve nang 11,l'C ngon ngfr ke thl'ra tir thOi ey 2 tu6i. Day la thOi ey tre c6 nang 11,l'C ghi nh(r ngon ngfr sieu vi�t nha't trong dOi, vi the, cac bi).c lam cha lam m� phai nghl den vi�c d(ly con nhieu tir ngfr nha't c6 th€.

Vi).y lam each nao d€ c6 th€ phat tri€n nang 11,l'C ngon ngfr & tre? Quan trc;>ng nha't la hang ngay, cha m� phai tro chuy�n v&i tre thi).t nhieu. Cha m� phai sU- d1,lng thfr ngon ngfr chu�n xac va cau chuy�n dU'Q"C n6i phai CO cot truy�n lien ffi(l.Ch, d€ tre CO th€ tll' duy mang tinh ly lui).n drrgc.

Cha m� khong drrgc phep miing con: "Con yen li).ng di nao." Thay vao d6, hay n6i: "Con yen li).ng di nao. Vi m� dang nghe di�n tho(li'', d€ tre hi€u drrgc ly do phai gifr yen li).ng. Cha m� nen thrrimg xuyen sU- d1,lng each n6i c6 chu de, c6 quan h� nhan qua nhrr: "Hay cam theo 6 di con, vi horn nay d\l" bao thOi tiet la c6 mll'a da'y."

Ngay ca v&i nhfrng tir kh6 hi€u m\)t chut, neu cha m� thrrimg xuyen n6i, tre cling c6 th€

nh(r dU'Q"C va den m\)t ngay nao do, cha m� Se phAf ba't ng(r kinh ng(IC khi tre SU d1,lng thanh th(lo nhfrng tir kh6 d6 trong m\)t hoan canh thich h<;rp. Tre thi).m chi c6 th€ hc;>c drrgc ra't nhieu tir ngfr tir cha m� khi cha m� khong d€ y den. Nen neu cha m� thrrimg xuyen sU- d1,lng https://sachhoc.com

42

https://thuviensach.vn

nhfeu tir ngfr chu�n xac, nang ll)'C ngon ngfr cua tre se ra't phat trign, ngirQ'C I:i.i, ne'u sIT d1.1ng ngon tir khong dung ml)'C, cl)'C doan, ho�c SIT d1.1ng ngon tir don di�u, ngheo nan, si,r phat tri€n tri tu� cua tre se ch�m l(li.

Ngoai each tro chuy�n v&i con ra, cha m� hay dQc cho con nghe th�t nhfeu sach tranh.

Tre ra't thich nghe cha m� dQC sach tranh da'y, mi'ii ngay cha m� hay dQC tir 5 de'n 10 cuon sach tranh cho tre nghe.

Khi tre 3 tu6i, hay t(lo th6i quen d= tre de'n thrr vi�n, cho tre drrQ'C li,ra chQn nhfrng cuon sach chung thich va mrrQ'Il v'e. Tre c6 th€ higu drrQ'C n\)i dung cua ra't nhi'eu tir ngfr bfug vi�c dQC sach.

Cung v&i d6, cha m� hay khcri d�y ni'em quan tam dam me ngon ngfr & tre. Khi c6 si,r quan tam manh li�t v&i ngon ngfr d6, tre c6 thg ghi nh& bang chfr cai ra't nhanh va dQc drrQ'C

sach m\it each I= !oat. Hi�n nay, & Nh�t Ban, tim kie'm m\it dfra tre 3 tu6i c6 thg dQc I=

!oat dU'Q'C sach la vi�c ch�ng c6 gi kh6 khan ca.

Giao Sil' Friedrich Ruckert cua D(li hQc Munchen, la cO- d'au cua n'en giao dt.1c s&m & Dfrc chu trrrong r�ng: Can cfr tren ca s& so li�u mang tinh tam ly hQc chfrng thl,l'C, bll.t d'au tir khoang 2, 3 tu6i tre da bie't dQC bie't vie't, va nen d(ly tre trong th(ri ey nay ]a tot.

Them nfra, ong cling c6 y kie'n v'e th<'ri gian hQc toan cua tre. Theo ong, th<'ri kY tot nha't cho vi�c hQC khong phai la 5, 6 tu6i, ma la 2, 3 tu6i. Ne'u trong th<'ri kY nay, tre khong hQC

t�p ma chi chcri thi CO' h\)i phat tri€n Se kem di.

Hay ren cho tre th6i quen dQc sach tranh hang ngay cung cha m� ngay tir khi 6 thang tu6i, de'n khi drrQ'C s tu6i, tre se ti,r khll.c c6 hfrng thu v&i chfr vie't.

Ne'u cha m� n6i v&i tre: "Cuon sach nay c6 ra't nhi'eu cau chuy�n thu vj. Nhll'llg giO- m�

dang b�n qua, khong thg dQc cho con nghe drrQ'C. Ne'u con c6 th€ ti,r dQc drrQ'C thi tot qua."

Chll.c h�n tre se c6 y muon ti,r minh dQc. D6 la each tot nha't d€ khcri d�y ni'em dam me v&i chfr vie't siin c6 trong d'au tre. NhO- d6, tre se ghi nh& drrQ'C nhi'eu ch fr cai hon.

Nang 11,l'C dQc va vie't da phat trign ngay tir nho nhrr v�y se giup nang cao nang 11,l'C ill duy cua tre, d6 la canh CITa brr&c ra the' gi&i r\)ng 16-n hon.

Cha m� hay boi drr&ng niing 11,l'C ly giai nhfrng hi�n tll'Q'Ilg tren the' gi&i ma tre chrra thg ti,r minh trai nghi�m thong qua nhfrng cau chuy�n k€.

Tie'n si ngir<'ri My Johnson O'connor tirng n6i: "Nang 11,l'C SIT d1.1ng tie'ng m� de se cho bie't si,r cao tha'p cua dja vj xii h\)i, va it nhi'eu thg hi�n mfrc thu nh�p. N6 cling th€ hi�n ca thanh tich hQc t�p & tru6-ng." Cha m� hay xem vi�c d(ly con nang 11,l'C dQc sach giong nhrr t�g cho con m\it bao v�t vo gia.

Bll.t aau boi drr5ng th6i quen dQC sach nay khi tre tron 6 tu6i la m\)t vi�c qua kh6, bll.t aau tir 3 tu6i thi mQi thfr Se don gian Va d� dang hon ra't nhi°eu.

https://sachhoc.com

43

https://thuviensach.vn

Lo(li sach nao phi't hQ'P v6i tre 3 tu6i?

Nhfrng cuon sach c6 n(>i dung lien quan cle'n ma quai la khong clrrgc. Nhfrng cuon sach CO chu at\ gan glii v6i tre, nhfrng cau chuy�n CO lien quan ae'n CUQC song sinh ho(lt hang ngay la 11,l'a chon hang clau. Thl,l'C te', cha m"' c6 th€ cho tre t1,I' chon nhfrng cuon sach ma tre thich & thrr vi�n.

Khong phai qua lo ling v� t�t n6i lip cua tre

Vao cl\> tu6i 2,5 - 3,5 tu6i, tre thrr<'mg xua't hi�n hi�n trrQ'llg n6i Iiip nhll"Ilg cha m'i'

khong can phai qua lo Iiing vi d:i'eu cl6.

Nghien cfru cho tha'y clay la hi�n trrQ'llg t\I' nhien khi trung khu ngon ngfr clrrgc co clinh

& vj tri nao cl6 trong ban cau niio tre. Vao khoang thOi gian xac clinh tay thu� cua tre, vi�c n6i Iiip se tl,I' nhien bie'n milt. Ne'u qua a€ y t6i cli'eu nay va co tinh sll-a ti'tng tir ti'tng ch fr cho tre, thi vi�c n6i Iiip cang tr& nen nghiem tr0ng hem vi n6 clii tr& thanh y thfrc cua tre. Vi the', tot nha't la cha m"' nen coi cl6 la chuy�n binh thrr<'mg, nhrr khong h'e c6 chuy�n gi xay ra.

Trong thOi ey nay biit clau d(ly ngo(li ngfr cho tre la tot nha't Tir 3 - 6 tu6i, tre c6 nang 11,l'C ghi nh& ngon ngfr m(lllh me va tuy�t vOi nha't trong clOi.

Day chinh la thOi kY ly ru&ng a€ biit cl'au d(ly ngo(li ngfr cho tre.

ve vi�c d(ly ngo(li ngfr cho tre trong thOi kY nay, h0c gia Stern cho rli.ng:

"M9t !Qi ich khi h0c ngo(li ngfr trong giai clo(ln nay la n6 tie'n hanh song song v6i vi�c h0c tie'ng m"' de, do cl6 each h0c tie'ng nrr<'rc ngoai cling giong nhrr tie'ng m"' de thoi."

Ngoai ra h0c gia v'e sinh ly niio b9 Leopold cho rli.ng:

"Hoc ngo(li ngfr biit clau tir 10 tu6i khong phai la vi�c khong th€, nhll"Ilg ra't kh6 a€ a(lt clrrgc thanh tich tot vi n6 la hanh cl(>ng phan sinh ly." D(ly ngo(li ngfr trong thOi kY tir 3 - 6

tu6i - thOi kY tre thanh thvc v'e m(lt ngon ngfr - la hQ'P ly va khoa h0c nha't.

ThOi kY nay, khi nghe ngo(li ngfr, tre c6 th€ nh�p tam clrrgc m9t each chinh xac v'e tir Vl,l'Ilg va ngfr phap giong nhrr ban nang sinh ly. Chung clrrgc ca't gifr vao vi'tng y thfrc ti'em fu, sau nay du khong h0c ngo(li ngfr nfra, thi vai nam sau, tre viin c6 th€ phat am chinh xac. Hiiy thU- trai nghi�m, cac b�c phv huynh se tha'y tre hoc ngo(li ngfr clcm gian nhrr the' nao.

M\>t Ian tren tau cli�n, toi c6 n6i chuy�n v6i m9t ngU"Oi phv nfr va clrrgc k€ l(li cau chuy�n the' nay:

"Hoi toi h0c cilp ba, c6 m9t ngU"Oi b(lll phat am tie'ng Anh ra't chu�n, thanh tich tie'ng Anh cling ra't tot. NgU"Oi b(ln a'y clii ci'tng cha m'i' song & My tir khoang 3 - 5 tu6i roi.

Trong l&p toi c6 m9t b(ln quoc tich Han Quoc nhll"Ilg n6i tie'ng Nh�t C\l'C kY troi chay, nghe err nhrr ngU"Oi Nh�t n6i. Luc cle'n nha b(ln a'y choi, toi ra't ng(lc nhien khi m"' b(lll a'y https://sachhoc.com

44

https://thuviensach.vn

phat am tie'ng Nh�t khong tilt I.im, hay ng.ic ngfr, trong khi ba m� & Nh�t !au hon. Di�u d6

chfrng to khong phai cfr & Nh�t !au thi c6 thg n6i gi6i dtr<;rc tie'ng Nh�t nhi!"

Tir hai vi d1,1 tren toi cang tin ru&ng vao tam quan tr9ng cua vi�c d(ly tre hQC ngo(li ngfr trong giai do(lll nay.

,

,

Neu chi cho tre ch di thl se khong tot cho qua trlnh trubng thanh

Khong it ngtrOi n6i riing d(ly tre hQc chfr, toan hQc, tie'ng anh ngay tir khi con nh6 la lam kh6 tre, chi cha tre choi thoi se tilt hon.

Nh=g toi ch:ic ch.in riing chi cha tre choi nhtr the' se t(lo anh hu&ng xilu de'n S\l" phat trign cua nao tre va qua trinh hQC t�p sau nay. De'n 3 tu6i, nao cua tre da phat trign hoan thi�n khoang 60%, de'n 6 tu6i la da hoan thi�n khoang 80% roi. B:it aau hQC khi 6 tu6i, khi nao b9 cua tre da hoan thi�n, chilt ltrQTig nao b9 ciing da djnh hinh, nhfrng ne'p nhan tren b�

m�t nao da 6n djnh, thi vi�c thay d6i va nang cao chilt ltrQTig nao b9 la di�u khong thg. Con b:it dau & quang 2 3 tu6i, nao b9 cua tre dang hinh thanh nhfrng ne'p nhan VU"Q1: tr\>i, nao

-

se phan (mg tilt v&i vi�c hQc, chilt ltrQTig te'bao than kinh ciing dtrQ'C nang cao. Vi�c hQc t�p trong khoang thOi gian nay, khong chi don thuan la thu n(lp tri th(rc ma con la nang cao chilt ltrQTig te'bao than kinh CUa nao bQ dg vi�c hQC sau nay tr& nen d� dang hon.

Toi nghi cac b�c cha m� can bie't riing, thOi ey tilt nhilt dg d(ly tre la khoang o tu6i. Nao b9 tre trong giai do(ln tir o 3 tu6i, ne'u dtr<;rc giao d1,1c dung bai ban thi tre se phat trign

-

dtrQ'C til chilt mang tinh thien tai. ThOi kY tir 3 6 tu6i la thOi kY tie'p theo, ne'u dtrQ'C giao

-

d1,1c thich h<;rp thi til chilt cua tre ciing dtrQ'C phat trign rilt m(lnh me. Con de'n khi tre hon 6

tu6i, du vi�c ren luy�n c6 tilt de'n dau ciing khong thg khoi d�y nhfrng til chilt thien tai da danh milt tru&c d6.

Trang thOi kY nay, cha m� da c6 thg d(ly tre choi cO- tu&ng, tre se c6 ntr&c cO- khong thua kem gi nguOi l&n ca.

https://sachhoc.com

45

https://thuviensach.vn

Nhi�m V\l dau tien trong qua trinh giao d1,1c la hay d(ly cho tre nhfrng kY nang thien b�m, nhfrng nang 11,l'C tiem fu nhu nang 11,l'C ghi nh&, nang 11,l'C tu duy, nang 11,l'C vi).n d\>ng, nang 11,l'C h\>i hQa, ... va t(IO m\>t moi truemg tot nhilt cho tre phat trign nhfrng ey nang do.

Diiu bie't dieu d6 nhung nhieu cha m"' 1(1.i ph<Yt 10-tre, h(ln che' tre, khong cho tre dugc thoai mai phat trign he't strc. Cha m<i' chi cho tre choi va choi khong c6 S\l" chi diin. Cha m<i'

khong tac d\>ng gi se khie'n nang 11,l'C cua tre cfr li).ng le bi thui ch9t m9t each Jang phi.

Cung c6 ngum Jen tie'ng cho rdng: "Vito thm kY tre 2 - 3 tuili, dl'rng d(ly tre qua nhieu nhu the'. De'n khi vao 16-p m\>t, tre ciing se giong nhu nhfrng dfra tre binh thuemg khac thoi."

Thl,l'C te' dung la nhu v�y va ciing d� dang higu dugc ly do t(li sao.

Ne'u xet tir quy til.c giam clan deu ve tai nang va ho(lt d\>ng cua nao tre thi c6 thg higu dtrQ'C thl,l'C te' nay. Nhung dieu nay chi dung khi tre khong dtrQ'C d(ly db lien t1,1c ma thoi.

Ne'u hang ngay, cha m"' danh ra tir 20 - 30 phut kien tri d(ly tre, thi to chilt cua tre se clan dtrQ'C nang cao.

Cha m<i' nen t(lo dieu ki�n dg tre dugc tie'p tvc thm kY t\l" l�p tir khi 2 tuili, dg cho tre c6

CO" h\>i giup dcr cha m<i' nhtr Jam vi�c nha, xach do, hay giup m<i' tim kie'm m6n do can mua trong sieu thj. Khi tre giup dugc m<i' vi�c gi d6, m<i' hay khen con gi6i. Khi dugc ghi nh�n nhu v�y, tre se cam thily minh dtrQ'C doi x6- nhu m9t ngum 16-n, va dan dan tl'rng chut boi du&ng y th(rc cua ngum 16-n.

Ngugc 1(1.i, ch�ng bao giO- cho tre co- h9i lam giup vi�c gi, Jue nao ciing xem tre nhu con nit, hay buong ra nhfrng Im cau nhau, than phien v6i tre la cha m<i' dang bie'n con minh thanh m9t dfra tre hilt h(lnh.

Tre muon xac l�p cai toi cua minh dg dan tr& thanh ngum 16-n. Chung can S\l" xac nh�n cua cha m<i' va S\l" xac nh�n d6 se khil.c sau vao y th(rc cua tre. Ne'u Jue nao ciing phai nghe nhfrng Im cau nhau, than phien, mQi trai nghi�m deu thilt b(li, tre se khong thg xac l�p dtrQ'C

cai toi ban nga cua chinh minh. Cha m<i' can ghi nh& rfug dieu quan tr9ng nhilt trong qua trinh nuoi d(ly con cai la phai eel vii, d\>ng vien, xac nh�n nhfrng vi�c con lam va bie't each khen ngQ"i dung Jue.

,

'

Neu tre xua'.t hi�n nhung sb thich ba'.t thuC1ng thl cln boi duong tri ltjc va nang ltjc t�p trung cua tre.

Dieu can chu y la m1\i dfra tre c6 m\>t ca tinh khac nhau. Dieu cha m<i' can lam trong giai do(ln nay la vun dil.p boi dtrcrng ca tinh cho tre.

Khoang 2 - 3 tuili, c6 dfra tre rilt thich choi v6i cac phuO"Ilg ti�n giao thong, c6 dfra tre 1(1.i hfrng thu di).c bi�t v6i hoa co. Khi nhfrng s& thich d6 m(l.Ilh me, nili b�t h�n Jen thi hau he't cac b�c cha m"' 1(1.i lo rdng d6 la nhfrng s& thich hilt thuemg va thuemg tim each thieu r1,1i s6- thich d6, hu&ng tre vao s6-thich khac. Dieu nay se gay tiln h(li di).c bi�t de'n S\l" tru6-ng thanh cua tre.

https://sachhoc.com

46

https://thuviensach.vn

Thay vi lo l:ing, cha m.,, nen cam tha'y vui ml'rng, va giup d& tre phat trign khi tha'y nhfrng khuynh hir6ng di).c bi�t d6 & con. B&i vi, t�p trung vao m9t nfem hfrng thu se c6 hai digm lc;ri: thfr nha't la boi dir&ng cho tre nli.ng 11,l"C t�p trung; thfr hai la khi t�p trung, nhfrng suy nghi cua tre ve va'n de d6 se sau s:ic hem va ho<tt d\>ng cua tri nli.ng cling m<tllh me hem.

Khi bi di chuygn niem hfrng thu sang m9t hir6ng khac, nli.ng 11,l"C t�p trung va tir duy CUa tre tre bi phan tan, day Se ]a m\>t h� qua khong c6 Jc;ri cho S\f truang thanh CUa tre.

Nha giao dvc nhan tai n6i tie'ng Fushimi Takeya, nh�n ra trong khoang 2 - 3 tu6i, con minh ra't hfrng thu v&i tau di�n, tau h6a. Ong lien mua cho con nhfrng m6n do choi lien quan de'n phiremg ti�n giao thong, dan dan t�p trung phat trign khuynh hir6ng d6 cua con.

Ke't qua la con ong c6 nli.ng 11,l"C t�p trung cao, nli.ng 11,l"C quan sat s:ic ben va kha nli.ng ve tranh xa gan ve tau hoa ma m\>t hQC sinh gan CUOi ca'p m\>t m&i dirQ"C hQC ngay tir khi 3 tu6i.

C6 dfra tre ra't hfrng thu trong vi�c siru t�p cac loai bir&m. Sau nay, chinh dfra tre d6 c6

thg phat hi�n ra m9t loili bir&m m&i ma chira tl'rng xua't hi�n & Nh�t Ban - d6 qua la m9t thanh tich tuy�t vOi.

Vi v�y, khi cha m.,, nhin tha'y s& thich cua tre, hay xac nh� va khen ngc;ri tre, nhir the'

tre se tr& nen ra't thong minh, nhanh nh<i'n va phat trign ra't tot. Sau nay, du c6 xua't hi�n ba't kY niem hfrng thu nao khac hay tre phat trign nhir the' nao, tre cling se s&m giilnh dirQ"C

thanh t\l"U di).c bi�t.

?

5. Phudng phap giao dvc tre tu 4 tuoi

Giai do<tn nay te'bao nao cua tre b:it dau tru&ng thanh va tie'p nh�n nhfrng kich thich tir the' gi&i ben ngoai, day cling la thOi kY dau tien phat trign hinh dang, cha't lirgng cua khuon nen ngo<ti bao.

Do d6, thOi ey nay tre tie'p nh�n cang nhieu kich thich thi te'bao nao cang thay d6i v&i ham lirgng DNA tot, cha't lirgng cang cao, tir d6 phan chia thanh hai lo<ti d6 la te'bao than kinh (neuron), te'bao than kinh d�m (te'bao gliat). Dieu quan trQng nha't la mQi ngirOi thiremg cho riing sau khi phan h6a, te'bao than kinh khong tang Jen. C6 nghia la sg phat trign CUa te'bao nao Se ngl'rng !<ti, nao bQ CUa tre da dirQ"C quye't dinh du CO t<tO kich thich tot the' nao di chli.ng nfra.

https://sachhoc.com

47

https://thuviensach.vn

LOP Hhl HOH

I

Trong thOi d(li ngay nay, con ngirOi d'eu can c6 nang 11,l'C sang t(lO virQ1: tr(\i. V1 the", m1,1c dich cua giao d1,1c la khong chi cung ca'p cho tre cac kie"n thfrc s�n c6 ma con phai boi dir&ng nang 11,l'C sang t(lo tuy�t v(ri cho tre. Dg tre c6 thg thich frng dirc;rc v6i thOi d(li, ra't can cac phirOTig phap giao d1,1c thich hc;rp, dung dll.n. Ne"u bj sai phirOTig phap thi sg phat trign cua tre se bj sai !�ch, thi tir d6 v'e sau khong thg nao uon nll.n siht chfra dirc;rc nfra.

Cac phirOTig phap giao d1,1c hi�n nay chira thg dao t<to nen nhfrng dfra tre iru tu dirc;rc.

Tie"n si George Wells Beadle - D<ti hc;>c Chicago, ngirOi tirng dirc;rc nh�n giai Nobel n6i rAng:

"Cac thg che" giao d1,1c hi�n nay se lam milt di ccr h(li phat trign cua tre. ThOi d<ti chung ta dang song ye"u 61, khong c6 tinh ngirOi va day cam tinh. Cho de"n t�n bay gi<'r, vii:n c6 qua it sg danh gia nang 11,l'C hc;>c t�p dung dll.n cho tre. NgirOi l&n qua b� r(\n t6i mfrc khong con

!ling nghe tre n6i nfra. D6 la nhfrng vi�c can phAf siht d6i."

?

Tre 4 tuoi co nang lgc sing t:;io cgc ky phong phu. Nhung

dua tre co nang lgc sing t:;io l:;ii r�t ham chdi

Ong Kako Satoshi, ngirOi chuyen sang tac sach tranh, tling vie"t trong cuon "Nhfrng tro chcri tre yeu thich" the" nay:

"Trong cac cuon sach giao d1,1c tre em tru&<: day toi luon nha'n m(lnh rAng: 'Vui chcri la CUQC song cua tre', 'Tre la thien tai chcri'. Nhrmg tre em Nh�t Ban ngay nay khong con dirc;rc https://sachhoc.com

48

https://thuviensach.vn

ch<Yi nhfeu nfra. Khong c6 thiri gian, dja di€m cha chung ch<Yi, va ngay ca b(ln ch<Yi ciing khong c6 luon. Vi�c milt di nhiing dfeu ki�n cO" ban nhilt d€ ch<Yi dua se khie'n tre r<Yi vao tinh tr(lllg chan nan, d€ m(ic thiri gian troi diva tr& nen VO cam. Va ke't qua la tre milt di nfem hfrng thu, khong con y muon ch<Yi dua nfra. Vi�c khong ch<Yi, khong muon ch<Yi la kh&i nguon dii:n tre de'n hanh d('>ng mang tinh ti,r phat, khie'n tre khong con nhi�t tam de'n dfeu gi, suy nghl, hanh d('>ng, phan doan khong ti,r chu. Vi khong th€ ti,r chu di.r<;rc nen ke't qua, thanh tich hQc t�p ciing khong cao."

Vi�c nuoi d(ly tre tr& nen xuilt siic thong minh khong hfu la mvc dich cua vi�c giao dvc.

Vi�c tre d(lt di€m so tuy�t doi, dfrng d'au tri.rc'mg ciing ch&ng c6 gi quan trQng. Vi�c quan trQng hang d'au la tre c6 cai gi ma ngi.riri khac khong c6, va d6 m(ri la cai sau nay giup tre cong hie'n cha xa h(\i.

Thanh tich & truc'mg cao hay thilp khong con quan trQng, dfeu thi,rc si.r quan trQng la phat tri€n hO'Il nfra ca tinh rieng, suy nghl rieng va nang li,rc ti.r duy sang t(lo, d(\c dao 6-tre.

4 tu6i la thiri ey phat tri€n nang li,rc sang t(lo m(lnh me nhilt.

Mvc tieu cua vi�c nuoi d(ly con khong gi khac la boi di.r5ng nang li,rc sang t(lo cha tre.

Nen giao dvc Nh�t Ban tir xi.ra t6i nay chi m6i chu y t6i vi�c phat tri€n nang Ii.re ghi nh& tot ma thoi. Du di.r<;rc xem la quoc gia giao dvc, nhi.rng giao dvc Nh�t Ban chi mang m('>t mau siic la hQc d€ thi va mo hinh hQc t�p xem vi�c ghi nh& lam trung tam. Vi�c hQc chu ye'u nhiim mvc dich vao truc'mg danh tie'ng, phi.r=g phap hQc t�p nh(lt nheo, thie'u tinh ti,r chu, chu ye'u la hQc thu(\c long, ... Ke't qua la khi ra ngoai xa h(\i, ngi.riri Nh�t gioi mo phong biit chi.r&c ngi.riri khac nhi.rng vi�c nay ra y ti.r&ng m6i thi l(li ci,rc kY kem c6i. Nhiing ngi.riri nh�n giro Nobel c6 quoc tjch Nh�t Ban rilt hie'm, d'eu la do n'en giao dvc cua Nh�t Ban ca.

V�y thi lam the' nao d€ c6 th€ nuoi di.r5ng tre c6 nang Ii.re ti.r duy d(\c dao sang t(lo ma khong c'an phai mo phong biit chi.r&c mQi ngi.riri? Di'eu nay c'an phai di.r<;rc quan tam ngay tl'r khi tre con nh6.

Theo tie'n sl E. P. Torrance nha tam ly hQc giao dvc ngi.riri My tl'rng n6i riing: "Nang Ii.re sang t(IO c'iJ.n biit d'iJ.u phat tri€n khi tre di.r<;rc 3 tu6i, phat tri€n C\fC m(lnh vao giai do(ln tl'r 4 -

4,5 tu6i, de'n 5 tu6i thi biit aau giam cfan."

Dl'rng quen phat tri€n nang li,rc sang t(lo cha tre trong giai do(ln 4 tu6i nay. V�y C\l th€ la lam the' nao d€ co th€ nang cao di.r<;rc nang li,rc sang t(lo 6- tre day?

,

Nang Ive tu' duy sang t�o la nang Ive nhu the nao?

MQi dfra tre sinh ra trong the'ey XXI d'eu mong muon minh c6 nang Ii.re sang t(lo hO'Il hilt cfr di'eu gi. V�y thi,rc chilt d6 la nang Ii.re nhi.r the' nao? D€ boi di.r6ng di.r<;rc tre c6 nang li,rc sang t(lo, tru&c he't cac b�c ph\l huynh c'an phai bie't di.r<;rc di'eu nay.

Nang Ii.re sang t(lo la nang Ii.re i.ru vi�t cua tri tu�, nher n6 ma con ngi.riri c6 th€ phat kie'n ra m(\t y ti.r&ng m6i, m(\t san phfun m6i trong the' gi6i ma chung ta dang song. Tinh sang t(lo la m(\t to chilt mang tinh quye't djnh c6 th€ hay khong th€ thi,rc hi�n di.r<;rc phat kie'n tren.

https://sachhoc.com

49

https://thuviensach.vn

Nang l\fC sang t(lo khong nhilt thiet gi1n ch(lt v6i chi so thong minh cao hay thilp. Goe cua sang t(IO la phai c6 each suy nghi m6i me va dU'a ra nhfrng y tll'ang m6i. Boi dU'&ng nang ]1,fC sang t(IO tll'ang nhU' mer ho va kh6 khan nhll'Ilg th1,l'C ra khong h'e kh6 chut nao.

Nang 11,l'C sang t(lo U'U vi�t siin c6 tir khi tre chao d<'ri ma kh6i dau la ho(lt d\)ng cua nam

. '

g1ac quan.

BU'&c dau tien cua ho(lt d\)ng sang t(IO cua tre la tre dung mi1t dg nhin, tai dg nghe, mi�ng dg xac djnh mui vj, mui dg ngUi va tay dg cam ni1m do v�t. Tre 3 4 tu6i se thU-lam

-

m<;>i hanh d\)ng v6i do V�t nao ]a cam, ni1m, nem, xoay, v(ln, ho(lc ]a dU'a vao mi�ng bilt Ctr th(r gi dg thU- mui vi cua n6.

Cha m<i' hay bi1t dau d(ly con phat trign nang l\fC tll' duy cho con ngay tir giai do(ln nay.

Neu dll'<;rc cha m<i' c6 vfi, khich I�, boi dll'&ng thi nang l\fC m duy cua tre se phat trign rilt nhanh. Khoang 6 thang sau sinh, m(rc d\i kich thich vao cac giac quan nhll' the nao se quyet djnh den thai d\) h<;>c t�p sau nay cua tre. Tre c6 y muon h<;>c t�p cao, c6 nang 11,l'C sang t(IO, hay ngll'<;YC ](Ii, tre khong CO y muon h<;>c t�p, khong CO nang ]1,fC sang t(IO, d'eu CO xuilt phat digm vao dung giai do(ln nay. Cha m<i' ph&t ](r y muon h<;>c t�p va nang 11,l'C sang t(lo manh nha & tre la m\it phll'crng phap sai lam. Cac tinh huong rilt nh6 nhll' tre vira nhet vao mi�ng v�t gila cha m<i' v\)i vang lily ra ngay, chi gi6i h(ln cho tre lam nhfrng vi�c C\fC kY nh6 be, tong tre vao nhfrng cau ](IC b\) thg thao nho be, khong cho tre V�n d\)ng het Strc, dg m(lc tre chcri m\)t minh, ... Se Jam kim nen va d�y Jui nang ]1,fC sang t(IO CUa tre.

Trong khoang th<'ri gian tir 9 18 thang sau sinh, neu cha m<i' lien 11,lc kim ham nhfrng

-

hanh d\)ng tim higu the gi6i xung quanh C\fC ey manh Ji�t (y tre thi S\f phat trign tri tu� CUa tre se bi kim ham va th6i quen h<;>c hoi cung nhanh ch6ng bien milt. Do v�y, trong th<'ri ey nay, cha m<i' hay tich C\fC kich thich cac giac quan CUa tre, d(ly tre ngon tir phong phu dg t(IO

n'en tang cho nang ]1,fC sang t(IO U'U vi�t von CO (y tre.

Dg boi dU'CYng nang 11,l'C sang t(IO (y tre, nen quan sat d(lc digm cua nhfrng d(ra tre xung quanh chung ta. Qua quan sat, chung ta Se biet dU'<;YC m\JC tieu giao d\IC v6i tirng d(ra va nf> 11,l'C boi dU'&ng dg d(lt dU'gc ket qua tot.

DU'6i day la tam bigu hi�n d(lc trll'Ilg cua tre c6 nang 11,l'C sang t(lo:

• C\fC ey to mo v6i m<;>i th(r.

• Ritt thich th\fC nghi�m.

• C6 rilt nhi'eu cau hoi. Nhfrng cau hoi ma nhfrng tre binh thll'erng khong hoi.

• Khong bdng long v6i nhfrng cau tra l<'ri qua Joa d(li khai. Mong muon m\)t cau tra l<'ri thoa dang m6i thoi.

• Lien t\IC dU'a ra nhfrng suy nghi m6i me.

• Du thU- nghi�m Ian dau cung chfug sc;r s�t.

https://sachhoc.com

50

https://thuviensach.vn

• Hay c6 nhfrng hanh dl)ng, vi�c lam trai v&i each suy nghi cua b(ln be, cha m� va thay co. Luon to ra ph6t ler khong b�n tam den anh m:it cua giao vien.

• Tinh ti.r l�p ra't cao, lien t1,1c phan khang.

Theo E. P. Torrance, d6 la nhfrng til cha't xua't hi�n & tre c6 nang li.rc sang t(lo. Thlferng thi hau het cac b�c cha m� chi mong muiln mi)t dfra tre ly tlf&ng nhlf biet nghe lCri, ph1,1c tung lCri n6i cua ngll'Cri l&n, c6 nang li.rc giao tiep xii hi)i, giup di'Y va khong danh nhau v&i b(ln be, khong VlfQ1: qua nhfeu di'eu cho phep. Nhlfllg cac b�c cha m� ciing can biet rdng dfra tre ly tlf@g va dfra tre CO nang li.rc sang t(IO khac nhau ra't 16'11.

'

Phuong phap boi duong tre c6 nang lgc sang t:;io

V�y phAf d(ly nhlf the nao v&i nhfrng tre c6 nang li.rc sang t(lo?

Nhfrng vi�c can phai lam dili v&i tre tir 0 den 4 tu6i dii dU'Q'C chung toi trinh bay & phan tru&c. Vi d1,1 vao thCri ey tre SO' sinh {tir khi sinh den 6 thang tui\i), can kich thich giac quan cho tre. ThCri kY tir 9 thang sau sinh den 1,5 tu6i, tre can ho(lt dl)ng miinh li�t, cha m� khong nen ngan tre tham gia nhfrng tro m(IO hi€m, va t(IO di'eu ki�n d€ nang li.rc do ngay m/)t phat tri€n. Khong nen go ep tre trong m/)t khong gian be nho CUa cau 1(1.C bi) th€ thao, hay cho tre ho(lt di)ng bet sfrc & nhfrng khu vi.rc khong gay nguy hi€m. Cha m� hay luon om ilp, au yem con, trao cho con tinh yeu thlfO'Ilg va ni'em tin. Tir khi tre chao dCri cha m� hay tro chuy�n, vira h6i vira dap cho tre l:ing nghe tieng n6i cua cha m�, nhdm khcri d�y y muiln tra lCri cua tre, khuyen khich tre nhanh biet n6i h=.

Nhfrng di€m quan trQng trong phll'O'Ilg phap giao d1,1c tre tir 4 tu6i: Neu tre th:ic m:ic di'eu gi, cha m� hay nghiem rue l:ing nghe cau h6i cua tre. Hay cung tre suy nghi va tim ra dap an cho cac cau hoi d6. Di'eu nay C\fC ey quan trQng trong vi�c kich thich tlf duy cua tre phat tri€n VlfQ1: tri)i.

V&i tre 4 tu6i, hay d= ra th�t nhi'eu cau dil cho tre suy nghi. Nhfrng cau dil doi h6i ill duy se c6 tac d1,1ng ra't l&n dili v&i vi�c boi dlfi'Yng nang li.rc ill duy cua tre.

can phat tri€n nang li.rc t�p trung cho tre. D€ lam dlfQ'C vi�c nay, tranh vi�c gQi tre lam c:it ngang m(lch ill duy khi tre dang chu tam lam gi d6. Cang khong nen theo y cua cha m�

ma dirng vi�c tre dang cham chu lam.

Hay li.ra chQn cho tre nhiing con bup be tilt cho ho(lt dl)ng phat tri€n tri tu� cua tre. lru tien chQn nhiing m6n do chcri t(lo hinh m&i me ho(lc c6 th€ t(lo nhi'eu hinh thu khac nhau tir mi)t m6n do chcri.

https://sachhoc.com

51

https://thuviensach.vn

- -

Khong nen dg mi).c tre chcri lui thui m()t minh. Cha m� hay cling chcri v6i tre, mang den cho con m()t cu()c song th�t vui ve. Hay cong nh�n va khen ngc;ri nhfrng vi�c ma tre da lam va each suy nghl m6i me cua tre.

Hay mang den cho con th�t nhfeu trai nghi�m nhi.r cac trai nghi�m cong vi�c che tac ngh� thu�t, t(lo hinh, ...

Nen tang dg tre c6 di.rgc nhfrng y ti.r&ng, suy nghl m6i me la von tri th(rc phong phu.

Muon tre tich liiy di.rgc th�t nhfeu tri thfrc, hay cho tre dc;>c th�t nhfeu sach. Hay cho tre dc;>c sach v'e khoa hc;>c. Khong chi dl'rng l(li & nhfrng tri thfrc sach v&, hay cho tre c6 nhfrng trai nghi�m th\fC ti�n v'e n6.

Cha m� hay d(ly tre each bigu 1() cam rue cua minh. Du c6 co gdng nhi.rng tre vli:n khong thg n6i het va n6i dung suy nghl cua minh. Vi v�y, cha m� hay khuyen khich tre dg tre cam thily suy nghl cua minh la d()c dao va yen tam khi n6i ra suy nghl cua minh.

Hay xem tre nhi.r m()t thanh vien tich C\fC, nang n6 trong gia dinh. Dl'rng xem tre la con nit khong biet lam gi ca, nhi.r these klm nen nang 11,l"C cua tre.

Hay cho tre quy'en di.rgc quyet djnh nhfrng vi�c lien quan den tre. Vi d1,1 nhfrng vi�c nhi.r an uong, quan ao mi).c, di dau va d<1y tre higu rAng vi�c ti.r minh quyet dinh va ti.r chiu trach nhi�m v'e ket qua la rilt quan trc;>ng. Cfr dg tre hanh d()ng theo quyet djnh cua cha m� se khien tre tr& nen th1,1 d(}ng. Neu boi di.r&ng di.rgc cho tre tinh d(}c l�p, thi XU hi.r6ng phan khang ciing ti.r khiic bien milt.

Hay cho tre th�t nhi'eu cO" h()i ti.r trai nghi�m m()t minh, tfrc la m()t minh ti.r lam m()t https://sachhoc.com

52

https://thuviensach.vn

vi�c gi do t1'r dau den CUtJi bitng nang ]\fC CUa chinh minh ma khong CO S\1' giup dcr CUa cha m.,,. Neu nhir cha m"' ma con c6 thg gianh dU"Q"C phan thU"6ng & tnrirng thi d6 khong phai la each boi dU"irng nang ]\fC sang t<10 ttJt (y tre. Hay c(r dg tre t1,1' xoay s& lam mQi vi�c bfug chinh Slrc ]\fC va ey nang CUa minh.

Dlt"Ilg t<10 cho tre cam giac sg that b<ti sau trai nghi�m that b<ti th(r nhat. Ca tinh = ru CUa tre xuat hi�n qua nhfrng trai nghi�m that b<ti va S\1' buon ba ma tre nem trAf. Nhfrng nha khoa hQc c6 dU"Q"C nhfrng phat minh tuy�t viri, ngU"iri ngh� si c6 dU"Q"C nhfrng tuy�t phi!m sau m\)t thiri gian t1,1' minh v�t l\)n v6i cong vi�c. Ro rang, neu khong c6 gll.ng n6 l\l'C het minh trong nhfrng cong vi�c tU"Ong riing VO cung kh6 khan ay thi con ngU"iri ch�ng thg lam dU"Q"C gi to 16n, vi d<ti tren diri nay ca.

Hay d<ty tre each vui va khong SQ" hai khi Ian dau tien trai nghi�m vi�c gi d6.

Th�t ]a sai ]am khi cho ritng khi vao tigu hQC thi nang ]\fC sang t<tO CUa tre Se dU"Q"C thay co d<ty d6 va phat trign.

Khi vao tigu hQC, hau nhU" tre khong CO CO" h\)i dg phat trign nang ]\fC sang t<tO b(ri chung bi cu6n theo liri d<ty cua thay co giao va cac ho<tt d\)ng t�p thg thay vi d(lt ra cac cau hoi, nhfrng liri thll.c mll.c. Neu tnr&c khi vao tigu hQc, tre khong yeu thich sang t<10 va dU"Q"C

thg hi�n suy nghi rieng cua minh, thi cu6i cung tre cling chi la m\it ngU"iri binh thU"irng ma thoi.

https://sachhoc.com

53

https://thuviensach.vn

,.

Chuong 3. Nhung kh6 khan khi d�y le

nghi phep tic cho tre

1. Chu y d:;iy I� nghi phep tic cho tre tu o tu6i

Ba c9t tr9 trong vi�c giao d9c cho tre va tlm nhln cua cha me •

Trong chirong nay, chung toi se trinh bay nhfrng I� nghi phep ti1c quan trc;>ng nha't can d(ly cho tre.

Khi nuoi d(ly tre, mong muon dau tien cua cha m� la nuoi d(ly con th�t m(lnh kh6e.

Tiep d6 la d(ly con tri thfrc, sau nfra la d(ly con v'e nang 11,l"C xii giao vii. song c6 d(lo dfrc. Phat tri€n tri thfrc cho tre dfrng 6-vi tri thu hai vi n6 bi1t dau cling Jue v6i thCri di€m tre chilo dCri, no phat tri€n tru&c ca nang 11,l"C xii giao Va Joi song d(IO dfrc CUa tre.

• M(lnh kh6e (Ca v'e ca th€ vii. tam hC\n).

• Tri d\IC.

https://sachhoc.com

54

https://thuviensach.vn

• Nang 11,l'C xa giao va d(lo dfrc Juan ly.

Trong ba yeu to, thieu di yeu to nao thi tre ciing khong thg phat trign toan di�n dtrQ'C.

Muon tre phat trign virQ1: tr(\i, quan trc;>ng nha't cha m<i' can phai c6 tam nhin (S\f ey vc;>ng, trCrc mer).

C6 tam nhin ro rang, nghia la nhfrng kY vc;>ng con minh tr& thanh ngtrCri the nao, thi cha m<i' se c6 tam the va t�p trung phat trign theo htr6ng d6. V�y cha m<i' om a'p ey vc;>ng gi vao nhfrng d(ra tre sinh ra va song trong theey XXI nay? Chiic hfu mbi b�c lam cha lam m<i'

se c6 nhfrng each suy nghi khac nhau nhirng ta't ca cung c6 chung U"Crc muon con minh se tr& thanh nhfrng thien tili.

Chung toi da rut ra nam mer tr6'c ma cha m<i' nao ciing muon con minh d(lt dtrQ'C: Tre khong chi biet coi trc;>ng ban than minh ma con biet quan tam, chia se v6i nhfrng ngtrCri xung quanh.

• D(ly tre c6 nfem tin vao nhfrng vi�c minh lam va nhfrng sir m�nh 16'11 lao cua minh trong cu(\c dCri.

• Nuoi d(ly tre c6 nang 11,l'C sang t(lo phi thtremg.

• Boi dtr6ng cho tre nang 11,l'C liinh d(lo.

• Boi dtr6ng cho tre nang 11,l'C xii giao tot, kha nang lam vi�c nh6m hi�u qua, boa dong

.

.

.

,

'

vcn m91 ngtrcn.

Neu tre dtrQ'C cha m<i' nuoi d(ly va phat trign theo htr6ng d6, thi tre se cam nh�n dtrQ'C

https://sachhoc.com

55

https://thuviensach.vn

nhfrng gia trj tot d<;'p cua cu()c dOi nay.

Neu tre dU"Q"C phat trign toan di�n nhU" v�y thi du phai doi mi).t v&i ba't err kho khan nao, tre cling VU"Q1: qua dU"Q"C.

•

Hay xac nh�n chinh xac tin hi�u phat trien cua tre

TruCrc: khi tr& thanh m()t dfra tre xua't s:ic VU"Q1: tr()i, tre phai th�t kh6e m(Ulh. The nhrmg, khi noi den S\l" kh6e m(Ulh, hau het mQi ngU"Oi nghi ngay den S\l" kh6e m<tnh v'e cothg, con kh6e m<tnh v'e tfun hon thi it ngU"Oi nghi t&i.

Th\fC te, S\l" phat trign v'e tam hon va thg cha't trong giai do<tn dau d(ri tir 0 - 3 tu6i CO

anh hU"6-ng ]Q-n den sfrc khoe tam hon va thg cha't CUa ca d(ri ngU"Oi. Y hQC nghien cfru v'e tinh than khAng djnh rdng can nguyen sau xa nha't cua S\l" ba't an va yeu 6t cua nhi'eu ngU"Oi b:it nguon tir S\l" ba't 6n trong moi quan h� cha ill<;' va con cai tir th(ri ey SO" sinh va nho tu6i.

-

B<tn hay thU- ngam l<ti xem co dung nhU" v�y khong?

Cac nha nghien cfru da chi ra rdng: Nhfrng nhu cau nhU" an uong, ngu nghi, chcri dua, long hieu ey, S\l" kinh ng<tC la nhfrng hanh d()ng va cam xuc t\l" nhien va chAng ai co thg ngan l<ti dU"Q"C. Neu ngay tir aau dOi, cha m<i' dap 6-ng day du cac nhu cau nay thi sau nay tre se t\l"

phat trign thanh ngU"Oi biet nghi cho chinh minh va cho ngU"Oi khac.

Vl the, cha m<i' dirng bien tre tr& thanh v�t s& hfrn cua minh, xem con nhU" bau v�t ma thU"Q"Ilg deban ti).ng, hay d<ty con dg phat buy nhfrng to cha't thien b�m tre von co. Vi�c d<ty I� nghi hay giao d\lc con tir so- sinh phai tuan theo S\l" phat trign t\f nhien cua tre. Do la nguyen t:ic.

Khong cho tre bu sfia theo theti gian quy dinh.

�

'

Sg om �p, VO ve cang quan tr9ng ho'n

Co nhi'eu b�c cha m<i' nghi rdng cho tre bu sfra theo thOi gian quy djnh la tot. Neu chU"a den gi(r an, du tre khoc the nao cling dg mi).c tre, tre khoc se lam ng\l"C kh6e hO"Il va v�n d()ng tot hO"Il. HO"Il nfra, nhU" the tre cling hQC dU"Q"C each kim nen cam xuc.

Nhrmg do la suy nghi hoan toan sai tam.

Tre luon ni\ l\fC truy'en d<tt nhfrng mong muon cua ban than bdng nhi'eu each khac nhau. Tre khoc doi bu la m()t trong nhfrng each nhU" the. Neu tre co khoc the nao ma m<i' vKn higu sai y tre thi fan sau vi�c truy'en d<tt tam tr<tng cua tre se khong con la ly do nfra. Sau nhi'eu Ian khong thg truy'en d<tt dU"Q"C chinh xac cam giac cua minh, tre se nhanh chong chan nan va to ro thai d() ba't miin.

Them nfra, neu ill<;' cho tre bu vao luc tre khong muon, luc tre muon bu l<ti khong cho bu Se ]am t6n thU"O"Ilg cac giac quan CUa CO" thg tre ngay tir khi vira chao dOi.

https://sachhoc.com

56

https://thuviensach.vn

Vi�c nuoi d;:ty con ma ph6t ](y di nhfrng y muon thl,l'C S\f cua con nhi.r v�y khong phai la phi.rOTig phap khoa hc;ic.

Con m(\t quan ni�m C\fC kY phan khoa hc;ic nfra la m� khong nen ti.r tay cham con, khong ngu cung con.

V6i tre, S\f om ilp va tiep xuc da thjt quan trc;ing hOTI ba't cfr dieu gi. Cha m� hay om ilp con th�t nhieu.

Neu tre m6i ma'y thang tu6i, chi.ra cfrng cap ma cha m� da gUi con di nha tre dg di lam thi tre Se thieu di S\f om ilp, quan tam can thiet CUa cha m�. Nhieu tre Se xua't hi�n cac tri�U

chfrng nhi.r khong bu sfra, bu vao se tr&, di ngoai long va bong dau.

Neu tinh y, cha m� se nh� ra di.rc;rc dieu do. Neu cha m� l<Li quay ve om ilp, quan tam aay du den con thi tinh tr<Lng nhi.r tren se bien milt, tre se l<Li dang yeu, hong hao, beo m�p hOTI.

Co nhieu tre luc nao ciing khong muon tach rm khoi m�, do la vi khi con nh6, tre khong nh�n di.rc;rc du tinh yeu thi.rOTig cua m�, chi.ra di.rc;rc th6a man ve si.r om ilp ma m� danh cho.

Neu cha m� khong thg trao cho con tinh yeu va ti.r tay cham soc con thi du khong y thfrc di.rc;rc, trong long tre ciing manh nha xua't hi�n tr\l.Ilg thai tfrc gi�n, ba't man va anh hi.r6ng t6i nhieu va'n de ve hanh vi sau nay.

Trang cuon sach ve nuoi <l<LY con tre cua thay Sugita co m(\t vi d\l: C�u be Akio thi tri.rc;rt d<Li hc;ic den bon Ian. C�u la m(\t hc;ic sinh co thanh tich hc;ic ra't xua't sil.c & ca'p ba va di.rc;rc danh gia la di.r sfrc dg thi db vao m(\t tmerng d\l.i hc;ic cong l�p hang dau. V�y ma c�u thi den ma'y Ian vKn tmc;rt. Nguyen nhan di.rc;rc tac gia chi ra la:

"Hoi nh6, bo m� Akio qua cham chu vao vi�c kiem tien, lam an, ho<Lt d(\ng kinh doanh nen vi�c nuoi <l<LY Akio khong di.rc;rc chu dao va hoan thi�n. Dieu do khien Akio ch�ng con quan tam den ban than minh nfra, trong long fu chfra nbi bl,l'C dc;ic vi tinh yeu thi.rOTig va si.r om ilp cha m� danh cho minh khong du. Sau nhieu Ian cha m� khong higu nhu cau di.rc;rc om ilp, vb ve, C�U quyet djnh ph\IC thu b�ng each lien tiep thi tmc;rt dg bo m� chu y den minh h·� h

,,

n 1eu 011 ...

Khoang each l&n gifra cha m� va con cai se khien cho cam giac thieu thon tinh cam cfr om ch(it trong long tre. Tinh cam h(ri hc;rt CUa cha m� Se gay nen S\f khiem khuyet trong tam hon tre va kha nang tha'u higu nhfrng ngi.rCri xung quanh cua tre.

Xin ditng b6 con trong nha tre hay & nha m(\t minh ma ch<LY theo cong vi�c, dong tien, S\f nghi�p CUa minh.

'

,

,

Niem tin Cd ban cua tre doi v6'i cha illy duqc quyet d!nh d

•

khoang 8 thang tuoi sau sinh

Ngi.rCri khoe m\l.Ilh ve ca tam hon va thg cha't la ngi.rCri nhi.rthe nao? Do la ngi.rCri vtra coi https://sachhoc.com

57

https://thuviensach.vn

tr9ng ban than mlnh vira bie't nghi va quan tam de'n ngu-Oi khac; la ngu-Oi c6 th€ can b!ng tilt mong muiln cua chinh ban than mlnh v&i nhu cau cua m9i ngirOi xung quanh.

D€ nu6i dir&ng tre tr& thanh ngirOi nhir the', cha m� phai danh tr9n tlnh yeu thirOTig cho con tir giai do(ln dau dOi, tir khoang 7, 8 thang tu6i sau sinh. Ne'u dir<;rc cha m� danh tr9n tlnh yeu thirOTig, tre se c6 S\I' 6n dinh v'e tam ly rilt tilt. Ciing trong thOi kY nay, ne'u cha m� tie'p nh�n chinh xac tin hi�u phat tri€n & tre, xac l�p dir<;rc long tin cO' ban gifra cha m�

va con cru, thl tre se ch�ng gi).p phai viln d'e gl trong qua trinh phat tri€n ca.

Viln d'e thiremg thily la ngay trong giai do(ln dau dOi, cha m� kh6ng nihn biit dir<;rc chinh xac nhfrng bi€u hi�n n(>i tam cua tre, m9t hanh d(>ng tre li).p l(li nhi'eu Ian cha m� ciing ph6t

!er di. Theo d6, tre ciing se milt dan di phirOTig phap phat tin hi�u chufu xac.

De'n thOi kY cai sfra, c6 dfra tre xuilt hi�n hanh vi mut tay. Thl,l'C ra, hanh d(>ng d6 th€

hi�n tre muiln tlm kie'm cai gl d6 d€ thay the' cam giac hilt an khi tach kh6i m�, hanh d(>ng mang tinh v6 thfrc. Tre muiln tlm kie'm m6n do gl d6 d€ thay the' cam giac 6m ilp, tie'p xuc tir m�, thay the' cam giac hilt an khi tach m�, cho nen nhilt thOi c6 hanh d(>ng nhir v�y.

https://sachhoc.com

58

https://thuviensach.vn

Neu m� d6n nh�n thCri kY nay biing thru d9 khoan dung, phan frng thich hQ'P v&i nhfrng tin hi�u d6 thi se khong c6 nhfrng d(ra tre khi vilo ti€u hoc, roi Jen trung hoc mil v� khong rCri dU"Q'C mieng vai, tilm chill da ngu cung v&i m� d6.

Neu m� nghiem cilm vi�c mut tay & tre thi aan dan, tre Jue nilo cling l(ip di l(ip l(li thilnh quen mil khong th€ b6 dU"Q'C t�t d6.

Luc sinh them em trai hay em gai, cha mt; cling dung quen

danh tlnh yeu cho con.

Khi m� sinh them em trai ho(ic em gai, c6 d(ra tre coi d6 lil di'eu rilt dang vui ml'rng, nhrmg l(li c6 d(ra tre to ra bU"6ng binh, khong chiu nghe !Cri vii. chi khang khang lam theo y minh.

B&i tre cam giac nhU" em trai, em gai da Cll"fyp milt m� cua minh, nen co song co chet giilnh l(li tinh yeu thU"emg d6 t1'r m�. Tre se nghi riing neu minh be l(li thi m� c6 th€ se cham s6c minh, nen du hi�n t<1i tre da c6 th€ t1,r di te dU"Q'C nhrmg !(Ii khong di dU"Q'C, bil.t dau mil.c chfrng te dam vilo ban dem, b&i trong aau tre chi muon tr& thilnh em be mil thoi. Hem nfra, c6 tre con vung tay danh em th�t dau cho em kh6c toang Jen chi d€ chiem do(lt tinh yeu tir m�, th� chi khong dl'rng l(li mil con danh em dau hem du m� da mil.ng.

Lam the nilo d€ uon nil.n m9t dtra tre da tr& nen qua ich ey chi nghi cho minh nhU" the?

PhU"emg phap chi c6 m9t. M� hay dilnh tinh yeu thU"emg cho con nhi'eu hem.

Cham s6c tre nhi'eu hem, om ilp tre nhi'eu hem, phai th€ hi�n riing tinh yeu vo ber ben mil m� dilnh cho tre la khong h'e thay d6i. Khong chi cho d(ra em ngu, mil con cho ca anh chi cua n6 ngii cung nfra. Neu tre c6 th€ cam nh�n dU"Q'C tinh yeu thU"emg mil m� dilnh cho minh, thi thai dQ cua tre se than thi�n vii. biet nghe ]Qi hem.

NgU"Cri m� c6 th€ n6i v&i dl'.ra be m&i chilo dCri riiug: "Anh/chi cua con biet lam bao nhieu vi�c roi nay. Con vfin con chU"a biet lam gi, m� vfin phai cho bu, v� phai thay ta cho con nay."

Neu khong dung phU"emg phap nay mil chi phu dau tre biiug each n6i: "Vi con la anh, con la chi roi mil." NhU" the se khien tre khong th€ chilp nh� dU"Q'C.

Cilng mil.ng tre ich kY khi tre lilm nhfrng hilnh d9ng khien bo m� thilt v0ng se chi cilng khien tre phat tri€n theo hU"6ng sai !�ch mil thoi. Cha m� hay nil.m bil.t chinh xac tin hi�u t1'r trai tim con tre nhe.

2. Giao dvc l� nghi phep tic cd ban trong giai do�n 1 3 tubi

-

,

quyet dinh slj thanh cong hay th3'.t b�i cua tre

https://sachhoc.com

59

https://thuviensach.vn

G6c r� cua l� nghi phep tic la giao d9c y chi Trong cuon sach Tre tr& nen nhu: the nay la do ai? cua thay Sugita c6 do(ln: "Trong nhfrng nam dau d(ri (khoang 1 nam tu6i sau sinh), ruy vao nhu cau CUa CO' thg ma tre Se dtrQ'C boi dtrcrng phu hQ'P va tre ciing biit dau xuat hi�n nfem tin CO' ban v'@ ngtr(ri khac, v'@

chinh ban than minh. Yeu to ca ban dg tre c6 thg phat trign tr& thanh m(it ngtrCri kh6e m(lnh la can phai hoan thi�n dtrQ'C nhfrng I� nghi phep tiic CO' ban dtrQ'C tien hanh di,ra tren ni'em tin nay."

Vi�c aau tien phai nghI den trong vi�c d(ly I� nghi phep tiic la phai giao d1,1c y chi cho tre, c6 nghia la, phai boi dtr&ng dg tre c6 y chi th�t m(lnh me.

Y chi m(l.Ilh me rue la trong long tre khong c6 y nghl kieu cang, ng(lo m(ln, ma ngtrQ'C

](Ii, phai m(lnh me dg thiing dtrQ'C nhfrng tinh cam Va d1,IC Vong CUa ban than.

Muon tre tr& thanh ngtrCri c6 to chat sang t(IO phong phu, phat trign dtrQ'C ca tinh rieng cua tre thi aau tien phai d(ly tre VtrQ"l qua S\f bat man, nhKn n(li tru&c dau kh6 va suy xet thau dao. v 6i nhfrng tre c6 y chi yeu &t thi khong thg phat trign ca tinh rieng dtrgc.

Y chi m(l.Ilh me va th6i quen nhfu n(li, den ba tu6i la hau nhtr da c6 sli:n & tre roi. Neu qua ba tu6i, cha m.,, m&i biit aau d(ly tre phep tiic biet nghe ](Yi la qua mu(in. Vi luc nay tinh each cua tre da dtrQ'C hoan thi�n, rat kh6 thay d6i dtrQ'C.

Trong khoang thCri gian ba tu6i khi tre chtra higu biet nhi'eu, khi y chi chtra m(lnh me, hay nghI den vi�c d(ly tre nhfrng di'eu cam ky, nhfrng vi�c khong nen lam, d6 la btr&c kh&i aau.

Khi tre l&n dan, nguyen nhan dau tien dtra tre vao con dtrimg ph(lm phap la vi tre thieu kha nang ki'em che. Dtrgc nuong chi'eu tir be, khong dtrgc d(ly v'e y chi, khong thg ki'em che

-

dtrQ'C cam XUC CUa minh ]a nguyen nhan CO' ban dan nhfrng vi�c ]am ph(IID phap.

NgtrCri ntr&c ngoili khi den Nh�t Ban, nhin thay tre em Nh�t Ban, ho thtrimg n6i: "Tre em va ngtrCri gia Nh�t Ban c6 quy'en ti,r do thoai mai thg hi�n si,r ich ey cua minh m(l.Ilh me nhat tren the gi&i. Th�t ra Nh�t Ban la quoc gia thien dtrimg cua tre em." Di).c bi�t la ngtrCri My, tre em My dtrQ'C d(ly I� nghi phep tiic rat nghiem khiic, cho nen khi thay cac ba m<i' Nh�t Ban nuong chi'eu con thi ho cam thay VO cung kinh ng(lc.

DuO'ng cong nghiem khic - Nghiem khic nh�t trong giai

?

?

do;_in 0 tuoi va giam d�n khi tre du<Jc 3 tuoi

Trong cuon sach Hoa cue va thanh kiem, tac gia n6i tieng Ruth Benedict c6 trinh bay v'e si,r trai ngtrgc cua dtrimg cong xii h(ii gifra Nh�t Ban va Hoa Ky.

,

a Nh�t Ban, khi nh6, tre em dtrQ'C bo m<i' cho phep kieu cang ng(lo m(ln, dtrQ'C nuong chi'eu cham bli:m, den khi l&n dan !en m&i biit dau d(ly db nghiem khiic. The nhtrng & My, khi tre con nh6, cha m<i' ci,rc kY nghiem khiic, sau d6 l&n dan !en thi si,r nghiem khiic d6 ngay https://sachhoc.com

60

https://thuviensach.vn

cang drrQ'C n6i long.

Drr0ng cong nghiem khltc nay se rilt hfru ich ne'u di dung quy trinh: Jue o tu6i la nghiem khltc nhilt, de'n 3 tu6i thi giam dan, de'n 6 tu6i ciing giam theo, de'n 9 tu6i tie'p tvc giam, vii t1'r 9 tu6i tr& di cha m� hay d<ty tre bdng each tro chuy�n th&ng thltn.

Nhfrng d(ra tre drrQ'C nuong chieu vii buong long quan ly giai do(ln t1'r o de'n 6 tu6i thi trrOTig lai sau nay, tre se c6 khuynh hrr611g ph(lm phap, t1,f sat, nhfrng vi�c lam trai v6i quy djnh CUa xa h(\i nhieu hOTI.

Ne'u cha m� khong d<ty tre I� nghla phep tltc theo mi;\t phrrOTig cham nhilt quan, khong co ke'ho(lch, khong co mvc dich r6 rang thi tre se khong phat tri€n tot drrQ'C. Tre se tr& nen tuy ti�n vii khong con nghe !Oi cha m� n6i. Nhfrng dieu d6 se khie'n tai nang thien bdm ell.a tre se bi t6n h(li, bie'n milt.

Do d6 nhilt dinh phai c6 mi;\t ke'ho(lch, phrrOTig phap r6 rang, thong nhilt trong vi�c d<ty I� nghi phep tltc cho tre t1'r khi m6i chao dOi, d€ t(lo dieu ki�n tot nhilt cho tre phat tri€n vrrQ1: b�c. Day drrQ'C xem la nhfrng dieu ki�n hang dau, quan tr9ng hOTI bilt cfr thfr gi, d€ tre tr& nen xua't sAc.

,

,

Bon nguyen nhan khien tre di vao con duC1ng ph?.m phap

Theo ke't qua dieu tra t1'r rilt nhieu thie'u nien ph(lm ti;\i da chi ra rdng: Nguyen nhan tre tru&ng thanh l<ti ph(lm ti;\i bltt nguon tir vi�c giao dvc tre thOi k)r thcr be. Dieu quan tr9ng nhilt la cha m� khong drrQ'C phep nuong chieu con thai quai vii bo m�c d€ u,r con tre 1611 Jen.

Theo dieu tra tir nhfrng d(ra tre ph(lm ti;\i, c6 bon nguyen nhan 1611 sau day d� de'n vi�c tre rcri vao con drr0ng ph(lm phap:

• Thie'u nhiin n(li. (Kha nang kiem che' kem)

• Tre drrQ'C nuoi d<ty trong mi;\t moi tru0ng cha m� luon ngan cilm, phan doi tre lam m9i thfr.

• Cha m� k)r v9ng thai qua.

• Cha m� qua che ch&, bao bQc con.

Nguyen nhan dau tien d� tre vao con drr0ng ph(lm phap la tre khong c6 kha nang nhiin nhin, kiem che' cam rue. Do d6 cha m� khong drrQ'C phep nuoi tre bdng phrrOTig phap nuong chieu.

Ne'u cha m� nuoi d<ty tre y chang theo nguy�n v9ng ell.a tre se khie'n tre tr& nen ich ey, chi bie't de'n ban than minh. Ne'u khong d<ty tre nhiin n(li, chi nuong chieu tre thi cang ve sau nay, ham muon, nhu cau cua tre se cang tang !en. M(\t nguy�n VQng drrQ'C dap frng, chitc chltn se c6 them mi;\t nguy�n v9ng khac nfra. Cha m� khong d<ty con each kiem che'ban than, bilt cfr nguy�n v9ng nao ell.a con ciing drrQ'C dap frng se t(lo thanh th6i quen xilu vii https://sachhoc.com

61

https://thuviensach.vn

cang t'Oi t� hon khi cac ham muiln cua tre tang Jen rilt nhfeu.

,

a Phap, nhfrng thanh thie'u nien xuilt than tir gia dinh thui;ic tang I&p trung IU11 tr& Jen thU"Crng it ph(lm phap. Vi tir nho nhfrng d(ra tre nay da dU"Q"C giao d\IC rilt nghiem khiic, b<;>n tre bie't each kim nen s& thich, d\IC V<;>ng CUa ban than, do do khong CO S\f bilt man ve vi�c khong dU"Q"C thoa man nhu cau.

Nguyen nhan thfr hai dU"a tre vao con duemg ph(lm phap Ia tre du<;rc nuoi d(ly trong moi truemg cha m'i' luon ngan cilm, khong cho tre lam gi ca. Nguyen nhan nay l(li ngU"Q"C l(li v&i nguyen nhan tren, d6 Ia each d(ly qua nghiem khiic, cha m"' khong xac nh�n nhfrng vi�c con da lam, Iuon cdn nhfu che trach tre.

Th�t hilt ng<'r vi nhfrng b�c cha m'i' kigu nay l(li chie'm sil dong. Trong m(it ngay, de'n 80

- 90% nhfrng IOi ma tre nghe du<;rc Ia nhfrng IOi cdn nhdn. Cha m"' dau higu rdng, hanh d(ing d6 cua minh khie'n tai nang va til chilt b�m sinh cua tre da bi t6n thuong va bie'n milt

�·

ro1.

Ngay ngay, ne'u cfr phai Iiing nghe nhfrng IOi cdn nhdn miing mo cua cha m'i', tinh cam cua tre se bi thien I�ch theo chieu hu6ng xilu. Cha m"' cfr gifr each nuoi d(ly d6 nghia Ia cha m'i' dang muiln con minh tr& thanh m(it ten t(ii ph(lm.

Nguyen nhan thfr ba dU"a tre vao con duemg ph(lm phap do la S\f ey v<;>ng thai qua cua cha m"'. Cha m"' phai thily du<;rc dung nang lvc cua con va nuoi d(ly con dung theo nang lvc d6. Dieu nay du<;rc xem Ia quan tr<;>ng hon hilt cfr dieu gi khi d(ly con tir o tu6i.

Tre o tu6i Ia thien tai Ia dieu toi da nhiln m(lnh tir dau cuiln sach. Dieu "hign nhien, ai cung bie't" d6 doi khi du<;rc higu rilt mu m<'r, ho(lc chi Ia IOi n6i suong ma thoi.

Nhieu cha m"' nghi rfug tre c6 thg higu va tie'p thu m<;>i chuy�n mi;it each d� dang nen d(it qua nhieu ey v<;>ng vao con minh. Thvc ra, vi�c b'Oi du&ng tre can dva theo til chilt U11

vi�t cua tre, dg tre bigu hi�n dU"Q"C ra ben ngoai thi cha m"' can phAf kien tri va c6 phuong phap kY thu�t nuoi d(ly thich h<;rp.

Cha m"' khong nen gm giim nhieu kY v<;>ng qua 16n vao con, vi v&i sfrc n(lng cua sv kY

v<;>ng, tre se cam thily m�t moi, khong con sfrc lvc dg ganh vac va om ilp cam giac minh th�t hen kem. Ho(lc c6 thg c6 nhfrng bigu hi�n thai qua nhdm phan dili cha m"'. Khong chu y phat trign til chilt VU"<;rl: tri;ii cua con, ma chi d(lt kY v<;>ng qua 16n vao chung nhu the', tre se c6

cam giac dau kh6 nhu phai silng trong dia ngvc v�y. Tir d6, dg ch(ly triln khoi kY v<;>ng ily, tre c6 thg bi ilm, chan h<;>c, khong muiln de'n truemg, hon the' nfra, tre con muiln tv sat.

M<;>i tre em aeu la thien tai. Ne'u khong bie't each nuoi d(ly cac thien tai, d6 la 11\i cua cha Cha m"' hay tin rdng con minh Ia thien tai, giao d\lc tir tir, phai th�t kien tri, nh�n n(li, cho tre ke't h<;rp h<;>c ma choi, choi ma h<;>c, cho tre lam nhfrng vi�c ma tre c6 thg lam dU"Q"C, tin ru&ng vao tre. Ne'u cfr dan nan phat trign theo hu6ng d6, tre se phat trign tr& nen xuilt

,

sac.

https://sachhoc.com

62

https://thuviensach.vn

Nguyen nhan thfrru khien tre di vilo con diremg ph(lm phap d6 Iil cha m"' qua bao b<;>c con, "ra tay" lam bat cfr vi�c gi mil tre dii djnh ti.r minh lam. Tre dir<;rc nuoi d(ly trong moi truemg nhir the se ch�m cai sfra, tinh each Jue nilo ciing hon nhien ngay thcr nhir con nit, iY

nhil thi la het ra l�nh om som nhirng ra ngoili thi im thin thit, ich J<Y, kha nang xii giao kem.

Nhfeu b�c cha m'i' biet tam quan tr<;>ng cua vi�c d(ly con tir o tu6i nhirng chi t�p trung vilo d(ly tri tu� mil khong d(ly I@ nghi phep til.c, nhirthehoiln toiln sai lam.

Vi dv dign hinh nhir tre 3 tu6i khi iY nhil tre c6 thg d<;>c dir<;rc chfr giong nhir bao dfra tre khac, nhirng l(li khong biet each mi).c vii. c6i quan ao. Nhfrng Jue khong lam dir<;rc nhir the, tre se chi biet kh6c 16c mi;lt minh. Tre rcri vilo tinh tr(lng nhir thelil do cha m'i' dii ra tay Iilm d& con tre qua nhfeu, khien tre khong biet lilm gi. Lilm nhir v�y se danh mat nang 11,l"C t1,r giac cua tre, ket qua la tre khong lam dir<;rc gi, tai h(li hem la trong VO thfrc nhu cau cua chung khong dir<;rc th6a man vii. d6 tr& thilnh nguyen nhan khien tre di vilo con diremg ph(lm phap.

3. Ba c9t tr9 quan tr9ng cua vi�c d:;iy l� nghi phep tic dung din

V�y thi I@ nghi phep til.c dung dil.n Ia I@ nghi phep til.c nhir the nilo day? Chung toi dira ra ba c{lt trv quan tr<;>ng sau day:

• L@ nghi phep til.c ccr ban

• L@ nghi phep til.c tinh than

• L@ nghi phep til.c v"e d(lo dfrc vii. xii giao

Dir&i day, chung toi se trinh bay m{lt each dcrn gian, d@ higu v°e ba CQt tr\! cua I@ nghi phep til.c.

Nhfrng I@ nghi phep til.c ccr ban can dir<;rc thl,l"C hi�n nghiem rue trong sinh ho(lt hang ngily

• L@ nghi phep til.c ccr ban l(li dir<;rc chia thilnh nam lo(li dir&i day.

• L@ nghi phep til.c lien quan den vi�c an uong

• L@ nghi phep til.c lien quan den vi�c div� sinh

• L@ nghi phep til.c lien quan den mi).c, c6i do

• L@ nghi phep til.c lien quan den vi�c v� sinh ca nhan

• L@ nghi phep til.c lien quan den S\l" an toiln

https://sachhoc.com

63

https://thuviensach.vn

• L� nghi phep til.c lien quan den vi�c an uong

Tre 1 tu6i da c6 thg sU- dl,lng thia giong nhir m<;>i ngirOi roi. Luc nay, c6 thg tre se lam vung viii cam va do an, nh=g khong sao, cfr cho tre sU- dl,lng thia va d(ly tre each tl,l' minh xuc cam an. Tre lam rcri vai cam ra ngoai nhfeu Ian, thi sau nay se nh& each dira cam vao mi�ng ma khong lam rcri ra ngoili nfra. D6 la Jue bil.t dau tinh t1,l' giac cua tre.

Nh=g neu chi vi tre lam rcri vai cam nhfeu ma m� cilm chi, khong cho con sU- dl,lng thia nfra thi nang 11,l'C va tinh t1,l' giac cua tre se ch�m phat trign, th�m chi la khong thg phat trign dirc;rc.

Hem nfra, cilng kiem che nhfrng vi�c tre muon lam, djnh lam se khien tre ch&ng con y muon lam gi nfra.

Cho tre dirc;rc lam theo y muon cua minh giup tre phat trign tinh tl,l' giac giai do(ln 1

tu6i, day chinh la bi quyet nuoi d(ly tinh tich C\l'C cho tre. Khoang thOi gian 1 3 tu6i la giai

-

do(ln boi dir&ng tinh tl,l' giac va tich Cl,l'C cua tre. Vi�c qua bao b<;>c tre trong thOi ey nay se diin den h�u qua kim ham nang 11,l'C von c6 cua tre.

Li ng hi p hep t&c lien quan de'n vi�c di v� sinh

Nhfrng b�c lam cha lam m� luon c6 mong muon rdng, t1,l' ban than con c6 thg n6i dirc;rc nhfrng cau nhir "buon te," "buon i" tir s&m, nhlfllg d6 la dieu khong thg xay ra s&m dirc;rc.

Tre 1,5 tu6i se khong thg lam dirc;rc chuy�n d6, c6 thg khi tre den 2 tu6i thi dirc;rc.

Nhlfllg ciing khong nen qua lo lfug ve chuy�n d6.

Luc d6, cha m� khong nen cho tre mi).c quan hoi).c dong bim bi ir&t !au, nen thir6ng xuyen thay do m6i cho tre, gift cho tre luon s(lch se.

Qua nhfrng Jue nhir the, tre se nh& dirc;rc tam tr(lng kh6 chju khi phai chju canh mi).c do https://sachhoc.com

64

https://thuviensach.vn

dcr bfu. Ne"u mi).c do b�n thanh th6i quen roi, tre se khong con cam giac v&i cai b�n nfra va khOng cho rAng ''phffil'', ''nU'&c tigu" Ia th fr dO' bfin nfra.

Li ng hi p hep tdc lien quan de'n vi�c mij.c cm d'O

Khi tre dtrQ"C 3 tu6i, hay cho tre ti.r mi).c quan ao du chan tay tre c6 V\lng v'e de"n dau.

Hay cho tre ti.r dong cue ao khoac, cue ao scr mi.

D6 la each dg boi dtr&ng tinh ti.r giac cua tre.

Ne"u tre da dtrQ"C 3 tu6i ma cha m� Jue nao cUng qua bao b0c con de"n mfrc mi).c quan ao giup con, cai CUC ao cho con, thi nang Ii.re cua tre se khong thg phat trign dtrQ"C hoi).c phat trign ci.rc kY h(ln che".

Cha m� hay cfr li).ng yen quan sat tre mi).c quan, du tre c6 nhet ca hai chan vao m9t ong quan di chang nfra. B&i sau m9t viii tan mi).c sai nhtr the" tre se rut ra kinh nghi�m va khong m�c sai nfra.

Li ng hi p hep t&c lien quan de'n vi�c v� sinh ca nhan Nhfrng th6i quen sinh ho(lt thtr6ng ngay nhtr ma mi).t, danh rang, ma tay sau khi di v�

sinh, dtr6ng nhtr khong dtrQ"C bo m� quan tam d(ly con nhi'eu liim.

C6 m9t tru6ng tigu h0c n0, trong phong h0c cua h0c sinh l&p hai, khi dtrQ"C h6i: Sang nay nhfrng ai da ma mi).t roi thi gicrtay Jen nao! Va chi c6 duy nha't m9t em sang nay di h0c la da rU-a mi).t. Di).c bi�t con c6 nhfrng em ba ngay li'en khong ma mi).t.

Khong d(ly tre nhfrng kY nang nay ngay t1'r nh6 thi dan dan n6 se tr& thanh th6i quen ra't kh6 thay d6i.

Li ng hi p hep t&c lien quan de'n vi�c an toan

Ngay nay, nhfrng nguy higm de"n t1'r tinh tr(lng giao thong ngay cang nhi'eu, do d6 vi�c gifr gin an toan la di'eu ci.rc kY quan tr0ng. Hay d(ly tre luon di b9 ben phan dtr6ng ben phai.

Muon sang dtr6ng thi phai tha'y den tin hi�u giao thong cho phep sang m&i dtrQ"C sang.

Khong ch(ly nhay choi dtr&i long dtr6ng, khong ba't ng<'r ch(ly ra dtr6ng. Nha't djnh phAf d(ly cho tre rung d6 thfr.

Ngoai ra, nhiic tre khong dtrQ"C dfrng truCrc: va sau htr&ng xich du di chuygn. Hay d(ly tre nh(ly ben v&i nhfrng thfr ti ch C\l"C va khong tie°p xuc v&i nhfrng th fr tieu C\fC. Nang Ii.re ti.r bao v� minh khi gi).p nguy higm nhtr v�y la ra't quan tr0ng.

Ming tre dung luc khi ti�n hanh d;_iy le nghi phep tic tinh thin

Khong thua kem gi I� nghi phep tiic ccr ban, thfr ci.rc kY quan tr0ng nhtrng i(li ci.rc d�

https://sachhoc.com

65

https://thuviensach.vn

quen chinh la I� nghi phep tiic tinh th'an. L� nghi phep tiic tinh th'an dtrgc chia thanh nam lo(li nhtr sau:

• Nhfin nhin (ich ey)

• Than thi�n, tot bvng c& c hiep)

• Chinh tn.rc (Doi tra)

• Tuan thu (Phan khang)

• Long biet 011

N hiinnhin

D(ly tre trc'r thanh m9t ngtr<'ri c6 long nhfin nhin la vi�c lam quan trQng nhilt. M6i tru<'mg tot cho tre la m9t m6i trtr<'mg ma tre c6 ccr h(>i ren luy�n, la m6i tru<'mg ma tre phai biet ki"em che, kh6ng dtrgc qua bu6ng tha tinh each ban than.

Vilt va m6i ren nen ngtr<'ri.

Hay d(ly tre rdng m6i tru<'mg nhan nha la ke thu cua tre.

Tift b1J.ng, t han t hi�n

Hay d(ly tre than thi�n v6i ngtr<'ri khac b:it d'au tir vi�c cho tre g'an giii v6i nhfrng dfra tre m6i sinh dang yeu khac. Hay d(ly tre biet than thi�n, tot bvng v6i anh em va cha m�.

Tru6'c tien, hay t(lo ni"em tin cho tre, c6 thg sU- dvng each: "(Ten con) ... hay lily (m6n do gi d6) cho m� nao." Neu tre lam xong m� phai n6i "cam 011 con yeu". Hay n6i nhiing !Oi vui ve than thi�n nhtr v�y dg boi ddp Sl,I" than thi�n va long tot b1,lng cho tre.

Tre se hQc dtrgc ni"em vui khi giup di'Y ngtr<'ri khac nhtr the. Cha m� nhilt dinh kh6ng dtrgc ra l�nh, b:it tre phai lam. Hay nher tre trg giup minh va to long biet 011 va thg hi�n thai d9 vui mirng sau khi tre hoan thanh.

C hinh h"IJ.'C

Khi tre n6i doi ciing giong nhtr tre dang ttrc'rng ttrQ"Ug minh la nhan v�t nao d6, cha m�

dirng vi the ma m:ing nhiec con.

The nhtrng, neu tre lam vi�c xilu l(li di d6 I6i cho ngtr<'ri khac thi cha m� phai !en tieng d(ly bao con.

Cha m� hay d(ly tre kh6ng lily do v�t cua ngtr<'ri khac, kh6ng lily do v�t c'r trong cfra ti�m, khi nh(lt dtrQ"C ti"en roi phai mang den n(>p cho c6ng an.

C6 tru<'mg hgp dfra tre kh6ng dtrgc d(ly v"e di"eu d6 nen kh6ng biet d6 la hanh d(>ng sai.

https://sachhoc.com

66

https://thuviensach.vn

Khi tre nhi).t drrQ'C vi ti'en, tre ctr than nhien lay ti'en di mua do mil khong bie't phai dem de'n n\ip cho cong an.

Tuant hu

Tre nh6 vii:n ch= bie't phan bi�t m\it each chinh xac v'e thi�n - ac, dung - sai.

Do d6, trong th<'ri ey nay, cha m<i' phai d(ly tre each vang l<'ri bil m<i', khong drrQ'C phep c6

-

nhfrng l<'ri n6i, hilnh d\ing hon lao v&i cha m.,,.

Trang khoang tir 0 - 3 tu6i mil khong d(ly tre S\f tuan thu nay, thi de'n khi tre 4 - 5 tu6i, tre se siin sang lam nhfrng vi�c trai y v&i bil m.,, dg th6a man y muiln cua minh vii. dan tr& nen suy thoai v'e d<to d(rc.

Ne'u ctr nuong chi'eu vii. b6 qua si.r phan khang cua con trong giai do(lll tir o - 3 tu6i nghia la cha m.,, dang lam t6n thrrcmg tinh each cua tre.

Nhfrng di'eu khong dU'Q'C phep lam la khong dU'Q'C lam, cha m.,, can phai quye't li�t trong va"n d'e nity.

Long bie't 0'11.

Hay d(ly tre bie't n6i l<'ri cam cm ngay tir khi con s61n. D(ly tre n6i "chau/con cam cm"

khi nh�n bat ctr do v�t gi tir ai d6.

Cha m<i' hay d(ly con khi an com, phAf khoanh tay l<ti vii. m<'ri tirng thilnh vien trong gia dinh an com.

Clin n6i cho con higu rdng khi minh nh� dU'Q'C S\f giup dcr tir ai do thi d'eu can phai n6i l<'ri cam cm cho phAf phep. Ne'u tre bie't n6i l<'ri cam cm thi cha m<i' phai khen ng<;ri con th�t nhi'eu. Khi nh� drrQ'C nhfrng l<'ri khich I�, c6 vii d6, tre se cam nh�n rdng vi�c n6i l<'ri cam cm th�t tuy�t v<'ri.

�hl ra, � � � d� oon � hlfu hl� t& � � �, � � �a � ra

ben ngoili.

Nam I� nghi phep til.c drrQ'C trinh bay tren day can phai d<ty con m\it each nghiem tuc, nhrmg ne'u muiln mil.ng tre thi Jue nilo m&i thich hQ"P day?

D6 la khi tre c6 nhfrng hilnh vi nhrr trong dau ngoi).c dcm, d6 la ich ey, (re hie'p, dili tra, phan khang. Ngoili nhfrng hilnh vi d6 ra, ne'u nhfrng vi�c tre lam khong xau qua thi khong can thie't phai trach mil.ng tre.

Vi dv nhrr vi�c tre lam vi'Y m6n do nilo d6, hoi).c ch(ly loanh quanh khil.p phong gay on ilo thi khong nen mil.ng tre.

https://sachhoc.com

67

https://thuviensach.vn

?

'

�

T�n di..ing tri�t de tinh t\f giac cua tre khi boi duong le nghi phep tic v� d;_io due va xi giao

Cung v6i I� nghi phep t:ic cO" ban va I� nghi phep t:ic tinh thli.n, cha m� ciing phai quan tam den I� nghi phep t:ic v'e d<tO dfrc va xii giao cua tre. u nghi phep t:ic v'e d<tO dfrc va xii giao c6 thg dirc;rc chia thanh nam lo<ti nhir sau:

• C6 tinh thli.n trach nhi�m

• C6 tinh thli.n lao d(lng

• Quan h� doi nhan xU- the

• Tri thfrc ngon ngfr

• D<to dfrc ban than

C6 tinh t hCin trac h nhiem

Vi�c boi dir6ng cho tre tr& thanh ngirOi c6 tinh thli.n trach nhi�m ciing quan trc;ing tirO'Ilg dirO'Ilg v6i vi�c ren giiia tinh ti,r giac cua tre, n6 la nhfrng n'en tang dli.u tien ci,rc kY

quan trc;ing.

Hay t<to cho tre th6i quen dc;in d�p do d<tc. Sang ngu d�y, hay d<ty tre each g�p chan man, khi tre c6 th6i quen ti,r minh lam mc;ii vi�c thi tre se cam thay minh c6 trach nhi�m v6i vi�c minh lam h=.

C6 tinh t hCin lao di)ng

Tre ba tu6i muon lam bat c(r vi�c gi, hay cho tre lam th�t nhi'eu vi�c giup diY cha m�, ch:ic chill tre se rat thich thu day.

Nhfrng luc nhir the, du tre co lam d& dang thi m� ciing hay cho tre lam. Sau khi tre hoan thanh m(lt vi�c gi d6, cha m� hay n6i !Qi cam = va khen ngc;ii khich I� tre.

Boi dir6ng tinh thli.n lao d(lng ngay khi con nho se giup tre nang cao dirc;rc nang li,rc lam

. '

'

vi�c sau nay.

https://sachhoc.com

68

https://thuviensach.vn

' ·

.

• •

-... �.,

Nhfeu ba m� thu(mg qua coi trQng S\I' chinh xac, chu�n ml,l'C nen thu(mg buong liri che trach ngay khi tre vira lam nhfrng hanh di;\ng mang l<ti ket qua xa'.u. "L<ti hong nfra. Lam m�

i(li phai lam i(li fan nfra the ha?", nhfrng liri nhuthe se thieu tn.ii y muon lam vi�c & tre.

Quan h� doi nhan xU- t he'

Dfeu quan trQng nha'.t di! phat tri/!n nang 11,l'C xa giao va hinh thanh moi quan h� xa h(\i cho tre la cho tre choi v&i cac b<tn cung trang !fut.

Cha m� khong dugc can thi�p vao khi hai tre cai nhau. Neu cha m� ra mi).t thi nang 11,l'C

xa giao, kha nang quan h� xii h(\i cua tre se bi t6n h(li. Sau nay, khi tre khong th/! phan doan dugc S\I' vi�c bdng suy nghi cua minh, thi phan 16'11 la b6i tre da c6 th6i quen dl,l'a diim vao Sl,I' phan doan Jy tinh CUa cha m�.

Binh thu(mg tre ba tu6i nao ciing c6 s1ln trong long m(\t S\I' ich ey. Do d6, khi choi cung cac b<tn cung trang !fut, tl,I' nhien tre se nh�n ra rdng S\I' ich ey d6 se ch�ng mang l<ti gi suon se ca, neu cung nhau choi thi ra'.t vui ve.

Tre khong biet each choi v&i cac b(ln cung !fut khac se khien nang 11,l'C xa giao cua tre kem, tram li).ng it n6i, hay nguQ'llg ngung xa'.u h6.

Tri t h

.re ngon ngU-

Tre nen nguiri la nh(r vao vi�c nh& chfr. Nhfrng tre biet chfr thu(mg CO CUQC song va Sl,I'

ton t<ti ly tri hon h�n so v&i nhfrng tre khong biet ch&.

Thl,l'C te thi cang nho, vi�c hQC chfr CUa tre cang d� dang, cho nen cha m� hay chuyen tiim can miin d(ly chfr cho con tir nh6.

https://sachhoc.com

69

https://thuviensach.vn

Tuy nhien khong nen srr dvng phtremg phap d(ly ep bu(ic. Hay d(ly chfr khi tre dang vui chcri thoai mai, nhtr the" tre se thily khong ap li,rc va tie"p thu d� dang hem.

Ne"u ba tu6i tre da thich thu va vui ve khi d9c sach thi sau nay tre se phat tri/!n rilt tuy�t vCri dily.

Khi til chilt cua tre VtrQ1 tr(ii, thi ttr duy cua tre ciing phat tril!n theo, nhtrng dfeu quan tr9ng la cha m� phai tin tu&ng va nlim blit dtrgc tam ly cua con.

Dq.o dU-C ban t han

Cha m� hay d(ly con khong vm rac ra dtremg, khong be canh cay & cong vien va each thrrc di tau di�n ...

Dfeu hem he"t la chinh cha m� phai lam guemg cho con. Cha m� cfr d(ly con nhfrng quy tlic dung dlin khi tham gia giao thong, nhtrng chinh cha m� 1(1.i than nhien lam trai ngugc nhfrng dieu da d(ly con thi gay go to roi.

Thfr ma tre h9c aau tien chinh la nhfrng hanh d(ing va lCri n6i cua cha m�. Do d6 chinh ban than cha m� phAf c6 nhfrng hanh di;ing dung dlin di! con nhin vao.

Tren day la doi lCri ghi chep nglin g9n ve qua trinh d(ly l� nghi phep tlic cho tre trong khuon kh6 cua cuiln sach nh6 nhlin nay. Hy v9ng n6 c6 th€ giup ich dtrgc cho cac b�c cha m�.

C6 mi;it cau chuy�n nh6: Chau X da gia lam ngtrCri mua hang va an clip do trong ch hang. V�y each nao la each tilt nhilt di! n6i cho bil m� chau bie"t ve hanh vi dtrgc g9i la an clip kia? Hanh vi d6 thi,rc ra chi la hilnh d(ing thay the" cho vi�c tre vo thll-c muiln kie"m tim tinh yeu thtremg cua cha m�. Do d6 toi da bao v6i h9 riing, anh chi hay th€ hi�n tinh yeu thuemg con cua minh biing each tim nhfrng dii!m tilt cua con roi khen.

Chi mily thang sau chau X da sh dtrgc tinh each d6. Vi�c c6 vii khich l� va khen ng<;ri chau X chinh la each lam chau X tie"n bi;i ro r�t nhtr the". Cong nh�n nhfrng vi�c con da lam, khen ng<;ri nhfrng vi�c con da lam chinh la phuemg phap tilt nhilt di! truyen d(lt tinh yeu thtremg cua cha m� de"n con cai.

Di! ke"t thuc chtremg d(ly l� nghi phep tlic cho tre nay, toi t6ng ke"t m(it bi quye"t nuoi d(ly con tra thanh m(it ngtr{ri thong minh, sang t(IO va nay du tiem nang til chilt, do chinh la luon cong nh� nhfrng vi�c tre da lam va khich l� c6 vii tre.

https://sachhoc.com

70

https://thuviensach.vn

'

Chuong 4. Nuoi duong nen tang nang llfc

tu' duy cho tre

'

'

I. Trai r9ng the gi&i cua tre bang vi�c ghi nh& ngon tu

?

?

?

Phuong phap giao di..ic ngon ngu tu o tuoi de tre phat trien

'

Vu'<Jt tr9i Ve nang ltjc

Tien si Glenn Doman nguCri Hoa Ky rat n6i tieng v6i vi�c trj li�u t6n thll'OTig niio & tre nh6. Trang cuon sach rat n6i tieng co ten "Cha m<i' chinh la bac si tuy�t vCri nhat", ong dii trinh bay m(\t lu�n di€m Cl,l'C ey quan trQng la ey nang Se quyet djnh cau t(IO va S\f phat tri€n

,

-

,

cua nao tre.

T(li trung tam nghien c(ru tri li�u nhfrng t6n thll'OTig v'e niio tre cua Tien si Doman, toan b(l tre, ngo(li trir nhfrng d(ra tre bi mu deu dll'Q'C giang d(ly theo chll'OTig trinh d((c bi�t d€

den khoang 1,5 tu6i, tre co th€ dQc dll'Q'C.

https://sachhoc.com

71

https://thuviensach.vn

Ket qua la c6 hang tram dfra tre bi t6n thrrOTig nao iY d() tu6i 2, 3, 4 tu6i b:it dau biet dQC chfr, )@ them chut nfra b:it aau dQC m(}t vai CUOn sach, hOTI nfra tren thl,l'C te chung con hi€u drrgc ca n()i dung. M()t so dfra tre 3 tu6i da co th€ dQC drrgc m()t vili ngo(li ngfr va xuilt hi�n m()t viii dfra tre c6 th€ hi€u drrgc toan b() ngo(li ngfr d6.

Khi tre CO S\l" hfrng th(t hQC t�p, chfrc nang (ho(lt d(}ng) CUa nao rilt m(lnh me va tot, theo d6 c6 th€ thily ro drrgc S\l" phat tri€n nhanh ch6ng v'e cilu t(IO cua nao b(). Vi dv, khi ily XU"O'llg SQ cua tre se 16n nhanh gilp ba, bon Ian binh thrrc'mg.

N6i chung, vi�c d(ly chfr cho tre se hinh thanh drrc'mg ranh thi giac = vi�t, b:it dau cho S\l" phat tri€n nhanh ch6ng va hoan thi�n trong cilu t(IO t6ng th€ nao b(). Nao tre se tr& nen n6i tr()i hOTI rilt nhi'eu. Di'eu nay chfrng to rfutg vi�c d(ly chfr nghia se lam thay d6i chfrc nang CUa nao b(}, chfrc nang thay d6i Se keo theo cilu t(IO CUa nao b(} cung thay d6i.

Hi�n trrQTig nay th€ hi�n cang ro v6i tre khi con nh6. Vl the, ngay tir khi tre con nh6, hay t�p trung vao vi�c d(ly tre ghi nher ch fr viet d€ hrr&ng t6i S\l" thay d6i hoan toan chfrc nang va cilu t(IO CUa nao b(} tre.

Chfrng b�nh down drrgc xem la m()t d(lng cua chfrng t6n thrrOTig nao cua tre. Theo tien si Haimond Beras ngrrCri Brazil, c6 m()t be gai 1 tu6i drrgc d(ly dQc ba thfr tieng Ia tieng Bo Dao Nha, tieng Anh va tieng Dfrc, den khi 3 tu6i, co be co th€ dQc bilt err cuon sach nao viet bfutg ba thfr tieng do.

Tien si l(li tiep tvc d(ly dQc va viet cho mily chvc dfra tre chrra day 3 tu6i m:ic chfrng down va ket qua )a chrra den 4 tu6i, hau het nhfrng dfra tre do d°eu CO th€ dQC dU'Q'C.

,

a Nh�t, Vi�n nghien cfru ngon ngfr quoc gia cong bo ket qua di'eu tra ch fr viet iY tre nh6, m()t cong bo cl,l'C kY quan tr9ng:

"Nhfrng tre c6 th€ dQc drrgc tir 20 chfr cai tr& Jen Vll'Q1: tr()i hOTI h�n v'e nhi'eu m�t so v6i nhfrng dfra tre khong dQc drrgc chfr nao."

C6 th€ n6i d6 la chuy�n drrOTig nhien. B&i neu chi an uong, roi v�n d()ng thi chfug khac gi ho(lt d()ng thong thrrc'mg cua d()ng v�t ca. Day c6 th€ gQi la h� tin hi�u dau tien, h� tin hi�u siin c6 iY ca ngrrCri va d()ng v�t. Tuy nhien, con ngrrCri khac v6i cac Ioai d()ng v�t khac iY

-

cho con ngrrCri con drrgc trang bi them h� tin hi�u thfr hai. Do Ia ho(lt d()ng suy nghi, phan doan, d\l"a tren cac ey hi�U v'e ngon ngfr, van t\J", SO hQC.

Nang 11,l'C co th€ dQc drrgc ch fr viet cua tre b:it dau khi h� tin hi�u th fr hai b:it dau ho(lt d()ng. Khi n6 b:it dau ho(lt d()ng, tre se tir m()t Ioai d()ng v�t binh thrrc'mg nhay v9t Jen tr& thanh con ngrrCri.

Cac b�c phv huynh can phai d€ y, muon h� tin hi�u thfr hai nay ho(lt d()ng tot, thi phai b:it dau d(ly ngon ngfr cho tre tir s(rm. Cang gan thCri di€m o tu6i thi hi�u qua d(lt drrgc cang ro r�t, d€ den khoang 6 tu6i, khi cilu true CUa nao tre da CO" ban hoan thi�n khoang 80% roi thi hi�u qua cua h� tin hi�u nay se giam sut ro r�t.

https://sachhoc.com

72

https://thuviensach.vn

Thay Isao Ishii - m(\t chuyen gia giang d(ly chfr Han cho tre nh6 tir s&in cho r�ng:

"Th<'ri kY ghi nh& chfr Han d� dang, nhanh nh(ly va m\lflh me nhat chinh la th<'ri kY tre 3, 4

tu6i, qua th<'ri ey nay vi�c ghi nh& se giam ctan. Neu bil.t cfau d(ly chfr Han cho tre tir 6, 7

tu6i, ket qua se c6 ti l� nghjch v6i d(\ tu6i, tre se rat vat va trong vi�c ghi nh&. So chfr Han ma tre phai h<;>c & nhfrng 16-p 16-n trong cap ti€u h<;>c la khoang 1.000 chfr, nhtmg bil.t dau vao ti€u h<;>c m6i h<;>c chfr Han, thi vi�c ghi nh& 500 chfr Han la m(\t dfeu C\l'C kY kh6 khan dOi v6i tre.

Neu bil.t dau d(ly tre tir khi 3 tu6i, thi chi khoang ba nam la tre c6 th€ ghi nh& di.rgc khoang 1.000 chfr d6, b6i vi th<'ri kY ba tu6i chinh la th<'ri di€m chin muoi tot nhat d€ tiep nh�n ngon ngfr.

Dfeu quan tr<;>ng hon nfra la tre ghi nh& di.rgc nhfeu ch fr viet chinh la dfeu ki�n toi can thiet d€ nao tre CO S\f bien d6i v'@ chat.

V6i nhfrng tre c6 tinh than yeu duoi, th€ tr(lng yeu &t, den th<'ri di€m d(ly cho tre di.rgc khoang 100 chfr Han, S\f nhanh nh(ly cua mil.t co S\f thay d6i, mil.t tr& nen sang hon. Chfr viet chinh la yeu to giup thay d6i cau t(IO niio b(\ CUa tre.

'

Thgc nghi�m cua vq chong giao SU Steinberg

Vg chong giao si.r Steinberg dii tien hanh thl,l'C nghi�m d(ly tre d<;>c chfr tru&c khi tre biet n6i. H<;> hoili nghi v'e suy nghi thong thi.remg tru&c day: "Tre bil.t dau h<;>c n6i la n6i tirng am tiet", cho nen "Vi�c d(ly tre d<;>c di.rgc bil.t dau tir khi tre c6 th€ tro chuy�n v6i m<;>i ngi.r<'ri xung quanh."

Ye ban chat cua vi�c d<;>c, V(/ chong giao SU" cho rfug: "D<;>c CO hai nghia la CO th€ giai thich di.rgc y nghia cua nhfrng thfr ma tac gia viet ra va c6 th€ phat am di.rgc ra thanh tieng cai ngtrCri ta vie't ra. ''

Hai vg chong 6ng cho r�ng ngay ca khi chi.ra biet n6i thi tre vii:n c6 th€ hi€u di.rgc y nghia cua nhfrng tir ma tre nghe di.rgc trong luc tro chuy�n. Thl,l'C te ro rang cho thay du tre chi.ra biet n6i, nhtmg neu hi€u di.rgc y nghia cua nhfrng tir ma tre nghe thay thi phai chang vii:n c6 th€ d(ly tre d<;>c di.rgc sao?

Tru&c day, hau nhi.r chi.ra tirng c6 thl,l'C nghi�m nao nghien cfru v'e vi�c d(ly chfr cho tre chi.ra biet n6i ca. Nam 1964, hai V(/ chong ong bil.t dau tien hanh thl,l'C nghi�m nay, v6i doi ti.r(/Ilg la c�u con trai ca ten K vira m6i chao d<'ri.

Sau khi di.ra con trai tir b�nh vi�n tr& v'e nha, luc di.ra con vao ciii n�m ngu, vg chong giao si.r dii dan rat nhi'eu nhfrng bfrc tranh ve ngva con, de con xung quanh gii.remg cua con trai va con nghi xem dan & vi tri nao thi con minh c6 th€ nhin thay di.rgc ro nhat.

https://sachhoc.com

73

https://thuviensach.vn

Vg chong ong nghi rdng tre tirtrong b\lng m� toi tam chui ra, nhin thay rat nhfeu nhfrng bfrc tranh d(ing v�t v&i du mc;>i hinh dang, siic mau, chiic se khong nghi rdng nhfrng th(r d6 d� thi.rcmg, dang yeu, Nhi.rng neu hang ngay, mc;>i ngi.rOi xung quanh aeu be va cho tre nhin ngiim nhfrng bfrc tranh ay va lien t\IC d(ly tre: "Chu de con dang yeu chi.ra nay!'', li�u tre c6 cho rdng nhfrng th(r d6 dang yeu khong nhi, Ngoai ra, neu khong phai la tranh anh, ma la chfr cai thi c6 nhi.r v�y khong?

Khi C�U con trai dtrQ'C 6 thang tu6i, VQ' Chong i\ng da dan nhfrng manh giay nho dai CO

viet bang chfr cai Alphabet (Dai 5ocm, ri;ing 5-7cm) c6 viet chfr mau do s(ic s& iY phia ben phai va phia dau gii.remg,

Luc thay ta ho(ic choi v&i con, ong ba i(li dung tay chi vao tirng chfr, tirng chfr m(it roi dc;>c cho tre nghe. Mbi ngay lam bon den nam tan, va mbi ngay bo ra khoang viii phut. Ho(ic khi dii:n tre ra ngoai, nhin thay chfr cai nao, ong ba d'eu dc;>c cho con nghe "Day la chfr K

day!" "Day la chfr S day!",

Khi tre di.rgc khoang hem 2 thang tu6i, chuy€n tir giai do(ln th(r nhat dc;>c cho tre nghe tirng chfr sang giai do(ln th(r hai la cho tre nhin va phan bi�t chfr,

"Ch fr K iY dau con nhi?" "Chfr K iY day day." V Q' ong c(r hoi con roi i(li ti.r tra !Oi nhi.r the.

Khi tre di.rgc mi.rm thang tu6i, nhfrng Jue m� hoi "Cha dau roi con yeu?'', dfra tre se l�p tfrc nhin v'e phia giao si.r Steinberg, tfrc la Jue nay tre da c6 kha nang phan doan va hi€u dtrQ'C each n6i: "Ai/cai gi/ iY dau,"

. . .

Neu thay con th€ hi�n si.r quan tam m(lnh me den ch fr viet, hai vg chong ong thi.remg dung chiec thia vira chi vira go vao ch fr tren nhan san ph�m dtrQ'C dan tren VO h(ip cac tong, https://sachhoc.com

74

https://thuviensach.vn

vi'ra n6i vira cho tre nhin: "Chfr M & day ne con yeu'', vi�c d6 se khie'n tre ra't vui mirng. Va khi nhin tha'y chfr cai, con giao su ra't hung pha'n, chan d(lp d(lp, tay qucr qucr.

Con m(\t so ch fr VQ' chong ong cling chfutg bie't con minh da nh& hay chua nhung viin bu-6-c vao giai do(ln thfr ba (giai do(lll dQC tir dcrn, cau, do(ln van ngil.n). Vie't nhfrng tir dcrn BABY, BOY, GIRL, CAR ... vao m(\t mie'ng gia'y roi dan Jen tuc'mg, sau d6 dQc cho tre nghe th�t nhfeu tan.

Lan sau hay vie't nhfrng tir dcrn d6 Jen ta'm the, roi xe'p hai ta'm the BOY, GIRL !fen nhau, sau d6 VQ' ong h6i con, "BOY la cru the nao con yeu?'', chll.c chll.n la tre se khong ngan ng(li gi ma chi ngay vao the c6 ghi tir "BOY".

Khi con ong sinh nh�t 1 tu6i, ong dg bon ta'm the ghi BABY, BOY, GIRL, CAR ra, chll.c chll.n tre se chi du-Q'C hoan toan chinh xac ca bon ta'm the d6.

Nhfrng Jue tre vira kh6c xong ma nghe tha'y tie'ng may bay am i bay qua nha, ngay l�p tfrc du-a tre ra ngoai dg tre nhin tha'y may bay, sau d6 m<i' hay n6i: "Kia la may bay da'y. Nhin n6 to the' nhung khong dang SQ' dau con'', roi m<i' !fen vie't !en ta'm the chfr "PLANE" va dQc cho con nghe. Cach thg nghi�m nhu the'khie'n tre nh& tir ra't nhanh.

Con trai VQ' chong giao su ch�m n6i, de'n sinh nh�t 2 tu6i ma viin chua n6i ro du-Q'C ten minh. Nhrmg rieng v'e khoan chfr nghia, chll.c chll.n c�u da c6 thg dQc du-Q'C 48 tir dcrn (Di'eu nay du-Q'C thg nghi�m bdng each m<i' hoi sau d6 tre dung tay chi chinh xac du-Q'C nhfrng tir d6)

Hern 2 tu6i so cau dcrn va ch fr c�u c6 thg higu du-Q'C tang Jen nhanh ch6ng. Cfr nhu the'

de'n 2,5 tu6i, c�u be da c6 thg dQc du-Q'C 181 the.

Sau d6 bil.t aau bu-6-c vao giai do(lll thfr tu (Giai do(ln dQc sach), cha m<i' mua cho c�u sach m6i, roi vira chi tay vao tirng dong tirng chfr vi'ra dQc to !en cho c�u nghe. C�u ciing bil.t chu-6-c i(li nhu the', dQc di dQc i(li. De'n khi c�u c6 thg bie't dQc tot hem m(\t chut, hai m<i' con thay phien nhau dQc, tirng hang tirng do(ln, m<i' dQc tru-6-c, con bll.t chu-6-c theo sau.

Khi tre du-Q'C 2 tu6i 8 thang, c6 thg bll.t dau du-a con de'n thu vi�n. Mi'ii tan c6 thg mu-Q'Il

,

du-Q'C t6i hem 20 cuon sach. De'n ey h(ln tra, m<i' cling dQc he't cho c�u nghe so sach d6. a My c6 m(\t b(l sach tir dign bdng tranh v'e cac loai d(lng v�t, do v�t ... danh cho tre em. Khi c�u be dUQ'C 3 tu6i 7 thang, C�U be da dQC dUQ'C chinh xac khoang 3/4 bQ sach nay.

De'n Jue 4 tu6i m<i' d(ly c�u each dQc tham, sau khoang 4 thang c�u da hoan toan c6 thg d9c tham du-Q'C.

Khi c�u du-Q'C 4 tu6i 11 thang, t(li trung tam dQC sach cua Il(li hQC Illinois, c�u du-Q'C

danh gia la c6 nang l\fC dQc sach nhu hQc sinh 16-p 3, 16-p 4 tigu hQc.

De'n khi c�u be du-Q'C 7 tu6i 11 thang, t(li trung tam dQC sach cua Il(li hQC Hawaii, c�u du-Q'C danh gia la c6 nang l\fC dQc sach tucrng ducrng hQc sinh 16-p 6. Va de'n khi c�u du-Q'C 11

tu6i 10 thang (hQc sinh tigu hQc 16-p 5), t(li Il(li hQc Califonia c�u du-Q'C danh gia la c6 nang https://sachhoc.com

75

https://thuviensach.vn

Ii.re dc;>c sach tll'OTig dll'OTig hc;>c sinh cuili cilp 3.

V6i nhfrng cuiln ti€u thuye"t 200 trang, ci).u dc;>c xong trong khoang 2 tie"ng, tile di) dc;>c sach cua ci).u nhanh hOTI h�n so v6i vg chong giao s\l'.

Qua vi d\l thi,rc nghi�m t1'r ci).u con trai dau long, vg chong giao Sil' da xac nhi).n hi�u qua cua vi�c d(ly ch fr t1'r s61n. Sau nay, Vfl chong giao SU' viin tie"p t\IC hU'&ng diin cac bit m.,, each d(ly chfr cho con t1'r khi con con nh6.

Tre dll'gc khoang 1,5 tu iii, ne"u dll'gc hc;>c ch fr thi chi khoang 2 thang la c6 th€ dc;>c dll'gc 8 chfr. Ngay ca v6i nhfrng tre dll'gc ch�n doan la mll.c chfrng down, bll.t dau d(ly chfr tir 3

tuili thi trong khoang 2 nam c6 th€ dc;>c dll'gc khoang 50 chfr, d6 la nhfrng vi d\l rilt di€n hinh.

Giao Sil' Steinberg phat huy ly lui).n va thi,rc ti�n d(ly ng6n ngfr thong qua vi�c d(ly con trai minh gianh dll'gc thanh ti ch VU'flt tri)i. Sau d6, v6i ru each la giao Sil' thinh giang, 6ng de"n D(li hc;>c Hiroshima va hll'&ng diin d(ly ng6n ngfr cho nam em nh6 silng cung gia dinh t(li thanh phil Hiroshima.

Ke"t qua la, truemg hgp be A, bll.t dau d(ly chfr tir mi)t tuili rum, chi khoang hai tuan tinh t1'r thOi di€m bll.t dau da phan bi�t dll'gc 5 chfr Han. Ch= day mi)t thang tre da c6 th€

nh(r dll'gc cac chfr cai a, i, u, e, o. Khoang 14 tuan thi c6 th€ dc;>c dll'gc nhfrng cau ngll.n nhll'

''Be A chCJ,.y'', BO ng�m sao'', ''Con ga'u dang dfrng."

''

Truemg hgp ci).u be B, bll.t dau d(ly chfr Jue 1 tuili 10 thang, sang de"n tuan thfr 18 k€ t1'r khi bll.t dau (2 tuili 3 thang), ci).u da c6 th€ phan bi�t dU'gc 143 chfr Han va hOTI 33 cau van.

So v6i nhfrng dfra tre cung tuili, thi c6 th€ thily til chilt cua tre dll'gc hc;>c chfr se phat tri€n cao hOTI hfu. Hau nhll' ngay nao cung danh ra nam de"n mll'Oi phut chcri tro hc;>c chfr thi se mang 1(1.i hi�u qua rilt tilt.

Nhll' vi).y, vi�c d(ly ng6n ngfr cho tre t1'r nh6 dung la phll'OTig phap hfru hi�u d€ phat tri€n tai nang cho tre.

'

9 dieu cln luu tam trong vi�c giao dvc ngon ngu cho tre

nho

Day la nhfrng di'llu do chinh giao Sil' Steinberg d= ra:

Tre 2, 3 tu6i tie'p t h

u va hpc nhanh h07t tre 6 tu6i

Cang nh6 tre cang thily hao hfrng hc;>c chfr, cang l&n thi ngll'gc 1(1.i, tre se cang chan hc;>c chfr hOTI. Nen d€ nhfrng dll'emg ranh cung ne°p nhan ng6n ngfr cua tre phat tri€n hoan thi�n tir s61n la vi�c lam tilt nhilt.

Vifc tre n6i ra duvc va vifc tre hiiu duvc dfeu d6 la hoan toan k hac nhau https://sachhoc.com

76

https://thuviensach.vn

Hi€u rue lil co th€ chi can nghe thoi lil hi€u. Cilng 16n tre nghe dtrQ'C cilng nhieu, do do sv hi€u bie't cilng tang nhi.rng nang lvc do thi.r<'mg cao hOTI h&n so v6i vi�c hi€u nhfrng gi minh vie't ra. Ngi.r<;rc 1\1.i, chung ta chi bie't !(Ip di !(Ip 1\1.i h�t nhi.r m()t con V<;'t d€ tre nh&. The'

nhi.rng V<;'t thi ch&ng hi€u gi nhi.rng vfin co th€ noi dtrQ'C.

Vifc d9c vu vifc n6i cung k hac nhau

DQc rue lil co th€ hi€u di.r<;rc y nghia khi nhin vilo kY tv ho(lc ch fr vie't bdng thi giac. Do chinh lil ban chilt cua vi�c dQc. Vi dv, cho du tre chi.ra bie't noi chuy�n nhi.rng tre cling co kha nang thilu hi€u ngon t1'r rilt tuy�t v<'ri.

Vifc d9c vu vifc vii't cung hoan toan k hac nhau

DQC vil vie't aeu dtrQ'C thvc hi�n khi nang 11,fC cua thj giac phat tri€n m()t each toiln di�n, the' nhi.rng d€ vie't dtrQ'C thi con phai SU dvng them ca S\f mem deo vil sire lvc cua doi tay nfra. Phai dQi de'n 4, 5 tu6i, tre m6i phat tri€n hoiln thi�n doi tay. Khong th€ d\l.Y tre vie't s&m hOTI th<'ri di€m do di.r<;rc, nhi.rng kha nang nhin vil quan sat thi de'n m()t tu6i dii co th€

phat tri€n m()t each toiln di�n roi. Rieng vi�c dQC thi du tre vl'ra chilo d<'ri cling d\l.Y dtrQ'C.

Khi dq.y tre d9c k hong p hai la dq.y tre c hil-vii't

Tre phai co sv th€ nghi�m rilt nhieu vil miinh li�t v6i nhfrng t1'r dii bie't vil chi.ra bie't. Do do cung v6i vi�c d\l.Y thi th€ nghi�m cling cvc kY quan tr9ng. Ne'u tre bie't xe d\l.p vil each phat am chie'c xe d\l.p, cha m<i' phAf d\l.Y chfr do cho tre ngay. K€ ca ngi.r<'ri 16n chung ta cling rilt kho d€ hQc dtrQ'C th fr tie'ng Hebrew khi hoiln toiln chi.ra bie't gi ve no. Nen nh& d\l.Y tre dieu gi cling nen CO vi d\l C\l th€, ro rang.

Ni'u tre vira ng he cai la hiiu lren t hi hay c ho tre bmrc vao giai doq.n d9c Co th€ su dvng phi.rOTig phap di.r<;rc trinh bay t1'r 1 5 tren day.

-

Hay t(ln dv.ng p htl'CYTl g p hap g hep ru-

Khi tro chuy�n, ne'u su dvng t1'r nilo thi hay vie't luon tir do cho tre, cac bii-c tranh hay hinh anh cac ]oai d(}ng V�t mil tre nhin thi(y cling nen gdn lien v6i chfr cai ben C\l.nh.

D\l.Y tre bfug hai phi.rOTig phap tren lil vi�c cvc kY quan tr9ng.

Khong auvc lam k h6 tre bling nhil-ng htr tit- hay nhil-ng tit- c6 y ng hia trinl tuvn g

Cho tre ghi nh& nhieu tir dOTI, cau, do\l.Il van ng:in hOTI lil nhfrng hi.rill.

Hay ki°t h(>p VifC h9c ma c hcri, c hcri ma h9c

Choi game chfr khoang 2, 3 phut mi\i Ian, t6ng c()ng khoang 10 phut m()t ngily lil tot nhilt. Nhi.rng dieu quan tr9ng lil phai chia ra choi lam nhieu fan trong m()t ngily, khong nen https://sachhoc.com

77

https://thuviensach.vn

chcri Ifen trong mi;it khoang thOi gian Iau.

Hi�n nay & Nh�t m& nhfeu l&p hQC chuyen clao t<tO nhfrng tre xuat siic, nhrmg tir d'au cle'n cuoi chi sU- d1,1ng phtrOTig phap cho tre chcri nhfrng tro lien quan cle'n phat tri€n tri tu�, v6i nhfrng giao trinh nham chan. Nhtr the' se khong th€ khie'n tre phat tri€n VtrQ1: tri;ii cltrgc.

Ci;it tr1,1 trong phtrOTig phap giao d1,1c tre cl6 Ia phAf giao d1,1c ngon ngfr, ne'u khong tre se khong th€ cl<tt cle'n si,r phat tri€n sau siic v'e tinh than cltrgc.

V6i nhfrng giao trinh d<ty titi nang va tri tu� hi�n nay, chi so IQ cua tre c6 th€ cl<tt cle'n 180, 200 nhrmg khong c6 nghia la ttr duy cua tre se tr& nen sau siic. Tri tu� va tai nang c6

th€ phat tri€n cltrQ'C hay khong la nhc'r vao vi�c ti,r th€ nghi�m clue ke't cua ban than thong qua qua trinh clQC sach ma thoi.

'

.

2. Phudng phap d�y chu nham phat trien nang Ive tu' duy

cho tre

din d<ty m(it each CO h� thong theo tirng giai clo<tn D<ty chfr cho tre ngay tir khi con nh6 Ia vi�c ci,rc kY quan trQng cloi v6i cui;ic clOi tre.

Nhrmg ne'u khong theo m(it h� thong clung cliin thi vi�c d<ty chfr se tr& nen roi rlim va tre khong th€ phat tri€n clung htr&ng cltrgc.

Khi tre cltrQ'C hQC chfr, thi tre Se hQC cltrQ'C each ttr duy clung cliin.

Dtr6i clay Ia nhfrng giai clo\lfl c1,1 th€ trong qua trinh d<ty chfr cho tre:

• Giai clo<tn chudn bi: Chudn bi nhfrng cli'eu ki�n can thie't cl€ hQc.

• Giai clo<tn thfr nhat: D<ty tre clQC chfr cai, clQC nhfrng tir clOTI.

• Giai clo<tn thfr hai: D<ty tre each clQc chfr theo hang.

• Giai clo<tn thfr ba: D<ty tre clQC cau nglin va clo<tn van nglin.

• Giai clo<tn thfr ttr: D<ty tre clQC cau dai va clo<tn van dai.

Khong c6 cl(i tu6i nao chudn ca nhrmg tot nhat la nen biit clau tir khi tre cltrQ'C 6 thang tu6i sau sinh. Cang biit d'au s&ni thi cang hy vQng tre se gianh cltrgc nhi'eu to chat VtrQ1: tri;ii, ngrrgc l<ti, biit d'au mui;in thi to chat thien bdm cua tre cUng giam dan theo thOi gian.

Giai doq.n c hudn bj

Khi tre cltrgc 6 thang tu6i sau sinh, cha m� hay dan bang chfr cai Jen ttrc'rng, vira chi vao tirng chfr tren bang chfr cai, vira clQC ro rang cho tre nghe. Bon, nam fan m(it ngay, thOi gian m(it Ian khong qua m(it phut.

https://sachhoc.com

78

https://thuviensach.vn

Ban dau tre c6 th€ ch�ng to thai d(l quan tam gi nhung chil.c chil.n ne'p nhan tren b'e m(lt nao dam nhi�m mang ngon ngfr dii hinh thanh va tie'p nh� dtrgc nhfrng thong tin d6. Va sau nay, de'n khi tru&ng thanh, tre se quan tam de'n chfr nhi'eu hon.

Cung khoang thOi gian nay, hay mua cho tre th�t nhi'eu sach tranh, m� vira xem tranh cung con, vira dQc ro rang cho con nghe. Dong thOi, vi�c lam quan trQng hon d6 la m� ciing phai vira chi tay vao rung chfr, titng dong va dQc cham ch�m cho con nghe.

Ch fr vie't trong sach tranh thtremg rat to, it ch fr tren m(\t hang nen rat phu hqp. Ngay tir nho si,r than thie't v6i sach tranh nhtr the' se la n'en tang d€ boi dtri'ing ni'em dam me dQc sach va nang li,rc t�p trung cho tre.

Tren thi,rc te', ke't qua cua vi�c giai do<m nuoi d(ly tre nay la de'n khoang 1 tu6i, tre bil.t aau nh& dtrQ'C chfr, khi nhin thay ch fr va sach tranh thi tre to ra rat hfrng thu. De'n 1,5 tu6i, m� dQC sach tranh cho tre nghe trong Jue yen tinh Se phat tri€n dtrQ'C nang Ji,rc t�p trung cho

,

tre.

DQc sach, khong chi don gian la dQc nhfrng chfr dtrgc vie't trong sach tranh, m� ciing can CO each dQC dung dil.n.

Dtr6i day la m(\t vai phtrong phap dQC sach d€ d(lt hi�u qua tili trU nhat.

[1] Hay d(ly cho tre ten gQi cua rung thfrtrong cuiln sach tranh. D(ly ti ml titng phan m(\t.

Vi dv: Day la mil.t con meo day. Day la rau ne. Mil.t meo c6 mau xanh. (Tre ma khong dtrQ'C d(ly thi se khong bie't. Do d6, giai do(ln dau tien nay m� d(ly con cang nhi'eu thfr cang tilt.)

https://sachhoc.com

79

https://thuviensach.vn

2 Hay chi vao tirng bi) ph�n roi h6i tre ten gQi cua tirng bi) ph�n d6.

Vi dv: Chan con meo & dau con yeu? Dung roi. V�y miii n6 dau roi? (Sau khi d(ly tre th�t nhfeu tan nhll' the', cha m<i' bao tre thfr chi tay di! xem tre c6 hii!u cau h6i hay khong. Du tre chrra th€ n6i dl!'Q'C mi)t each IU'U !oat, nhrmg tre v� c6 th€ hii!u dl!'Q'C day!)

[3] H6i tre ten gQi cua tirng thfr mi)t.

Vi dv: Day la cai gi? Dung roi, la chan nay. Con day la cai gi? (Cfr lam theo each d6 tre c6 th€ ghi nh& dU'Q'C ten gQi cua rat nhfeu bi) ph�n, rat nhfeu do v�t, va con c6 th€ n6i ra dll'Q'C nfra. Hay di).t mvc tieu la tre nh& dll'Q'C 1.000 de'n 2.000 thfr. Cac b�c cha m"' co th€ sfr dvng nhfrng bi) t1'r dii!n bfulg tranh di! d(ly tre.

[ 4] D<ty tre theo each ai dang lam cai gi.

Vi dv: Con meo dang ngu trl!'a. Con meo m<i' dang cho con meo con bu.

[5] D<ty tre tac dvng, cong dvng cua bi) ph�n nao d6.

Vi dv: Mll.t la di! nhin do v�t. Ban dem mll.t meo cfing co th€ nhin thay dll'Q'C dl!'emg.

[6] D<ty tre nhfrng thfr lien quan de'n do v�t th�t

Nhfrng hinh anh trong tranh thi khong th€ IU'U gift trong dau dl!'Q'C. Hay cho tre xem t�n mll.t nhfrng do v�t d6 ngoili cui)c silng, di! tre c6 th�t nhfeu trai nghi�m v'e nhfrng thfr d6, chll.c chll.n tre se ghi nh& dll'Q'C !au hOTI.

Sau khi tre da quen v&i sach tranh va chfr, thi bll.t dau d<ty chfr la vi�c rat tilt.

Giai doq.n t hir hai: D9c don am, d<JC c h& cai

�q giai �p �hb d� � � � � � · � b� � �. � �

ngon ngfr, cac b�c cha m<i' c6 th€ chia nh6m cac chfr cai theo each phat am di! tre c6 th€ ghi nh& !au nhat.

'

D�y tre chu bang vi�c cho'i v6'i cac the

Cha m<i' co th/! sfr dvng cac tam the vie't chfr cai va cac tam the co vie't cac t1'r dOTI kem tranh anh th€ hi�n y nghia cua chfr d6. Cac tam the dl!'Q'C slip xe'p theo thfr t\l' trong bang chfr cai.

DU'&i day la phll'OTig phap U'U vi�t d(ly bang chfr cai Nh�t Ban Hiragana theo phll'OTig phap Shichida. Th1,l'C nghi�m cho thay chi trong vong ml!'Oi ngay, tre se nh& dl!'Q'C bang chfr

.

'

'

ca1 nay.

Nguy d'au tien - Di tre lam quen v6i cac c h& cai hang ''a''

https://sachhoc.com

80

https://thuviensach.vn

Tru6'c tien, hay sll- d1,1ng 46 tilm the tranh c6 viet cac m elem kem tranh anh nhrr trinh bay & tren.

[1] Phia g6c tren ben trai ho(ic ben phai tilm the viet nhfrng chfrthu9c hang a la a, i, u, e, o phu hqp, va biit ctau v&i phrremg phap d(ly bang chfr Hiragana theo each cua Shichida.

Vl la tro choi, nen m� hay biit ctau v&i tam tr(lng thoai mai, vui ve.

Hay lily ra nam tilm the tranh v&i cac tir elem biit ctau bfutg nam chfr cai hang a la a, i, u, e, o c1,1 thg la asagao, ichigo, usagi ... bay !en tren ban.

Sau ct6 m� vira n6i asagao vira lily ra tilm the tranh c6 viet chfr asagao cho tre. Cho den khi het l(li l(ip !(Ii m9t Ian nfra.

L(ip di l(ip l(li khoang hai den ba Ian.

[2] Sau khi ket thuc [1], hay l(ip l(li fan nfra, bay nam tilm the tranh a, i, u, e, o ct6 len ban.

Lan nay, se chi cho tre xem tilm the chfr cai ma c6 m9t chfr a, sau ct6 h6i tre "The tranh nao hqp v&i cai the nay ha con yeu?" Neu tre c6 thg lily clrrgc the tranh phu hqp ma c6 chfr a

& tren g6c ben trai ho(ic ben phai cua the asagao thi rilt tot. Tre c6 thg lily ctrrgc cAf phu hqp ctily.

Neu tre c6 thg lily ctrrgc the clung, m� hay n6i "clay la chfr a trong asagao ctily." Cung nhrr the, v&i cac chfr i, u, e, o m� ciing luon d(ly con nhrr the nhe: "Day la chfr i trong ichigo ctily", "Day la chfr u trong usagi ctily."

[3] Lan nay ciing bay nam tilm the tranh ct6 ra. Sau ct6 ctrra cho tre nhfrng tilm the chfr cai viet cac chfr a, i, u, e, o, roi hay cho tre xep cac the ct6 vao vi tri the tranh phu hqp a -

asagao, i - ichigo ... B&i & phia tren g6c trai ho(ic phai cua the tranh c6 viet cac chfr cai a, i, u, e, o nh6, thi m� ciing clirng quen gQ"i y cho con "Con hay xem the nao c6 chfr giong chfr nay nay.''

M1,1c clich cua ngay ctau tien la giup tre lam quen v&i chfr cai va the tranh. Neu tre chrra thg ]am clU'Q'C m� ciing clirng miing con, clirng t(IO ap 11,l"C qua ]an cho con, neu con th(ri gian cha m� c6 thg tro chuy�n v&i con nhfeu hem v'e cac tir ngfr trong the nhrr asagao, ichigo ...

Nguy thit- hai: Dq.y con nh6- chit- cai hang ''a"

Hay on t�p l(li nhfrng gi horn qua eta hQc.

Can chu y la neu tre chrra nher clrrgc, hay nher sai, cha m� ciing tuy�t cloi khong clrrgc trach miing con. Neu tre cang bi miing nhi'eu khi choi thi tre se ch�ng c6 tam tr(lllg ctau ma choi nfra.

[4] Neu on t�p l(li xong, hay bay cac the tranh hang a ra, sau ct6 hay che di nhfrng chfr https://sachhoc.com

81

https://thuviensach.vn

cai a, i, u, e, 0 di.r<;rc viet & tren g6c trai ho(ic phai cua tam the.

Ngay ben c<mh d(it cac ta'm the chfr cai a, i, u, e, o va hay cho tre xep nhfrng tam the chfr nay vao nhfrng ta'm the tranh phu hqp. Neu fan dau tien choi ma che di ca nam chfr cai trong the tranh khien tre ma ho ma't phi.rang hi.rang, thi Jue bll.t aau choi, m� i(li chi che di hai ch fr cai la a va u thoi, nhi.r the, tre se tha'y ra't hao hfuig d€ choi da'y.

[5] Tro tiep theo, cha m� hay bay nam ta'm the chfr cai Jen tren ban, sau d6 hay h6i tre

"Chfr a (Chfr a & day la hoi chfr a trong the tranh, khong phai trong the chfr) dau roi con"?

"Chfr i dau roi con". Neu bi.r&c [5] ma con chi.ra lam di.r<;rc thi quay tr& i(li bi.r&c [4].

[6] Hay tinh toan soli.rc;mg the tre doan dung trong hai ngay. Cho tre xem tirng the chfr a, i, u, e, o sau d6 hOi tre ''Chfr nay dQc the' nito?''

Neu tre chi.ra lam di.r<;rc, dau tien m� hay sfut cho con. Trong cac bi.r&c tir [1] den [5], tha'y con hfuig thu v&i bi.r&c nao nha't cha m� hay l(ip i(li phi.rang phap cua bi.r&c d6, nhi.r v�y se c6 hi�u qua han.

Nguy thit- ba: Dq.y tre nht'r chi¥ cai hang ''ka ''

D€ ki€m tra xem tre c6 nh& nhfrng chfr da hc;ic horn qua hc;ic chi.ra, hay trao nhfrng ta'm the chfr cru va hoi tre: "Day la chfr gi?"

Thl,l'C ra each di.ra ra nhfrng chfr ba't ngc'r cho tre dc;ic d€ ki€m tra tri nh& thi.rc'rng gay ra phan fuig khang ci,r & tre. Cha m� c6 th€ srr dvng each lam cua bi.r&c [5], bay cac the chfrcai Jen tren ban sau d6 hoi "Chfr a la chfr nao?" roi cho tre tim, each nay se giup tre lien ti.rang t&i cui;ic choi horn qua va se ra't hao hfuig choi v&i cac ta'm the. Sau khi da thl,l'C hi�n xong bi.r&c [5] thi chuy€n qua bi.r&c [6].

Sau khi on t�p xong nhfrng chfr cai cua ngay horn tru&c, hay bll.t dau v&i chfr cai hang

"ka'', hay choi khoang 6 tan trong m(it ngay. Khi tre nh�n ra day la tro choi roi se khong con cam tha'y n(ing n'e nfra.

Nguy thit- ttr: Dq.y tre nht'r chi¥ cai hang ''sa ''

Tru&c khi bll.t dau hc;ic chfr cai hang "sa'', cling giong nhi.r horn tru&c, hay on i(li cho tre mi.rm chfr da hc;ic, a, i, u, e, o, ka, ki, ku, ke, ko. Nhi.rng, neu den bu6i hc;ic th(r ti.r ma tre cam tha'y nham chan va di.ra ray kien rAng "Tro nay, con biet choi roi" thi cha m� hay nghl den vi�c thay d6i each choi. Cha m� hay srr dvng nhfrng ta'm the it phai ti.r duy, ho(ic thay d6i bau khong khi bAng each tim kiem b(ln choi cung nhi.r anh, chj, ... chfutg h(ln.

Nhi.r the tre se ra't hao hfuig ma nai nl m� hay choi them nhi'eu Ian nfra da'y. Va quan trc;ing han la hay biet each khen ngc;ri tre d€ tre them hao hfuig.

TU- ngay thit- nam de"n ngay thit- tam

Ngay thir nam d(ly tre hang "ta'', ngay thir sau d(ly tre hang "na'', ngay thir bay d(ly tre https://sachhoc.com

82

https://thuviensach.vn

hang "ha", ngay thfr tam d(ly tre hang "ma", nhi.rng vii:n phai thu<'mg xuyen on i(li nhfrng ch fr da h9c tir hitng ''a'', hclng ''ka'', hitng "sa''.

Dan dan luQ'Ilg chfr cai ma tre phai on !(Ii ngay cang nhfeu, tre se phat huy dugc nang li,rc tiep thu va nang li,rc ghi nh& ma nguiri l&n phru kinh ng(lc dily.

Hay d(ly tre nhfrng chfr cai c6 ti.r d(lllg gan giong nhau va d@ nham fan bdng each viet nhfrng ch fr d6 len m()t ter giily th�t to va chi cho tre di�m khac nhau. V 6i rung tir titng chfr, cha m� ciing hay d(ly con bdng ca tinh yeu thuong va S\f ilm ap, di'eu do Se CO hi�U qua rilt bilt nger dily.

TU- ngay t h

U- c hin den ngay t hU- mmn

Ngay thfr chin d(ly tre nh& nhfrng tir ya, yu, yo. Ngay thfr muiri, hay d(ly tre hang "ra"

va ccic tlr wa, wo, n.

Vl nhfrng tir ra, ri, ru, re, ro phat am kha kh6, nen m� hay phat am th�t ch�m, tir tir, titng chfr titng tir m()t cho tre nghe.

Roi sau d6 ciing ap dvng phuong phap d(ly tre hang "a", m� hay d(ly tre ghi nh& nhfrng chfr nay. Nhi.rng, can phai xac djnh m\JC tieu va CO kehO(ICh d(ly ro rang.

https://sachhoc.com

83

https://thuviensach.vn

Tuy vao tinh each va di;> tu6i cua tre khac nhau ma tile di;> d<ty ciing khac nhau, nhung Se khi\ng CO S\f tien bQ kinh ng\(C nao neu khi\ng kien tri gay di,rng n'en m6ng.

C6 mi;>t vi dv tieu bil!u d6 Ia c�u be Kono, chi hc;ic trong khoang mi.rm ngay Ia da c6 th€

nh(r dtr<;YC toan bi;> bang chfr cai hiragana.

-

Vito thang 10 nam ngoai, m� c�u n6i di n6i l<ti v6i Kono tru<'rc kY thi vao truemg mau giao rdng "Ngay ca ten cua minh con ch�ng viet dtrQ'C, thi lam sao vao dtrQ'C truemg m�u giao ch(r." Binh thi.remg c�u ciing khong di.r<;YC khoe cho Iil.m, vao dem tru<'rc kY thi bi dau bvng, kh6c 16c ca dem nen ch�ng kip tham gia kY thi.

Ngi.rCri m� to ve tiec nuili rdng: "Vi�c hc;ic chfr dung Ia qua sfrc, di! con c6 th€ thoai mai nh<'r di.r<;YC chfr bAng tro chcri, Jue d6 toi da khong biet ... "

Phi.rOTig phap tinh than dOTI gian nay khong phru b�c lam cha lam m� nao ciing quan tam va thi,rc hi�n. Hay nh(r rfug VQi vang, dilt chay giai do<tn lil di'eu cam Icy khi d<ty chfr cho tre. Hay chc;in tile di;> phu hc;rp v6i tre, d6 la vi�c can thiet nhat.

'

'

3. Phuo'ng phip d�y ng6n ngu nen tang nham kho'i d�y

niem dam me toin hoc

•

cho tre

?

?

Hieu duqc ng6n ngu la co' sb de hc;>c toin hc;>c

Neu tre khong hii!u ngon ngfr, thi vi�c d<ty toan hc;ic cho tre Ia di'eu khong th€.

Vi dv nhi.r: Xep mi;>t hang ba vien bi va mi;>t hang 2 vien bi, sau d6 hoi tre xem hang nao nhi'eu bi hOTI? Neu tre khong hi/!u dtr<;YC y nghla cua nhfrng cau hoi d6 thi se ch�ng c6 each nao tra ICri dtrQ'C.

Do d6, d<ty cho tre hii!u di.r<;YC y nghla cua th�t nhi'eu tir ngfr c6 lien quan den toan hc;ic chinh Ia cO" s& di! d<ty toan hc;ic cho tre.

Hay d<ty tre th�t nhi'eu th�t nhi'eu tir lien quan den chfr sil, toan hc;ic nhi.r Ia:

- it, nhi'eu

- B<'rt, them

- Tang, giam

- D'ay, nlra

- To (l<'rn), nh6 (be)

- Giilng, khac

https://sachhoc.com

84

https://thuviensach.vn

- Diti, ngfill

- Cao, tha'p

- Tren, dir6i

- Trong, ngoai

- Tnr&c, sau

- Trai, phai

MQi ngirOi thirimg hay cho rdng, nang 11,l'C ghi nh& so cua tre thirimg tang dan theo so tu6i: thong thirimg 2 tu6i thi tre c6 th€ dem dircrc 2 so, 3 tu6i thi dem den hang 10, 4 tu6i dem den 15, 5 tu6i dem den 20, 6 tu6i thi dem den 100. Nhirng thl,l'C te, nang 11,l'C ghi nh& so cua tre chira d(lt den mfrc d6: 2 tu6i viin chira dem dircrc, 3 tu6i dem den 5, 4 tu6i dem den 13, 5

,.

tuo1 dK dK

em en 15, 6 ,. dK

tuo1

dK

em en 50.

Truimg hQP d(ly so cho tre tir 0 tu6i, thi kha nang ghi nh& so cua tre se cao hOTI mfrc tieu chudn. Kha nang ghi nh& cua tre thOi di€m d6 c6 th€ tirOTig dirOTig v6i tre hai tu6i.

PhirOTig phap d(ly so nhanh nha't la tir khi tre 6 thang tu6i sau sinh, hay dan nhfrng cha'm mau !en ter gia'y tir 1, 2, 3, 4 cham mau si).c scr, roi ngay viii fan d€ di chuy€n quanh

•

'

- ·

>

>

g1irOTig cu1 cua tre.

cir lam nhir the va dirng cho rdng tre ch�ng hi€u gi. Mi\i ngay hay danh ra hai, ba phut va lij.p l(li lien tvc khong ngirng.

Dong thOi, hay viet cac so theo thfr tl,I' tir 1 den 100 !en m(lt ter gia'y kh6 l&n roi dan !en tren tirimg. Hang ngay, vira chi vao chfr so vira dQc cho tre nghe m(lt den hai Ian.

Lam dirQ'C nhir v�y, trong khoang tir 0 1 tu6i, nang 11,l'C tiep thu cua tre se Cl,l'C ey tuy�t

-

v(ri da'y. Thong qua nhfrng hang SO CO' ban do, tre Se tiep thu, sll_p xep va ghi nh& trong nao bQ CUa minh, sau nay tre Se CO kha nang xua't site v'e toan hQC.

cir kien tri d(ly tre, cac b�c cha m"' se nh�n tha'y S\I' khac bi�t & tre. Chi sau 1 tu6i, tre se Cl,l'C ey hfrng thu v6i vi�c SO sanh do V�t to nho, dai ngll_n da'y.

Hay cho tre lam nhung bai ki�m tra tric nghi�m v� kha

?

,

nang tha'.u hieu nhung tu ngu co ban co lien quan den toin hoc

•

Muon xem tre c6 hi€u nhfrng tir ngfr cO' ban c6 lien quan den toan hQc da dircrc d(ly khong, cha m"' c6 th€ ki€m tra bdng m(lt so bai test dir6i day.

M.,, hay di).t m(lt ben hai vien bi va m(lt ben m(lt vien bi, sau d6 hoi con xem ben nao https://sachhoc.com

85

https://thuviensach.vn

nhfeu bi hon. Cung lam nh1r the' v&i nam vien bi, m� hay chia mi;>t hen ba vien bi, mi;>t hen hai vien bi sau d6 h6i con xem ben nao nhfeu bi hon?

C6 hai chie'c bat, cho vao m6i chie'c bat ba vien bi, sau d6 m� hay lay mi;>t vien bi ben chie'c bat nay roi cho vao chie'c bat kia, roi m� h6i con xem ben nao tang bi, ben nao giam bi.

Chia mi;>t ben c6 2 vien bi, mi;>t ben c6 1 vien bi, sau d6 m� hay cho them mi;>t vien bi vao ben c6 1 vi en bi, roi h6i con xem so bi giong nhau hay khac nhau.

Cung mi;>t m6n do nhrmg hai kich c& to nh6 khac nhau xe'p cung nhau, m� hay h6i xem cai nao to hon, cai nao be hon.

Xe'p ba m6n do cung lo(li nh1r bup be ch�ng h(ln theo th fr b,r 16n nhat, trung binh va be nhat. Sau d6 h6i tre xem con bup be nao be nhat.

Hay t(lo ra tirng nh6m do v�t it, nhfeu khac nhau, sau d6 chi nhin v"e tn,rc quan (kh6ng dva tren so l1rQTig do v�t) va h6i tre xem ben nao nhi"eu hon. Vi d\l nh1r: a) Bon qua qu:Yt v&i ba qua qu:Yt. b) l1rQTig n1r6'c trong hai coc khac nhau ... hay h6i tre th�t nhi"eu vi d1,l.

Xe'p hai cay but chi kich th1r6'c dili ngll.n khac nhau Jen mi).t ban, roi h6i tre but nao dai, but nao ngll.n. Llin sau thi xe'p ba cay but chi kich th1r6'c dai ngll.n khac nhau, roi h6i tre xem cai nao dai nhat, cai nao ngll.n nhat. Sau d6 d(ly tre each sll.p xe'p theo th fr b,r but chi ttr dai de'n ngll.n hoi).c ng1r<;rc 1(1.i. Sau nay tang dan so but chi Jen 4, 5 cay but chi (Ne'u so l1rQTig tang Jen thi ngay ca v&i tre 4 tu6i vi�c sll.p xe'p ciing rat kh6 khan).

D1,fllg hai chie'c but chi dai ngll.n khac nhau dfrng Jen, sau d6 h6i con cai nao cao hon, cai nao thap hon. Sau d6 d1,fllg ba chie'c but chi dai ngll.n khac nhau, roi h6i con cai nao cao nhat, sau d6 tang dan so l1rQTig but chi.

Xe'p hai chie'c hi;>p chong Jen nhau roi h6i con cai hi;>p nao & tren, cai hi;>p nao & d1r&i.

Dg con bup be Jen tren ghe', roi h6i tre xem bup be & tren ghe'hay & d1r&i ghe'. Sau d6 hay dg con bup be (y d1r&i ghe', roi di).t cau h6i t1rong b,r.

C6 hai chie'c hi;>p, mi;>t chie'c hi;>p bo m� cho bi vao, va mi;>t chie'c hi;>p bo m� lay bi ra.

H6i con xem chie'c hi;>p nao bi vtra bi lay ra va chie'c hi;>p nao bi VU-a d1r<;rc cho vao.

Cho hai con bup be dfrng Jen xe'p hang th�ng nhau. Sau d6 h6i xem con bup be nao dfrng phia tru&c, con bup be nao dfrng phia sau. Tie'p 11,lc xe'p ba con bup be dfrng thanh hang dQC Ji°en nhau, roi hoi xem con bup be nao (y dau, con bup be nao (y CUOi.

Cho tre nll.m tay bup be, sau d6 h6i xem tre dang nll.m bup be bfug tay trai hay tay phai.

M� hay nghl ra th�t nhi"eu bai test t1rong tv nh1r the', roi dg con t�p luy�n th�t nhi"eu.

Ne'u tre phat trign theo dung mfrc tieu chu�n, thi trong khoang tlr 4 5 tu6i, tre se higu

-

d1r<;rc chinh xac nhfrng tlr nay. Do d6 cha m� hay dg con d1r<;rc tie'p thu ph1rong phap giao d1,1C 0 tu6i cang s6ni bao nhieu cang tot bay nhieu.

https://sachhoc.com

86

https://thuviensach.vn

?

?

4. 20 phudng phap hi�u qua nha'.t de giao di..ic tre tu 0 tuoi Dg phat huy drrgc tinh hi�u qua qua vi�c d(ly tre tir o tueli, c6 rilt nhfeu digm can lU"U y.

Sau day la nhfrng digm ma chung toi telng ket trong ca cuon sach: I. Tro chuy�n cung tre

Khi con ra diri, m� hay tro chuy�n th�t nhfeu v&i con. Hay d(ly con ten gQi cua tilng do v�t & xung quanh. Neu m� tro chuy�n v&i con tir s&m thi sau nay, con se c6 kha nang tro chuy�n dang kinh ng(IC oily.

,

2. Be tre ra ngoai

Hay be tre ra ngoai, n6i va chi cho tre tha'y th�t nhfeu thfr ma miit tre khong quan sat drrgc khi & trong nha.

Luc nay, dilng cho tre ngoi tren xe d�y ba banh, ma tot nhilt la nen om con va tro chuy�n v&i con. Om ilp con va cho con nghe cu(ic tro chuy�n se mang l(li hi�u qua rilt tuy�t viri trong vi�c boi drr&ng con tr& thanh m(it ngU"iri con ngoan.

?

?

3. Ke cho tre nghe truy�n co tich

Hay kg cho tre nghe th�t nhfeu cau truy�n eel tich. Cha m� dilng nghI rfutg truy�n eel tich deu la nhfrng thfr phi hi�n thi.rc, chfutg can d(ly cho con lam gi. Chinh vi truy�n eel tich mang tinh phi hi�n thi.rc, nen se phat trign drrgc kha nang giai thich the gi&i tn'ru trrQTig, the gi&i hrr cilu va the gi&i bi b6 h�p trong nhfrng cau chuy�n nham chan qua nhfrng bfrc tranh.

Cha m� khong nen chi d(ly con nhfrng th fr trong hi�n thi.rc cu(ic song nay.

https://sachhoc.com

87

https://thuviensach.vn

Nhfrng cuon tigu thuyet hay nhfrng b(rc tranh ve con ngirCri khong phai d'eu la tl'r hi�n thi,rc, ma n6 thu(\c v'e the gi&i vi�n tir&ng, the gi&i hir cilu, khong higu dirQ'C the gi&i hir cilu, Se ch�ng CO cai g<;>i ]a Sl,I' sang t(lO trong van h6a.

Con ngirCri chi song v&i nhfrng gi trong the gi&i hi�n thi,rc khong thoi thi se ch�ng thg higu dirQ'C the gi&i ugh� thu�t.

M(\t tac d1,1ng nfra cua vi�c cho tre nghe truy�n c6 tich la se phat trign dirQ'C nang Ii.re thilu higu !Cri cua ngirCri khac khi nghe bdng tai. Higu dirQ'C n(\i dung cau chuy�n se c6 kha nang tir&ng tirgng ra boi canh cau chuy�n. Them nfra, cha m'i' c6 thg bigu I(\ tinh cam cua minh r6 r�t vao cau chuy�n nhir mlm cirCri, lo lll.ng, kh6c 16c ... thi hi�u qua mang l(li se cang tot hem nfra.

D<ty con theo each d6 se phat trign dirQ'C nang Ii.re t�p trung, chu y lll.ng nghe !Cri ngirCri khac n6i.

4. Cho tre d9C sach tranh

Tre tl'r khoang 4 5 thang tu6i, hay m& sach tranh ra dira den dung tam nhin cua tre va

-

n6i chuy�n v&i tre v'e n(\i dung cua hinh anh trong tranh. Luc aau c6 thg tre ch�ng to ve quan tam gi nhirng oan dan nhfrng dirc'mg riinh, nep nhan tren b'e m(it niio tre se hinh thanh y th(rc v'e sach tranh, va roi den khoang 1 tu6i cho tre xem sach tranh, tre Se to ra C\fC ey thich thu.

C6 ngirCri n6i rfug "Toi dii biet phircmg phap giao d1,1c o tu6i, nhirng con toi dii 1,5 tu6i roi ma chfug to ve hfrng thu v&i sach tranh gi ca. Toi phai lam the nao bay giir?" Vi�c tre ngay l�p tlrc yeu thich sach tranh la di'eu khong thg. Cha m'i' can phai danh nhi'eu tam strc, m6i ngay m(\t it cho tre xem sach tranh, can phai d<;ri nep nhan bigu thj Sl,I' quan tam den sach tranh tren b'e m(it niio tre hinh thanh m&i dirQ'C.

https://sachhoc.com

88

https://thuviensach.vn

,

5. Cho tre tiep xuc v&i nhung buc h9a, nghe nhung bai ca

?

,

A •

• A

no1 tieng

M(lt ngay khoang 1 den 2 Ian, m� hay m& nhfrng ca khuc am nh(lc n6i tieng cho tre nghe.

Ngoai ra, trong phong ciing nen trang tri th�t nhfeu nhfrng tac ph�m dieu khil.c va tranh anh. Khong chi dOTI gian nh�m m\)C dich trang tri, ma quan trQng hOTI m� hay n6i cho tre nghe v'e nhfrng tac ph� di'eu khil.c, bfrc danh hQa d6.

Tranh anh thi nen dan nhfrng bfrc thay d6i nhau. it nhil'.t m(\t thang thay anh m(\t Ian.

Hoi).c cha m� c6 thg mua nhfrng bfrc tranh n6i tieng the gi&i nhung dll'Q'C ph\lc chel(li se d�

dang hOTI.

6. Hay dua con di d�o hang ngay

Khi tre dll'Q'C 1, 2 tu6i hay thll'emg xuyen dll'a con di d(lo b(l.

https://sachhoc.com

89

https://thuviensach.vn

Luc nay, khong phai chi di b\> khong m1,1c dich, ma can thiet nhilt la vira di vira tro chuy�n cling con. Tre nhin thily cru gi trong ti.r nhien m� can phai tro chuy�n v6i con v"e thfr d6, vi d1,1 nhu vi en soi, cay co hoa la, ... Dg lam du<;rc di"eu ily, cha m� ciing can phai hoc qua cac CU On sach gi6i thi�U v°e cac S\f V�t do.

Day la each thfrc giao d1,1c tot nhilt nhfun khoi d�y sv gan giii v6i tv nhien cho tre.

Nh1Xllg khong nen theo chu nghia nhoi nhet kien thfrc, ma la khoi d�y ni"em hfrng thu cua tre. Hay kg cho tre nghe nhfrng cau chuy�n gil.n li"en v6i cac sv v�t d6.

Con trai cua Karl Witte vi h0c du<;rc rilt nhi"eu tri thfrc v"e d\>ng v�t va th\l"C v�t tir cha minh nen sau nay, c�u c6 thg higu het cac sach v"e d\>ng v�t h0c, th\l"C v�t h0c ma chfutg g(ip kh6 khan gi.

7. Khong n6i 1C1i de d9a

Khong du<;rc n6i nhfrng lCri d0a dfun lam cho tre sg. Khong du<;rc n6i nhfrng cau kigu nhu neu con khong ngoan thi ong ba bi se bil.t di. Nhu the la khien trong dau tre hinh thanh m9t n&i sg hai rilt l&n. Sau nay du da h0c den l&p ba, l&p bon nh=g tre ciing chfutg dam di m9t minh vi SQ".

· - -

8. Khong sli d9ng nhung tu ngu ca'.m chi

Cha m� khong nen d(ly con bdng nhfrng tir ngfr cilm chi, phu nh�. Trong qua trinh d(ly con, m� tuy�t doi khong du<;rc phep vo tinh n6i nhfrng cau nhu "Vi rilt nguy higm nen m�

cilm con khong du<;rc dung keo", "Khong du<;rc cil.t giily the nay'', "Khong du<;rc ra ngoai." N6i nhfrng cau d6 la cha m� da tv tay ngil.t di to chilt tich C\fC ma con dang manh nha phat trign dily.

https://sachhoc.com

90

https://thuviensach.vn

Tot nhat la neu con muon sfr d1,1ng keo thi m� hay dong vai tro vl'ra la ngirOi giam sat vl'ra hir&ng dfui con each sfr d1,1ng. Neu con muon ra ngoai hay cfr cho con di. Nen cho con trai nghi�m nhfrng vi�c hoi nguy hi€m m(lt chut thi tot hon. Neu d1.1y con ma chi tranh nhfrng vi�c do, thi du da di hQC, tre ciing khong th€ Jam dU'Q'C bat cfr vi�c gi cung cac b(ln ca, Jue nao ciing chi ncrm n&p sg hai nguy hi€m ma th6i.

9. Khong sli dvng each n6i mang tinh phu dinh

Tru6'c mi).t cac bit m� khac, m� hay n6i con minh rdng: "Con toi ch�ng chju ngoi yen m(lt chi\ gi ca" hay "Con toi ch�ng biet lam gi ca", hay "N6 ch�ng chju nghe !Oi bao gier" ...

M� khong nen n6i ra mi�ng nhfrng !Oi phu djnh con nhir the. D6 la nhfrng dieu tuy�t doi khong dirQ'C n6i ra. Neu thir<'rng xuyen n6i ra tre se phat tri€n thanh dung dfra tre ma m�

hay che trach d6.

https://sachhoc.com

91

https://thuviensach.vn

�

IO. Luc khen hay khen cac hanh d9ng

Ngrrgc l(li, ciing khong drrgc phep khen con la "Con toi rat tuy�t viri" ... Nhrr the' tre se ti.r kieu, rave ta day. Khong nen chi khen con ma hay khen hanh vi ma con lam.

Tuy titng Jue ma c6 nhfrng liri khen cho phu hw. Hay khen thong qua nhfrng hanh d('>ng cv thg con da lam nhrr "Con lam t6t day!"; "Drrgc day con trai/con gai". D6 la bi quye't https://sachhoc.com

92

https://thuviensach.vn

d€ sau nay con bie't cong nhij.n vi�c cua ngtrOi khac da lam.

II. Khong cho tre xem ti vi

Cha m<i' khong nen cho tre xem ti vi. Cho tre nh6 xem ti vi thi cilu t<to cua d<ti nao se bi pha ho<ti, d6 la cong bo cua cac giao str thu(lc D<ti hc;ic Australia.

Vi ti vi sit- d1,1ng luong di�n cao ap 220V, roi ph6ng X\l ra nhfrng tia am Cl,l"C, tia nay se lam t6n thtrOTig la nao tru&c (viing nang 11,l"C ttr duy) cua con ngtrOi. Tia d6 cfr tich dan tich d'ii.n thi khoang mily ch1,1c nam sau con ngtrOi c6 kha nang miic b�nh mau triing. D6 la !Oi canh bao doi v6i tilt ca mc;ii ngtrOi. a Nhij.t, c6 nghien cfru cong bo rdng, vi�c cho tre xem ti vi se lam t6n thtrOTig de'n d<ti nao vii rilt c6 th€ kha nang miic chfrng t1,r kY se rilt cao.

I2. D:;iy chu cho con tu s6'm

Hay d<ty chfr cho con tir s&rn nhilt c6 th€. a chtrOTig nay chung toi da gc;ri y IQ trinh vii phtrOTig phap d€ d<ty chfr cho con hi�u qua.

Ne'u tre c6 nang 11,l"C dc;ic sach cao thi vi�c giao d1,1c sau nay se rilt nhan. D€ boi dtri'Yng nang 11,l"C nay cho tre, hay luy�n cho tre th6i quen dc;ic tham tir s&rn. Trong khoang 4 5

-

tu6i, ne'u tre c6 th6i quen dc;ic tham, thi toe dQ dc;ic vii ca chilt ltrQTig dc;ic cua tre se d<tt & mfrc cao.

The' nhtrng, khi tre dtrc;rc 1, 2 tu6i, trong khi d<ty chfr, c6 m(lt viii di€m ma cha m<i' phai ltrU tam, d6 la cai gc;ii la dtr<'mg cong tru&ng thanh.

Vi�c d<ty chfr nen biit aau tir s&rn, cang gan o tu6i thi thilnh qua ban dau hau nhtr khong th€ hi�n r5, c6 cam giac nhtr bi ngtrng tr� vij.y. The' nhtrng ne'u vii:n kien tri ren luy�n cho tre, thi sau nay, khi biit aau tru&ng thanh, tre Se tr& nen VtrQ1: trQi hOTI h�n nhfrng dfra tre binh thtr<'mg, nang 11,l"C dtrc;rc nang !en tam cao m6i.

Cha m<i' can phai niim biit dtrc;rc nhfrng di€m quan trc;ing trong tre, tir khi tre c6 th€ nh& dtrc;rc chfr cho de'n khi kY nang dc;ic phat tri€n.

Ngoai ra, dfeu quan trc;ing nhilt can phai ltrU tam khi d<ty chfr cho tre d6 la:

+ Tr6 chuy�n thij.t nhieu v6i con

+ Hay dc;ic sach tranh cho con

+ Them m(lt di€m nfra, qnan trc;ing hOTI ca d6 la m<i' hay k€ li).p di li).p l<ti cho con nghe, d€ Ian t6i tre c6 th€ k€ l<ti dtrc;rc cau chuy�n d6.

Vi�c tre c6 thg kg l<ti dtrc;rc chuy�n ma m<i' da kg la vi�c rilt qnan trc;ing, b6i muon lam dtrc;rc vi�c d6 tre can phai c6 nang 11,l"C rilt sieu vi�t. Ngay de'n khi vao l&p bon ti€u hc;ic, c6

nhieu dfra tre chtra th€ kg l<ti dtrc;rc cau chuy�n ma chung tirng nghe. Nhfrng tre nhtr the'bi https://sachhoc.com

93

https://thuviensach.vn

yeu nang 11,!'C tir duy, du cho lam van cung chAng thg lam ra dirqc nhiing bai van hay.

Tre tir khoang 2, 3 tu6i, cha m� hay khong ng(rng luy�n cho tre kg di kg l(li chuy�n m�

da kg.

'

13. D;_iy di d;_iy l;_ii th�t nhieu lln

Dg boi diri'ing nang 11,!'C cho tre, dieu quan tr<;>ng hOTI het la cha m� hay d(ly di d(ly i(li m\)t n\)i dung giong nhau.

Cha m� can phru biet rdng dg tre nh& dirqc m\)t thfr gi do phai can it nhilt khoang ha thang. Vi d\l nhir, dg tre co thg d<;>c dirqc cac chfr cai hang a trong bang chfr cai Hiragana: a, i, u, e, o, hfrng thu v6i vi�c d<;>c sach va xem di xem i(li sach nhieu Ian phai milt it nhilt khoang 3 thang tr<'ri. Vi d(li nao cua con ngir<'ri ho(lt d\ing nhir the.

Con ngir<'ri, dg lam dirqc vi�c gi khong ton cong milt sfrc nhieu trong Jue vo thfrc, thi cac tebao than kinh trong d(li nao phAf CO S\f thong nhilt hai hoa, ket noi chi).t che t(IO thanh m\)t m(lllg lir6i. Sau khi m(lng lir6i nay dirqc hoan thi�n, thi vi�c tiep nhi).n nhiing sv vi).t sv

-

vi�c xung quanh Se tr& nen de dang hOTI.

M(lng lir6i nay dirqc hinh thanh la nher cac tebao than kinh xung quanh quan b�n i(li.

Dg de phong cac tebao khac khong tra tr\)n vao do thi can phru co m\)t thfr g<;>i la mo bao b<;>c. Do do, muon m(lng lir6i nay dirqc hinh thilnh can phai co hang tram kich thich. Sv phat trign va ket h<;rp cua cac tebao than kinh nay cung ch�ng th€ nao chi co dirqc trong m\it vai ngay, toi thi€u phai milt t6i ha thang m6i co hy v<;>ng.

Dg tre dfrng viing dirqc cung phai milt ha thang. Dg co th€ l\)n qua xa ngang dirqc thoai mai cung phai luy�n ti).p ha thang. D€ danh bong bay dung hir&ng va doan djnh dirqc hir&ng bong di).p tr& i(li cung phai ti).p ba thang, tre nh& dirc;rc bang Cllu chirOTig cung phAf h<;>c di h<;>c i(li ha thang.

14. Luy�n kha nang ghi nh&

Hay ren luy�n kha nang ghi nh& ngay ill khi con con nh6, chung ta co thg tham khao phirOTig phap giao d\IC con ttr o tu6i do cha cua Goethe da d(ly ong.

Cha cua Goethe la m\it quan nhiin, kY lui).t rilt cao, da tien hanh d(ly ci).u con trai cua minh. Va Goethe co thg ghi nh& rilt nhieu vi�c ngay ttr khi con dang ndm trong noi. Cha cua Goeth vira li:m con vira di d(lo tren dir(rng, vira cho con xem va tro chuy�n v6i con ve rilt nhieu thfr ma hai cha con nhin thily. Do do, Goethe vira choi ma VU-a h<;>c dirc;rc rilt nhieu kien thfrc.

CJ Dfrc co nhieu bai dong dao dOTI gian ma d� nh&, cha cua Goethe da d(ly cho ci).u rilt nhieu bai dong dao nhir the. Nhiing bai dong dao v6i van di�u d� nh& khien von tlr cua ci).u be Goethe ngay cang phong phu. Theo do tri 11,!'C cua Goethe d'an phat tri€n, chira nay 4 tu6i, cha da d(ly ci).u d<;>c sach, ti).n d\lng nhiing cuon sach co van di�u.

https://sachhoc.com

94

https://thuviensach.vn

Goethe l&n hem m(it chut, cha c�u dfut c�u di d(lo xung quanh va vao thitnh pho Frankfurt. Ong kg cho c�u nghe ra't nhfeu chuy�n lien quan de'n ljch sU-, dia ly cua viing nay.

Hoi a'y, ong ciing t�n d\lng nhfrng cuon sach vie't ve ljch sU-, dja ly b1ing tho- dg d(ly cho c�u.

Vi�c d(ly Goethe, khong thg khong kg de'n cong lao cua m� c�u nfra. Cong lao cua m�

ciing ch�ng kem gi cong lao cua cha. Ba thU"emg xuyen tro chuy�n v6i con, hoi Goethe 2

tu6i, ngay nao bit ciing kg cho con nghe m(it cau chuy�n sinh ho(lt hang ngay.

Khong dU"Q"C phep coi vi�c luy�n tri nh& nay la th fr vo b6, ngoc nghe'ch. Cha m� hay nh& r1ing, giai do(ln con tir 2 - 3 tu6i la con c6 kha nang ghi nh& sieu pham, ch�ng khac thien tai la bao.

Th6i digm nay ne'u cang dU"Q"C ren luy�n tri nh& m(it each tich C\fC, thi tri nao CUa tre citng tr& nen thong minh VU"Q1: tr(ii. Thvc te' dii c6 tre 2 tu6i ghi nh& dU"Q"C hang tram ten thi si thOi xua rOi.

Cha m� nen higu m(it dieu r1ing ne'u khong kien tri lien t\IC luy�n t�p, du kha nang ghi nh& cua tre c6 sieu vi�t the' nao, thi n6 ciing giam oan theo th6i gian (Nguyen ly giam oan aeu).

Do d6, ne'u cha m� muon phat trign tai nang cho con minh thi phai ren luy�n lien t\IC va khong ngirng d6i m6i phU"cmg phap.

15. Ren luy�n nang lgc tu' duy

Dg nang cao nang lvc va tri tu� cua tre, khong chi can ren luy�n nang lvc ghi nh& ma cha m� ciing can chu y nang cao nang lvc tU" duy cho con ngay tir khi 3 tu6i.

Cha m� nen bie't r1ing, giai do(l.Il tru&c 6 tu6i, ne'u cang dU"Q"C boi dU"cmg nang lvc tU"

duy thi ho(lt d(ing tri tu� cua tre cang phat trign.

Ho(lt d(ing cua viing ghi nh& va ho(lt d(ing cua viing tU" duy n1im 6- nhfrng vj tri khac nhau trong d(li niio. Ho(lt d(ing cua viing ghi nh& 6-la niio trai, con ho(lt d(ing cua viing tU"

duy 6-la niio tru&c. La niio trU"&c ne'u dU"Q"C ren luy�n thU"emg xuyen se tr& nen ra't xua't s:ic, nhrmg ne'u khong dU"Q"C kich ho(lt thi se tr& nen thoai h6a dan va kem phat trign. Nhfrng phan d(li niio khong dU"Q"C kich ho(lt se khong phat trign dU"Q"C va dan tr& nen suy thoai.

Ne'u chi d(ly cho tre nh& ma khong d(ly each tU" duy thi chi so thong minh cua tre se khong nang cao dU"Q"C. Ne'u thU"emg xuyen ren luy�n nang lvc tU" duy thi chi so thong minh cua tre se dU"Q"C nang cao. Ngoai phU"cmg phap luy�n t�p nang lvc tU" duy b1ing nhfrng bai luy�n t�p tri tu� hi�u qua, con c6 m(it phU"cmg phap truyen cam hfrng thong qua cac tro chcri.

'

16. Cho tre v�n d9ng het mlnh

Cha m� khong dU"Q"C chi nghieng ve vi�c d(ly tri lvc cho con ma quen khong chu tam https://sachhoc.com

95

https://thuviensach.vn

den cac phirong di�n nhir sfrc khoe, v�n d<)ng, d(lo dfrc, I� nghi phep tac, tinh cam, ...

Khi tre dirge 2 tu6i, ngay nao cha m� ciing nen dira con di ch(ly bl). Ban dau, ren luy�n cho tre ch(ly b\i, mbi ngay 10 met, 20 met. Day la thCri digm thich hc;rp dg sau nay tre c6

dirge kha nang v�n d\)ng tot.

T�p cho tre du xa. Tien si Glenn Doman, dirge nh:ic den & dau chirong Ia ngirCri chuyen tri li�u nhfrng t6n thirong v'll nao b\i, da cho tre du xa trong khoang m\)t phut mbi ngay. Sau m\it thCri gian dai nghien cfru, 6ng da phat hi�n ra m\it phirong phap ttj Ii�u hfru hi�u.

Ngay ca doi v6i tre binh thiremg, vi�c cho tre du xa don, ciing la each rilt tuy�t vCri dg phat trign gan cot va tinh nhfui n(li kien trl cua tre.

Hay d(ly tre dan dan dg tre c6 thg d(lt den mfrc dan cheo tay vao nhau roi du ngirCri, di chuygn tir dau nay sang dau kia cua xa.

,

.

17. Lam cuon so ngon ngfi

Dg tang so lirQ"llg tir vi.mg cho tre, cha m� hay kien tri lam nhfrng vi�c sau day: Lam m\)t cuon "s6 ngon ngfr" cho tre. M� hay viet vao g6c tren cung ben phai cua tirng trang sach cac chfr cai theo thfr ti,r Alphabet.

Tiep d6 trong mbi trang, hay viet cac chfr b:it dau bdng chfr cai d6. Hay d(ly tre each viet nhfrng tir ma tre nhin thily vao trang sach theo dung vi tri cua chfr cai dau trong cuon s6.

Hay d(ly cho tre each phan bi�t danh tir, d\ing tir, tinh tir ... Lam nhir the, b(ln se ci,rc kY

kinh ng(IC v6i so lirQ"llg tir vi.mg ma con minh thu nh�n dirge va tri thfrc ma con minh hc;ic dirge.

18. Ghi l;_ii nhung sich da d<?c

Hay d(ly tre ghi l(li nhfrng cu on sach da dc;ic khi 2 tu6i. Mbi cu on sach d6 nhir the nay, c6 mily t�p, mbi t�p bao nhieu trang d'llu dg tre ti,r ghi chep l(li. Nhiing ghi chep quy ban d6

dg sau nay con biet dirge qua trlnh phat trign cua ban than. L(li them vi�c ghi so trang, so t�p cua sach ciing la each phat trign nang li,rc ghi chep cua tre va khich I� tre nang cao tinh than dc;ic sach hon.

,

19. Cho tre h<?C each phit kien y tuO'ng

Hay chufu bi cho con nhfrng cuon tir dign danh rieng cho tre. Cho tre tra cfru each viet chfr Han dung va y nghia cua tir d6 bdng cuon tir dign ily.

M\it ngirCri chi ngoi Jen xe va dirge dira den m\it dia chi da biet sfui thi kh6 long nh& dirge diremg di. Nhirng neu ti,r minh di,ra vao tilm ban do, ti,r tim diremg di den d6, thi ch:ic https://sachhoc.com

96

https://thuviensach.vn

ch:in se nh<'r drrQ'C drremg. Cung giong nhrr vi).y, vi�c ti.r minh vilt va tim kiem, tra cfru tir di€n d€ hi€u drrQ'C m()t tir, biet them drrQ'C di'llu m6i se tot hOTI la dg cha m"' Jue nao ciing d(ly.

Do d6, d€ tre gan giii v6i tir di€n Ia vi�c ci.rc kY quan trc;ing.

'

'

20. Nuoi duang tre bang ''bon tay''

Cuoi cling, vi�c quan trc;ing nhilt trong khi nuoi d(ly tri tu� cho tre tir sau khi sinh cho den 1 tu6i la cha m"' phai nuoi drr&ng b!ing "bon tay".

Bon tay d6 Ia: Tay tinh yeu, tay cham biim, tay ngon ngfr va tay khen ng<;ri.

D€ tre kh6e m(lllh ngay tir khi chao dCri, trong khoang 1 nam sau sinh, tuy�t doi khong dU'Q'C khiem khuyet tay nao trong bon tay tren.

Cac bi).c cha m<i' can phai biet r/ing ngay tir khi con trong b\lng m<i', tre da c6 thg hi€u drrQ'C nhfrng ICri n6i cua cha m.,,. Neu truy'en cho con tinh yeu thrrOTig, si.r quan tam ngay tir khi con con chrra chao dCri, thi sau khi sinh ra, con se c6 nang Ii.rc tiep thu va mang trai tim hoan toitn khac.

Khi con chao dCri, cha m<i' hay danh trc;in V<i'n bon tay nay cho con. Nhrr the vi�c nuoi d(ly con kh6e m(lnh v'll th€ chilt, m(lllh me v'll tam hon se chfutg c6 gi kh6 khan nfra.

https://sachhoc.com

97

https://thuviensach.vn

N 6i chuy�n gl v&i em be trong bl;lng?

Dir&i day la nhfrng ggi y cua nha giao d1,1c Nhi).t ni\i tieng Shichida Makoto va bac si Sakamoto Seiichi, nguyen chu tich h(ii bac si san khoa Nhi).t Ban v'e each bo m� tro chuy�n v&i em be trong b1,1ng.

Bit diu n6i chuy�n v6'i con tu luc nao?

Tir tuan th(r 20 tr& di thinh giac cua thai nhi da phat tri€n, em be da co th€ nghe dirc;rc am thanh ben ngoai nen cha m� hay tich cvc tro chuy�n v&i con minh.

N6i ''ml' yeu con'' va nhiht g cau c huy�n t htrirn g ngay Mi\i ngay m� hay thir6ng xuyen noi v&i be r/ing "m� yeu be", thir6ng xuyen h6i han xem be co kh6e hay khong, nhfrng !Oi d(>ng vien mong be se sinh ra thi).t kh6e m(lnh ... M�

cung co th€ k€ cho con nghe nhfrng vi�c hang ngay m� lam, thOi tiet horn nay ra sao .. .

Nhfrng di'eu tir@g chirng nhir dOTI gian ay nhirng ](ti CO hi�U qua rat tuy�t YOO vi no gi(tp be sinh ra kh6e m(lnh, giup be phat tri€n kha nang ngon ngfr ngay tir khi con trong b1,1ng m�, dong thOi no con giup tinh than ngirOi m� tr& nen thoai mru, giam b6t lo !ling.

Be yeu gi9ng n6i cua b6

Cac em be se nghe dirc;rc am thanh noi chuy�n binh thir6ng 6-khoang 200 - 1000Hz se 6- cir6ng d(i fun tram 30 - 40 dB. Song co tan so thap thi se d� dang truy'en trong nir6'c oi hOTI song tan so cao. Do la Ii do em be se thich nghe giQng noi nh� nhang, am tram va khong thich tieng cai nhau la vi).y. Neu so sanh tan so song fun cua nam va nfr thi song fun cua nam tram hOTI CUa nfr, do do cac em be thich nghe giQng CUa bo hOTI m�, dong thOi thich nghe nh(lc c6 di€n cung la vi Ii do do.

Cac ong bo hay tich cvc noi chuy�n v&i be nhu xoa b1,1ng be va tro chuy�n nhu h6i han xem be co kh6e khong, thu(mg xuyen noi v&i be la bo rat la yeu be, chao h6i be khi di lam va di v'e nha ... Ngoai ra cac ong bo 6-Nhi).t con rat tich C\fC dQC ehon, dQC truy�n thieu nhi cho be trong b1,1ng nghe trn6'c gier di ng\I ho(lc la vao thOi gian ranh ri\i. Di'eu nay se khien em be trong b1,1ng se dan quen v&i giQng cua bo, yeu bo hOTI va thich nghe dQc truy�n sau khi ra dOi.

Bai tQ.p t hir giiin va tro c huy�n cua c huyen gia giao dvc smn S hic hida Trong cuon sach Thai giao cua minh, tac gia Shichida Makoto da gi&i thi�u bai ti).p m�

va be tro chuy�n cung nhau d€ giup truy'en tai tinh cam va suy nghl cua m� danh cho be thong qua phuOTig phap am thi ket h<;rp v&i hit th& nhu sau: https://sachhoc.com

98

https://thuviensach.vn

- Mi'ii ngay hay danh 10-15 phut bu6i sang va toi di! tr(lng thai tinh than thoai mai nhat va t�p trung n6i chuy�n v&i em be trong bvng.

- Ngoi & hr the giong nhrr ngoi thien, khoanh hai chan l(li, buong long hai vai va di!.t tay vao bvng di! cam nh�n em be hoi).c la di).t tay !en dui long ban tay ngfut.

- Tiep den, nhil.m mil.t l(li trr&ng hr&ng minh dang dll'a y thfrc !en tren dlnh dau va gifr tam tr(lng binh 6n, thoai mai. Sau d6, trr&ng trrQTig den vling mil.t, mui va mi�ng di! lo(li bo het cang thfug roi tir tir hit th& deu deu.

- Hay tl,I' n6i v&i ban than minh rdng tam tr(lng cua minh luc nay rat thoai mai, roi d'an d'an trong suy nghI hay lien trr&ng den hinh anh em be trong bvng. Hay nhil.n nhu v&i be nhfrng dieu b(lll suy nghI nhrr "m'i' rat vui vi c6 con xuat hi�n tren dOi, bo m'i' rat yeu con", hay la "con cua m"' hay sinh ra th�t khoe m(lllh nhe", hoi).c nhil.n nhu bat kY dieu gi b(ln mong muon & be.

Be c6 th/! nh& nhfrng gi bo m'i' kl!

Rat nhieu cac em be Nh�t khi drrQ'C hoi l(li ki frc trong bvng m"' dii nh& l(li drrQ'C rdng trong bvng m'i' rat toi, aay nrr&c nhll'Ilg rat am ap. C6 em khi drrQ'C m'i' dc;>c l(li cho nghe nhfrng cuon truy�n ehon khi con mang thai, hoi).c dU'Q'C diin den nhfrng noi ma hoi mang thai m'i' hay di choi deu n6i rdng con da nghe truy�n nay khi con trong bvng m'i' day, hoi).c con da tirng nhin thay canh nay roi ...

Nguy@n Thj Thu

Yeutretho/ Seatimes

Gi&i thi�u 65 ngay d:;i.y dot card theo phu'dng phap Shichida Chu ky d�u tien

Ngay 1: d(ly the dot card 1-10.

Ngay 2: d(ly the dot card 6-15.

Ngay 3: d(ly the dot card 11-20.

Ngay 4: d(ly the dot card 16-25.

Ngay 5: d(ly the dot card 21-30.

Ngay 6: d(ly the dot card 26-35.

https://sachhoc.com

99

https://thuviensach.vn

Ngay 8: d1.1y the dot card 36-45.

• •

• •

•

•

•

•

•

• •

• •

+

•

• •

•

•

•

•

• •

• • •

•

•

•

+

•

•

• •

•

• •

• •

•

•

•

•

•

•

• •

• • •

•

•

•

+

•

•

• • •

• •

•

•

•

• •

•

•

..

•

•

• •

• •

•

•

•

•

•

•

•

+

•

•

•

• •

•

• •

•

•

•

•

..

•

•

•

H9c phep c9ng

Tru6'c khi biit dau b1.1n hay n6i: "Hom nay chung ta biit dau hQc toan c(lng nhe!"

Ngay 10: 1+1, 1+2, 1+3, 1+4, 1+5, 1+6, 1+7, 1+8, 1+9.

N6i: "M(\t c(\ng m(\t" va flash the hai chilm.

N6i: "M(\t c(\ng hai" va flash the ba chilm.

N6i: "M(\t c(\ng ba" va flash the bon chilm.

N6i: "M(\t c(\ng bon" va flash the nam chilm.

N6i: "M(\t c(\ng nam" va flash the sau chilm.

N6i: "M(\t c(\ng sau" va flash the bay chilm.

N6i: "M(\t c(\ng bay" va flash the tam chilm.

N6i: "M(\t c(\ng tam" va flash the chin chilm.

N6i: "M(\t c(\ng chin" va flash the mum chilm.

Ngay 11: 2+2, 2+3, 2+4, 2+5, 2+6, 2+7, 2+8, 2+9 va gicr the tucrng fuig nhu ngay so 10.

Ngay 12: 3+2, 3+3, 3+4, 3+5, 3+6, 3+7, 3+8

https://sachhoc.com

100

https://thuviensach.vn

Ngay 13: 4+2, 4+3, 4+4, 4+5, 4+6, 4+7, 4+8

Ngay 14: 5+2, 5+3, 5+4, 5+5, 5+6, 5+7, 5+8.

Ngay 15: 8+3, 5+3, 4+5, 2+3, 3+1, 6+1, 4+2, 1+2, 1+1.

Ngay 16: 12+14, 7+31, 28+6, 14+17, 23+7, 24+3, 11+26, 9+4, 5+27, 21+4

Ngay 17: 14+6, 7+8, 4+5, 11+8, 9+13, 12+6, 8+9, 17+22, 5+32, 18+23

Ngay 18: 7+11, 13+12, 8+9, 21+18, 18+11, 5+26, 3+9, 7+31, 6+17, 17+23

Ngay 19: 15+22, 3+17, 12+30, 11+11, 2+29, 24+17, 19+2, 8+26, 3+41, 7+16.

H9c phep tru

N6i v6i con b(ln horn nay chung ta h9c phep tn'r.

Ngay 20: 10-1, 10-2, 10-3, 10-4, 10-5, 10-6, 10-7, 10-8, 10-9.

N6i: "MrrOi tn'r m{>t" va flash the chin chain.

N6i: "MrrOi tn'r hai" va flash the tam chilm.

N6i: "MrrOi tn'r ba" va flash the bay chilm.

N6i: "MrrOi tn'r bon" va flash the sau chilm.

N6i: "MrrOi tn'r nam" va flash the nam chain.

N6i: "MrrOi tn'r sau" va flash the bon chilm.

N6i: "MrrOi tn'r bay" va flash the ba chilm.

N6i: "MrrOi tn'rtam" va flash the hai chilm.

N6i: "MrrOi tn'r chin" va flash the m{>t chain.

Ngay 21: 20-1, 20-4, 20-5, 20-7, 20-11, 20-12, 20-14, 20-18, 20-19.

Ngay 22: 30-1, 30-2, 30-3, 30-5, 30-7, 30-8, 30-11, 30-20, 30-22, 30-29.

Ngay 23: 19-6, 20-5, 11-10, 31-9, 25-6, 45-13, 17-11, 12-8, 33-13, 22-6.

Ngay 24: 39-27, 12-6, 21-4, 16-9, 41-12, 50-6, 32-18, 28-5, 48-14, 16-7

https://sachhoc.com

101

https://thuviensach.vn

H9c phep nhan

N6i v6i con b(ln horn nay chung ta h9c phep nhan.

Ngily 25: 2x2, 2x3, 2x4, 2x5, 2x6, 2x7, 2x8, 2x9.

N6i: "Hai Ian hai" vii. flash the bon chilm.

N6i: "Hai Ian ba" vii. flash the sau chilm.

N6i: "Hai Ian bon" vii. flash the tam chilm.

N6i: "Hai Ian nam" vii. flash the mU"Oi chilm.

N6i: "Hai thOi gian sau" vii. flash the mU"Oi hai chilm.

N6i: "Hai Ian bay" vii. flash the mU"Oi bon chilm.

N6i: "Hai Ian tam" vii. flash the mU"Oi sau chilm.

N6i: "Hai Ian chin" vii. flash the mU"Oi tam chilm.

Ngay 28: 5x5, 5x6, 5x7, 5x8, 5x9

Ngay 31: 8x1, 8x2, 8x3, 8x4, 8x5, 8x6

Ngay 32: 9x1, 9x2, 9x3, 9x4, 9x5

Ngay 33: 1ox1, 1ox2, 1ox3, 1ox4, 1ox5

Ngay 34: 3x2, 4x3, 3x7, 1ox4, 3x16, 3x6, 15x3, 5x6, 13x3, 5x4.

H9c phep chia

N6i v6i con b(ln horn nay chung ta hQc phep chia.

Ngily 35: 6+2, 10+2, 14+2, 18+2, 20+2, 24+2, 26+2, 46+2, 50+2, 34+2, 4+2, 16+2.

N6i: "Sau chia hai" vii. flash the ba chilm.

https://sachhoc.com

102

https://thuviensach.vn

N6i: "MrrOi chia hai" vii. flash the nam chilm.

N6i: "MrrOi bon chia hai" vii. flash the bay chilm.

Ngay 36: 6+3, 9+3, 12+3, 15+3, 18+3, 27+3, 30+3, 33+3, 36+3, 39+3, 42+3, 45+3.

Ngay 37: 8+4, 12+4, 16+4, 20+4, 24+4, 28+4, 32+4, 36+4, 40+4, 44+4, 48+4.

Ngay 38: 10+5, 15+5, 20+5, 30+5, 35+5, 40+5, 45+5, 50+5.

Ngay 39: 12+6, 18+6, 24+6, 30+6, 36+6, 42+6, 48+6

?

Toan tong hqp

Ngay 40: 3+2-1, 23+12+1, 44-4+2, 31-31+16, 10-2+1, 7-2+10, 20-3+21, 15-5+15, 9+2-6, 7+3-2.

Ngay 41: 18+4-8, 32-2+10, 6+8-7, 26-20+9, 40-12+8, 14+39-8, 29-9+5, 46-4-12, 34+8-20.

Ngay 42: 36-18+7, 25+23-19, 15+3-10, 30-9+13, 52-49+16, 8+9-6, 27+18-8, 34-15+8, 5+9+8, 4+8+11.

Ngay 43: 1x2x3, 5x1X2, 2x5x5, 3X2X4, 3x3x5, 2x3x2, 4X2X5, 3x1x1, 1X2x2, 3x2X6.

Ngay 44: 2x2x3, 5x1x3, 3x3x3, 9x2x3, 17X2Xl, 2x4x2, 2x8XJ, 4X3X3, 11x2x2, 3X7X2.

Ngay 45: 6+2+3, 20+5+2, 80+4+4, 60+2+5, 64+2+8, 68+2+2, 54+2+3, 45+3+5, 90+3+2, 40+2+1

Ngay 46: 48+6+2, 84+2+7, 32+2+2, 24+4+2, 64+4+8, 90+6+3, 50+10+5, 42+1+3, 72+2+3, 78+2+1.

Ngay 47: 2x2+2, 3x2+6, 4+2x3, 6+2x3, 5+1x5, 5x2+1, 7x3+3, 1x4+1, 6x1+2.

Ngay 48: 6x2+4, 9+3x2, 50+5x2, 2x10+2, 9+1x3, 6+2x6, 7x5+1, 4+4x8, 3x5+3, 8+4x2.

Ngay 49: (2-1)x3, (4+5)x5, (3+1)x3, (5-1)x2, (14-3)X4, (4+3)x7, (1+3)x9, (26-2o)xs, (7+3)xs, (40-37)x6.

Ngay 50: (6+10)+2, (20-10)+5, (42-2)+4, (56-20)+6, 2x3-3, 5x8+2, 16+2-3, 18+9+7, 14x3+4, 52+26-1.

Ngay 51: (8_4)+4, (9-3)x2, (50-5)+5, (2+1o)X3, (9-1)+4, (62-8)+9, 7x3+12, 18+9-1, 32+4+13, 81+9-9.

https://sachhoc.com

103

https://thuviensach.vn

Ngay 52: (18+3)x2, (11+21)+8, (7-5)x6, (29-11)+2, (5+15)+10, (23+33)+7, (43-36)x4, (11+8)x2, (40-24)x3, (16-7)x3.

Ngay 53: 45+9x4, 8x5+4, 9+3x2, 8x4+2, 50+5x4, 3x10+2, 14+7x6, 4x8+4, 8x3+1, 7x7+7.

Ngay 54: (75-5o)x2-10, (18+4)+11+5, (7+14)x3-17, (63-23)+10+12, (52+12)+2-30.

,

The so

Ngay 55: Gi&i thi�u cac the s6 tir 1 de'n 15. Show phi.rcmg trinh the s6 1 bAng the 1

cha'm, thg sO 2 b�ng the 2 cha'm, ...

Ngay 56: Gi&i thi�u the s6 16-30.

Ngay 57: Gi&i thi�u the s6 31-40.

Ngay 58: Gi&i thi�u the s6 41-50.

'

Lam phep toan bang trf tu'bng tu'<Jng

Ngay 59: Yeu cau con cua b(ln nghi de'n 1 s6 tir 1 de'n 10.

Ngay 60: Yeu cau con cua b(ln chuygn cac s6 d6 ve chilm.

"Hi�n dang c6 di.rgc tam chilm xuilt hi�n trong dau con phai khong - n6 xuilt hi�n chtra?''

"Bay gier n6 bie'n thanh the s6 8 roi phai khong - n6 thay d6i chi.ra?"

Ngay 61: "Yeu cau con cua b(ln ti.r&ng ti.rQTig cac phep tinh bAng the chilm.

Ngay 62: Choi tr6 "Cai nao?" v&i the chilm. Vi d\l, cho con b(ln coi 2 the 44 va 45 va hoi xem the nao la 44. N6 ren luy�n cho con b(ln chuygn d6i the s6 thanh the chilm.

Ngay 63: Choi tr6 "Cai nao?" v&i the chilm. Vi d\l, b(ln dc;ic cho con b(ln nghe phi.rcmg trinh 58-23 va gicr 2 the 35 va 34 len hoi xem ke't qua la the nao. N6 ren luy�n cho con b(ln chuygn d6i the s6 thanh the chilm.

Ngay 64: Di.ra phi.rcmg trinh s6 ra va keu be d6i sang phi.rcmg trinh chilm.

Ngay 65: Di.ra cac phi.rcmg trinh ra va yeu cau be vie't dap s6.

Chu ky thu hai

Ngay 1: Hign thj red dot the 51-60.

https://sachhoc.com

104

https://thuviensach.vn

Ngay 2: Hi€n thi red dot the 56-65.

Ngay 3: Hi€n thi red dot the 61-70.

Ngay 4: Hi€n thi red dot the 66-75.

Ngay 5: Hi€n thi red dot the 71-80.

Ngay 6: Hi€n thi dau cham the do 76-85.

Ngay 7: Hi€n thi red dot the 81-90.

Ngay 8: Hi€n thi red dot the 86-95.

Ngay 9: Hi€n thi dau cham the do 91-100.

L�p l�i ngay 10-54 tu chu ky dlu tien

Ngay 55: Gi&i thi�u so 51-65. Cho 51 cti€m hrcmg dU"cmg v&i "51", 52 cti€m hrcmg dU"cmg v&i "52", 53 cti€m tU"cmg dU"cmg v&i "53", 54 cti€m hrcmg dU"cmg v&i "54", 55 cti€m hrcmg duO'Ilg v6i ''55'' , ..

.

Ngay 56: Gi&i thi�u so 66-80.

Ngay 57: Gi&i thi�u so 81-90.

Ngay 58: Gi&i thi�u so 91-100.

Li).p 1(1.i ngay 59-65 tir chu kY ctau tien.

Chu kY thfr 3 li).p 1(1.i chu kY ctau tien.

-

Chu kY thfr 4 li).p 1(1.i chu kY thfr hai.

-

C6 nhfeu ngrr<'ri h6i r�ng d(ly tre con toan s6m qua ct€ lam gi? Toan h9c la m(\t phat minh vi d(li cua loai ngrr<'ri, n6 cung giong nhU" la ngon ngfr chfr vie't c6 th€ ke' thira va phat huy. B(ln d(ly con chfr v�y t(li sao b(ln khong d(ly toan cho be. B(l.Il nen nh& rfutg tre con thich h9c hem tat ca m9i thfr.

Ngu(Jn: giaoducsomchotre.com

https://sachhoc.com

105

https://thuviensach.vn

19 each tang Cu'.dng hung thu h9C t�p cho tre nho

1. Thbi kl d(ly !(Ip di !(Ip l(li tre, hay quan sat xem tre c6 hfuig thu v6i cai gi, hinh khoi, h(li h9a, fun nh(lc, sach truy�n, ... dg t1'r d6 chuygn qua giai do(ln t(lo hfuig thu cho tre.

2. Khi tre dang t�p trung hay c6 hfuig thu lam gi thi khong nen nglit gifra chl'rng ma cfr dg tre lam, du Jue d6 chu�n bi an cam hay c6 vi�c gi.

3. Dg t(lo hfuig thu cho tre thi nen khen hon la che, vi ne"u ba m� che vi�c gi tre lam thi n.r nhien tre se khong c6 t1,r tin dg lam cai d6 nfra.

4. Khi khen tre thi nen khen la tot, con da co gfug, con gi6i va thg hi�n sv hai long, vui ml'rng hon la danh gia d�p hay xau. Nghia la chu y de"n qua trinh tre co gling thay vi nhfrng ke"t qua ma tre da lam dU"Q"C.

5. Tranh dung nhfrng t1'r ra l�nh v6i tre vi dv "M� cam con ... ", "Hay an cam di!", "Hay thu d9n do choi vao!" ma thay bdng nhfrng tl'r nhU" sao con khong ... ne"u con lam ... thi m�

-

�

.

se rat vu1 ...

6. Ne"u tre khong an thi hay nghi each cai thi�n m6n an dg phu hQ"P v6i tre thay vi ep tre an de"n phat kh6c.

7. Cha m� cung h9c v6i con cai la each tot nhat giup con h9c hi�u qua. Vi dv khi cho tre xem ti vi thi nen ngoi ben C(lllh coi cung tre roi giai thich cho tre thay vi dg tre ngoi coi ti vi m(lt minh, cung d9c truy�n, cung choi ...

8. Dg tre trong tr(lllg thai d6i la dieu ki�n kich thich kha nang thich fuig cua tre.

9. Khong phai Jue nao cUng dap fuig m9i doi h6i cua tre, ma hay dg tre trai qua cam giac khong c6 dU"Q"C dieu minh muon. Va dl'rng bao gier danh mat quyen va uy nghiem cua mi;lt ngU"bi m� d6 la con cai phai bie"t vang !bi m�. Ne"u ta qua nuong chieu va cung phvng nhu cau CUa tre thi uy quyen CUa ngU"bi m� se mat di, con cai se khong con SQ"

!bi m� n6i nfra.

10. Khi tre h6i vi sao thi khong nen Jang tranh ma hay tra !bi. Ne"u khong bie"t cau tra !bi thi hay thanh thl,l"C v6i tre va tra !bi la dg cha m� se tim higu sau. Khong nhat thie"t phai giai dap c(in ke, hay dg cau tra !bi la m(lt kich thich dg tre muon tim higu sau hon.

11. H9c va choi ke"t hQ"P song song chfr khong nhat thie"t phai phan bi�t ro rang hai cong https://sachhoc.com

106

https://thuviensach.vn

.,

'

vi"'c nay.

12. Doi v6i nhfrng khai ni�m triru tlfQTig thi hay lily hinh anh hoi).c vi d1,1 Cl,l th/! ct€ minh h9a.

13. Ch9n nhfrng do choi kich thich kha nang sang t(lo thi tre se kh6ng bi mau chan. Vi d1,1

nhU" choi ghep hinh, nij.n ctilt set, ve tranh ....

14. Doi v6i hfrng thu cua tre thi kh6ng nen clanh gia cai nao tot hem. Cai nao tre to ra c6

hfrng thu ta cling nen ung h(\ he't. N6 se giup tre ti,r tin, dong th<'ri ct6 la each giup cha m"' tim ra clU"Q'C nang khie'u cli).c bi�t ct€ giup tre phat huy toi eta kha nang ct6.

15. Khi d(ly n6i cho tre, kh6ng nen phan bi�t ng6n ngfr tre con v6i ng6n ngfr nglf<'ri l&n, hay d(ly tie'ng chudn, ng6n ngfr ngU"Oi l&n lu6n cho tre ct€ sau nay kh6ng milt c6ng clo(lll tre chuy€n tl'r ng6n ngfr tre con sang ng6n ngfr chudn. Vi d1,1 d(ly la "con ch6" tot hem la d�y tir ''con cUn" hay ''con gfiu gfiu''.

16. Dl'rng bao gier so sanh tre v6i ctira tre khac vi nhU" the' se lam chung milt ti,r tin, nhut nhat va kh6ng muon co gltng. Khi c6 hai anh em (chi em), vi�c so sanh hai anh em v6i nhau se lam chung tr& nen kh6ng yeu thU"emg nhau.

17. Trong h9c t�p thi hay U"U tien danh th<'ri gian d(ly cl(ra l&n thi se hi�u qua hem. Khi clang chi bai cho cl(ra l&n ma cl(ra em cling sit vao muon lam theo thi hay khuye'n khich cl(ra em h9c cung anh. Hay chudn bi hai b(\ d1,1ng c1,1 giily but ct€ cl(ra em cling c6 th€ tham gia h9c hanh hay choi cung. D6 la phU"emg phap rilt hi�u qua ct€ kich thich tinh than ham h9c cua cl(ra em. Hay ct€ hai anh em cung choi v6i nhau.

18. Khi hai anh em tranh gianh do choi, hay c6ng biing v6i ca hai. Ne'u cltra em muon c6 do choi la do choi cua anh thi hay n6i cl(ra em xin phep anh ct€ choi, kh6ng nen bao anh hay nhU"erng cho em.

19. Dl'rng mua qua nhfeu do choi cho tre vi n6 se lam tre ch6ng chan va giam hfrng thu h9c hanh.

Ngu'On webnuoicon.com

https://sachhoc.com

107

https://thuviensach.vn

6 kha nang cua tre em ma phuong phap

?

Shichida phat trien

Phll'OTig phap giao dvc Shichida hll'6ng t6i vi�c phat trign 6 kha nang cli).c bi�t cua tre nhU' sau:

Kha nang trljc giac

Nhfrng tre theo hc;ic phll'OTig phap Shichida se c6 kha nang trl,l'C giac, cl(i nh(ly cam cao.

Cac be c6 thg cam nh�n Oll'Q'C si,r thay ct6i trong tam tr(lng cua nhfrng ngll'Oi xung quanh, bie't quan tam cle'n ngll'Oi khac ngoai ban than minh.

Si,r nh(ly cam cloi v6i con ngll'<'ri vii. mc;ii v�t xung quanh khie'n be c6 m(it tam hon r(ing m& vii. c6 kha nang sang t(lo rilt cao.

'

Kha nang ghi nh6' bang hlnh anh

Kha nang ghi nh& bfutg hinh anh (photographic memory) la kha nang ghi nh& m(it

� 16n �. � �• th<'ri �an � . b� � �. � � W n� � �c

hc;>c trong tll'OTig lai CUa be Se tr& nen d@ dang hOTI rilt nhfeu.

'

Kha nang tinh toin toe d9 cao (mass Calculation)

Nghiem rue theo chll'OTig trinh 63 Ngily the Dot cua Phu:071g phap Shichida it nhilt 6

vong, be se c6 thg c6 kha nang tinh toan, ti,r ru ly clll'a ra ke't qua cua nhfrng phep toan phfrc t(lp trong th<'ri gian rilt nhanh mil ngll'Oi 16n chung ta khong thg lilm Oll'Q'C.

Kha nang thu nh�n ngon ngu

Doi v6i tre nh6, ngon ngfr Oll'Q'C hilp th\! vo cling ti,r nhien vii. khong gll'Q'llg ep. Tre se d@

dang tie'p thu hilt kY ngon ngfr nilo Oll'Q'C tie'p xuc. Vi the', phll'OTig phap Shichida t�n dvng quang th<'ri gian nay clg c6 thg giup tre thong th(lo nhfeu lo(li ngon ngfr, lilm hilnh trang cho SUOt CUQC am sau nay CUa minh.

Cao d9 hoan hao (Perfect Pitch)

Cao cl(i hoiln hao la kha nang cljnh d(lng cao cl(i cua hilt ey am thanh nilo phat ra ngoili https://sachhoc.com

108

https://thuviensach.vn

nhu: tieng ch6 sua, tieng go ban, ...

Kha nang chua lanh (Healing)

La kha nang VO cung d(lc bi�t, di,ra vao moi lien ket gill b6 m�t thiet gifra be va ba m�

ho(lc nhfrng nguOi than thiet di! chfra 13.nh b�nh cho chinh minh ho(lc nhfrng nguOi than d6.

Ngu'On: shichida.com.vn

Chia sẻ ebook : Chiasemoi.com

https://sachhoc.com

109

https://thuviensach.vn

Document Outline

- _IMG_0125

- Cha Mẹ Nhật Nuôi Dạy Con Như Thế Nào-T3-Phát Triển Tài Năng Và Trí Lực Con Trẻ_Clear

- _IMG_0125

- _IMG_0126

- _IMG_0127

- _IMG_0128

- _IMG_0129

- _IMG_0130

- _IMG_0131

- _IMG_0132

- _IMG_0133

- _IMG_0134

- _IMG_0135

- _IMG_0136

- _IMG_0137

- _IMG_0138

- _IMG_0139

- _IMG_0140

- _IMG_0141

- _IMG_0142

- _IMG_0143

- _IMG_0144

- _IMG_0145

- _IMG_0146

- _IMG_0147

- _IMG_0148

- _IMG_0149

- _IMG_0150

- _IMG_0151

- _IMG_0152

- _IMG_0153

- _IMG_0154

- _IMG_0155

- _IMG_0156

- _IMG_0157

- _IMG_0158

- _IMG_0159

- _IMG_0160

- _IMG_0161

- _IMG_0162

- _IMG_0163

- _IMG_0164

- _IMG_0165

- _IMG_0166

- _IMG_0167

- _IMG_0168

- _IMG_0169

- _IMG_0170

- _IMG_0171

- _IMG_0172

- _IMG_0173

- _IMG_0174

- _IMG_0175

- _IMG_0176

- _IMG_0177

- _IMG_0178

- _IMG_0179

- _IMG_0180

- _IMG_0181

- _IMG_0182

- _IMG_0183

- _IMG_0184

- _IMG_0185

- _IMG_0186

- _IMG_0187

- _IMG_0188

- _IMG_0189

- _IMG_0190

- _IMG_0191

- _IMG_0192

- _IMG_0193

- _IMG_0194

- _IMG_0195

- _IMG_0196

- _IMG_0197

- _IMG_0198

- _IMG_0199

- _IMG_0200

- _IMG_0201

- _IMG_0202

- _IMG_0203

- _IMG_0204

- _IMG_0205

- _IMG_0206

- _IMG_0207

- _IMG_0208

- _IMG_0209

- _IMG_0210

- _IMG_0211

- _IMG_0212

- _IMG_0213

- _IMG_0214

- _IMG_0215

- _IMG_0216

- _IMG_0217

- _IMG_0218

- _IMG_0219

- _IMG_0220

- _IMG_0221

- _IMG_0222

- _IMG_0223

- _IMG_0224

- _IMG_0225

- _IMG_0226

- _IMG_0227

- _IMG_0228

- _IMG_0229

- _IMG_0230

- _IMG_0231

- _IMG_0232

- _IMG_0233

Table of Contents

_IMG_0125

Cha Mẹ Nhật Nuôi Dạy Con Như Thế Nào-T3-Phát Triển Tài Năng Và Trí Lực Con Trẻ_Clear

_IMG_0125

_IMG_0126

_IMG_0127

_IMG_0128

_IMG_0129

_IMG_0130

_IMG_0131

_IMG_0132

_IMG_0133

_IMG_0134

_IMG_0135

_IMG_0136

_IMG_0137

_IMG_0138

_IMG_0139

_IMG_0140

_IMG_0141

_IMG_0142

_IMG_0143

_IMG_0144

_IMG_0145

_IMG_0146

_IMG_0147

_IMG_0148

_IMG_0149

_IMG_0150

_IMG_0151

_IMG_0152

_IMG_0153

_IMG_0154

_IMG_0155

_IMG_0156

_IMG_0157

_IMG_0158

_IMG_0159

_IMG_0160

_IMG_0161

_IMG_0162

_IMG_0163

_IMG_0164

_IMG_0165

_IMG_0166

_IMG_0167

_IMG_0168

_IMG_0169

_IMG_0170

_IMG_0171

_IMG_0172

_IMG_0173

_IMG_0174

_IMG_0175

_IMG_0176

_IMG_0177

_IMG_0178

_IMG_0179

_IMG_0180

_IMG_0181

_IMG_0182

_IMG_0183

_IMG_0184

_IMG_0185

_IMG_0186

_IMG_0187

_IMG_0188

_IMG_0189

_IMG_0190

_IMG_0191

_IMG_0192

_IMG_0193

_IMG_0194

_IMG_0195

_IMG_0196

_IMG_0197

_IMG_0198

_IMG_0199

_IMG_0200

_IMG_0201

_IMG_0202

_IMG_0203

_IMG_0204

_IMG_0205

_IMG_0206

_IMG_0207

_IMG_0208

_IMG_0209

_IMG_0210

_IMG_0211

_IMG_0212

_IMG_0213

_IMG_0214

_IMG_0215

_IMG_0216

_IMG_0217

_IMG_0218

_IMG_0219

_IMG_0220

_IMG_0221

_IMG_0222

_IMG_0223

_IMG_0224

_IMG_0225

_IMG_0226

_IMG_0227

_IMG_0228

_IMG_0229

_IMG_0230

_IMG_0231

_IMG_0232

_IMG_0233